CHƯƠNG I: TÔNG QUAN TÀI LIỆƯ 1. Một sổ khái niệm. Rượu, bia là đồ uống có cồn (etanol) dược tạo ra chú yếu nhờ quá trình lèn men tinh bột và đường có trong nhiều loại hoa quá, ngù cốc41. Rượu có rất nhiều loại mùi vị.
tinh chất khác nhau. Tuy nhiên tất ca các loại rượu đều có một thành phần chung, dó là con (ctanol). Theo còng nghệ san xuất, rượu được phàn loại như sau: • Rượu chưng cất: Loại rượu này dùng nhũng nguyên liệu chứa đường và linh bột. nhưng sau khi len men dược cẩt lại.
Rượu chưng cất là những loại rượu nặng như: brandy, whisky, rhurn, và vodka. - Rượu lẽn men thuần túy: Rượu dược lên men lừ các nguyên liệu cỏ chứa dường, tinh bột và đều có nồng dộ thấp. Những diên hình cua loại rượu này là: rượu vang, sake, rượu nếp. - Rượu pha chề: Đày là loại rượu lên men hoặc rượu chưng cất cỏ pha thêm dường, hương liệu, dược liệu.
Trong nhóm này có các thử rượu bó. Theo công nghệ sán xuât. bia dược chia thành: - Bia tươi: san phẩm dược nấu có dộ dường cao. thời gian lên men cho ra bia thường gẩp dôi bia hơi vả qua công đoạn thanh trùng nhanh.
Trong quá trinh lèn men vã ủ bia không cỏ bâl ki chất bao quan não. bia sè dược rót trực liếp dê người uống thưởng thức. Vi vậy mới gọi là bia lươi theo dũng chái với hương thơm lừng cua mạch nha rang cháy. - Bia hơi: sán phàm dược nấu với độ đường thấp, thời gian lên men cho ra bia ngân (khoáng 7-10 ngày), có the qua công doạn thanh trùng nhanh bằng hơi nóng nhiệt dộ cao.
điều kiện bao quan dược it ngày. Bia hơi sau khi lên TWiliwwmiir 4 rncn được chiết vào các thủng chứa (keg) dược làm sạch băng khi nén. nước, nước nông (800°C). dung dịch xút (2-3%) và dược thanh trùng bang hơi nóng (khoang 1350*0.
sau dó dược làm lạnh bang COj lạnh. Trên thị trường Việt Nam hiện nay. các san phẩm bia hơi dược người liêu dùng ưa chuộng như Bia hơi Hà Nội. Bia hơi Việt Hả.
- Bia chai và bia lon: hàm lượng chất thó nhiều hơn bia hơi và bia tươi khoang 0.5%, hàm lượng hoa houblon nhiều hơn khoáng 30%. Loại bia này cũng có lượng dường nhiều hơn bia hơi khoáng 2%. Quá trinh lên men khá lâu. lèn men chinh khoang 7-8 ngày, lẽn men phụ khoang 4 ngày.
Sau dó, qua công đoạn lục vã bào hoà co? rỗi chiết vào chai hoặc lon. bia chai và bia lon còn dược thanh trùng kỳ câng nham báo quan láu dài. thuận tiện cho việc vận chuyên thương mại và tiêu thụ trên thị trưởng. Có nhiêu cách phân loại khác nhau đối với rượu.
WHO thường phân loại theo nồng dộ còn và chia thành 3 loại41: - Bia thường có dụ cồn 5% - Rượu nhẹ: thường có dộ con từ 12-15% - Rượu mạnh: cỏ độ cồn khoáng 40% 1. “ Đơn vị cồn” (ĐVC) •“Đơn vị con” là dơn vị do lường dùng để quy dôi rượu, bia và dồ uổng cỏ cồn khác với nồng dụ khác nhau. Nhiều nước đang áp dụng theo chuắn cua WHO42: 1 DVC tương dương 10 gam con nguyên chat chữa trong dung dịch uống. Cách linh ĐVC trong rượu, bia: ĐVC Dung dịch (ml) X Nồng dộ (%) X 0.79 (hộ số quy dối) Vi dụ: chai bia 330ml và nồng độ cồn 4% sè có số gam cồn lã: 330 X 4 X 0.4 tương dương với I DVC TWiliwwmiir 5 Như vậy.
1 ĐVC tương đương với % chai hoặc một lon bia 330ml (5%). I ly rượu vang 100ml (13. I cốc bia hơi 330ml (4%). I chén rượu mạnh 40ml (30%) hoặc 1 chai nước trái cãy/cider.
strongbow có con loại 330ml (4.5%) I ly rượu vang 100 ml (1 Hĩnh ánh 1.1: Minh hoạ một (lon vị cồn 1. Cà phê là một loại thức uống được u từ hạt cà phê rang xay. Ngoài thành phần cà phê. một cổc cà phê có thê chứa thêm sừa, đường, kem.
các thành phần này anh hương trực liếp đến giá trị dinh dưỡng cua một cóc cà phê. TWiliwwmiir 6 Một cốc cà phê 240ml chửa khoáng 96mg cafein’. Lượng cafein trong cà phê bị ânh hương bơi một sổ yểu tố. bao gồm loại hạt cả phê.
kiểu rang và hàm lượng cà phê pha. Cà phê có chứa chất chống oxy là cafcin. giúp chống lại stress, quá trinh oxy hóa trong cơ thê và cỏ thê làm giám nguy cơ mắc một sổ bệnh. Elanol lã thành phan chinh cua đô uổng có con.
đặc biệt là rượu. Etanol là một chai lõng trong suôi, không màu. là san phàm cua quá trinh lên men đường trong thực vậfs. bia được lên men từ dường trong mạch nha lúa mạch, rượu vang từ đường trong nho và rượu vodka lừ đường trong khoai tây.
Có tới 20% lượng etanol hấp thụ vào máu di qua dạ dây. phần còn lại di qua ruột non. etanol sê bảrn làu hơn vào thành dạ dày. Nhược lại.
nó sè di chuyên vào mâu nhanh hơn. Câng nhiều etanol trong máu cùng một lúc. sè càng làm cho cơ thê có cam giác say. Cafein là một hợp chat có lác dụng kích thích hộ than kinh trung ương cùa cơ the bang cách lảng cường hoạt dộng của nào bộ, lử dó giúp giam mệt mói vã táng kha nâng tập trung, tinh tảo4.
- Cafein dược lim thấy trong tự nhiên trong nhiều loại thực vật. như: cả phe. - Nhiều nghiên cứu chi ra rang, tiêu thụ dưới 400mg cafein/ngày ớ người trướng thành không mang lại bất ki lác dụng phụ nào dền sức khoe'. - Cafein là chất kích thích tâm thần dược tiêu thụ rụng rãi nhất the giớis.
Kiến thức, thực hành Kiến thức: Lả sự hiểu biết cua một cá nhân hay cộng đồng VC bất kỳ chú dề não đó. Thực hãnh: Là cách mã các đổi lượng thè hiện kiến thức thõng qua hãnh động cua họ. Ánh hường của việc sứ dụng rượu, bia đến sức khoẽ con người 1. Lọi ích cúa rượu.
thành phần chinh cùa mint, bia. thưởng di chuyên rầl nhanh vào máu. Khoang 5 phút ctanol di chuyển den não. khoáng 10 phút co thê có thê cam nhận dược sự có mặt cùa ctanol9.
Khi nồng độ ctanol bắt đầu tảng len trong máu. cơ thê cám thay dề chịu, câm giác hạnh phúc bat dầu xuất hiện. Điều này được giai thích là do ctanol kích thích giai phóng dopamine và serotonin. Một số nghiên cứu chi ra rằng1011.
sư dụng elanol vói hàm lượng vừa phái có liên quan trực tiếp dền việc giam nguy cơ chứng mất tri nhớ ớ người cao tuổi. Giâm nguy cơ mắc bệnh tim mạch: Neu uống rượu, bia với nồng độ vừa phai có the làm táng cholesterol IIDL ‘lốt” trong máu. giam nồng dộ fibrinogen trong máu góp phần hạn chế tạo cục máu đông. Uống rượu, bia diều độ dường như làm giam tình trạng kháng insulin, chong lại các triệu chứng chinh cùa bệnh dái tháo đường typ 2.
Dái tháo dường typ 2 độc trưng bói lượng dường trong máu cao bắt thường, do tế bâo giám hấp thu glucose trong mâu. Một nghiên cứu chi ra rang12, uống rượu, bia trong bùa ân có thê lãm giam lượng dường trong máu táng cao lừ 16 - 37% so với uổng nước lọc thòng thường. Tác hại cùa rượu, bia Etanol gày hại cho người sư dụng thông qua 3 cơ chế trực tiếp chinh: - Gày dộc hại cho các cơ quan và mô trong cơ thế do lâm tôn thương tế bào và dẫn den hậu qua là mắc các bệnh mạn tinh (ung thư. bệnh lý tim mạch, dái tháo đường.) - Gây nhiêm độc (intoxication): thường lã cấp tinh, tác động lên cấu trúc vã dẫn truyền cua hệ thống thần kinh trung ương, làm rối loạn phối hợp TWiliwwmiir s dộng tảc.
rối loạn nhộn biết, ý thửc. anh hướng đến hành vi. từ đó gây ra các hậu quá cấp tinh về sức khoe và hậu qua xà hội cho người uổng và người xung quanh (tai nạn. thương lích, bạo lực.
hãnh vi nguy cơ,. • Lã chất gày nghiện. Người uổng phái gia tâng liều dũng và lâi sư dụng. Việc uống thường xuyên dần đen thích nghi thần kinh khiến cho việc giám liều lượng hoặc ngừng uống sè dần den hội chửng “cai rượu".
Lộ thuộc rượu, bia sẽ gày ra loạn thần do rượu và dàn đen mắc các bệnh màn tinh cũng như gây ra các hậu quá trước mat và gánh nặng lâu dài cho xã hội. Etanol có thê tương lác xấu với các chai hoá hục khác trong cơ the. làm trầm trọng thêm tổn thưcmg thê chất và linh thẩn cô sần. Rượu, bia vả lòn thương gan: Gan là nơi trung hòa các chat độc hại mà con người tiêu thụ.
Vi lý do này. gan đặc biệt dễ bị tồn thương do uổng đồ uống chứa Clanol. đặc biệt là rượu. Các bệnh về gan do uống rượu dược gụi chung là bệnh gan do rượu.
Đầu tiên là gan nhiễm mỡ. dặc trưng bơi sự gia tâng chất béo bên trong tề bào gan. Gan nhiễm mờ dần dằn phát triôn ơ 90% những người uống hơn 15 ml rượu mồi ngày, thưởng không có triệu chửng vả cỏ thê hồi phục hoàn toản15. ớ những người nghiện rượu nặng, uổng rượu say cỏ thê khiến gan bi viêm.
Trong trường hợp xấu nhất, tè bào gan chết và được thay the bang mô sựo. dần den tinh trạng nghiêm trọng gọi là xơ gan14. Xơ gan là linh trạng không thê hồi phục dưực và liên quan den nhiêu vấn dề sức khóc nghiêm trọng. Khi xơ gan tiến triển, ghép gan lâ lựa chọn duy nhai.
Rượu, bia vả lỏn thương não: Etanol làm giam kha núng giao tiếp giữa các te bào nào. lác dộng ngắn hạn gây ra triệu chứng say. Những anh hường nảy chi là lạm thời, nhưng khi lạm dụng etanol màn tinh có thề gây ra những thay đối vĩnh vicn trong nào. thường dần dền suy giam chức nâng nào:\ Nào rất nhạy cam với những lốn thương.
Trong trưởng hợp xấu nhất, tốn thương TWiliwwmiir 9 não nghiêm trọng đo ctanol gây ra có thê làm suy giam kha nâng sống độc lập cùa con người. Rưựu, bia và tram cam: uống rượu, bia và trầm cam có liên quan chật chê vói nhau. Nhiều người phai dổi mặt vói sự lo láng và trầm cam. hụ cỗ ý uống rượu, bia đê giám cãng thảng và cai thiện tâm trạng.
Tuy uống rượu, bia có thỏ mang lại cám giác nhẹ nhòm trong vài giờ. nhưng nó SC làm sức khoe tinh thần tông the xẩu đi và châm ngòi cho một vòng luẩn quan không chấm dứt16. Rượu, bia và tôn thương hộ miễn dịch: uổng rượu, bia gây hậu qua cấp tính hoặc màn tinh vói hệ mien dịch làm cho người uống thường bị suy giam miễn dịch và có nguy co mac lilac các bệnh truyền nhiễm cao hơn. Béo phì: Rượu là chất dinh dường giàu năng lượng thử hai sau chất béo, chứa khoang 7 kcal mồi gam.