Giáo Trình Khởi Sự Kinh Doanh: Phát Triển Năng Lực Doanh Nhân

Giáo trình về khởi sự kinh doanh 489005, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Khởi Sự Kinh Doanh
• Đề tài: Khởi Sự Kinh Doanh: Hướng Dẫn Phát Triển Năng Lực Doanh Nhân
• Loại tài liệu: chương trình đào tạo
• Địa điểm: Kon Tum

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHẬN THỨC VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DOANH NHÂN
• 1.1. Khái niệm doanh nhân, sự khác biệt giữa doanh nhân với người sáng lập, chủ sở hữu, nhà quản lý cấp cao (CEO)
• 1.2. Đặc điểm lao động và những tố chất cần thiết để trở thành doanh nhân
• 1.3. Phát triển năng lực doanh nhân

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khởi Sự Kinh Doanh Hướng Dẫn Cơ Bản

Khởi sự kinh doanh là một hành trình đầy thách thức và cơ hội. Để trở thành một doanh nhân thành công, cần hiểu rõ về khái niệm doanh nhân và sự khác biệt giữa họ với các nhà quản lý hay người sáng lập. Doanh nhân không chỉ là người sáng lập mà còn là người điều hành và phát triển doanh nghiệp. Việc nắm vững các khái niệm này sẽ giúp định hình chiến lược kinh doanh hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Doanh Nhân Ai Là Người Khởi Nghiệp

Doanh nhân được hiểu là người tự bỏ vốn ra để tiến hành sản xuất và kinh doanh. Họ không chỉ là người sáng lập mà còn là người điều hành doanh nghiệp. Sự khác biệt giữa doanh nhân và các nhà quản lý là doanh nhân có quyền quyết định và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của doanh nghiệp.

1.2. Đặc Điểm Của Doanh Nhân Tố Chất Cần Thiết

Doanh nhân cần có nhiều tố chất như sự sáng tạo, khả năng quản lý và tầm nhìn chiến lược. Những tố chất này giúp họ vượt qua khó khăn và phát triển doanh nghiệp. Việc phát triển năng lực doanh nhân là rất quan trọng để đạt được thành công trong kinh doanh.

II. Thách Thức Trong Khởi Sự Kinh Doanh Những Vấn Đề Cần Giải Quyết

Khởi sự kinh doanh không chỉ đơn thuần là việc thành lập doanh nghiệp mà còn đối mặt với nhiều thách thức. Các doanh nhân cần nhận diện và giải quyết những vấn đề như thiếu vốn, cạnh tranh khốc liệt và thị trường không ổn định. Việc hiểu rõ những thách thức này sẽ giúp doanh nhân có kế hoạch ứng phó hiệu quả.

2.1. Thiếu Vốn Rào Cản Lớn Nhất

Thiếu vốn là một trong những thách thức lớn nhất mà doanh nhân phải đối mặt. Việc huy động vốn từ các nguồn khác nhau như ngân hàng, nhà đầu tư mạo hiểm hay quỹ đầu tư là rất cần thiết để duy trì hoạt động kinh doanh.

2.2. Cạnh Tranh Khốc Liệt Làm Thế Nào Để Vượt Qua

Cạnh tranh trong thị trường hiện nay rất khốc liệt. Doanh nhân cần có chiến lược kinh doanh rõ ràng và sáng tạo để tạo ra lợi thế cạnh tranh. Việc nghiên cứu thị trường và đối thủ là rất quan trọng để phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

III. Phương Pháp Phát Triển Năng Lực Doanh Nhân Bí Quyết Thành Công

Để phát triển năng lực doanh nhân, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc học hỏi từ những người đi trước, tham gia các khóa đào tạo và thực hành là rất quan trọng. Các doanh nhân cần không ngừng nâng cao kỹ năng và kiến thức để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

3.1. Học Hỏi Từ Thực Tế Kinh Nghiệm Quý Giá

Học hỏi từ thực tế là cách tốt nhất để phát triển năng lực. Các doanh nhân nên tham gia vào các dự án thực tế, từ đó rút ra bài học và kinh nghiệm quý giá cho bản thân.

3.2. Tham Gia Khóa Đào Tạo Nâng Cao Kỹ Năng

Tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý, marketing và tài chính sẽ giúp doanh nhân nâng cao kỹ năng cần thiết. Việc này không chỉ giúp họ phát triển bản thân mà còn tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Về Doanh Nhân

Nghiên cứu về doanh nhân cho thấy rằng những người có khả năng thích ứng nhanh với thay đổi sẽ thành công hơn. Việc áp dụng các chiến lược kinh doanh linh hoạt và sáng tạo là rất quan trọng trong môi trường kinh doanh hiện nay. Các doanh nhân cần nắm bắt xu hướng và thay đổi để phát triển.

4.1. Nghiên Cứu Trường Hợp Thành Công Bài Học Từ Ebay

Câu chuyện thành công của Ebay là một ví dụ điển hình về khởi nghiệp. Pierre Omidyar đã nhận diện cơ hội và phát triển một nền tảng đấu giá trực tuyến, từ đó tạo ra một doanh nghiệp thành công. Bài học từ Ebay cho thấy tầm quan trọng của việc nhận diện cơ hội và sáng tạo trong kinh doanh.

4.2. Xu Hướng Thị Trường Cơ Hội Mới Cho Doanh Nhân

Thị trường hiện nay đang có nhiều xu hướng mới như thương mại điện tử và công nghệ số. Doanh nhân cần nắm bắt những xu hướng này để phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp, từ đó tạo ra cơ hội mới cho doanh nghiệp.

V. Kết Luận Tương Lai Của Khởi Sự Kinh Doanh Tại Việt Nam

Khởi sự kinh doanh tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Doanh nhân Việt Nam cần tiếp tục phát triển năng lực và ứng dụng các chiến lược kinh doanh hiệu quả để đáp ứng nhu cầu thị trường. Tương lai của khởi sự kinh doanh sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và sáng tạo của doanh nhân.

5.1. Tương Lai Của Doanh Nhân Việt Nam Cơ Hội Và Thách Thức

Tương lai của doanh nhân Việt Nam sẽ gặp nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Việc phát triển bền vững và ứng dụng công nghệ sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.2. Định Hướng Phát Triển Chiến Lược Cho Doanh Nhân

Doanh nhân cần có chiến lược phát triển rõ ràng để vượt qua thách thức và nắm bắt cơ hội. Việc xây dựng mạng lưới kết nối và hợp tác với các doanh nghiệp khác sẽ giúp tăng cường sức mạnh cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu học tập "Khởi Sự Kinh Doanh: Hướng Dẫn Phát Triển Năng Lực Doanh Nhân" được biên soạn phục vụ học phần Khởi sự kinh doanh thuộc Chương trình đào tạo ngành Quản trị Kinh doanh (khóa K208QT) tại Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum. Trong chương trình đào tạo khối ngành kinh tế và quản trị, học phần này giữ vai trò trang bị hệ thống lý thuyết nền tảng và phương pháp luận thực hành về quá trình thành lập, vận hành và phát triển một doanh nghiệp mới.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình hướng đến việc cung cấp cho học viên khả năng:

• Phân biệt rõ ràng giữa các chủ thể trong hoạt động kinh doanh bao gồm doanh nhân, người sáng lập, chủ sở hữu và Giám đốc điều hành (CEO) dựa trên cơ sở pháp lý và chức năng quản trị.
• Nhận thức bản chất, đặc điểm lao động và các nhóm năng lực cốt lõi của doanh nhân.
• Tự đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để xây dựng lộ trình rèn luyện năng lực hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ hệ thống cố vấn chuyên môn.
• Nắm vững quy trình và kỹ thuật nhận diện, sàng lọc cơ hội kinh doanh, nghiên cứu thị trường và phân khúc khách hàng.

Giáo trình tiếp cận môn học theo cấu trúc logic từ tư duy cá nhân (năng lực doanh nhân) đến kỹ năng tác nghiệp (sáng tạo ý tưởng, đánh giá cơ hội và nghiên cứu thị trường). Điểm đặc trưng trong cấu trúc của tài liệu là việc tích hợp các khung lý thuyết quản trị kinh điển với hệ thống tình huống thực tế (case studies) của các tập đoàn quốc tế và bối cảnh kinh tế - pháp lý tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Căn cứ vào cấu trúc văn bản, nội dung tài liệu tập trung vào các chủ đề trọng tâm sau:

1. Nhận thức về doanh nhân và các chủ thể kinh doanh:

   • Làm rõ định nghĩa doanh nhân theo góc độ kinh tế học và pháp luật Việt Nam (Luật Doanh nghiệp 2005).
   • Phân biệt quyền sở hữu và quyền điều hành; vai trò của thành viên sáng lập, cổ đông sáng lập (nghĩa vụ nắm giữ tối thiểu 20% cổ phần phổ thông trong 90 ngày, hạn chế chuyển nhượng 3 năm), chủ sở hữu đơn/đa sở hữu và CEO.
   • Lược sử quan niệm về doanh nhân qua các thời kỳ: phong kiến ("Sĩ, nông, công, thương"), thời kỳ thuộc địa (sự xuất hiện của các nhà tư sản dân tộc như Bạch Thái Bưởi, Nguyễn Sơn Hà, Lương Văn Can) và giai đoạn Đổi mới từ năm 1990 đến nay.

2. Bản chất lao động và tố chất của doanh nhân:

   • Đặc điểm lao động của doanh nhân: Lao động quản lý (vận dụng định nghĩa của Mary Parker Follett: "nghệ thuật khiến công việc được làm bởi người khác" nhằm phối hợp các nguồn lực nhân lực, tài chính, vật tư, tri thức và tài sản vô hình) và lao động sáng tạo (đảm bảo tính mới và tính hữu ích xã hội).
   • Các tố chất thiết yếu: Khát vọng làm giàu chính đáng, tư duy sáng tạo chiến lược (áp dụng khái niệm "Chiến lược Đại dương xanh" của W. Chan Kim và Renée Mauborgne, 2009), năng lực lãnh đạo thông qua 5 phương pháp (phân quyền, hành chính, kinh tế, tổ chức - giáo dục, tâm lý xã hội) và khả năng chấp nhận rủi ro.

3. Phát triển năng lực doanh nhân và Trách nhiệm xã hội (CSR):

   • Cơ chế học hỏi từ sai lầm thông qua việc phân tích 5 nguyên nhân thất bại phổ biến (kế hoạch thiếu khả thi, thiếu năng lực quản lý, rủi ro tài chính, bất cập nhân sự, hạn chế chủ quan từ bản thân doanh nhân).
   • Mô hình Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: Khung lý thuyết của WBCSD, mô hình Kim tự tháp A. Carroll (1999) gồm 4 tầng (kinh tế, pháp lý, đạo đức, từ thiện) và mô hình PPP (People - Planet - Profit).
   • Vai trò của mạng lưới cố vấn hỗ trợ: Cố vấn pháp lý, cố vấn tài chính, cố vấn chuyên môn - kỹ thuật và cố vấn marketing.

4. Sáng tạo ý tưởng và nhận diện cơ hội kinh doanh:

   • Kỹ thuật tạo ý tưởng: Phương pháp tập kích não (Brainstorming), các cuộc điều tra mẫu ngẫu nhiên, ủy ban tư vấn khách hàng và ngân hàng ý tưởng.
   • Khái niệm "Cánh cửa cơ hội" và 4 đặc trưng của cơ hội tốt: Hấp dẫn, bền vững, đúng lúc và gắn chặt với giá trị gia tăng thực tế cho khách hàng.
   • Hai phương thức khởi sự: Khởi sự từ bên ngoài (nhận diện cơ hội trước như Jeff Bezos với Amazon) và khởi sự từ bên trong (điền vào lỗ hổng thị trường như BuyAndHold). Nguyên lý "suy nghĩ đủ lớn" của Patricia Cloherty trong ấn phẩm New Venture Creation.

5. Sàng lọc cơ hội và nghiên cứu thị trường:

   • Bảng ma trận tiêu chí đánh giá cơ hội kinh doanh của các nhà đầu tư mạo hiểm (xét trên các trục: ngành/thị trường, cấu trúc chi phí, chỉ tiêu kinh tế ROI > 25%, thời gian hoàn vốn < 1,5 - 2 năm, rào cản gia nhập, năng lực nhóm quản lý nhóm A/B/C).
   • Quy trình nghiên cứu thị trường 5 bước: Xác định vấn đề -> Thiết kế nghiên cứu -> Thu thập dữ liệu -> Phân tích dữ liệu -> Báo cáo kết quả.
   • Các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng: Quan sát trực tiếp, thử nghiệm, phân tích dữ liệu mua hàng, phỏng vấn khách hàng không hài lòng và điều tra khảo sát (trực tiếp, điện thoại, thư tín, trực tuyến).
   • Phương pháp phân khúc thị trường người tiêu dùng theo tiêu thức địa lý và nhân khẩu học.

                    TIẾN TRÌNH NỘI DUNG GIÁO TRÌNH
                    

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết quản trị tổ chức: Khái niệm về phân công lao động, phân quyền và quản trị nguồn lực dựa trên nền tảng lý thuyết của Mary Parker Follett và các trường phái quản trị hiện đại.
• Khung pháp lý doanh nghiệp thực định: Hệ thống hóa các quy định của Luật Doanh nghiệp 2005 về quyền hạn, nghĩa vụ của các loại hình công ty (TNHH, Cổ phần, Hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân) và cơ chế vận hành của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban điều hành.
• Mô hình trách nhiệm xã hội đa tầng: Khung phân tích CSR 4 bậc của Archie Carroll (1999) và nguyên lý tam giác phát triển bền vững PPP (People, Planet, Profit).
• Khung phân tích đầu tư mạo hiểm: Ma trận tiêu chuẩn sàng lọc dự án khởi nghiệp công nghệ và truyền thống với các chỉ số tài chính định lượng (ROI, thời gian hòa vốn, điểm hoàn vốn).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích và đánh giá cơ hội: Năng lực sử dụng ma trận tiêu chí sàng lọc để phân biệt giữa một "ý tưởng đơn thuần" và một "cơ hội kinh doanh khả thi".
• Kỹ năng thiết kế nghiên cứu thị trường: Năng lực lập kế hoạch thu thập dữ liệu, thiết kế bảng câu hỏi khảo sát và lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp với nguồn lực doanh nghiệp mới thành lập.
• Kỹ năng quản trị và tổ chức đội ngũ: Kỹ năng phân quyền, đàm phán thương mại và điều hành thông qua các công cụ kinh tế, hành chính và tâm lý xã hội.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm tương tác, kết hợp chặt chẽ giữa việc truyền thụ lý thuyết hàn lâm và giải quyết tình huống thực tế (Case-based Learning).

          MÔ HÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC THEO GIÁO TRÌNH
          

Hệ thống tình huống nghiên cứu thực tế (Case Studies)

Tài liệu sử dụng một loạt tình huống điển hình từ các doanh nghiệp trong nước và quốc tế để minh họa trực tiếp cho từng đơn vị kiến thức:

• Tình huống khởi động bài: Câu chuyện thành lập eBay của Pierre Omidyar (từ AuctionWeb trên nền tảng Yahoo "What's new" năm 1995 đến việc hợp tác với Jeff Skoll và Meg Whitman) nhằm làm rõ sự kết hợp giữa kỹ thuật, quản trị và nhận thức cơ hội.
• Tình huống đạo đức và trách nhiệm xã hội: Vụ việc sữa chứa Melamin tại Trung Quốc năm 2008 (các tập đoàn Sanlu, Mengniu, Yili khiến 54.000 trẻ em nhập viện) được đưa vào để phân tích ranh giới giữa sáng tạo kinh doanh và hành vi phi đạo đức; Nghiên cứu điển hình về Anita Roddick và The Body Shop (thực thi chuỗi cung ứng xanh tại Glasgow, Zambia, Nepal) làm minh chứng cho mô hình CSR tích hợp.
• Tình huống phong cách lãnh đạo và văn hóa doanh nghiệp: Howard Schultz tại Starbucks với triết lý quản trị cảm xúc trong ấn phẩm Pour Your Heart Into It; kinh nghiệm thu hút nhân tài của Andrew Carnegie ("Ông vua thép"); bài học về sự kiên trì từ Walt Disney, King Camp Gillette và Otto Beisheim (Tập đoàn Metro).

Hướng dẫn tự học và đánh giá

Theo tài liệu hướng dẫn, quy trình học tập của sinh viên bao gồm:

1. Đọc và tiếp cận tài liệu trước giờ giảng để nắm bắt các khái niệm cơ bản.
2. Thực hiện các bài tập tự luận và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu từng chương.
3. Liên hệ thực tiễn thông qua việc theo dõi thông tin kinh tế - xã hội trên báo chí, truyền hình và internet để tự đánh giá các tác động vĩ mô đến hoạt động của doanh nghiệp.

---

Điểm nổi bật và dữ liệu cập nhật

Tài liệu thể hiện tính cập nhật thông qua việc tích hợp các dữ liệu thực chứng và văn bản quy phạm pháp luật:

• Cập nhật khung pháp lý kinh doanh: Trích dẫn trực tiếp các điều khoản của Luật Doanh nghiệp 2005 của Việt Nam, làm rõ các quy định ràng buộc về quyền và nghĩa vụ tài chính của cổ đông sáng lập trong giai đoạn đầu thành lập công ty.
• Dữ liệu bối cảnh kinh tế vĩ mô: Sử dụng số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2010 về dân số Việt Nam (khoảng 86 triệu người) và mức thu nhập bình quân đầu người (1.024 USD/năm) đặt trong sự đối sánh với quá trình phát triển 30 năm của các nền kinh tế Đông Á (Nhật Bản, Hàn Quốc với các thương hiệu Samsung, LG, Hyundai; Singapore) để đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng doanh nhân.
• Số liệu thống kê thực nghiệm về rủi ro khởi nghiệp: Dẫn chứng số liệu của Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ (SBA) về tỷ lệ giải thể (35% thất bại sau 2 năm đầu, 56% thất bại sau 4 năm hoạt động) và tỷ lệ thất bại của doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam trong giai đoạn 3–5 năm.
• Thông số kỹ thuật trong nghiên cứu thị trường: Đưa ra các chỉ số định lượng về tỷ lệ phản hồi thực tế của các phương pháp khảo sát (khảo sát trực tiếp > 90%, khảo sát qua điện thoại 50–60%, khảo sát qua thư tín 3–15%) và các bài học nghiên cứu thị trường từ các hãng công nghệ lớn như Apple, Microsoft, Ford, Dell, palmOne, Kodak.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Nhóm đối tượng	Mục đích sử dụng	Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites)
Sinh viên đại học/cao đẳng	Học phần Khởi sự kinh doanh thuộc ngành Quản trị Kinh doanh, Kinh tế phát triển, Tài chính - Ngân hàng.	Kiến thức cơ sở về Kinh tế học vi mô, Nguyên lý quản trị học, Pháp luật kinh tế.
Giảng viên chuyên ngành	Sử dụng làm khung đề cương bài giảng, tài liệu thiết kế bài tập tình huống và câu hỏi thảo luận nhóm.	Chuyên môn về Quản trị học, Quản trị khởi nghiệp và Quản trị chiến lược.
Người khởi nghiệp & Tự học	Tài liệu tham khảo để hệ thống hóa kiến thức quản trị, nhận diện rủi ro, phân tích cơ hội kinh doanh và nghiên cứu thị trường.	Đọc hiểu các báo cáo thị trường và văn bản pháp lý doanh nghiệp cơ bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ sinh viên đại học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh (cụ thể là khóa K208QT tại Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum) và các cá nhân cần tài liệu hệ thống hóa kiến thức cơ bản về thành lập, điều hành doanh nghiệp mới.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần có kiến thức cơ sở về Quản trị học đại cương, Kinh tế học vi mô và kiến thức pháp luật cơ bản để tiếp thu các nội dung về cơ cấu quản trị, phân tích chi phí, thị phần và các quy định của Luật Doanh nghiệp.

3. Điểm khác biệt của tài liệu so với các giáo trình quản trị chung là gì?

Tài liệu tập trung đặc thù vào giai đoạn "khởi sự" (Zero-to-One), đi sâu phân tích tâm lý, tố chất và các nguyên nhân dẫn đến thất bại của doanh nhân mới, đồng thời cung cấp bảng ma trận tiêu chí đánh giá cơ hội kinh doanh chuyên biệt của các quỹ đầu tư mạo hiểm.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần kết hợp việc nắm vững các định nghĩa lý thuyết (Mary Parker Follett, A. Carroll) với việc phân tích chi tiết các case study (eBay, Starbucks, The Body Shop) và giải các bài tập tình huống, câu hỏi thảo luận được định hướng ở cuối mỗi phần.

5. Những khung lý thuyết và tài liệu tham khảo nào được tích hợp trong giáo trình?

Tài liệu trích dẫn các nghiên cứu và ấn phẩm chuyên môn bao gồm: Chiến lược Đại dương xanh (W. Chan Kim & Renée Mauborgne, 2009), New Venture Creation (Patricia Cloherty), Pour Your Heart Into It (Howard Schultz), mô hình Kim tự tháp CSR (Archie Carroll, 1999) và các báo cáo thống kê của SBA, VCCI, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

---

Kết luận

Giáo trình "Khởi Sự Kinh Doanh: Hướng Dẫn Phát Triển Năng Lực Doanh Nhân" cung cấp một khung khổ lý thuyết và thực hành có hệ thống về quá trình phát triển năng lực doanh nhân, nhận diện cơ hội kinh doanh và triển khai nghiên cứu thị trường. Bằng việc kết hợp giữa phân tích pháp lý (Luật Doanh nghiệp 2005), dữ liệu thống kê thực nghiệm (SBA) và các nghiên cứu tình huống thực tế của các doanh nghiệp quốc tế lẫn Việt Nam, tài liệu phục vụ hiệu quả cho hoạt động giảng dạy chính quy tại bậc đại học cũng như cung cấp tài liệu tham khảo cho người học có định hướng khởi sự doanh nghiệp. Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc từ nhận thức vai trò chủ thể kinh doanh, rèn luyện năng lực cá nhân đến các kỹ thuật tác nghiệp sàng lọc cơ hội và phân khúc thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề. Mặc dù Omidyar tính một mức phí rất nhỏ cho người bán nhưng công ty anh đã có lãi ngay từ ngày đầu tiên. Tiếp đến, Omidyar tìm được đối tác tên là Jeff Skoll, người có những kỹ năng mà Omidyar còn thiếu. không như Omidyar có kiến thức nền về máy tính, Skoll có bằng thạc sỹ quản trị kinh doanh và nhiều trải nghiệm trong kinh doanh.

Cái tên eBay chưa hiện hữu cho đến mùa Thu năm 1999. Omidyar thích tên “echo Bay” nhưng khi anh đăng ký tên miền thì mới biết có người đăng ký tên www.com, vì thế anh đã rút ngắn tên thành eBay, và nó nghe cũng có vẻ hợp lý. Cuối năm 1997, eBay tăng nguồn tài trợ từ các nhà đầu tư mạo hiểm mà Omidyar gặp trong lần thất bại với công ty đầu tiên. Tuy nhiên, eBay chưa bao giờ sử dụng nguồn vốn mạo hiểm này.

Thay vì thế, công ty đã yêu cầu các nhà đầu tư vốn giúp họ xây dựng nhóm quản lý hàng đầu. Nhờ vậy họ đã thuê đ ược Meg Whitman, một chuyên gia đã chèo lái con tày eBay từ tháng 3 năm 1999. công ty đã xây d ựng nhiều quan hệ hợp tác giúp đẩy nhanh sự phát triển của công ty. Chẳng hạn, chắc chức năng hosting của eBay là do hai công ty mà công chúng không biết đến cung cấp nhưng họ đã duy trì cho trang web của eBay hoạt động suốt 24h mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần trong tình trạng an toàn, cập nhật.

Pierre Omidyar và nhóm của ông đã tạo ra một công ty đẳng cấp quốc tế. Công ty bây giờ đã có 41 triệu người sử dụng và tiếp tục tăng trưởng, tiếp tục sinh lợi. TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP Theo số liệu của Bộ Kế hoạch – Đầu tư, tính đến năm 2010 dân số Việt Nam vào khoảng 86 triệu người và mặc dù thu nhập bình quân theo đ ầu người l ần đ ầu -3- Chương trình đào tạo KHỞI SỰ KINH DOANH – Khóa K208QT Phân hiệu Đại Học Đà Nẵng tại KonTum tiên đạt 1024 USD/năm, nhưng Việt Nam vẫn là một trong những nước nghèo. Lịch sử phát triển của khu vực Đông Á đã chứng minh, 30 năm là thời gian đủ để một quốc gia lạc hậu trở nên phát triển.

Trong vòng 30 năm, Nhật Bản từ một nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề đã vươn lên trở thành một siêu cường quốc thứ hai thế giới. Hàn Quốc từ một nước bị ảnh hưởng của nội chiến đã vươn lên để trở thành một quốc gia công nghiệp phát triển và được thế giới biết đến qua các thương hiệu như Samsung, LG, Hyundai… Cũng trong khoảng thời gian này Singapore từ một quốc đảo mới giành được độc lập đã phát triển thành trung tâm tài chính – kinh tế của khu vực. Việc các quốc gia nói trên có thể phát triển được như ngày hôm nay là nhờ sự đóng góp rất nhiều từ các doanh nghiệp nói chung và các doanh nhân nói riêng. Vậy để Việt Nam có thể đ ạt được sự phát triển như các quốc gia trong khu vực Đông Á, doanh nhân Việt Nam cần phải làm gì? Câu hỏi: 1.

Nếu bạn là doanh nhân, bạn cần có những tố chất như thế nào? 2. Quan điểm của bạn về khát vọng làm giàu của doanh nhân Việt Nam hiện nay? 1. Khái niệm doanh nhân 1. Người sáng lập doanh nghiệp Nói đến người sáng lập doanh nghiệp là nói đến những thành viên đầu tiên tham gia vào quá trình hình thành một doanh nghiệp.

 Đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), Công ty hợp danh, Công ty cổ phần thì Luật doanh nghiệp năm 2005 có đề cập đến thành viên sáng lập như sau: o “Thành viên sáng lập là người góp vốn, tham gia xây dựng, thông qua và ký tên vào bản điều lệ đầu tiên của Công ty TNHH, Công ty hợp danh”. o “Cổ đông sáng lập là cổ đông tham gia xây dựng, thông qua và ký tên vào -4- Chương trình đào tạo KHỞI SỰ KINH DOANH – Khóa K208QT Phân hiệu Đại Học Đà Nẵng tại KonTum bản Điều lệ đầu tiên của Công ty cổ phần”. Như vậy có thể hiểu người sáng lập là những người chủ sở hữu đầu tiên của doanh nghiệp, họ bỏ vốn ra kinh doanh, tham gia xây dựng và ký thông qua bản Điều l ệ đ ầu tiên của doanh nghiệp.  Đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một thành viên, do nguồn gốc hình thành và quá trình hoạt động gắn liền với một các nhân (tổ chức) nên người sáng lập đồng thời cũng là chủ sở hữu doanh nghiệp.

Chủ sở hữu thường trực tiếp điều hành hoặc cử đại diện tham gia điều hành doanh nghiệp (đối với công ty TNHH một thành viên do tổ chức thành lập).  Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, thông thường do số l ượng thành viên cũng tương đối hạn chế, chủ sở hữu có thể là người sáng lập hoặc được chuyển nhượng lại nhưng thường trực tiếp tham gia vào bộ máy điều hành doanh nghiệp. Nhằm ràng buộc quyền và nghĩa vụ đối với cổ đông sáng lập, Luật Doanh nghiệp quy định các cổ đông sáng lập phải cùng nhau đăng ký mua ít nhất 20% tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán và phải thanh toán đầy đủ trong 90 ngày. Trong thời hạn 3 năm, các cổ đông sáng lập có thể tự do chuyển nhượng cho nhau nhưng không được chuyển nhượng ra bên ngoài nếu chưa được Đại hội đồng cổ đông cho phép.

Điều này cũng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp c ủa các nhà đầu tư và cổ đông nhỏ đồng thời đảm bảo sự ổn định nhất định cho doanh nghiệp mới thành lập trong thời gian đầu hoạt động. Sau khi doanh nghiệp hoạt động ổn định được 3 năm, mọi hạn chế đối với cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập đều được bãi bỏ. Chủ sở hữu. Chủ sở hữu được hiểu là người sở hữu một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp.

Chủ sở hữu có thể trực tiếp điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp hoặc ủy quyền điều hành cho người khác (Giám đốc điều hành) và chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi vốn góp của mình vào doanh nghiệp (trừ chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân và thành viên hợp danh của công ty hợp danh). Xét về hình thức sở hữu, doanh nghiệp có thể có một chủ sở hữu (đơn sở hữu) có thể có nhiều chủ sở hữu (đa sở hữu).  Doanh nghiệp đơn sở hữu, người chủ sở hữu có toàn quyền quyết định các vấn đề có liên quan đến doanh nghiệp nhưng có thể có rủi ro hơn trong kinh doanh và -5- Chương trình đào tạo KHỞI SỰ KINH DOANH – Khóa K208QT Phân hiệu Đại Học Đà Nẵng tại KonTum khó khăn hơn khi huy động vốn.  Trong một doanh nghiệp đa sở hữu, mối quan hệ hay sự phân chia quyền lực giữa các chủ sở hữu sẽ phụ thuộc vào phần vốn góp của họ vào doanh nghiệp, mối quan hệ này là mối quan hệ đối vốn.

Doanh nghiệp đa sở hữu có thể hạn chế được những rủi ro và khó khăn này nhờ số lượng chủ sở hữu đông đảo hơn, họ cùng chia sẻ quyền lực và cùng gánh chịu những rủi ro có thể xảy ra. g Về quyền sở hữu và điều hành. Trước đây, tron giai đoạn phát triển tự phát của khoa học quản trị (trước 1911), quyền sở hữu và quyền điều hành thường đi cùng nhau, khi đó người sở hữu cũng trực tiếp tham gia vào điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong các giai đoạn sau, do quy mô và mức độ phức tạp trong quản lý tăng lên, hai vai trò này có xu hướng tách ra để tăng tính chuyên nghiệp và hiệu quả cũng như tạo sự cân bằng về quyền lực trong doanh nghiệp.

Giám đốc điều hành - CEO Amelio (trái)&Steve Balmer - CEO Rick Wagoner của tập CEO của Microsoft đoàn GM Tổng giám đốc hoặc Giám đốc điều hành (Chief Executive Officer - CEO) được hiểu là nhà quản trị cấp cao nhất, chịu trách nhiệm điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong một doanh nghiệp, tập đoàn, công ty hay tổ chức. Cần phân biệt hoạt động quản trị doanh nghiệp của bộ máy điều hành và hoạt động quản trị công ty trong công ty đại chúng (công ty cổ phần). Trong công ty, CEO là người đứng đầu Ban lãnh đạo chịu trách nhiệm điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày của doanh nghiệp, CEO có thể là chủ sở hữu công ty (cổ đông) hoặc cá nhân độc lập từ bên ngoài. Cùng với Ban lãnh đạo này là một Ban giám sát (Hội đồng quản trị) phụ trách việc định hướng cho công ty, được bầu ra từ các cổ đông.

Hai lực lượng này được tổ chức bởi những con người khác nhau, CEO đứng đầu Ban lãnh đạo, Chủ tịch Hội đồng quản trị đứng đầu Ban giám sát, điều này nhằm đảm bảo sự độc lập trong điều hành của Ban lãnh đạo với sự cai quản của Ban giám sát, đồng thời phân ra một ranh giới rõ ràng về quyền lực, tránh sự tập trung quyền lực quá mức vào một cá nhân. -6- Chương trình đào tạo KHỞI SỰ KINH DOANH – Khóa K208QT Phân hiệu Đại Học Đà Nẵng tại KonTum Nhìn chung, CEO được hiểu là người có quyền điều hành cao nhất trong một doanh nghiệp. Để làm tốt nhiệm vụ này, CEO cần phải có kiến thức và kỹ năng đa lĩnh vực. Ngoài các kiến thức và kỹ năng kinh doanh, CEO còn phải am hiểu về luật pháp, nhân sự, tài chính, kế toán, thuế… 1.

Doanh nhân họ là ai?  Khái niệm về doanh nhân: Doanh nhân là một từ được các phương tiện truyền thông của Việt Nam sử dụng để xác định một thành phần kinh tế tư nhân mới xuất hiện từ sau những năm 90 của thế kỷ 20. Thực chất có rất nhiều cách hiểu về doanh nhân, thậm chí theo nghĩa rộng, nhiều người còn cho rằng doanh nhân là người có vị trí trong một doanh nghiệp và làm công việc quản trị trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong phạm vi cuốn sách này, Doanh nhân được hiểu là những người tự bỏ vốn ra tiến hành sản xuất – kinh doanh và tự điều hành hoạt động sản xuất – kinh doanh của chính mình. Với quan niệm như vậy, giám đốc những doanh nghiệp nhà nước hiện còn tồn tại, những doanh nghiệp mà nhà nước nắm cổ phần chi phối, các giám đốc điều hành “đi làm thuê” sẽ không được coi là doanh nhân.

 Quan niệm về doanh nhân qua từng thời kỳ:  Thời phong kiến, các doanh nhân (thương gia, thương nhân) thời đó đứng cuối trong bậc thang xã hội (“Sĩ, nông, công, thương”) và không đ ược coi tr ọng.