LỜI CẢM ƠN! Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, phòng Đào tạo đại học trường Đại học Y tể Công cộng đã cho tôi cơ hội thực hiện khóa luận tốt nghiệp thiết thực và bổ ích này. Tôi xin trân thành càm ơn các thầy cô giáo, các bộ môn, khoa phòng trường Đại học Y tể Công Cộng đã trang bị kiến thức, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian 4 năm học tập tại trường và thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Văn Nghị, người thầy đã tận tình hướng dẫn, góp ý, chỉ bảo trong suốt quá trình tôi thực hiện khóa luận.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Trung tâm y tế dự phòng huyện Từ Liêm, Khoa truyền nhiễm BV Bạch Mai, Câu Lạc Bộ Cho bạn cho tôi đã hướng dẫn, cung cấp thông tin, giúp tôi thực hiện khóa luận này. Tôi vô cùng biết ơn những người thân trong gia đình và bạn bè đã động viên, hỗ trợ tôi cả về vật chất lần tinh thần trong suốt quá trình học tập. Xin trân trọng cảm ơn ! Sinh viên Lê Hồng Nhung DANH MỤC TỪ VIÉT TẮT ARV Antiretroviral: Thuốc kháng retrovirus AIDS Acquired immunodeficiency syndrome Hội chửng suy giảm miên dịch BN BN BQLDA Ban quản lý dự án BYT Bộ Y tế CB Cán bộ CBYT Cán bộ y tế CSSK Chăm sóc sức khỏe HIV Human Immunodeficiency Virus Vius gây suy giảm miễn dịch ở người KCB Khám chữa bệnh NCMT Nghiện chích ma túy PATHWAYS Dự án Tiếng nói cộng đồng NTCH Nhiễm trùng cơ hội PEPFAR President's Emergency Plan for AIDS Relief Chương trình Cứu trợ Khẩn cấp về Phòng chống HIV/AIDS của Tổng thống Hoa Kỳ PKNT Phòng khám ngoại trú TCMT Tiêm chích ma túy TTĐT Tuân thủ điều trị TTYT Trung tâm y tế TYT Trạm y tế UNAIDS Chương trình Phổi hợp cùa Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS VAAC Cục phòng chống HIV/AIDS Việt Nam iii TÓM TẤT ĐỀ CƯƠNG Dự ÁN HIV/A1DS là một đại dịch mang tính toàn cầu và có ảnh hưởng rất lởn tới sức khoẻ con người. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng hiện nay, y học vẫn chưa tìm ra được thuốc loại bỏ hoàn toàn HIV ra khỏi cơ thể người bệnh.
Đe chống lại sự nhân lên của HIV và kéo dài cuộc sống cho người bệnh, vũ khí hiện nay của nhân loại là thuốc kháng retrovirus (ARV). Tuy nhiên, điều trị thuốc ARV cũng đặt ra một thách thức mới - nguy cơ kháng thuốc và thất bại điều trị. Kháng thuốc không chỉ là sự thất bại cho chính bản thân người bệnh mà virus kháng thuốc còn có khả năng lây lan cho người khác. Vì thế việc tuân thủ điều trị ( TTĐT) nghiêm ngặt thuốc ARV là rất cần thiết.
Thành phố Hà Nội là một trong 9 khu vực trọng điểm của PEPFAR với tỷ lệ nhiễm HIV ờ mức cao.011 trường hợp nhiễm HIV được xác định, trong đó có 8.737 người nhiễm chuyển sang AIDS và 3.656 bệnh nhân (BN) đã tử vong do AIDS. Phòng khám ngoại trú (PKNT) huyện Từ Liêm là một trong số các cơ sở điều trị ARV. Nằm trong khuôn khổ của dự án PATHWAYS được tài trợ bởi tổ chức Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) chúng tôi tiến hành xây dựng dự án “TỲ NGÀY MAI TƯƠI SẢNG" thời gian một năm từ tháng 05/2012 đến tháng 04/2013 nhằm mục đích góp phần nâng cao sự TTĐT ARV của bệnh nhân (BN) có tiêm chích ma túy (TCMT) tại PKNT huyện Từ Liêm — Hà Nội, với 3 mục tiêu cụ thể - Tăng tỳ lệ BN có TCMT tại PKNT Từ Liêm, Hà Nội có kiến thức đúng về TTĐT ARV từ 85% lên 95% từ tháng 5/2012 đến 4/2013. - Tăng cường sự hỗ trợ của gia đình và cộng đồng giúp BN có TCMT tại PKNT Từ Liêm, Hà Nội TTĐT ARV từ tháng 5/2012 đến 4/2013.
100% đối tượng có TCMT tại PKNT Từ Liêm, Hà Nội được tiếp cận với dịch vụ tư vẩn hỗ trợ cai nghiện và giới thiệu việc làm từ tháng 5/2012 đen 4/2013. iv MỤC LỤC I THÔNG TIN KHÁI QUÁT VỀ Dự ÁN. NỘI DUNG Dự ÁN. Bối cảnh và sự cẩn thiết của dự án.
Thông tin chung về HIV/AIDS và tư vấn, hồ trợ điều trị ARV. Tình hình HIV/AIDS và tư vấn, hỗ trợ điều trị ARV tại Từ Liêm, Hà Nội. Phân tích vấn đề TTĐT ARV và một số nghiên cứu liên quan. Các bên liên quan.
Mục tiêu dự án. Các kết quả mong đợi, hoạt động và đàu ra của dự án. Phương án tổ chức và thực hiện dự án. Cơ cấu tổ chức ban quản lý dự án.
Chức năng, nhiệm vụ của ban quản lý dự án. Hoạt động của ban quản lý dự án. Các nguồn lực cần thiết cho dự án. Phân tích hiệu quả dự án.
Các đối tượng được hưởng lợi. Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Tính bền vững của dự án.
Theo dõi và đánh giá .21 TÀI LIỆU THAM KHẢO.23 V Danh mục phụ lục PHỤ LỤC 1: CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN Dự ÁN. PHỤ LỤC 2: PHƯƠNG PHÁP THU THẬP THÔNG TIN. PHỤ LỤC 3: KHUNG LÝ THUYẾT. PHỤ LỤC 4: CÂY VẤN ĐỀ.
PHỤ LỤC 5: KHUNG LOGIC. PHỤ LỤC 6: BẢNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CHI TIẾT. PHỤ LỤC 7: BÀNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG THEO THỜI GIAN PHỤ LỤC 8: BẢNG Dự TOÁN KINH PHÍ CHI TIÉT. Danh mục biểu đồ, sơ đồ Biểu đồ 1: ước tính số người lớn và trẻ em còn sống đển năm 2010.
Biểu đồ 2: Số người nhiễm HIV/AIDS, tử vong báo cáo qua các năm. Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức ban quản lý dự án. THÔNG TIN KHÁI QUÁT VÉ Dự ÁN Tên dự án VÌ NGẤY MAI TƯƠI SẢNG ƯSAID (United States Agency for International Tổ chức tài trợ Development — Cơ quan Phát triển Quốc te Hoa Kỳ) Cơ quan chủ quản Sở y tê Hà Nội Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS Hà Nội 86 Thợ Nhuộm - Hoàn Kiếm - Hà Nội Điện thoại: (+84) Cơ quan chủ trì dự án 3.1526 Fax : 84-4-38221526 Phòng khám ngoại trú TTYT huyện Từ Liêm, UBND Cơ quan phối hợp huyện Từ Liêm Thời gian thực hiện dự án Tháng 05/2012 đến tháng 04/2013 Địa•điểm • thực hiện dự án • * PKNT Từ Liêm - Hà Nội 99.000 VNĐ Tổng số vốn dự án (Chín mươi chín triệu sáu trăm năm mươi ngàn đồng) 2 11. NỘI DUNG Dự ÁN ỉ.
Bối cảnh và sự cần thiết của dự án 11. Thông tin chung về HĨV/A1DS và tư vẩn, hỗ trợ điều trịARV Ị. rinh hình HIV/A1DS và tư vấn, hỗ trợ điều trị AR V trên thế giới Theo Chương trình Phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), năm 2010 có 2,7 triệu người nhiễm HIV và 1,8 triệu người chết do AIDS [27]. Tổng: 34tr Biểu đồ 1: Ước tinh số người lớn và trẻ em còn sống đến năm 2010 (Nguồn: UNAIDS.
Report on the Global AIDS Epidemic; 2011) Trên thế giới có khoảng 34 triệu người nhiễm HIV, gần 30 triệu người chết do AIDS. Hầu như người nhiễm HIV đều cư trú ở những nước có thu nhập thấp và trung bình, đặc biệt ở khu vực cận Sahara (22,9 triệu); Nam và Đông Nam Á (4 triệu) [28]. Năm 2010 ước tính có 6,6 triệu người tại các nước có thu nhập thẩp và trung bình đã được điều trị đe kéo dài cuộc song, tăng 1,35 triệu người so với năm 2009 [27], Tuy nhiên, Hội nghị thông báo chính sách mới tại Geneva, Thụy Sĩ 3/2011 đã chỉ ra trên thế giới có tới 15 triệu người cần được điều trị khan cấp HIV/AIDS nhưng chỉ có chỉ có 1/3 trong số họ được điều trị [20]. Tình hình HIV/AIDS và tư vấn, hỗ trợ điều trị AR V tại Việt Nam Theo báo cáo của Bộ Y tế (BYT), tính đến hết ngày 30/12/2011 toàn quốc đã phát hiện người nhiễm HIV tại hơn 77% xã/phường, gần 98% quận/huyện và 63/63 tỉnh/thành phố.
số người nhiễm HIV hiện còn sống là 197.33, số BN AIDS hiện còn Sống là 48.325 trường hợp tử vong do các liên quan đến AIDS [4]. 3 Biếu đồ 2: Số người nhiễm HIV7AIDS, tử vong bảo cáo qua các năm Các ca nhiễm HIV tập trung chủ yếu ở các tỉnh thành phố lớn. Đứng đầu ỉà Hồ Chí Minh 1942 trường hợp (chiếm 13,75%) và Hà Nội: 915 trường hợp (chiếm 6,46%). Tỷ lệ nhiễm HIV ở nam là 69%, nữ là 31%.
Nhiễm HIV thường tập trung trong độ tuổi trẻ từ 20-39 tuổi (chiếm 82%). Năm 2011, tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm nghiện chích ma túy (NCMT) có chiều hướng giảm tuy nhiên vẫn ở mức cao 41,8%. Theo UNAIDS, tính đến 30/6/2011, cả nước có 54.637 người nhiễm HIV/AIDS đang được điều trị bằng thuốc ARV, trong đó 96,7% BN điều trị bang ARV phác đồ bậc 1 và 3,3% BN đang điều trị phác đồ bậc 2. Cả nước có 318 phòng khám, trong đó có 5 phòng khám tuyến trung ương, 154 phòng khám tuyến tỉnh và 159 phòng khám tuyến huyện.
127 cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc và điều trị cho trẻ nhiễm, phơi nhiễm với HTV, trong đó 112 cơ sở lồng ghép điều trị cho cả BN lớn tuổi, 15 cơ sở tại các Khoa Nhi của Bệnh viện đa khoa, Bệnh viện nhi tỉnh, thành phố và trung ưong [19]. Báo cáo nghiên cửu do Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Viện Chiến lược và chính sách y tế, BYT thực hiện tại 8 tỉnh, thành phố cho biết, số BN được điều trị bàng ARV mới chỉ đáp ứng được 32% nhu cầu thực tế [17]. Tình hình HIV/AỈDS và tư vấn, hỗ trợ điều trị AR V tại Hà Nội 4 Theo Trung tâm phòng chổng HIV/AIDS Hà Nội, đến tháng 10/2011, Hà Nội cỏ 23.011 người nhiễm HIV, trong đó có 8.737 người nhiễm chuyển sang AIDS và 3.656 trường hợp tử vong do AIDS. 10 tháng đầu năm 2011, dịch HIV/AIDS giảm so với cùng kỳ năm 2010, 933 trường hợp nhiễm HIV mới được phát hiện, sổ người nhiễm HIV chuyển sang AIDS là 328 trường hợp và số BN đã tử vong do AIDS là 65.
Nhiễm HIV/AIDS chủ yếu là qua con đường TCMT (67,69%), quan hệ tình dục (10,24%). Dịch HIV/AIDS tập trung chủ yếu trong độ tuổi từ 20 - 39 tuổi chiếm 80,59%. Tỷ lệ nhiễm HIV ở nam cao gấp 2,6 lần so với nữ. Tỷ lệ hiện nhiễm HIV trên 100.000, 100% quận/huyện phát hiện người nhiễm HIV/AIDS, 533/577 xã/phường có người nhiễm HIV chiếm tỷ lệ 92,7%.
Phân bố nhiễm HIV tập trung chủ yếu ở quận/huyện có nhóm đối tượng nguy cơ cao như: Đong Đa, Hai Bà Trưng, Ba Đỉnh, Từ Liêm, Long Biên, Gia Lâm. Trên địa bàn thành phố có 18 cơ sở điều trị ARV đang điều trị cho 4332 BN AIDS. Theo báo cáo tổng kết công tác phòng chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS năm 2011 có 4.577 người đang được điều trị ARV.