PHẦN MỞ ĐẦU CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY INCOTRANS JSC CHƢƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT KHẨU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƢƠNG MẠI VẬN TẢI LIÊN QUỐC TẾ (INCOTRAN JSC). KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Khái niệm về dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế 2. Dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế Trƣớc đây, khi sản xuất và lƣu thông chƣa phát triển thì giao nhận là một khâu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Khi sản xuất và lƣu thông phát triển ở mức độ cao, nhu cầu vận chuyển hàng hóa lớn thì hoạt động giao nhận tách riêng thành một nghề mới. Hiện nay, giao nhận đã trở thành ngành kinh doanh dịch vụ rất phát triển, đánh dấu cho sự phát triển đó là sự ra đời của các tổ chức và các điều ƣớc quốc tế về giao nhận nhƣ: FIATA, IATA, IMO,…Tuy vậy, do lịch sự hình thành và phát triển của ngành này chƣa lâu đời, nên hiện nay tồn tại rất nhiều khái niệm khác nhau về giao nhận: Giao nhận là một hoạt động kinh tế có liên quan đến hoạt động vận nhằm đƣa hàng đến đích an toàn. Giao nhận là dịch vụ hải quan. Giao nhận là dịch vụ có liên quan đến vận tải, nhƣng không phải là vận tải.
Giao nhận là một tập hợp các nghiệp vụ có liên quan đến quá trình vận tải, nhằm mục đích chuyên chở hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Theo Liên đoàn quốc tế các Hiệp hội giao nhận FIATA: “Dịch vụ giao nhận là là bất kì các loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lƣu kho, bốc dỡ, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng nhƣ các dịch vụ tƣ vấn hay có liên quan đến dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo điều 163 Bộ Luật Thƣơng Mại của Việt Nam: “Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thƣơng mại, theo đó ngƣời làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ ngƣời gửi, SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp tổ chức vận chuyển, lƣu kho, lƣu bãi, làm bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ liên quan đề giao hàng hóa cho ngƣời nhận từ sự ủy thác của chủ hàng, của ngƣời vận tải hoặc của ngƣời làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng)”. Từ các định nghĩa trên, có thể hiểu dịch vụ giao nhận theo các cách sau: Giao nhận là một hoạt động kinh tế có liên quan đến hoạt động về vận tải nhằm đƣa hàng đến đích an toàn.
Giao nhận là dịch vụ có liên quan đến vận tải. nhƣng không phải là vận tải. Giao nhận là một tập hợp các nghiệp vụ có liên quan đến quá trình vận tải, nhằm mục đích chuyên chở hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Ngƣời giao nhận Tƣơng tự nhu khái niệm về dịch vụ giao nhận, khái niệm về Ngƣời giao nhận hiện vẫn chƣa đƣợc thống nhất, và đƣợc khái niệm theo nhiều tác giả, tổ chức khác nhau: Theo Liên đoàn Quốc tế các hiệp hội giao nhận FIATA: “ Ngƣời giao nhận là ngƣời lo toan để hàng hóa đƣợc chuyên chở theo hợp đồng ủy thác mà bản thân anh ta không phải là ngƣời vận tải”.
Ngƣời kinh doanh dịch vụ giao nhận, gọi là “Ngƣời giao nhận – Forwarder – Freight Forwarder- Forwarding Agent”. Ngƣời giao nhận có thể là chủ hàng, chủ tàu, công ty xếp dỡ hay kho hàng, ngƣời giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ một ngƣời nào khác. Theo điều 164 Bộ Luật Thƣơng Mại của Việt Nam: “Ngƣời làm dịch vụ giao nhận hàng hóa là thƣơng nhân có giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa”. Phạm vi của ngƣời giao nhận.
Căn cứ vào phạm vi hoạt động: SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp Giao nhận quốc tế: hoạt động giao nhận phục vụ chuyên chở hàng hoá quốc tế. Giao nhận nội địa: hoạt động giao nhận chuyên chở hàng hoá trong nƣớc. Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh: Giao nhận thuần tuý: là hoạt động giao nhận chỉ bao gồm thuần tuý việc gởi hàng đi hoặc nhận hàng đến. Giao nhận tổng hợp: là hoạt động giao nhận ngoài giao nhận thuần tuý còn bao gồm cả xếp dỡ, bảo quản hàng hoá, vận chuyển đƣờng ngắn, hoạt động kho tàng.
Căn cứ vào phƣơng thức vận tải: Giao nhận hàng chuyên chở bằng đƣờng biển, bằng đƣờng sông, bằng đƣờng sắt, bằng đƣờng hàng không, bằng ô tô và kết hợp bằng nhiều phƣơng thức vận tải khác nhau. Giao nhận riêng: là hoạt động giao nhận do ngƣời xuất nhập khẩu tự tổ chức không sử dụng dịch vụ của ngƣời giao nhận. Căn cứ vào tính chất giao nhận: Giao nhận chuyên nghiệp: là hoạt động giao nhận của các tổ chức, công ty chuyên kinh doanh giao nhận theo sự uỷ thác của khách hàng. Vai trò của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế 2.
Vai trò của dịch vụ giao nhận Công tác giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu là một khâu trung gian cực kỳ cần thiết, không thể hiếu trong hoạt động mua bán giữa ngƣời xuất khẩu và ngƣời nhập khẩu, là một khâu đƣợc tách ra từ một trong những chức năng của nhà xuất nhập khẩu. Trƣớc đây, các nhà xuất nhập khẩu phải tự đảm nhận công việc chuyên chở, kho bãi, lo thủ tục hải quan,… nhƣng ngày nay với xự xuất hiện của dịch vụ giao nhận, đã giúp cho việc công tác vận SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp chuyển, lƣu kho lƣu bãi đƣợc thực hiện dễ dàng hơn, giảm bớt khối lƣợng công việc mà các nhà xuất nhập khẩu phải làm, đồng thời giúp cho việc giao hàng thuận tiện hơn trƣớc kia vì có một dịch vụ chuyên biệt để vận chuyển, thông quan hàng hóa, lo mọi thủ tục hải quan. Điều đó đã tạo điều kiện để các nhà kinh doanh xuất nhập khẩu tập trung vào nghiệp vụ kinh doanh của mình hơn, giảm bớt các các chi phí không cần thiết nhƣ chi phí xây dựng kho, bến bãi, chi phí đào tạo nhân công. Đây là ngành đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển thƣơng mại cũng nhƣ ngành vận tải chung của cả nƣớc do hiệu ứng ăn theo sự phát triển của thƣơng mai, thì các phƣơng tiện vận tải cũng nhƣ hình thức kinh doanh vận tải cũng phải cải thiện để đồng bộ với sự phát triển của thƣơng mại.
Điều đó sẽ là cơ sở để đảm bảo hàng hóa xuất khẩu đƣợc vận chuyển đến thị trƣờng nƣớc ngoài kịp thời, đồng thời cũng cải thiện thời gian hàng hóa nhập khẩu về tận tay ngƣời tiêu dùng trong nƣớc có hiệu quả hơn. Nhìn chung, ngành dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế ở nƣớc ta vẫn còn khá non trẻ, nhƣng đã và đang từng bƣớc có những đóng góp mạnh mẽ vào cán cân thanh toán của quốc gia bằng việc tham gia tích cực vào công tác hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu cũng nhƣ vận tải và bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu. Vì là một dịch vụ chuyên biệt về vận tải và lo thủ tục thƣơng mại, nên nó nắm thế chủ động trong việc thuận lợi hóa thƣơng mại do việc đơn giản hóa và hợp lý hóa các thủ tục hải quan, quy định thƣơng mại, nhờ đó giảm đƣợc giá thành vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu dẫn đến giảm giá thành hàng hóa xuất nhập khẩu. Vai trò của ngƣời giao nhận Vai trò của ngƣời giao nhận đƣợc thể hiện qua các chức năng sau: Người giao nhận tại biên giới (Frontier Forwader): hoạt động trong nƣớc với nhiệm vụ là làm thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu.
SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp Làm đại lý (Agent): không đảm nhận vai trò của ngƣời chuyên chở và chỉ hoạt động nhƣ một cầu nối giữa ngƣời gửi hàng và ngƣời chuyên chở nhƣ là một đại lý của ngƣời gửi hàng hoặc của ngƣời chuyên chở. Lo liệu chuyển tải và tiếp gửi hàng hóa (Transhipment and on carriage): Khi hàng hóa phải chuyển tải hoặc quá cảnh qua nƣớc thứ ba, ngƣời giao nhận sẽ làm thủ tục quá cảnh, hoặc tổ chức chuyển tải hàng hóa từ phƣơng tiện vận tải này sang phƣơng tiện vận tải khác, hoặc giao hàng đến tay ngƣời nhận. Lưu kho hàng hóa (Warehousing): Trong trƣờng hợp phải lƣu kho hàng hóa trƣớc khi xuất khẩu hoặc sau khi nhập khẩu, Ngƣời giao nhận sẽ thu xếp việc đó bằng phƣơng tiện của mình hoặc thuê của ngƣời khác và phân phối hàng hóa nếu có yêu cầu. Người gom hàng (Cargo consolidation): đây là dịch vụ gom hàng nhằm biến hàng lẻ (LCL) thành hàng nguyên container (FCL).
Khi là ngƣời gom hàng, ngƣời giao hàng có thể đóng vai trò là ngƣời chuyên chở hoặc chỉ là đại lý. Người chuyên chở (Carrier): Trong nhiều trƣờng hợp, Ngƣời giao nhận đóng vai trò là ngƣời chuyên chở, tức là trực tiếp kí hợp đồng vận với chủ hàng và chịu trách nhiệm chuyên chở hàng hóa từ nơi gửi hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Ngƣời giao nhận đóng vai trò là ngƣời ngƣời ký chuyên chở theo hợp đồng, nếu anh ta ký hợp đồng mà không trực tiếp chuyên chở. Trƣờng hợp Ngƣời giao nhận trực tiếp chuyên chở thì anh ta là ngƣời chuyên chở thực tế.
Dù là chuyên chở kiểu gì đi nữa thì anh ta vẫn phải chịu trách nhiệm về hàng hóa.(2012) nhận định rằng ngƣời kinh doanh vận tải đa phƣơng thức (MTO): Trong trƣờng hợp Ngƣời giao nhận cung cấp dịch vụ vận tải đi suốt hay còn gọi là “Vận tải từ cửa SVTH: Đinh Thị Hữu Đại 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Chu Bảo Hiệp tới cửa” thì Ngƣời giao nhận đã đóng vai trò là ngƣời kinh doanh vận tải liên hợp (CTO/MTO). MTO cũng là ngƣời chuyên chở và chịu trách nhiệm đối với hàng hóa. Mối quan hệ của ngƣời giao nhận với các bên tham gia.