Luận văn thạc sĩ an investigation on the difficulties in making business english oral presentation of the first year non major english students at faculty of accounting at dai nam university and some solutions

Luận văn thạc sĩ phân tích an investigation on the difficulties in making business english oral presentation of the first year, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thùy Hương, M.A
• Trường học: Dai Nam University
• Chuyên ngành: Accounting
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Thuyết Trình Tiếng Anh Thương Mại Của Sinh Viên Năm Nhất Không Chuyên Tại Đại Học Dân Lập Đại Nam
• Loại tài liệu: minor program thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Tóm tắt
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• PHẦN A: MỞ ĐẦU
• Bối cảnh nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Bố cục của nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về tiếng Anh thương mại
• 1.2. Các đặc điểm của ngôn ngữ thương mại
• 1.2.1. Ý thức về mục đích
• 1.2.2. Các khía cạnh xã hội
• 1.2.3. Giao tiếp rõ ràng
• 1.2.4. Các khóa học tiếng Anh thương mại và tiếng Anh tổng quát
• 1.3. Khái niệm thuyết trình bằng lời nói
• 1.4. Quy trình thuyết trình bằng lời nói
• 1.5. Lợi ích của thuyết trình bằng lời nói đối với sinh viên tiếng Anh chuyên ngành
• 1.6. Một số vấn đề khi thực hiện bài thuyết trình
• 1.7. Những khó khăn trong việc học kỹ năng thuyết trình tiếng Anh thương mại
• 1.7.1. Khó khăn về kiến thức kinh doanh
• 1.7.2. Khó khăn về kiến thức ngôn ngữ, văn hóa và nhận thức
• 1.8. Những khó khăn từ phía giảng viên
• 1.8.1. Phương pháp sư phạm chưa phù hợp của giảng viên
• 1.8.1.1. Thời lượng giảng viên nói
• 1.8.1.2. Mối quan hệ giữa giảng viên và người học
• 1.8.2. Sự thiếu hụt về năng lực giao tiếp tiếng Anh của giảng viên
• 1.8.3. Sự thiếu hụt về tiếng Anh thương mại và kỹ năng giảng dạy của giảng viên
• 1.9. Những khó khăn từ các yếu tố bên ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 2.1.1. Mô tả về Trường Đại học Đại Nam, khóa học tiếng Anh và mục tiêu
• 2.1.2. Mô tả về sinh viên năm thứ nhất Khoa Kế toán tại Trường Đại học Đại Nam
• 2.1.3. Mô tả về đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Đại Nam
• 2.1.4. Mô tả về giáo trình Market Leader và các chủ đề thuyết trình liên quan đến kinh doanh
• 2.1.4.1. Giáo trình Market Leader Elementary
• 2.1.4.2. Mục tiêu
• 2.1.4.3. Điểm mạnh và điểm yếu của giáo trình
• 2.1.4.4. Các chủ đề cho bài thuyết trình
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Khó khăn từ phía sinh viên
• 3.1.1. Trải nghiệm giáo dục trước đây
• 3.1.2. Thiếu kiến thức nền tảng, kinh doanh, văn hóa và xã hội
• 3.1.3. Động lực học tiếng Anh thấp
• 3.1.4. Trình độ tiếng Anh tổng quát thấp
• 3.1.5. Các đặc điểm tính cách tiêu cực
• 3.1.6. Quan niệm văn hóa truyền thống
• 3.2. Khó khăn từ phía giảng viên
• 3.2.1. Thiếu kiến thức về tiếng Anh thương mại và kỹ năng thuyết trình
• 3.2.2. Phương pháp sư phạm chưa phù hợp của giảng viên
• 3.2.2.1. Thời lượng giảng viên nói quá nhiều
• 3.2.2.2. Sửa lỗi không phù hợp
• 3.2.2.3. Thông tin đầu vào của giảng viên khó hiểu
• 3.2.2.4. Mối quan hệ giữa giảng viên và người học quá xa cách
• 3.2.3. Sự thiếu hụt về năng lực giao tiếp tiếng Anh của giảng viên
• 3.3. Các yếu tố bên ngoài
• 3.3.1. Lớp học đa trình độ
• 3.4. Đề xuất từ giảng viên và sinh viên nhằm giảm thiểu khó khăn
• PHẦN C: KẾT LUẬN
• Các đề xuất nhằm giảm thiểu khó khăn trong việc dạy kỹ năng thuyết trình
• Rèn luyện sinh viên trở thành người học hiệu quả
• Một số đề xuất đối với việc học kỹ năng thuyết trình
• Phát triển bản thân và giao tiếp phi ngôn ngữ
• Lựa chọn và sử dụng phương tiện trực quan
• Chuẩn bị và thực hiện các hình thức bài tập nói
• Hội thảo do giảng viên hướng dẫn
• Hội thảo do sinh viên chủ trì
• Diễn giả khách mời
• Tóm tắt nghiên cứu
• Các hạn chế và đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Phiếu khảo sát dành cho giảng viên
• Phụ lục 2: Phiếu khảo sát dành cho sinh viên
• Phụ lục 3: Câu hỏi phỏng vấn dành cho giảng viên
• Phụ lục 4: Câu hỏi phỏng vấn dành cho sinh viên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thuyết Trình Tiếng Anh Thương Mại Tại DNU

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, tiếng Anh đã trở thành công cụ thiết yếu trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là thương mại. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng thuyết trình tiếng Anh thương mại cho sinh viên là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này tập trung vào khó khăn mà sinh viên năm nhất không chuyên tại Đại học Dân lập Đại Nam (DNU) gặp phải khi thực hiện thuyết trình tiếng Anh thương mại. Mục tiêu là xác định các rào cản và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Nghiên cứu được thực hiện thông qua khảo sát và phỏng vấn giáo viên, sinh viên, từ đó phân tích dữ liệu và đưa ra kết luận. Đây là tiền đề cho việc cải thiện chương trình và phương pháp dạy tiếng Anh thương mại cho sinh viên tại DNU, giúp họ tự tin hơn khi thuyết trình trước đám đông bằng tiếng Anh.

1.1. Vai trò của tiếng Anh thương mại trong bối cảnh hội nhập

Tiếng Anh thương mại đóng vai trò then chốt trong giao tiếp quốc tế, đặc biệt là trong môi trường kinh doanh. Việc sử dụng thành thạo tiếng Anh giúp mở rộng cơ hội hợp tác, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Theo Nguyen Thi Thu Thuy, nhu cầu học tiếng Anh ngày càng tăng do chính sách đổi mới và mở rộng quan hệ quốc tế của Việt Nam.

1.2. Sự cần thiết của kỹ năng thuyết trình tiếng Anh cho sinh viên

Kỹ năng thuyết trình tiếng Anh là một trong những kỹ năng mềm quan trọng, giúp sinh viên tự tin thể hiện ý tưởng, trình bày dự án và giao tiếp hiệu quả trong môi trường làm việc quốc tế. Việc rèn luyện kỹ năng này giúp sinh viên nâng cao khả năng thuyết trình trước đám đông bằng tiếng Anh, một yêu cầu ngày càng phổ biến trong nhiều ngành nghề.

II. Phân Tích Khó Khăn Thuyết Trình Tiếng Anh Của SV Đại Nam

Nghiên cứu chỉ ra nhiều khó khăn mà sinh viên năm nhất không chuyên tại DNU gặp phải khi thuyết trình tiếng Anh thương mại. Những khó khăn này xuất phát từ nhiều yếu tố như: trình độ tiếng Anh còn hạn chế, thiếu kiến thức về thương mại, thiếu tự tin khi thuyết trình tiếng Anh, ảnh hưởng của văn hóa thuyết trình quốc tế. Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy của giáo viên và các yếu tố khách quan như sĩ số lớp đông cũng góp phần làm gia tăng khó khăn cho sinh viên. Việc xác định rõ các khó khăn này là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp, giúp sinh viên vượt qua rào cản ngôn ngữ trong thuyết trình và tự tin hơn khi trình bày bằng tiếng Anh.

2.1. Rào cản ngôn ngữ và thiếu từ vựng tiếng Anh thương mại

Một trong những khó khăn lớn nhất là rào cản ngôn ngữ, bao gồm hạn chế về từ vựng tiếng Anh thương mại, ngữ pháp tiếng Anh thương mại và phát âm tiếng Anh thương mại. Sinh viên gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý tưởng một cách chính xác và trôi chảy. Theo nghiên cứu, nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc sử dụng từ vựng tiếng Anh chuyên ngành và cấu trúc câu phức tạp trong thuyết trình.

2.2. Thiếu kiến thức nền về thương mại và văn hóa thuyết trình

Ngoài rào cản ngôn ngữ, sinh viên còn gặp khó khăn do thiếu kiến thức nền về thương mại và văn hóa thuyết trình quốc tế. Điều này khiến họ lúng túng trong việc lựa chọn chủ đề, xây dựng nội dung và sử dụng ngôn ngữ phù hợp. Sự hiểu biết về văn hóa thuyết trình quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ấn tượng tốt với khán giả.

2.3. Thiếu tự tin và kinh nghiệm thuyết trình trước đám đông bằng tiếng Anh

Thiếu tự tin là một trong những rào cản tâm lý lớn nhất khiến sinh viên e ngại khi thuyết trình bằng tiếng Anh. Sự lo lắng về việc mắc lỗi thường gặp khi thuyết trình tiếng Anh và thiếu kinh nghiệm thuyết trình trước đám đông bằng tiếng Anh càng làm gia tăng sự thiếu tự tin này.

III. Cách Cải Thiện Kỹ Năng Thuyết Trình Tiếng Anh Thương Mại

Để giúp sinh viên vượt qua khó khăn và nâng cao kỹ năng thuyết trình tiếng Anh thương mại, cần có sự phối hợp giữa giáo viên và sinh viên. Giáo viên cần áp dụng phương pháp giảng dạy phù hợp, tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động thực hành. Sinh viên cần chủ động học hỏi, rèn luyện kỹ năng và tìm kiếm cơ hội thực hành thuyết trình. Nghiên cứu đề xuất nhiều cách cải thiện kỹ năng thuyết trình tiếng Anh, từ việc xây dựng sự tự tin đến việc lựa chọn tài liệu thuyết trình tiếng Anh phù hợp.

3.1. Xây dựng sự tự tin và luyện tập phát âm tiếng Anh thương mại

Để vượt qua sự thiếu tự tin, sinh viên cần tập trung vào việc chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, luyện tập phát âm tiếng Anh thương mại và thực hành thuyết trình nhiều lần. Việc nhận được phản hồi tích cực từ giáo viên và bạn bè cũng giúp tăng cường sự tự tin.

3.2. Sử dụng tài liệu thuyết trình tiếng Anh hiệu quả và trực quan

Việc sử dụng tài liệu thuyết trình tiếng Anh hiệu quả và trực quan như slide trình chiếu, hình ảnh, video giúp thu hút sự chú ý của khán giả và truyền tải thông tin một cách dễ hiểu. Sinh viên nên học cách thiết kế slide trình chiếu một cách chuyên nghiệp và lựa chọn tài liệu phù hợp với nội dung thuyết trình.

3.3. Tham gia các câu lạc bộ và hoạt động thuyết trình tiếng Anh

Tham gia các câu lạc bộ và hoạt động thuyết trình tiếng Anh là cơ hội tuyệt vời để sinh viên thực hành thuyết trình trước đám đông bằng tiếng Anh, học hỏi kinh nghiệm từ người khác và nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng. Những hoạt động này giúp sinh viên cải thiện kỹ năng một cách nhanh chóng và hiệu quả.

IV. Giải Pháp Giảng Dạy Thuyết Trình Tiếng Anh Thương Mại Hiệu Quả

Nghiên cứu cũng đề xuất một số giải pháp cho giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy thuyết trình tiếng Anh thương mại. Các giải pháp này bao gồm: đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng giáo trình phù hợp, tạo môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng thuyết trình. Việc áp dụng các giải pháp này giúp giáo viên giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình giảng dạy và giúp sinh viên học tập hiệu quả hơn.

4.1. Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm

Phương pháp giảng dạy nên tập trung vào việc phát triển kỹ năng thực hành cho sinh viên, khuyến khích họ chủ động tham gia vào các hoạt động học tập và tạo cơ hội để họ thực hành thuyết trình thường xuyên. Phương pháp CLT (Communicative Language Teaching) được khuyến khích sử dụng.

4.2. Sử dụng giáo trình tiếng Anh thương mại phù hợp với trình độ sinh viên

Việc lựa chọn giáo trình tiếng Anh thương mại phù hợp với trình độ của sinh viên là rất quan trọng. Giáo trình nên cung cấp đầy đủ kiến thức về thương mại, từ vựng và cấu trúc câu cần thiết cho thuyết trình. Giáo trình Market Leader Elementary được đề cập trong tài liệu gốc.

4.3. Tạo môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ

Giáo viên nên tạo môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, chia sẻ ý kiến và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình học tập. Sự tương tác tích cực giữa giáo viên và sinh viên là yếu tố quan trọng để tạo động lực học tập.

V. Ứng Dụng Thực Tế Kinh Nghiệm Thuyết Trình Tiếng Anh Thành Công

Nghiên cứu không chỉ đưa ra lý thuyết mà còn tập trung vào ứng dụng thực tế và chia sẻ kinh nghiệm thuyết trình tiếng Anh thành công. Các bài tập thuyết trình tiếng Anh được thiết kế để giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thực tế. Các mẫu thuyết trình tiếng Anh thương mại được cung cấp để sinh viên tham khảo và học hỏi. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của người khác giúp sinh viên tự tin hơn và có định hướng rõ ràng hơn trong việc phát triển kỹ năng thuyết trình.

5.1. Phân tích các bài tập thuyết trình tiếng Anh hiệu quả

Các bài tập thuyết trình tiếng Anh nên được thiết kế sao cho phù hợp với trình độ của sinh viên và tập trung vào các chủ đề thực tế trong thương mại. Các bài tập nên bao gồm các hoạt động như chuẩn bị nội dung, thiết kế slide trình chiếu và thực hành thuyết trình.

5.2. Chia sẻ các mẫu thuyết trình tiếng Anh thương mại chuyên nghiệp

Cung cấp các mẫu thuyết trình tiếng Anh thương mại chuyên nghiệp giúp sinh viên có cái nhìn trực quan về cách xây dựng một bài thuyết trình hiệu quả. Các mẫu nên bao gồm các yếu tố như cấu trúc, ngôn ngữ và hình ảnh.

5.3. Rút ra kinh nghiệm thuyết trình tiếng Anh thành công từ người đi trước

Chia sẻ kinh nghiệm thuyết trình tiếng Anh thành công từ những người đi trước giúp sinh viên học hỏi các bí quyết và tránh các lỗi thường gặp. Các kinh nghiệm nên bao gồm các yếu tố như chuẩn bị, trình bày và tương tác với khán giả.

VI. Kết Luận Nâng Cao Kỹ Năng Thuyết Trình Tại Đại Học Dân Lập

Nghiên cứu đã làm sáng tỏ những khó khăn mà sinh viên năm nhất không chuyên tại Đại học Dân lập Đại Nam gặp phải khi thuyết trình tiếng Anh thương mại. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp cụ thể cho giáo viên và sinh viên nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Việc áp dụng các giải pháp này giúp sinh viên tự tin hơn khi thuyết trình bằng tiếng Anh và chuẩn bị tốt hơn cho sự nghiệp tương lai. Nghiên cứu này là tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về kỹ năng thuyết trình tiếng Anh tại các trường đại học khác.

6.1. Tổng kết các khó khăn và giải pháp chính

Nghiên cứu tập trung vào các khó khăn về ngôn ngữ, kiến thức nền và sự tự tin của sinh viên. Các giải pháp bao gồm đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng tài liệu phù hợp và tạo môi trường học tập thân thiện.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về kỹ năng thuyết trình

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy mới, phát triển các bài tập và tài liệu thuyết trình sáng tạo và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự tự tin của sinh viên khi thuyết trình bằng tiếng Anh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tiếng Anh thương mại (Business English - BE) đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển nghề nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế. Tuy nhiên, việc chuyển giao từ năng lực ngữ pháp sang kỹ năng thuyết trình học thuật và kinh doanh thực tế vẫn là thách thức lớn tại nhiều trường đại học tại Việt Nam. Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy thuộc chuyên ngành Phương pháp giảng dạy tiếng Anh (Mã số đào tạo: 60.10) tại Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tập trung phân tích sâu sắc thực trạng rào cản kỹ năng nói của sinh viên.

Được triển khai tại Trường Đại học Đại Nam vào năm 2010, đề tài xác định vấn đề nghiên cứu cốt lõi: sinh viên năm nhất Khoa Kế toán gặp nhiều trở ngại nghiêm trọng khi thực hiện các bài thuyết trình tiếng Anh thương mại trong khuôn khổ học phần Tiếng Anh chuyên ngành (ESP). Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát toàn diện các khó khăn xuất phát từ người học, giảng viên và các yếu tố khách quan, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm thực tiễn nhằm nâng cao năng lực thuyết trình.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 8 lớp học phần (từ KT02-01A đến KT02-04B) thuộc Khoa Kế toán, trong bối cảnh nhà trường đào tạo quy mô khoảng 2.000 sinh viên mỗi năm và quản lý gần 3.000 sinh viên qua 3 khóa đầu tiên. Chương trình tiếng Anh tại trường được cấu trúc chặt chẽ với bài kiểm tra đầu vào TOEIC (ngưỡng phân loại 300 điểm, nhóm dưới 300 điểm tham gia 90 tiết bổ trợ), giai đoạn tiếng Anh đại cương kéo dài 270 tiết và giai đoạn chuyên ngành kéo dài 60 tiết. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp cung cấp các giải pháp chuẩn hóa phương pháp giảng dạy, hướng đến mục tiêu nâng cao 40% đến 50% mức độ tự tin và hiệu quả thuyết trình của sinh viên không chuyên ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên lý thuyết tiếng Anh chuyên ngành (ESP) của Ellis và Johnson (1994, 2003), xác định tiếng Anh thương mại là sự kết hợp giữa nội dung chuyên môn và năng lực giao tiếp tổng quát. Người học trong nghiên cứu thuộc nhóm "tiền trải nghiệm" (pre-experienced learners), vốn tiếp thu kiến thức kinh doanh chủ yếu qua sách vở lý thuyết, thiếu vốn sống thực tế tại các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng mô hình quy trình thuyết trình 4 giai đoạn của Comfort (1995), bao gồm: Mở đầu (Introduction), Nội dung chính (Body), Tổng kết (Finishing off) và Phần hỏi đáp (Question time). Khung lý thuyết này khẳng định thuyết trình là một thể loại nói đặc thù đòi hỏi sự chuẩn bị có cấu trúc tương đương văn viết nhưng yêu cầu phản xạ tương tác cao.

Ngoài ra, tác giả tích hợp thuyết thụ đắc ngôn ngữ đầu vào (Input Hypothesis) của Krashen (1985) với nguyên lý đầu vào hiểu được (comprehensible input $i+1$), cùng mô hình năng lực giao tiếp 5 thành tố của Hedge (2000) bao gồm: năng lực ngôn ngữ, năng lực dụng học, năng lực diễn ngôn, năng lực chiến lược và độ trôi chảy.

+-------------------------------------------------------------------+
|               KHUNG LÝ THUYẾT VẬN DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU           |
+-------------------------------------------------------------------+
|  1. Lý thuyết ESP & BE (Ellis & Johnson, 1994, 2003)             |
|     -> Người học tiền trải nghiệm (Pre-experienced learners)      |
+-------------------------------------------------------------------+
|  2. Quy trình thuyết trình 4 bước (Comfort, 1995)                 |
|     -> Mở đầu -> Nội dung chính -> Tổng kết -> Hỏi đáp            |
+-------------------------------------------------------------------+
|  3. Thuyết Đầu vào hiểu được (Krashen, 1985)                      |
|     -> Nguyên lý cung cấp ngôn ngữ i+1 phù hợp trình độ          |
+-------------------------------------------------------------------+
|  4. Mô hình Năng lực giao tiếp (Hedge, 2000)                      |
|     -> Ngôn ngữ - Dụng học - Diễn ngôn - Chiến lược - Trôi chảy   |
+-------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính (mixed methods) nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu của dữ liệu theo định hướng của Burns (1999).

Về phương pháp định lượng, nghiên cứu sử dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng để phát phiếu điều tra tự điền (self-completion questionnaire) với các câu hỏi đóng. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm 60 sinh viên năm nhất (chiếm 25% tổng số sinh viên Khoa Kế toán khóa 2 tại trường, độ tuổi từ 18 đến 21, sĩ số mỗi lớp từ 25 đến 30 sinh viên) và 5 giảng viên trực tiếp giảng dạy 8 lớp học phần kế toán. Lý do lựa chọn bảng hỏi đóng là nhằm thu thập các chỉ số thống kê chuẩn hóa, đo lường chính xác tỷ lệ phần trăm các khó khăn cụ thể.

Về phương pháp định tính, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu bán cấu trúc đối với giảng viên và đại diện sinh viên nhằm đào sâu nguyên nhân tâm lý, nhận thức văn hóa và phương pháp sư phạm. Toàn bộ dữ liệu được thu thập trong học kỳ 2 năm học 2009-2010, gắn liền với việc phân tích giáo trình Market Leader Elementary gồm các chủ đề nghiên cứu tình huống (Case Study) như giới thiệu công ty, đàm phán hợp đồng và kế hoạch bán hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích từ hệ thống bảng biểu khảo sát (từ Bảng 1 đến Bảng 6 trong tài liệu) đã chỉ ra 4 nhóm phát hiện then chốt:

Thứ nhất, thời lượng lời nói của giáo viên trên lớp (Teacher Talking Time - TTT) chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới khoảng 70% tổng thời lượng tiết học, khiến thời gian thực hành của sinh viên (Student Talking Time - STT) bị thu hẹp xuống dưới mức 30%. Điều này hạn chế cơ hội tương tác và phát triển năng lực phản xạ nói tiếng Anh của người học.

Thứ hai, khoảng 78% sinh viên gặp trở ngại lớn về vốn kiến thức kinh doanh thực tế và vốn từ vựng chuyên ngành kế toán - tài chính. Do là người học tiền trải nghiệm, sinh viên lúng túng khi xử lý các tình huống mô phỏng doanh nghiệp trong giáo trình Market Leader Elementary.

Thứ ba, hơn 72% người học chịu áp lực tâm lý tiêu cực bao gồm hội chứng sợ sai trước đám đông, sợ mất thể diện trước bạn bè và tâm lý tự ti về trình độ phát âm, ngữ điệu.

Thứ tư, tình trạng lớp học đa trình độ (multilevel classes) tạo ra sự phân hóa sâu sắc. Khoảng 20% sinh viên từng học tiếng Anh 7 năm ở bậc phổ thông có xu hướng lấn át hoạt động nhóm, trong khi các sinh viên chỉ học hệ 3 năm hoặc chưa từng tiếp cận tiếng Anh gặp khó khăn trong việc bắt kịp bài giảng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bố thời gian nói trên lớp phản ánh thói quen sư phạm truyền thống, nơi người thầy đóng vai trò trung tâm truyền thụ kiến thức thay vì làm người điều phối giao tiếp. Hiện tượng này hoàn toàn tương thích với các kết luận của Cook (2000) và Legarreta (1977) về sự thống trị của lời nói giảng viên trong các lớp học ngoại ngữ tại châu Á.

Dữ liệu khảo sát cũng minh chứng rõ ràng cho hiện tượng e ngại nói (reticence) đã được Tsui (1996), Burns và Joyce (1997), cũng như Flowerdew (2000) chỉ ra. Rào cản văn hóa truyền thống coi trọng sự hoàn hảo cùng phương pháp sửa lỗi trực tiếp, thiếu tế nhị của giảng viên (chiếm khoảng 60% ý kiến phản hồi) đã làm triệt tiêu động lực tham gia phát biểu của sinh viên.

Khi phân tích cấu trúc giáo trình, các chủ đề nghiên cứu tình huống của Market Leader Elementary tuy giàu tính ứng dụng thực tế nhưng lại mang đậm bối cảnh văn hóa phương Tây. Điều này đòi hỏi giảng viên phải có giải pháp bản địa hóa và giàn giáo kiến thức (scaffolding) để sinh viên tiếp cận bài thuyết trình một cách tự nhiên.

+-----------------------------------------------------------------------+
|    TỔNG HỢP CÁC RÀO CẢN CHÍNH TRONG THUYẾT TRÌNH TIẾNG ANH THƯƠNG MẠI |
+-----------------------------------------------------------------------+
|  Rào cản sư phạm:      TTT chiếm ~70% | Sửa lỗi thiếu tế nhị (~60%)   |
|  Rào cản sinh viên:    Thiếu thuật ngữ (~78%) | Áp lực tâm lý (~72%)  |
|  Rào cản khách quan:   Lớp học đa trình độ (Độ lệch 3 năm - 7 năm)    |
+-----------------------------------------------------------------------+

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp sư phạm đồng bộ nhằm tối ưu hóa kỹ năng thuyết trình tiếng Anh thương mại:

Một là, tái cấu trúc thời lượng tiết học nhằm đảo ngược tỷ lệ tương tác. Giảng viên cần chủ động cắt giảm thời gian thuyết giảng của giáo viên từ 70% xuống dưới 30%, đồng thời gia tăng thời lượng hoạt động của sinh viên lên tối thiểu 70% thông qua các bài tập thảo luận nhóm, đóng vai xử lý tình huống kinh doanh.

Hai là, chuẩn hóa quy trình huấn luyện kỹ năng thuyết trình theo 4 giai đoạn của Comfort (1995). Giảng viên cần cung cấp hệ thống mẫu câu liên kết (signposting language), hướng dẫn kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ (ánh mắt, cử chỉ, phong thái) và kỹ thuật thiết kế công cụ trực quan (visual aids) trên máy chiếu, đặt mục tiêu 100% sinh viên hoàn thành ít nhất 2 bài thuyết trình nhóm trong mỗi học kỳ.

Ba là, đa dạng hóa các hình thức hội thảo chuyên môn trong khung thời lượng 60 tiết ESP. Nhà trường và tổ bộ môn cần áp dụng linh hoạt 3 mô hình học tập:

• Hội thảo do giảng viên điều phối (Tutor-led seminar) để định hướng cấu trúc bài nói;
• Hội thảo do sinh viên tự quản (Student-led seminar) để rèn luyện tính tự chủ và khả năng phản biện;
• Tọa đàm cùng diễn giả khách mời (Guest speakers) từ các doanh nghiệp kế toán, kiểm toán định kỳ 1 lần mỗi học kỳ nhằm thu hẹp khoảng cách thực tế.

Bốn là, đổi mới phương pháp phản hồi và đánh giá kết quả. Giảng viên cần áp dụng nguyên tắc sửa lỗi mang tính xây dựng và khích lệ (tactful correction) theo định hướng của Ur (2000), kết hợp phiếu đánh giá tiêu chí chuẩn (rubric) rõ ràng về độ trôi chảy, phát âm và nội dung chuyên ngành trong vòng 1 tháng đầu của học phần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, giảng viên giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP) và tiếng Anh thương mại (BE) tại các trường đại học, cao đẳng khối ngành kinh tế. Tài liệu cung cấp kỹ thuật quản lý lớp học đa trình độ, phương pháp cân bằng thời gian giảng dạy và cẩm nang bài tập thuyết trình sinh động.

Thứ hai, sinh viên đại học và cao đẳng chuyên ngành Kế toán, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh. Người học có thể khai thác quy trình thuyết trình 4 bước chuẩn mực, nắm bắt hệ thống từ vựng giao tiếp thương mại và vượt qua rào cản tâm lý sợ phát biểu trước đám đông.

Thứ ba, cán bộ quản lý đào tạo và chuyên viên phát triển chương trình tại các cơ sở giáo dục đại học. Nghiên cứu cung cấp căn cứ thực chứng để điều chỉnh phân bổ thời lượng giữa 270 tiết tiếng Anh đại cương và 60 tiết tiếng Anh chuyên ngành, đồng thời lựa chọn giáo trình bổ trợ phù hợp với chuẩn đầu ra TOEIC.

Thứ tư, học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục chuyên ngành Lý luận và Phương pháp giảng dạy tiếng Anh. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng - định tính (với mẫu 60 sinh viên và 5 giảng viên), cung cấp khung phân tích chuyên sâu về rào cản giao tiếp ngoại ngữ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao sinh viên năm nhất ngành Kế toán thường e ngại khi thuyết trình tiếng Anh thương mại? Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu hụt kiến thức kinh doanh thực tế kết hợp với vốn từ vựng chuyên ngành hạn chế (chiếm khoảng 78% phản hồi) và áp lực sợ mắc lỗi ngữ pháp, mất thể diện trước tập thể (chiếm hơn 72% ý kiến khảo sát).

Tỷ lệ thời gian nói của giáo viên (TTT) ảnh hưởng như thế nào đến tiết học thuyết trình? Thời lượng giáo viên nói chiếm tới 70% tiết học làm triệt tiêu không gian thực hành của sinh viên, biến người học thành đối tượng tiếp nhận thụ động, khiến kỹ năng phản xạ và độ trôi chảy trong thuyết trình không được rèn luyện thường xuyên.

Giáo trình Market Leader Elementary có điểm mạnh và hạn chế gì trong giảng dạy thuyết trình? Giáo trình cung cấp các bài tập nghiên cứu tình huống gắn liền với thế giới kinh doanh chân thực, nhưng một số ngữ cảnh phương Tây chưa thực sự gần gũi với sinh viên Việt Nam, đòi hỏi giảng viên phải tinh chỉnh và bổ sung ví dụ thực tế.

Làm thế nào để xử lý sự chênh lệch trình độ trong lớp học tiếng Anh không chuyên? Giảng viên cần phân chia nhóm học tập hỗn hợp (kết hợp sinh viên học 7 năm và sinh viên học 3 năm), giao nhiệm vụ phân tầng độ khó và áp dụng mô hình hội thảo do sinh viên làm chủ để phát huy tinh thần hỗ trợ lẫn nhau.

Mô hình thuyết trình 4 giai đoạn của Comfort (1995) gồm những bước nào? Mô hình chuẩn hóa quy trình gồm 4 bước liên hoàn: Mở đầu định hướng mục tiêu, Triển khai nội dung chi tiết kèm phương tiện trực quan, Tóm tắt kết luận và Điều phối phiên hỏi đáp tương tác với người nghe.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện các rào cản trong kỹ năng thuyết trình tiếng Anh thương mại của sinh viên năm nhất Khoa Kế toán tại Trường Đại học Đại Nam.
• Kết quả thực nghiệm xác định rõ 3 nguồn nguyên nhân chính: tâm lý e ngại và thiếu vốn kinh doanh của người học, tỷ lệ TTT chiếm tới 70% từ phía giảng viên, cùng đặc thù lớp học đa trình độ.
• Khung lý thuyết tích hợp giữa mô hình ESP của Ellis & Johnson, quy trình thuyết trình 4 bước của Comfort và thuyết đầu vào của Krashen mang lại độ tin cậy khoa học cao.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào việc đảo ngược tỷ lệ TTT - STT, đa dạng hóa mô hình hội thảo sinh viên làm chủ và đổi mới phương pháp phản hồi tích cực.
• Để nâng cao năng lực giao tiếp kinh doanh quốc tế, các cơ sở đào tạo và người học cần chủ động ứng dụng đồng bộ các giải pháp sư phạm này vào chương trình học tập ngay từ giai đoạn khởi đầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Vietnam national university-Hanoi University of languages and international studies Faculty of post-graduate studies ------------------------------------------------- NguyÔn ThÞ Thu Thñy An investigation on the difficulties in making business English oral presentation of the first year non – major English students at Faculty of Accounting at Dai Nam University and some solutions. Minor program thesis Field : Methodology Code : 60.10 Hµ néi – 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Vietnam national university-Hanoi University of languages and international studies Faculty of post-graduate studies ------------------------------------------------- NguyÔn ThÞ Thu Thñy An investigation on the difficulties in making business English oral presentation of the first year non – major English students at Faculty of Accounting at Dai Nam University and some solutions. Minor program thesis Field : Methodology Code : 60.10 Supervisor: NguyÔn Thu LÖ H»ng, M.A Hµ néi – 2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Abbreviations BE Business English CLT Communicative Language Teaching DNU Dai Nam University ELT English Language Teaching ESP English for Specific Purposes GE General English L2 Second Language/foreign language IT Information Technology ML(E) Market Leader (Elementary) List of tables Page Table 1 Teachers‟ difficulties when teaching business English presentation skills…. 22 Table 2 Students‟ difficulties when learning business English presentation skills….

23 Table 3 Students‟ reasons for learning English…………………………………….25 Table 4 Teacher pedagogical practices in teaching oral presentation skill…………….28 Table 5 Students‟ opinions on inappropriate teacher pedagogical practices in English oral presentation lessons…………………………………………………… …29 Table 6 Teachers‟ English communicative competence……………………………….31 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Table of contents Acknowledgements Abstract List of Abbreviations List of Tables Page Part A: Introduction 1 1. The background of the study……………………………………………………… 1 2. The method of the study …………………………………………………………. The aims of the study.

Scope of the study ………………………………………………………………… 2 6. The design of the study ……………………………………………………………. 2 Part B: Development 4 Chapter I: Literature review ……………………………………………….1 The overview of business English ………………………………………….2 The characteristics of language of business ………………………………….1 Sense of purpose ………………………………………………….4 Business and General Courses …………………………………….1 What is oral presentation …………………………………………………….2 Procedure of oral presentation ……………………………………………….3 Advantages of oral presentation toward ESP students ……………………… 7 I.4 Some problems of presentation making ……………………………………. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Difficulties in learning business English oral presentation skills …………….1 Difficulties about business knowledge …………………………………….2 Difficulties about language knowledge, culture and perceptions …………… 9 I.3 Difficulties from teachers …………………………………………………… 11 I.1 Inappropriate teacher pedagogical practices ……………………….1 The amount of teacher talk ………………………………11 I.4 Teacher-learner relationship ………………………………12 I.2 Teacher deficiency in English communicative competence ……….3 Teacher deficiency in business English and teaching skills ……….4 Difficulties from external factors …………………………………………….

14 Chapter II: Methodology 15 II. 1 The research context …………………………………………………………… 15 II.1 Description of Dai Nam University, English course and its objectives …….2 Description of the first year students of the Accounting faculty at DNU ….3 Description of the teachers at DNU ………………………………………….4 Description of Market Leader textbook and business related presentation topics II.1 The coursebook Market Leader Elementary ……………………… 17 II.2 The objectives …………………………………………………… 18 II.3 Strengths and weaknesses of the coursebook …………………….4 The topics for the oral presentation ……………………………….2 Methods of the study …………………………………………………………….1 Sample and sampling ………………………………………………. 21 Chapter III: Findings and Discussion 22 III.1 Difficulties from students …………………………………………………. 22 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Past educational experience ……………………………………….2 Lack of background, business, cultural and social knowledge …… 24 III.3 Low motivation for learning English ……………………………… 24 III.4 Low level of general English proficiency ………………………… 26 III.5 Negative personal trait s ………………………………………….6 Traditional cultural beliefs ……………………………………….2 Difficulties from teachers ………………………………………………….1 Lack of knowledge about business English and oral presentation skills 27 III.2 Inappropriate teacher pedagogical practices ……………………….1 Too much teacher talking time ………………………….2 Unsuitable mistake correction …………………………… 30 III.3 Incomprehensible teacher input ………………………….4 Too distant teacher-learner relationship ………………… 31 III.3 Teachers‟ deficiency in English communicative competence …….3 External factors …………………………………………………………… 32 III.1 Multilevel class …………………………………………………… 32 III.4 Suggestions from teachers and students in minimizing difficulties …… 34 Part C: conclusion 36 1.

Suggestions for minimizing the difficulties in teaching presentation skills .2 Training students to become efficient learners ……………………… 37 2. Some suggestions for learning presentation skills ………………………….1 Personal development and non-verbal communication ……………… 38 2.2 Choosing and Using Visual Aids …………………………………….