BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI PHẠM NGỌC HÀ KHẢO SÁT VIỆC THỰC HIỆN “THỰC HÀNH TỐT CƠ SỞ BÁN LẺ THUỐC – GPP” CỦA CÁC NHÀ THUỐC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG NĂM 2023 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ HÀ NỘI – 2024 BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI PHẠM NGỌC HÀ Mã sinh viên: 1901176 KHẢO SÁT VIỆC THỰC HIỆN “THỰC HÀNH TỐT CƠ SỞ BÁN LẺ THUỐC – GPP” CỦA CÁC NHÀ THUỐC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG NĂM 2023 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ Người hướng dẫn 1. Trần Thị Lan Anh 2. Hứa Thanh Hương Nơi thực hiện 1. Khoa Quản lý và Kinh tế Dược 2.
Sở Y tế thành phố Hải Phòng HÀ NỘI – 2024 LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành đến TS. Trần Thị Lan Anh - Giảng viên Khoa Quản lý và Kinh tế Dược, Trường Đại học Dược Hà Nội đã tận tình hướng dẫn, động viên, khích lệ tôi từ những ngày đầu tiên tôi thực hiện khóa luận và luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Sở Y tế Hải Phòng, các cán bộ, chuyên viên phòng Nghiệp vụ Dược và Quản lý hành nghề y dược tư nhân, Thanh Tra Sở đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi được thu thập thông tin, khảo sát số liệu cho khóa luận. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn DS CKI.
Hứa Thanh Hương – cán bộ Sở Y tế Hải Phòng, cô đã nhiệt tình giúp đỡ, chỉ bảo tận tình để tôi có thể thuận lợi thu thập số liệu phục vụ đề tài này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến em Nguyễn Phương Đông - sinh viên lớp M1K75, Trường Đại học Dược Hà Nội đã hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo Trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập. Sau cùng, tôi xin gửi lời yêu thương nhất tới gia đình và bạn bè, những người đã luôn ở bên động viên, giúp đỡ tôi vượt qua những khó khăn trong quá trình thực hiện đề tài.
Hà Nội, ngày 03 tháng 06 năm 2024 SINH VIÊN Phạm Ngọc Hà MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN. Tổng quan về “GPP – Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc”. Sự ra đời của nguyên tắc GPP trên thế giới.
Sự ra đời và thay đổi của nguyên tắc GPP tại Việt Nam. Lộ trình thực hiện. Nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc – GPP” tại Việt Nam đối với nhà thuốc. Thực trạng việc thực hiện tiêu chuẩn GPP của một số nước trên thế giới và một số tỉnh tại Việt Nam.
Trên thế giới. Tại Việt Nam. Tổng quan về thành phố Hải Phòng.15 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thời gian nghiên cứu và địa điểm nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu (N). Thiết kế nghiên cứu. Biến số nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Kỹ thuật thu thập số liệu. Công cụ thu thập số liệu. Quá trình thu thập số liệu.
Phương pháp xử lý và phân tích số liệu .24 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Mô tả việc duy trì thực hiện GPP của các nhà thuốc trên địa bàn thành phố Hải Phòng về nhân sự, cơ sở vật chất – kỹ thuật và trang thiết bị. Về nhân sự. Người phụ trách chuyên môn.
Nhân viên bán lẻ thuốc. Về cơ sở vật chất – kỹ thuật và trang thiết bị. Cơ sở vật chất kỹ thuật. Trang thiết bị.
Mô tả việc duy trì thực hiện GPP của các nhà thuốc trên địa bàn thành phố Hải Phòng về hồ sơ sổ sách và tài liệu chuyên môn, nguồn thuốc và chất lượng thuốc. Về hồ sơ sổ sách và tài liệu chuyên môn. Hồ sơ sổ sách. Tài liệu chuyên môn.
Về nguồn thuốc và chất lượng thuốc .32 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Về nhân sự. Về người phụ trách chuyên môn. Về người bán lẻ thuốc.
Về cơ sở vật chất – kỹ thuật và trang thiết bị. Cơ sở vật chất – kỹ thuật. Trang thiết bị. Về hồ sơ sổ sách và quy chế chuyên môn.
Hồ sơ sổ sách. Quy chế chuyên môn. Về nguồn thuốc và chất lượng thuốc. Vai trò của tác giả trong nghiên cứu .42 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Kết quả duy trì về nhân sự, cơ sở vật chất – kỹ thuật và trang thiết bị. Kết quả duy trì về hồ sơ sổ sách và quy chế chuyên môn, nguồn thuốc và chất lượng thuốc .44 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 1 CCHND Chứng chỉ hành nghề dược 2 CNTT Công nghệ thông tin 3 CQQL Cơ quan quản lý 4 CSBL Cơ sở bán lẻ 5 DS Dược sĩ 6 FEFO First Expired First Out – Hết hạn trước Xuất trước 7 FIFO First In First Out – Nhập trước xuất trước 8 FIP International Pharmaceutical Federation – Liên đoàn Dược phẩm Quốc tế 9 GCN DDKKD Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh 10 GCN DDKKDD Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược 11 GCN GDP Giấy chứng nhận Thực hành tốt phân phối thuốc 12 GCN GMP Giấy chứng nhận Thực hành tốt sản xuất thuốc 13 GCN GSP Giấy chứng nhận Thực hành tốt bảo quản thuốc 14 GPNK Giấy phép nhập khẩu 15 GPP Good Pharmacy Practices – Thực hành tốt nhà thuốc 16 HSD Hạn sử dụng 17 KS Kháng sinh 18 KSĐB Kiểm soát đặc biệt 19 KTCM Kiến thức chuyên môn 20 KV Khu vực 21 NBL Người bán lẻ 22 NPTCM Người phụ trách chuyên môn 23 NT Nhà thuốc 24 OPL The Order of Pharmacists in Lebanon – Hiệp hội Dược sĩ Liban 25 OR Odd Ratio – Tỷ số Odd 26 QĐ-BYT Quyết định – Bộ Y tế 27 SĐK Số đăng ký 28 TL Tỷ lệ 29 TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh 30 TT-BYT Thông tư – Bộ Y tế 31 TTSP Thông tin sản phẩm 32 UBND Ủy ban Nhân dân 33 WHO World Health Organization – Tổ chức Y tế Thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Sự ra đời của nguyên tắc GPP trên thế giới. Lộ trình thực hiện nguyên tắc GPP tại Việt Nam.
Mức độ tuân thủ các thông số GPP của các nhà thuốc tại thành phố Nepalgunj, phía tây Nepal. Khả năng tuân thủ GPP của các nhà thuốc cộng đồng tại thị trấn Anantapur, Ấn Độ. Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về mặt nhân sự tại Việt Nam. Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về cơ sở vật chất tại Việt Nam.
Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về trang thiết bị tại Việt Nam. Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về hồ sơ sổ sách tại Việt Nam. Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về quy chế chuyên môn tại Việt Nam. Tỷ lệ tuân thủ các quy định GPP về nguồn thuốc và chất lượng thuốc tại Việt Nam.
Đơn vị hành chính, dân số thành phố Hải Phòng năm 2018. Các biến số nghiên cứu .Số lượng NBL tại một nhà thuốc. Kết quả thực hiện các quy định về nhân sự đối với NPTCM. Kết quả thực hiện các quy định về NBL tại nhà thuốc.
Kết quả thực hiện các quy định về cơ sở vật chất. Mối liên hệ giữa việc bố trí khu vực rửa tay với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc bố trí khu vực ngồi chờ với số năm hành nghề. Kết quả việc thực hiện các quy định về trang thiết bị.
Mối liên hệ giữa việc duy trì điều hòa với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc sử dụng bao bì riêng cho thuốc KSĐB với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc sử dụng bao bì riêng cho thuốc dùng ngoài với số năm hành nghề. Kết quả việc thực hiện các quy định về hồ sơ sổ sách.
Mối liên hệ giữa việc lưu trữ thông tin thuốc với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc ghi chép sổ theo dõi bán thuốc theo đơn với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc ghi chép sổ kiểm soát chất lượng thuốc với số năm hành nghề. Mối liên hệ giữa việc ghi chép sổ theo dõi tác dụng phụ của thuốc với số năm hành nghề.
Kết quả việc thực hiện các quy định về chuyên môn. Mối liên hệ giữa việc chuyển thông tin mua bán thuốc cho CQQL với số năm hành nghề. Kết quả việc thực hiện các quy định về nguồn thuốc. Mối liên hệ giữa việc lưu trữ hồ sơ nhà cung ứng với số năm hành nghề .34 ĐẶT VẤN ĐỀ Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân luôn là một vấn đề được Đảng và Nhà nước quan tâm, trong đó không thể thiếu vai trò của ngành Dược.
Trong những năm qua, ngành Dược đã có những bước phát triển vượt bậc, về cơ bản đã đáp ứng đủ nhu cầu thuốc cho công tác khám, chữa bệnh. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ đó, mạng lưới bán lẻ thuốc ngày càng mở rộng, các loại hình bán lẻ thuốc như nhà thuốc, quầy thuốc, tủ thuốc của trạm y tế xã … đã không ngừng tăng lên trên khắp cả nước. Sự hoạt động của các cơ sở bán lẻ này đã góp phần tích cực trong việc đảm bảo cung ứng thuốc đến cho người dân một cách đầy đủ, kịp thời và giá cạnh tranh. Thực tế cho thấy, nhà thuốc thường là sự lựa chọn đầu tiên khi người bệnh gặp vấn đề về sức khỏe [4].
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực thì hoạt động bán lẻ thuốc trên khắp cả nước vẫn còn nhiều bất cập như: cơ sở vật chất không đảm bảo, nhân sự chưa phù hợp, sự vắng mặt của NPTCM tại cơ sở, vi phạm các quy chế chuyên môn, đặc biệt là việc ghi chép các loại sổ sách, việc chuyển thông tin mua bán thuốc cho CQQL còn mang tính đối phó …nghiêm trọng hơn là tình trạng bán thuốc kê đơn mặc dù không có đơn thuốc [1], [13], [17], [20]. Để đảm bảo được sự khang trang, chuyên nghiệp của nhà thuốc cũng như để đảm bảo việc cung ứng thuốc đến người dân có chất lượng, hiệu quả, ngày 24 tháng 01 năm 2007, Bộ Y tế đã lần đầu ban hành quyết định về nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc - GPP”.