Khảo Sát Duy Trì Thực Hiện Tiêu Chuẩn GPP Tại Các Nhà Thuốc Tỉnh Hậu Giang (2017-2018)

Tài liệu nghiên cứu 2711 khảo sát duy trì thực hiện tiêu chuẩn gpp tại các nhà thuốc quầy thuốc trên địa bàn tỉnh hậu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trương Quốc Duy
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Tố Liên
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Khảo Sát Thực Hiện Tiêu Chuẩn GPP Tại Nhà Thuốc Tỉnh Hậu Giang (2017-2018)
• Loại tài liệu: luận văn chuyên khoa cấp 1
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Thực hành tốt nhà thuốc - GPP
• 1.2. Các tiêu chuẩn của nhà thuốc, quầy thuốc GPP
• 1.3. Tình hình thực hiện “thực hành tốt nhà thuốc” trên thế giới và trong nước
• 1.4. Tình hình thực hiện GPP tại Hậu Giang
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Tiêu chuẩn chọn mẫu
• 2.5. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.7. Thiết kế nghiên cứu
• 2.8. Phương pháp chọn mẫu
• 2.9. Nội dung nghiên cứu
• 2.10. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.11. Các bước tiến hành thu thập số liệu
• 2.12. Biện pháp kiểm soát sai số
• 2.13. Xử lý và phân tích số liệu
• 2.14. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu GPP Nhà Thuốc Hậu Giang 2017 2018

Nghiên cứu này tập trung khảo sát việc duy trì tiêu chuẩn GPP tại các nhà thuốc trên địa bàn tỉnh Hậu Giang trong giai đoạn 2017-2018. Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh. Do đó, việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy định của ngành y tế, đặc biệt là Thực hành tốt nhà thuốc (GPP), là vô cùng quan trọng. GPP không chỉ đảm bảo chất lượng thuốc từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng mà còn giúp ổn định thị trường thuốc, kiểm soát giá cả, và đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả. Theo Quyết định số 11/2007/QĐ-BYT, Sở Y tế Hậu Giang đã triển khai GPP từ năm 2008, với nhà thuốc bệnh viện đa khoa tỉnh là cơ sở đầu tiên đạt chuẩn. Tuy nhiên, công tác hậu kiểm chưa được thực hiện thường xuyên, ảnh hưởng đến việc duy trì tiêu chuẩn GPP.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Tiêu Chuẩn GPP Trong Ngành Dược

Việc áp dụng tiêu chuẩn GPP có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao chất lượng cung ứng thuốc, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả, đồng thời thực hiện các cam kết của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Để kiểm soát chặt chẽ nội dung trên, Bộ Y tế đã triển khai nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” theo Thông tư số 46/2011/TT-BYT (hiện nay là Luật Dược số 105/2016/QH13). Vấn đề quan trọng là đòi hỏi người trực tiếp hành nghề Dược phải có ý chí thực sự, thực hiện cam kết một cách tâm quyết ngay buổi ban đầu, song song đó phải duy trì và phát huy giải pháp một cách xuyên suốt trong quá trình hoạt động kinh doanh.

1.2. Thực Trạng Triển Khai GPP Tại Hậu Giang Giai Đoạn 2017 2018

Tính đến nay, toàn tỉnh Hậu Giang đã có hơn 133 cơ sở kinh doanh dược được công nhận đạt chuẩn GPP. Việc thẩm định và cấp chứng nhận vẫn đang được Sở Y tế tiếp tục thực hiện theo quy định. Song song ấy, công tác hậu kiểm, thanh kiểm tra xử lý vi phạm cũng không kém phần quan trọng. Nếu không “GPP” sẽ chỉ là vỏ bộc bên ngoài của những cơ sở kinh doanh dược, chỉ mang tính hình thức đối phó, thậm chí còn bị phản tác dụng. Hiện tại, vì nhiều lý do khách quan nên việc hậu kiểm các cơ sở đã đạt tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” tại tỉnh Hậu Giang vẫn chưa được thực hiện thường xuyên.

II. Cách Xác Định Thách Thức Duy Trì GPP Nhà Thuốc 2017 2018

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định tỷ lệ duy trì các tiêu chí GPP tại các nhà thuốc, quầy thuốc đã đạt chuẩn GPP trên địa bàn tỉnh Hậu Giang trong năm 2017-2018. Đồng thời, tìm hiểu các yếu tố liên quan đến việc không duy trì thực hiện GPP. Các yếu tố này có thể bao gồm: nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hồ sơ, sổ sách, và tài liệu chuyên môn. Theo luận văn, việc chậm triển khai áp dụng tiêu chuẩn GPP sẽ ảnh hưởng lớn đến việc đạt được mục tiêu "nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng thuốc, bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả", và thực hiện những cam kết của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Để đẩy mạnh tiến độ triển khai áp dụng tiêu chuẩn GPP trong các cơ sở bán lẻ thuốc trên phạm vi cả nước theo lộ trình đã được đề ra, nhằm góp phần bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc dược cho nhân dân.

2.1. Tiêu Chí Đánh Giá Mức Độ Duy Trì Tiêu Chuẩn GPP

Các tiêu chí đánh giá bao gồm: việc đảm bảo nhân sự có chứng chỉ hành nghề, tuân thủ quy trình bảo quản thuốc, ghi chép đầy đủ thông tin về thuốc, tư vấn sử dụng thuốc cho khách hàng, và thực hiện kiểm tra thuốc trước khi giao cho khách hàng. Luận văn cũng đề cập đến các tiêu chuẩn của nhà thuốc, quầy thuốc GPP, bao gồm định nghĩa nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc, nhân sự, cơ sở vật chất và trang thiết bị, xây dựng và thiết kế, diện tích, thiết bị bảo quản thuốc tại cơ sở bán lẻ thuốc, và hồ sơ, sổ sách và tài liệu chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Duy Trì GPP

Các yếu tố ảnh hưởng có thể là: sự thay đổi nhân sự, thiếu kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, áp lực cạnh tranh từ các nhà thuốc không tuân thủ GPP, và sự buông lỏng quản lý từ cơ quan chức năng. Song song ấy, Thực hiện Quyết định số 11/2007/QĐ- BYT. Tỉnh Hậu Giang thực hiện việc xây dựng nhà thuốc đạt chuẩn đầu tiên vào đầu năm 2008 đúng theo lộ trình Bộ Y tế quy định, hiện đang dần đi vào quỹ đạo chung của cả nước.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá GPP Nhà Thuốc Hậu Giang

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang để khảo sát tình hình duy trì GPP tại các nhà thuốc ở Hậu Giang. Mẫu nghiên cứu bao gồm các nhà thuốc và quầy thuốc đã được cấp chứng nhận GPP. Thông tin được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp, quan sát thực tế tại cơ sở, và kiểm tra hồ sơ, sổ sách. Theo luận văn, Bộ Y tế triển khai GPP theo nguyên tắc từng bước về tiêu chuẩn, điều kiện, về lộ trình và phạm vi hoạt động, kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn, hổ trợ khuyến khích thực hiện kết hợp với bắt buộc đối với từng khu vực, tỉnh trên phạm vi cả nước.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Và Chọn Mẫu Khảo Sát GPP

Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang được sử dụng để đánh giá thực trạng duy trì GPP tại thời điểm khảo sát. Việc chọn mẫu được thực hiện ngẫu nhiên hoặc theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Nghiên cứu này cần phải bảo đảm trung thực, chính xác và chưa được công bố trong bất kỳ tài liệu nào. Việc chậm triển khai áp dụng tiêu chuẩn GPP sẽ ảnh hưởng lớn đến việc đạt được mục tiêu "nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng thuốc, bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả".

3.2. Thu Thập Và Phân Tích Dữ Liệu Về Tuân Thủ GPP

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng kiểm GPP, phỏng vấn dược sĩ phụ trách chuyên môn, và quan sát trực tiếp tại nhà thuốc. Dữ liệu sau đó được phân tích thống kê để đánh giá tỷ lệ tuân thủ các tiêu chí GPP và xác định các yếu tố liên quan. Thông tư số 43/2010/TT-BYT ngày 15 tháng 12 năm 2010 của Bộ Y tế Quy định lộ trình thực hiện nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” GPP; địa bàn và phạm vi hoạt động của cơ sở bán lẻ thuốc đã mở ra hướng đi mới.

IV. Kết Quả Khảo Sát Thực Hiện Tiêu Chuẩn GPP 2017 2018

Nghiên cứu sẽ trình bày kết quả khảo sát về tỷ lệ duy trì các tiêu chí GPP tại các nhà thuốc ở Hậu Giang. Kết quả này sẽ cho thấy mức độ tuân thủ các quy định về nhân sự, cơ sở vật chất, bảo quản thuốc, và tư vấn cho khách hàng. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng sẽ chỉ ra những khó khăn và thách thức mà các nhà thuốc gặp phải trong việc duy trì GPP. Theo luận văn, Thông tư số 46/2011/TT-BYT ngày 21 tháng 12 năm 2011 của Bộ Y tế ban hành nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” (hiện nay là Thông tư số 02/2018/TT-BYT) đã mở ra hướng đi cụ thể, lộ trình rõ ràng trong việc thực hiện quầy và nhà thuốc đạt chuẩn theo quy định.

4.1. Tỷ Lệ Duy Trì Các Tiêu Chí Quan Trọng Của GPP

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ duy trì các tiêu chí quan trọng như: dược sĩ có mặt tại nhà thuốc, bảo quản thuốc đúng quy định, niêm yết giá thuốc, và tư vấn sử dụng thuốc cho khách hàng. Nghiên cứu cũng chỉ ra những tiêu chí có tỷ lệ duy trì thấp, cần được cải thiện. Thực hiện Quyết định số 11/2007/QĐ- YT của Bộ Y tế, Sở Y tế Hậu Giang đã triển khai thực hiện “Thực hành tốt nhà thuốc” từ năm 2008, cơ sở đầu tiên đạt tiêu chuẩn là nhà thuốc bệnh viện đa khoa tỉnh Hậu Giang.

4.2. Đánh Giá Chung Về Mức Độ Tuân Thủ GPP Của Nhà Thuốc

Đánh giá chung về mức độ tuân thủ GPP của các nhà thuốc cho thấy vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục. Một số nhà thuốc chưa đảm bảo đầy đủ về cơ sở vật chất, nhân sự, và quy trình hoạt động. Điều này đòi hỏi cần có sự can thiệp từ cơ quan chức năng để nâng cao chất lượng hoạt động của các nhà thuốc. Vận dụng hướng dẫn thực hiện GPP ở các nước đang phát triển vào điều kiện cụ thể Việt Nam, ngày 24/01/2007, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký Quyết định số 11/2007/QĐ-BYT về việc triển khai áp dụng nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc trong các cơ sở bán lẻ thuốc.

V. Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tuân Thủ GPP 2017 2018

Nghiên cứu sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc tuân thủ GPP của các nhà thuốc ở Hậu Giang. Các yếu tố này có thể liên quan đến trình độ chuyên môn của dược sĩ, điều kiện kinh tế của nhà thuốc, và sự quan tâm của cơ quan quản lý. Nghiên cứu cũng sẽ đánh giá tác động của các yếu tố này đến chất lượng dịch vụ cung ứng thuốc. Theo luận văn, Nguyên tắc thực hiện GPP là Đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, có hiệu quả là một trong hai mục tiêu cơ bản của Chính sách Quốc gia về thuốc của Việt Nam.

5.1. Vai Trò Của Dược Sĩ Trong Việc Duy Trì GPP

Dược sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì GPP. Trình độ chuyên môn, kinh nghiệm, và ý thức trách nhiệm của dược sĩ có ảnh hưởng lớn đến việc tuân thủ các quy định về GPP. Nghiên cứu sẽ đánh giá vai trò của dược sĩ trong việc bảo quản thuốc, tư vấn cho khách hàng, và kiểm soát chất lượng thuốc. “Thực hành tốt nhà thuốc” là văn bản đưa ra nguyên tắc, tiêu chuẩn cơ bản trong thực hành nghề nghiệp tại các cơ sở bán lẻ thuốc, hơn ai hết đòi hỏi dược sĩ và nhân sự dược tại cơ sở, trên cơ sở tự nguyện tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn ở mức cao hơn những yêu cầu pháp lý tối thiểu.

5.2. Ảnh Hưởng Của Quản Lý Nhà Nước Đến Thực Hiện GPP

Sự quan tâm và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ GPP. Nghiên cứu sẽ đánh giá hiệu quả của công tác thanh tra, kiểm tra, và xử lý vi phạm trong lĩnh vực dược phẩm. Ngoài ra, việc hỗ trợ, hướng dẫn, và tạo điều kiện cho các nhà thuốc cũng là yếu tố quan trọng. “Thực hành tốt nhà thuốc” phải đảm bảo thực hiện các nguyên tắc sau: Đặt lợi ích của người bệnh và sức khỏe của cộng đồng lên trên hết. Cung cấp thuốc đảm bảo chất lượng kèm thông tin về thuốc, tư vấn thích hợp cho người sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ.

VI. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng GPP Nhà Thuốc Hậu Giang

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hiện GPP tại các nhà thuốc ở Hậu Giang. Các giải pháp này có thể bao gồm tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho dược sĩ, hỗ trợ tài chính cho các nhà thuốc, và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Giải pháp cũng có thể tập trung vào việc thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của GPP. Theo luận văn, các tiêu chuẩn của nhà thuốc, quầy thuốc GPP, bao gồm định nghĩa nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc, nhân sự, cơ sở vật chất và trang thiết bị, xây dựng và thiết kế, diện tích, thiết bị bảo quản thuốc tại cơ sở bán lẻ thuốc, và hồ sơ, sổ sách và tài liệu chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc.

6.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Nhà Thuốc Tuân Thủ GPP

Đề xuất các chính sách hỗ trợ nhà thuốc tuân thủ GPP, như: cấp vốn vay ưu đãi, giảm thuế, và hỗ trợ đào tạo nhân lực. Các chính sách này cần được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của các nhà thuốc ở Hậu Giang. Nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc là: dược sỹ chủ nhà thuốc hoặc người phụ trách chuyên môn và các nhân viên có bằng cấp chuyên môn về dược hoạt động tại nhà thuốc.

6.2. Tăng Cường Kiểm Tra Và Xử Lý Vi Phạm GPP

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm về GPP. Đồng thời, công khai thông tin về các nhà thuốc vi phạm để nâng cao tính minh bạch và tạo áp lực cho các nhà thuốc khác tuân thủ quy định. Cần có các tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc, các quy chế dược hiện hành để các Người bán lẻ có thể tra cứu và sử dụng khi cần. Các hồ sơ, sổ sách liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc, bao gồm sổ sách hoặc máy tính để quản lý thuốc tồn trữ (bảo quản), theo dõi số lô, hạn dùng của thuốc và các vấn đề khác có liên quan. Khuyến khích các cơ sở bán lẻ có hệ thống máy tính và phần mềm để quản lý các hoạt động và lưu trữ các dữ liệu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc đảm bảo chất lượng thuốc và dịch vụ bán lẻ thuốc là một trong những yếu tố then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Tại Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Hậu Giang, việc duy trì thực hiện tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (Good Pharmacy Practice - GPP) được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cung ứng thuốc, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả. Tính đến năm 2018, tỉnh Hậu Giang có 133 cơ sở bán lẻ thuốc đạt chuẩn GPP, trong đó có 78 nhà thuốc và 55 quầy thuốc. Tuy nhiên, việc duy trì các tiêu chuẩn này vẫn còn nhiều thách thức do chưa có sự kiểm tra, hậu kiểm thường xuyên và đầy đủ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ duy trì các tiêu chí GPP tại các nhà thuốc, quầy thuốc đạt chuẩn trên địa bàn tỉnh Hậu Giang trong giai đoạn 2017-2018, đồng thời tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến việc không duy trì thực hiện GPP. Nghiên cứu được thực hiện trên toàn bộ 133 cơ sở đạt chuẩn GPP, với thời gian khảo sát từ tháng 6/2017 đến tháng 3/2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng duy trì GPP, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động kinh doanh dược phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và ổn định thị trường thuốc tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nguyên tắc và tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP) do Bộ Y tế Việt Nam ban hành, cụ thể là Thông tư số 46/2011/TT-BYT và Thông tư số 02/2018/TT-BYT. GPP là một phần trong chuỗi các tiêu chuẩn quản lý chất lượng thuốc gồm GMP (Thực hành tốt sản xuất), GLP (Thực hành tốt phòng thí nghiệm), GSP (Thực hành tốt bảo quản), GDP (Thực hành tốt phân phối) và GPP (Thực hành tốt nhà thuốc).

Khung lý thuyết tập trung vào các khái niệm chính như:

• Nhân sự nhà thuốc: Người phụ trách chuyên môn phải có chứng chỉ hành nghề dược, nhân viên bán thuốc phải có trình độ chuyên môn phù hợp.
• Cơ sở vật chất và trang thiết bị: Nhà thuốc phải có diện tích tối thiểu 10m², khu vực ra lẻ thuốc, khu vực tư vấn riêng biệt, thiết bị bảo quản thuốc đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm theo quy định.
• Hoạt động chuyên môn: Bao gồm mua thuốc, bán thuốc theo đơn, tư vấn sử dụng thuốc, bảo quản thuốc và quản lý hồ sơ, sổ sách theo quy định.
• Đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội: Đặt lợi ích người bệnh lên trên hết, đảm bảo cung cấp thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp quan sát mô tả cắt ngang, khảo sát toàn bộ 133 nhà thuốc và quầy thuốc đạt chuẩn GPP trên địa bàn tỉnh Hậu Giang. Mỗi cơ sở được chọn một người phụ trách chuyên môn hoặc nhân viên bán thuốc để phỏng vấn và quan sát trực tiếp các hoạt động tại cơ sở.

Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Số liệu khảo sát trực tiếp tại các nhà thuốc, quầy thuốc từ tháng 6/2017 đến tháng 3/2018.
• Báo cáo và hồ sơ lưu trữ của Sở Y tế tỉnh Hậu Giang.
• Quan sát thực tế các hoạt động như quản lý chuyên môn, trang phục nhân viên, khu vực ra lẻ thuốc, tư vấn khách hàng, bảo quản thuốc, niêm yết giá và hồ sơ quản lý.

Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS 22, với các chỉ số tỷ lệ phần trăm để đánh giá mức độ duy trì các tiêu chí GPP. Cỡ mẫu toàn bộ cơ sở đạt chuẩn giúp đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Các biện pháp kiểm soát sai số bao gồm phỏng vấn có hẹn trước, quan sát không báo trước và giải thích rõ mục đích nghiên cứu nhằm tăng tính trung thực của dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ người quản lý chuyên môn có mặt khi cơ sở hoạt động đạt 82,7%, trong đó nhà thuốc đạt 76,9%, quầy thuốc đạt 90,9%. Tỷ lệ không đạt là 17,3%, cho thấy vẫn còn một số cơ sở chưa tuân thủ nghiêm ngặt quy định về quản lý chuyên môn.
2. Tỷ lệ nhân viên bán thuốc mặc áo blu, đeo bảng tên chỉ đạt 57,9% (nhà thuốc 61,5%, quầy thuốc 52,7%), phản ánh việc chưa đồng bộ trong việc tuân thủ quy định về trang phục chuyên môn.
3. Tỷ lệ duy trì khu vực ra lẻ thuốc đạt 78,2% (nhà thuốc 84,6%, quầy thuốc 69,1%), cho thấy một số cơ sở chưa đảm bảo khu vực ra lẻ thuốc riêng biệt và vệ sinh.
4. Tỷ lệ duy trì khu vực tư vấn riêng là 75,9% (nhà thuốc 82,1%, quầy thuốc 67,3%), cho thấy nhu cầu cải thiện không gian tư vấn để bảo đảm tính riêng tư và hiệu quả tư vấn.
5. Tỷ lệ duy trì nhiệt độ, độ ẩm và ghi chép đầy đủ đạt 75,9% (nhà thuốc 82,1%, quầy thuốc 67,3%), cho thấy việc bảo quản thuốc còn chưa đồng đều giữa các cơ sở.
6. Tỷ lệ thực hiện kiểm tra thuốc trước khi giao cho khách hàng đạt cao, 86,5% (nhà thuốc 87,2%, quầy thuốc 85,5%), thể hiện ý thức kiểm soát chất lượng thuốc khi bán ra.
7. Tỷ lệ niêm yết giá thuốc đầy đủ và đúng quy định là 85,7% (nhà thuốc 88,5%, quầy thuốc 81,8%), tuy nhiên vẫn còn một số cơ sở chưa thực hiện nghiêm túc.
8. Tỷ lệ thuốc mua vào có số đăng ký được phép lưu hành đạt 100%, cho thấy sự tuân thủ nghiêm ngặt về nguồn gốc thuốc nhập về.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy nhà thuốc thường duy trì các tiêu chuẩn GPP tốt hơn quầy thuốc, đặc biệt ở các tiêu chí về quản lý chuyên môn, khu vực ra lẻ thuốc và tư vấn riêng. Nguyên nhân có thể do nhà thuốc thường có quy mô lớn hơn, nguồn lực tốt hơn và sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan quản lý. Tỷ lệ nhân viên mặc trang phục chuyên môn thấp phản ánh sự thiếu đồng bộ trong nhận thức và thực thi quy định, ảnh hưởng đến hình ảnh chuyên nghiệp và niềm tin của khách hàng.

Việc duy trì nhiệt độ, độ ẩm và ghi chép chưa đạt 100% cho thấy còn tồn tại khó khăn về trang thiết bị và quy trình vận hành. Tỷ lệ niêm yết giá thuốc chưa hoàn toàn đạt yêu cầu có thể gây ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và sự minh bạch thị trường. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với thực trạng chung về việc duy trì GPP tại các cơ sở bán lẻ thuốc ở các tỉnh vùng sâu, vùng xa.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ đạt và không đạt các tiêu chí GPP giữa nhà thuốc và quầy thuốc, giúp trực quan hóa sự khác biệt và điểm cần cải thiện. Bảng tổng hợp các tiêu chí và tỷ lệ thực hiện cũng hỗ trợ đánh giá chi tiết hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát định kỳ nhằm đảm bảo người quản lý chuyên môn luôn có mặt và thực hiện đúng quy định. Cơ quan quản lý y tế địa phương cần tổ chức kiểm tra ít nhất 2 lần/năm, tập trung vào các tiêu chí chưa đạt.
2. Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nhân viên bán thuốc, đặc biệt về quy định trang phục chuyên môn, tư vấn khách hàng và quản lý bảo quản thuốc. Thời gian tập huấn định kỳ 6 tháng/lần do Sở Y tế phối hợp với các đơn vị đào tạo thực hiện.
3. Hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị bảo quản thuốc cho các quầy thuốc, nhất là khu vực tư vấn riêng và thiết bị kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm nhằm nâng cao chất lượng bảo quản thuốc. Các chương trình hỗ trợ vốn hoặc ưu đãi thuế có thể được xem xét.
4. Tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân và chủ cơ sở về lợi ích của việc duy trì GPP, qua các chiến dịch truyền thông, hội thảo và tài liệu hướng dẫn, nhằm tạo sự đồng thuận và cam kết thực hiện lâu dài.
5. Xây dựng phần mềm quản lý nhà thuốc đồng bộ giúp theo dõi xuất nhập thuốc, ghi chép nhiệt độ, độ ẩm và các hoạt động chuyên môn, giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả quản lý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý y tế và dược phẩm địa phương: Sở Y tế, Phòng Y tế các huyện, thị xã có thể sử dụng kết quả để xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát và đào tạo nhân lực.
2. Chủ nhà thuốc, quầy thuốc và nhân viên bán thuốc: Nắm bắt các tiêu chuẩn GPP, nhận diện các điểm cần cải thiện để nâng cao chất lượng dịch vụ và tuân thủ pháp luật.
3. Các tổ chức đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực dược: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp, đồng thời làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về quản lý dược.
4. Người tiêu dùng và cộng đồng: Hiểu rõ quyền lợi khi sử dụng thuốc tại các cơ sở đạt chuẩn GPP, từ đó lựa chọn nhà thuốc uy tín, an toàn và hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. GPP là gì và tại sao quan trọng?
   GPP (Thực hành tốt nhà thuốc) là bộ tiêu chuẩn nhằm đảm bảo nhà thuốc cung cấp thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả. Việc thực hiện GPP giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cộng đồng.

2. Tỷ lệ duy trì GPP tại Hậu Giang hiện ra sao?
   Tỷ lệ duy trì các tiêu chí GPP tại nhà thuốc đạt khoảng 80-85%, quầy thuốc thấp hơn, khoảng 65-75%. Một số tiêu chí như niêm yết giá thuốc đạt trên 85%, kiểm tra thuốc trước khi giao đạt trên 86%.

3. Những khó khăn chính trong việc duy trì GPP là gì?
   Khó khăn gồm thiếu nhân lực có trình độ, trang thiết bị bảo quản chưa đầy đủ, nhận thức chưa đồng đều về quy định, và thiếu kiểm tra, giám sát thường xuyên từ cơ quan quản lý.

4. Làm thế nào để cải thiện việc duy trì GPP?
   Cần tăng cường kiểm tra, đào tạo nhân viên, hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, tuyên truyền nâng cao nhận thức và áp dụng công nghệ quản lý hiện đại.

5. Ai chịu trách nhiệm chính trong việc duy trì GPP?
   Người quản lý chuyên môn tại nhà thuốc/quầy thuốc chịu trách nhiệm chính, đồng thời cơ quan quản lý nhà nước và chủ cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng trong giám sát và hỗ trợ.

Kết luận

• Tỷ lệ duy trì tiêu chuẩn GPP tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh Hậu Giang đạt khoảng 75-85%, với nhà thuốc duy trì tốt hơn quầy thuốc.
• Một số tiêu chí như quản lý chuyên môn, trang phục nhân viên, khu vực tư vấn và bảo quản thuốc còn tồn tại hạn chế cần cải thiện.
• Việc duy trì GPP góp phần nâng cao chất lượng cung ứng thuốc, đảm bảo an toàn và hiệu quả cho người sử dụng.
• Cần tăng cường kiểm tra, đào tạo, hỗ trợ cơ sở vật chất và tuyên truyền để nâng cao nhận thức và thực thi GPP bền vững.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp khuyến nghị, theo dõi đánh giá định kỳ và mở rộng nghiên cứu trên phạm vi toàn quốc.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng dịch vụ dược phẩm tại địa phương, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt vì có ảnh hƣởng trực tiếp đến sức khỏe ngƣời bệnh. Thuốc là mặt hàng kinh doanh có điều kiện vì thế phải đáp ứng đƣợc các tiêu chuẩn, các quy định riêng của ngành y tế. “Thực hành tốt nhà thuốc” là quy định bắt buộc chung cho tất cả các cơ sở bán lẻ thuốc, là tiêu chuẩn có tính hệ thống và thống nhất trên toàn quốc. “Thực hành tốt nhà thuốc” còn có ý nghĩa rất quan trọng trong quy trình liên hoàn đƣợc khép kín trong việc đảm bảo chất lƣợng thuốc từ khâu sản xuất, lƣu thông phân phối cho đến khi thuốc tới tay ngƣời sử dụng.

Song song ấy “Thực hành tốt nhà thuốc” còn giúp ích rất nhiều cho việc ổn định thị trƣờng thuốc, kiểm soát giá cả, giúp ngƣời sử dụng thuốc luôn đƣợc đảm bảo hợp lý, an toàn, hiệu quả, giá cả phù hợp [9], [18]. Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay ở nƣớc ta, thị trƣờng dƣợc phẩm cần phải có sự quản lý, kiểm soát chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu cấp thiết, phải chấn chỉnh lại hệ thống bán lẻ thuốc, nhằm bảo đảm thuốc đến tay ngƣời sử dụng thật sự chất lƣợng, hiệu quả, an toàn, giá cả hợp lý. Để kiểm soát chặt chẽ nội dung trên, ộ Y tế đã triển khai nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” theo Thông tƣ số 46/2011/TT-BYT thực thi một phần của Luật dƣợc 34/2005/QH11 (hiện nay là Luật Dƣợc số 105/2016/QH13), các quy định về “Thực hành tốt nhà thuốc” là cụ thể hóa những tiêu chuẩn trong Luật dƣợc ở tầm vĩ mô, và đƣợc thực hiện theo lộ trình. Đây là giải pháp chung cho cả nƣớc, vấn đề quan trọng là đòi hỏi ngƣời trực tiếp hành nghề Dƣợc phải có ý chí thực sự, thực hiện cam kết một cách tâm quyết ngay buổi ban đầu, song song đó phải duy trì và phát huy giải pháp một cách xuyên suốt trong quá trình hoạt động kinh doanh.

Công tác hậu kiểm, thanh kiểm tra xử lý vi phạm cũng không kém phần quan trọng. Nếu 2 không “GPP” sẽ chỉ là vỏ bộc bên ngoài của những cơ sở kinh doanh dƣợc, chỉ mang tính hình thức đối phó, thậm chí còn bị phản tác dụng [8], [33]. Thực hiện Quyết định số 11/2007/QĐ- YT của ộ Y tế, Sở Y tế Hậu Giang đã triển khai thực hiện “Thực hành tốt nhà thuốc” từ năm 2008, cơ sở đầu tiên đạt tiêu chuẩn là nhà thuốc bệnh viện đa khoa tỉnh Hậu Giang [3], [5]. Cho đến nay trên toàn tỉnh đã có hơn 133 cơ sở kinh doanh Dƣợc đƣợc công nhận đạt chuẩn.

Việc thẩm định và cấp chứng nhận vẫn đang đƣợc Sở Y tế tiếp tục thực hiện và tuân thủ đúng lộ trình theo quy định của ộ Y tế. Hiện tại, vì nhiều lý do khách quan nên việc hậu kiểm các cơ sở đã đạt tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” tại tỉnh Hậu Giang vẫn chƣa đƣợc thực hiện thƣờng xuyên, đúng định kỳ nhằm góp phần duy trì các tiêu chuẩn GPP, nâng cao chất lƣợng hoạt động của các nhà thuốc và khắc phục các tồn tại [8], [16], [42]. Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Khảo sát duy trì thực hiện tiêu chuẩn GPP tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh Hậu Giang năm 2017 - 2018”. Mục tiêu 1- Xác định tỷ lệ duy trì tiêu chí về GPP ở tất cả các nhà thuốc, quầy thuốc đã đạt chuẩn GPP trên địa bàn của tỉnh năm 2017 - 2018; 2- Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến việc không duy trì thực hiện GPP tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn tỉnh Hậu Giang.

3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Thực hành tốt nhà thuốc - GPP 1. Cơ sở lý thuyết Liên Đoàn Dƣợc Thế Giới (FIP = The International Pharmaceutical Federation) rất quan tâm đến sự phát triển, quan niệm về Thực hành tốt nhà thuốc trong cộng đồng dƣợc Năm 1993, FIP đã đề ra nguyên tắc về “thực hành tốt nhà thuốc” (Good Pharmacy Practice Guidelines - GPP). Nguyên tắc này đƣợc cập nhật gần đây nhất vào năm 1997, và đƣợc sự tán thành của Hội đồng giám định Tổ chức Y tế thế giới (WHO) [43], [44].

GPP của FIP đƣợc xem nhƣ là quy chế chung để xây dựng nhà thuốc đạt chuẩn tại mỗi quốc gia [43], [44]. Nội dung tập trung nhằm: - Đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng; - Hỗ trợ việc cung cấp thuốc và dụng cụ y tế; - Hƣớng dẫn bệnh nhân tự chăm sóc sức khỏe; - Cải thiện việc kê đơn và sử dụng thuốc ngày một an toàn, hợp lý [15]. Vận dụng hƣớng dẫn thực hiện GPP ở các nƣớc đang phát triển vào điều kiện cụ thể Việt Nam, ngày 24/01/2007, ộ trƣởng ộ Y tế đã ký Quyết định số 11/2007/QĐ- YT về việc triển khai áp dụng nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc trong các cơ sở bán lẻ thuốc. ộ Y tế triển khai GPP theo nguyên tắc từng bƣớc về tiêu chuẩn, điều kiện, về lộ trình và phạm vi hoạt động, kết hợp tuyên truyền, hƣớng dẫn, hổ trợ khuyến khích thực hiện kết hợp với bắt buộc đối với từng khu vực, tỉnh trên phạm vi cả nƣớc [3], [5], [7].

Thực hiện Quyết định số 11/2007/QĐ- YT. Tỉnh Hậu Giang thực hiện việc xây dựng nhà thuốc đạt chuẩn đầu tiên vào đầu năm 2008 đúng theo lộ 4 trình ộ Y tế quy định, hiện đang dần đi vào quỹ đạo chung của cả nƣớc [3], [5], [7]. Việc chậm triển khai áp dụng tiêu chuẩn GPP sẽ ảnh hƣởng lớn đến việc đạt đƣợc mục tiêu "nâng cao chất lƣợng hoạt động cung ứng thuốc, bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả", và thực hiện những cam kết của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Để đẩy mạnh tiến độ triển khai áp dụng tiêu chuẩn GPP trong các cơ sở bán lẻ thuốc trên phạm vi cả nƣớc theo lộ trình đã đƣợc đề ra, nhằm góp phần bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả và nâng cao chất lƣợng dịch vụ chăm sóc dƣợc cho nhân dân, ộ trƣởng ộ Y tế yêu cầu lãnh đạo các Vụ, Cục, Văn phòng, Thanh tra ộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng (sau đây gọi chung là Sở Y tế các tỉnh) và các đơn vị liên quan căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của mình tập trung thực hiện tốt việc triển khai “Thực hành tốt nhà thuốc” [42].

Thông tƣ số 43/2010/TT- YT ngày 15 tháng 12 năm 2010 của ộ Y tế Quy định lộ trình thực hiện nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” GPP; địa bàn và phạm vi hoạt động của cơ sở bán lẻ thuốc đã mở ra hƣớng đi mới, giúp cho cơ sở cũng nhƣ nhà quản lý có sự định hƣớng, thực hiện việc xây dựng nhà thuốc; quầy thuốc đạt chuẩn theo quy định [7] Thông tƣ số 46/2011/TT- YT ngày 21 tháng 12 năm 2011 của ộ Y tế an hành nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” (hiện nay là Thông tƣ số 02/2018/TT-BYT) [8], [16]. Thông tƣ đã mở ra hƣớng đi cụ thể, lộ trình rõ ràng trong việc thực hiện quầy và nhà thuốc đạt chuẩn theo quy định. Nguyên tắc thực hiện GPP Đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, có hiệu quả là một trong hai mục tiêu cơ bản của Chính sách Quốc gia về thuốc của Việt Nam. Mọi nguồn 5 thuốc sản xuất trong nƣớc hay nhập khẩu đến đƣợc tay ngƣời sử dụng hầu hết đều trực tiếp qua hoạt động của các cơ sở bán lẻ thuốc [12], [20], [36], [41].

“Thực hành tốt nhà thuốc” là văn bản đƣa ra nguyên tắc, tiêu chuẩn cơ bản trong thực hành nghề nghiệp tại các cơ sở bán lẻ thuốc, hơn ai hết đòi hỏi dƣợc sĩ và nhân sự dƣợc tại cơ sở, trên cơ sở tự nguyện tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn ở mức cao hơn những yêu cầu pháp lý tối thiểu. “Thực hành tốt nhà thuốc” phải đảm bảo thực hiện các nguyên tắc sau: - Đặt lợi ích của ngƣời bệnh và sức khỏe của cộng đồng lên trên hết. - Cung cấp thuốc đảm bảo chất lƣợng kèm thông tin về thuốc, tƣ vấn thích hợp cho ngƣời sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ. - Tham gia vào hoạt động tự điều trị, bao gồm cung cấp và tƣ vấn dùng thuốc, tự điều trị triệu chứng của các bệnh đơn giản.

- Góp phần đẩy mạnh việc kê đơn phù hợp, kinh tế và việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, có hiệu quả [8], [15], [16]. Các tiêu chuẩn của nhà thuốc, quầy thuốc GPP 1. Định nghĩa nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc Nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc là: dƣợc sỹ chủ nhà thuốc hoặc ngƣời phụ trách chuyên môn và các nhân viên có bằng cấp chuyên môn về dƣợc hoạt động tại nhà thuốc [6]. Nhân sự - Ngƣời phụ trách chuyên môn hoặc chủ cơ sở bán lẻ phải có Chứng chỉ hành nghề dƣợc theo quy định hiện hành.

- Cơ sở bán lẻ có nguồn nhân lực thích hợp (số lƣợng, bằng cấp, kinh nghiệm nghề nghiệp) để đáp ứng quy mô hoạt động. - Nhân viên trực tiếp tham gia bán thuốc, giao nhận, bảo quản thuốc, quản lý chất lƣợng thuốc, pha chế thuốc phải đáp ứng các điều kiện sau: 6 + Có bằng cấp chuyên môn dƣợc và có thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp với công việc đƣợc giao. + Có đủ sức khoẻ, không đang bị mắc bệnh truyền nhiễm. + Không đang trong thời gian bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên có liên quan đến chuyên môn y, dƣợc [8], [16].

Cơ sở vật chất và trang thiết bị 1. Xây dựng và thiết kế - Địa điểm cố định, riêng biệt, bố trí ở nơi cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ô nhiễm. - Xây dựng chắc chắn, có trần chống bụi, tƣờng và nền nhà phải dễ làm vệ sinh, đủ ánh sáng nhƣng không để thuốc bị tác động trực tiếp của ánh sáng mặt trời [8], [16]. Diện tích - Diện tích phù hợp với quy mô kinh doanh nhƣng tối thiểu là 10m2, phải có khu vực để trƣng bày, bảo quản thuốc và khu vực để ngƣời mua thuốc tiếp xúc và trao đổi thông tin về việc sử dụng thuốc với ngƣời bán lẻ.

- Phải bố trí thêm diện tích cho những hoạt động khác nhƣ: + Phòng pha chế theo đơn nếu có tổ chức pha chế theo đơn. + Phòng ra lẻ các thuốc không còn bao bì tiếp xúc trực tiếp với thuốc để bán lẻ trực tiếp cho ngƣời bệnh. + Nơi rửa tay cho ngƣời bán lẻ và ngƣời mua thuốc. + Kho bảo quản thuốc riêng (nếu cần).