Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện xây dựng việt trì năm 2021

Chuyên khảo y tế phân tích Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện xây dựng việt trì năm 2021, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Hà Thị Hoàng Lê
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược lý và Dược lâm sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Kháng Sinh Tại Bệnh Viện Xây Dựng Việt Trì Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ KHÁNG SINH TẠI BỆNH VIỆN
• 1.1. Giới thiệu chương trình quản lý và sử dụng kháng sinh tại bệnh viện
• 1.2. Nội dung của chương trình quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện
• 1.3. Đánh giá tiêu thụ kháng sinh trong bệnh viện
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ SỬ DỤNG KHÁNG SINH CHO MỘT SỐ BỆNH NHIỄM TRÙNG THƯỜNG GẶP TẠI BỆNH VIỆN XÂY DỰNG VIỆT TRÌ
• 2.1. Viêm phế quản cấp
• 2.2. Viêm họng cấp
• 2.3. Viêm dạ dày – tá tràng HP dương tính
• 2.4. Viêm kết mạc cấp
• 2.5. Viêm niệu đạo cấp không lậu cầu
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ MỘT SỐ KHÁNG SINH THƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG ĐỂ ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN TẠI BỆNH VIỆN XÂY DỰNG VIỆT TRÌ
• 3.1. Kháng sinh nhóm dẫn chất nitro-imidazol
• 4. CHƯƠNG 4: GIỚI THIỆU BỆNH VIỆN XÂY DỰNG VIỆT TRÌ
• 5. CHƯƠNG 5: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 5.1.1. Đối tượng nghiên cứu của mục tiêu 1
• 5.1.2. Đối tượng nghiên cứu của mục tiêu 2
• 5.1.3. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 5.1.4. Đối tượng nghiên cứu của mục tiêu 3
• 5.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 5.2.2. Phương pháp lấy mẫu và thu thập dữ liệu
• 5.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 5.2.4. Quy ước sử dụng trong nghiên cứu
• 5.2.5. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6.1. PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM TIÊU THỤ KHÁNG SINH TẠI BỆNH VIỆN XÂY DỰNG VIỆT TRÌ GIAI ĐOẠN 2019-2020
• 6.1.1. Đặc điểm tiêu thụ kháng sinh nội trú và ngoại trú toàn viện giai đoạn 2019-2020
• 6.1.2. Đặc điểm về DDD/100 ngày nằm viện của kháng sinh tiêu thụ nội trú toàn viện giai đoạn 2019-2020
• 6.1.3. Đặc điểm về DDD/1000 đơn kê ngoại trú của các kháng sinh toàn viện giai đoạn 2019 – 2020
• 6.1.4. Đặc điểm chẩn đoán trên đơn kê ngoại trú
• 6.2. Phân tích sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phế quản trên bệnh nhân nội trú tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì
• 6.2.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 6.2.2. Đặc điểm về sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phế quản cấp
• TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
• TÀI LIỆU TIẾNG ANH

Tóm tắt

I. Tổng quan về kháng sinh tại Bệnh viện Xây dựng Việt Trì năm 2021

Kháng sinh là một trong những thành tựu quan trọng trong y học, giúp điều trị hiệu quả nhiều bệnh nhiễm trùng. Tại Bệnh viện Xây dựng Việt Trì, việc sử dụng kháng sinh đã trở thành một vấn đề đáng quan tâm trong năm 2021. Sự gia tăng tỷ lệ nhiễm khuẩn và kháng kháng sinh đã đặt ra nhiều thách thức cho công tác điều trị. Nghiên cứu này nhằm phân tích tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả điều trị.

1.1. Tình hình sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện Xây dựng

Năm 2021, Bệnh viện Xây dựng Việt Trì đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong việc kê đơn kháng sinh. Các loại kháng sinh phổ biến được sử dụng bao gồm nhóm penicilin và cephalosporin. Việc lạm dụng kháng sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân mà còn dẫn đến tình trạng kháng thuốc ngày càng gia tăng.

1.2. Đặc điểm bệnh nhân và tình trạng nhiễm khuẩn

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là bệnh nhân nội trú và ngoại trú tại Bệnh viện Xây dựng. Các bệnh nhiễm trùng thường gặp bao gồm viêm phế quản, viêm họng và nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Tình trạng nhiễm khuẩn gia tăng đã làm tăng nhu cầu sử dụng kháng sinh, dẫn đến nhiều vấn đề trong quản lý và điều trị.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng kháng sinh

Việc sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện Xây dựng Việt Trì gặp phải nhiều thách thức. Sự lạm dụng kháng sinh, kê đơn không hợp lý và thiếu sự giám sát là những vấn đề chính. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn làm gia tăng tỷ lệ kháng thuốc, gây khó khăn trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng nặng.

2.1. Lạm dụng kháng sinh và hậu quả

Lạm dụng kháng sinh dẫn đến tình trạng kháng thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị. Nhiều bệnh nhân không cần thiết phải sử dụng kháng sinh nhưng vẫn được kê đơn, gây lãng phí và ảnh hưởng đến sức khỏe.

2.2. Thiếu sự giám sát trong kê đơn

Thiếu sự giám sát trong việc kê đơn kháng sinh là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lạm dụng. Việc không có quy trình kiểm tra và đánh giá chất lượng kê đơn đã làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc.

III. Phương pháp quản lý sử dụng kháng sinh hiệu quả

Để cải thiện tình hình sử dụng kháng sinh, Bệnh viện Xây dựng Việt Trì cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Chương trình quản lý kháng sinh (Antibiotic Stewardship Program) là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng điều trị và giảm thiểu tình trạng kháng thuốc.

3.1. Chương trình quản lý kháng sinh

Chương trình quản lý kháng sinh bao gồm việc thành lập đội ngũ quản lý đa ngành, giám sát việc kê đơn và phản hồi trực tiếp với bác sĩ. Điều này giúp cải thiện chất lượng kê đơn và giảm thiểu tình trạng lạm dụng kháng sinh.

3.2. Đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo nhân viên y tế về việc sử dụng kháng sinh hợp lý là rất cần thiết. Việc nâng cao nhận thức về tác hại của việc lạm dụng kháng sinh sẽ giúp cải thiện tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện.

IV. Kết quả nghiên cứu về tình hình sử dụng kháng sinh

Kết quả nghiên cứu cho thấy tình hình sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện Xây dựng Việt Trì có nhiều vấn đề cần khắc phục. Tỷ lệ kháng thuốc gia tăng đã ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý kháng sinh có thể giúp cải thiện tình hình này.

4.1. Phân tích dữ liệu sử dụng kháng sinh

Dữ liệu từ nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sử dụng kháng sinh tại bệnh viện tăng cao, đặc biệt là trong điều trị các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Việc phân tích dữ liệu này giúp xác định các loại kháng sinh được sử dụng nhiều nhất và các vấn đề liên quan đến kê đơn.

4.2. Đánh giá hiệu quả điều trị

Đánh giá hiệu quả điều trị cho thấy nhiều bệnh nhân không đạt được kết quả mong muốn do tình trạng kháng thuốc. Việc cải thiện quy trình kê đơn và quản lý kháng sinh là cần thiết để nâng cao chất lượng điều trị.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho kháng sinh

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện Xây dựng Việt Trì cần được cải thiện. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu tình trạng kháng thuốc và nâng cao chất lượng điều trị. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức và cải thiện quy trình kê đơn.

5.1. Tầm quan trọng của quản lý kháng sinh

Quản lý kháng sinh hiệu quả không chỉ giúp cải thiện sức khỏe bệnh nhân mà còn giảm thiểu chi phí y tế. Việc áp dụng các biện pháp quản lý sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Đề xuất các giải pháp như tăng cường đào tạo nhân viên y tế, cải thiện quy trình kê đơn và giám sát việc sử dụng kháng sinh. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu tình trạng kháng thuốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Sự phát minh ra kháng sinh là một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học thế kỷ XX, đem lại nhiều lợi ích to lớn cho xã hội. Tuy nhiên, nhiều thầy thuốc sử dụng kháng sinh trong các trường hợp không cần thiết làm tăng tỷ lệ kháng thuốc, dẫn đến các nhiễm trùng nặng do vi khuẩn kháng thuốc rất khó điều trị. Sự lạm dụng kháng sinh, sử dụng kháng sinh không hợp lý gây ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và kinh tế của người bệnh. Với mục đích tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý; giảm hậu quả không mong muốn khi dùng kháng sinh; nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh; ngăn ngừa vi khuẩn đề kháng kháng sinh và giảm chi phí y tế, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 772/QĐ-BYT ngày 04 tháng 3 năm 2016 [7].

Để bổ sung thêm các quy định, quy chế và hoàn thiện hướng dẫn về công tác quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện nhằm nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhiễm trùng; đảm bảo an toàn, giảm thiểu các biến cố bất lợi cho người bệnh; giảm khả năng xuất hiện đề kháng của vi sinh vật gây bệnh; giảm chi phí nhưng không ảnh hưởng tới chất lượng điều trị và thúc đẩy chính sách sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn, năm 2020 Bộ Y tế lại tiếp tục ban hành Quyết định số 5631/QĐ-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2020 về việc “Hướng dẫn thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện”[8]. Chương trình quản lý kháng sinh đã được các bệnh viện triển khai, tuy nhiên chưa có sự đồng bộ giữa các bệnh viện trên cả nước. Bệnh viện xây dựng Việt Trì là bệnh viện đa khoa hạng II, được thành lập theo quyết định số 901/ QĐ-BXD ngày 29 tháng 9 năm 1998 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, hoạt động với quy mô 250 giường bệnh. Trong những năm gần đây, số lượng bệnh nhân nhập viện do nhiễm khuẩn tăng cao và tỉ lệ kháng kháng sinh ngày càng có xu hướng gia tăng đang là mối lo ngại hàng đầu của bệnh viện.

Bên cạnh đó, trong công tác khám chữa bệnh và điều trị ngoại trú cũng cho thấy tình trạng sử dụng kháng sinh trong điều trị các bệnh nhiễm trùng khá cao. Mô hình bệnh nhiễm trùng trong điều trị ngoại trú của bệnh viện tương đối đa dạng với nhiều nhóm bệnh nhiễm trùng khác nhau: nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng da, niêm mạc, nhiễm khuẩn mắt,. Đối với điều trị nội trú, các nhóm bệnh nhiễm trùng cũng tương đối đa dạng, trong đó tỷ lệ nhiễm trùng đường hô hấp trong những năm trở lại đây chiếm tỷ lệ khá cao. Đặc 1 biệt bệnh viêm phế quản là một trong những nhiễm trùng đường hô hấp thường gặp nhất tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì.

Hiện nay, tình trạng lạm dụng kháng sinh xảy ra đối với nhiều loại bệnh, trên nhiều đối tượng bệnh nhân gây ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, mất an toàn cho người bệnh và gây lãng phí cho xã hội. Để góp phần nâng cao công tác sử dụng kháng sinh tại bệnh viện trong hoạt động khám chữa bệnh nội trú và ngoại trú được an toàn, hiệu quả và hợp lý chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì năm 2021” với ba mục tiêu: 1. Khảo sát thực trạng tiêu thụ kháng sinh tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì giai đoạn 2019-2020. Phân tích thực trạng kê đơn kháng sinh điều trị ngoại trú tại Khoa Khám bệnh – bệnh viện Xây dựng Việt Trì năm 2021.

Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phế quản trên bệnh nhân nội trú tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì năm 2021. Chúng tôi hy vọng kết quả nghiên cứu phản ánh thực trạng tiêu thụ kháng sinh và phân tích được chất lượng kê đơn kháng sinh trên bệnh nhân nội trú và ngoại trú. Từ đó nâng cao hiệu quả chương trình quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện Xây dựng Việt Trì nói riêng và các hệ thống khám chữa bệnh trên cả nước nói chung. CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ KHÁNG SINH TẠI BỆNH VIỆN 1.

Giới thiệu chương trình quản lý và sử dụng kháng sinh tại bệnh viện Quản lý sử dụng kháng sinh là yếu tố quan trọng để phòng ngừa sự đề kháng kháng sinh. Chương trình quản lý sử dụng kháng sinh (Antibiotic Stewardship Program) thường được đề cập đến trong những năm gần đây áp dụng tại các bệnh 23 viện, bao gồm cả các cơ sở điều trị dài ngày. Những chương trình quản lý sử dụng kháng sinh cho thấy giảm sử dụng kháng sinh bất hợp lý tăng tỉ lệ khỏi bệnh, giảm thất bại trong điều trị, giảm chi phí điều trị và giảm đề kháng kháng sinh [24]. Theo Tổ chức Y tế thế giới, việc quản lý sử dụng kháng sinh cho hợp lý sẽ cải thiện hiệu quả lâm sàng, giảm độc tính thuốc và giảm phát triển kháng thuốc [26].

Chương trình quản lý sử dụng kháng sinh thường bao gồm những hoạt động đa chức năng như thành lập đội ngũ quản lý đa ngành, giám sát, phản hồi việc kê đơn thuốc. Cải thiện việc kê đơn thuốc bao gồm huấn luyện về việc kê đơn: chọn loại kháng sinh phù hợp, chọn liều dùng và thời gian dùng kháng sinh tối ưu để điều trị nhiễm trùng, tổ chức hỏi ý kiến chuyên khoa trước khi kê đơn, cải tiến việc kê đơn, quay vòng kháng sinh và sử dụng chương trình giám sát qua phần mềm [23]. Có nhiều phương pháp để thực hiện chương trình quản lý sử dụng kháng sinh. Hiệp hội Bệnh nhiễm trùng và Hội Dịch tễ học Hoa Kỳ đã đưa ra hướng dẫn về tăng cường quản lý sử dụng kháng sinh [21] bao gồm: - Tổ chức nhóm quản lý kháng sinh đa chuyên ngành gồm các chuyên gia truyền nhiễm, vi sinh, dược lâm sàng, kiểm soát nhiễm khuẩn.

- Giám sát chủ động, phản hồi trực tiếp với từng bác sĩ trong từng trường hợp sử dụng kháng sinh không hợp lý. - Huấn luyện kết hợp với can thiệp chủ động. - Cập nhật hướng dẫn sử dụng kháng sinh dựa vào kháng sinh đồ tại chỗ, chú ý liều dùng đúng theo đặc tính bệnh, vị trí nhiễm trùng, bệnh nguyên, khuyến khích chuyển từ đường tĩnh mạch sang đường uống. - Hạn chế sử dụng và yêu cầu hội chẩn xin ý kiến lãnh đạo đối với một số 3 kháng sinh quan trọng.

- Tăng cường hệ thống thông tin hỗ trợ chỉ định kháng sinh và giám sát sử dụng. - Cung cấp dữ liệu vi sinh kịp thời. - Xây dựng sẵn bảng kháng sinh khuyến cáo cho từng trường hợp. Việc đánh giá hiệu quả chương trình có thể dựa vào đo lường quá trình: thay đổi về cách sử dụng kháng sinh hoặc đo lường kết quả, ví dụ: giảm đề kháng kháng sinh hoặc giảm tác dụng phụ do dùng kháng sinh.

Nội dung của chương trình quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện Ngày 31/12/2020, Bộ trưởng Bộ Y tế đã chính thức ban hành tài liệu “Hướng dẫn thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện” với mục đích: Nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhiễm trùng, Đảm bảo an toàn, giảm thiểu các biến cố bất lợi cho người bệnh, Giảm khả năng xuất hiện đề kháng của vi sinh vật gây bệnh, Giảm chi phí nhưng không ảnh hưởng tới chất lượng điều trị, Thúc đẩy chính sách sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn. Nội dung chính của hướng dẫn như sau: (1) Thành lập Ban quản lý sử dụng kháng sinh và xác định được vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mỗi thành viên trong Ban; (2) Xây dựng kế hoạch hoạt động định kỳ hoặc đột xuất và triển khai thực hiện các hoạt động quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện theo kế hoạch đã xây dựng; (3) Kiểm tra, giám sát và tiến hành các can thiệp; (4) Đánh giá, tổng kết và báo cáo kết quả sử dụng kháng sinh và mức độ đề kháng của vi sinh vật gây bệnh tại đơn vị. 06 nhiệm vụ cốt lõi của chương trình quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện, bao gồm: (1) Thành lập Ban quản lý sử dụng kháng sinh của bệnh viện; (2) Xây dựng các quy định về sử dụng kháng sinh tại bệnh viện; (3) Giám sát sử dụng kháng sinh và giám sát đề kháng kháng sinh tại bệnh viện; 4 (4) Triển khai các can thiệp nâng cao chất lượng sử dụng kháng sinh trong bệnh viện; (5) Đào tạo, tập huấn cho nhân viên y tế trong bệnh viện; (6) Đánh giá thực hiện, báo cáo và phản hồi thông tin. Bộ Y tế lưu ý các bệnh viện một số nội dung cần chú ý khi xây dựng Hướng dẫn lựa chọn kháng sinh bao gồm: (1) Theo vị trí nhiễm khuẩn, mức độ nặng của bệnh nhiễm trùng; (2) Đặc điểm vi sinh vật gây bệnh và mức độ đề kháng; (3) Phân tầng người bệnh liên quan đến nguy cơ nhiễm vi sinh vật kháng thuốc; (4) Đặc tính dược động học và dược lực học của kháng sinh; (5) Đặc điểm người bệnh (bệnh nhi, người bệnh cao tuổi, phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú, người bệnh có suy giảm chức năng gan, thận, người bệnh có tiền sử dị ứng kháng sinh); (6) Tính sẵn có của thuốc tại bệnh viện và khả năng thay thế trong điều kiện không sẵn có thuốc; (7) Nếu có bằng chứng rõ ràng về vi sinh vật và kết quả vi sinh phù hợp với tình trạng lâm sàng và đáp ứng với phác đồ kháng sinh của người bệnh, cần cân nhắc lựa chọn kháng sinh có hiệu quả cao nhất với độc tính thấp nhất và có phổ tác dụng hẹp nhất trên các tác nhân gây bệnh được phát hiện; (8) Xuống thang kháng sinh theo kết quả kháng sinh đồ sau khi cân nhắc diễn biến lâm sàng; (9) Cân nhắc phối hợp kháng sinh nhằm mục đích mở rộng phổ tác dụng trên vi sinh vật gây bệnh, hiệp đồng tăng cường tác dụng diệt khuẩn, giảm thiểu và ngăn ngừa phát sinh đột biến kháng thuốc trong quá trình điều trị.

Đánh giá tiêu thụ kháng sinh trong bệnh viện Có nhiều phương pháp khác nhau để đánh giá việc tiêu thụ kháng sinh nhưng nhìn chung có thể phân làm hai nhóm phương pháp đánh giá định tính và định lượng. Đánh giá định tính Nghiên cứu định tính nhằm đánh giá tính phù hợp của việc dùng thuốc trên 5 phương diện chất lượng và tính cần thiết của sử dụng thuốc so với các tiêu chuẩn được xây dựng trước đó. Các tiêu chuẩn này bao gồm chỉ định, liều dùng, độ dài đợt điều trị và các thông tin khác.