Tình Hình Nhiễm Bệnh Nấm Da Chó Tại Phòng Khám Thú Y Hoàng An, Thái Nguyên

Bệnh nấm da chó là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến mà nhiều chủ nuôi thú cưng gặp phải. 64 trang · Đại Học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thúy Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Cù Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Tình Hình Nhiễm Bệnh Nấm Da Chó Đến Khám Và Điều Trị Tại Phòng Khám Thú Y Hoàng An, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 2. TỔNG QUAN VÀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.1.3. Điều kiện đất đai
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.2.1. Tình hình xã hội
• 2.1.2.2. Tình hình kinh tế
• 2.1.2.2.1. Về sản xuất nông nghiệp
• 2.1.2.2.2. Về lâm nghiệp
• 2.1.2.2.3. Về dịch vụ
• 2.1.3. Những thuận lợi và khó khăn
• 2.1.4. Mô tả sơ lược về phòng khám thú y
• 2.1.4.1. Chức năng và nhiệm vụ của phòng khám
• 2.1.4.2. Cơ cấu tổ chức của phòng khám
• 2.1.4.3. Cơ sở vật chất của phòng khám
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.2.1. Một số giống chó thông dụng
• 2.2.1.1. Chó Phú Quốc
• 2.2.1.2. Giống chó Ta (Chó Cỏ)
• 2.2.1.3. Chó Bắc Hà
• 2.2.1.4. Chó Poodle
• 2.2.1.5. Chó Phốc hươu
• 2.2.1.6. Chó Phốc sóc (Pomeranian)
• 2.2.1.7. Chó Chihuahua
• 2.2.1.8. Chó Becgie
• 2.2.1.9. Chó Corgi
• 2.2.1.10. Chó Golden Retriever
• 2.2.1.11. Chó Alaska
• 2.2.1.12. Chó Husky
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăm sóc và nuôi dưỡng
• 4.3. Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
• 4.4. Kết quả thực hiện đề tài nghiên cứu
• 4.4.1. Kết quả chó được đưa đến chăm sóc tại phòng mạch
• 4.4.2. Kết quả số lượng chó được đưa đến khám và tiêm phòng vaccin phòng bệnh tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An
• 4.4.3. Kết quả chẩn đoán một số bệnh ngoài da thường gặp ở chó được đưa đến khám tại phòng khám
• 4.4.4. Tình hình mắc bệnh ngoài da ở chó đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Vi Hoàng An
• 4.4.5. Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó đến khám tại phòng khám thú y
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Nấm Da Chó Tại Phòng Khám Thú Y Hoàng An

Bệnh nấm da chó là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến mà nhiều chủ nuôi thú cưng gặp phải. Tại phòng khám thú y Hoàng An, việc khám và điều trị bệnh nấm da chó được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả. Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của chó mà còn có thể lây lan sang người. Do đó, việc nhận biết và điều trị kịp thời là rất quan trọng.

1.1. Dấu Hiệu Nhận Biết Bệnh Nấm Da Chó

Các dấu hiệu của bệnh nấm da chó bao gồm ngứa ngáy, rụng lông, và viêm da. Chủ nuôi cần chú ý đến những biểu hiện này để đưa chó đến phòng khám kịp thời.

1.2. Nguyên Nhân Gây Ra Bệnh Nấm Da Chó

Bệnh nấm da chó thường do nấm Microsporum canis gây ra. Điều kiện khí hậu ẩm ướt tại Thái Nguyên cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của loại nấm này.

II. Thách Thức Trong Khám Và Điều Trị Bệnh Nấm Da Chó

Việc khám và điều trị bệnh nấm da chó tại phòng khám thú y Hoàng An gặp phải nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là việc nhận diện chính xác loại nấm gây bệnh. Ngoài ra, việc điều trị cũng cần phải kiên trì và tuân thủ đúng phác đồ điều trị.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Chẩn Đoán Bệnh

Chẩn đoán bệnh nấm da chó không chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài mà còn cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để xác định chính xác loại nấm.

2.2. Thời Gian Điều Trị Bệnh Nấm Da Chó

Thời gian điều trị bệnh nấm da chó có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và sự tuân thủ của chủ nuôi.

III. Phương Pháp Khám Và Điều Trị Bệnh Nấm Da Chó Hiệu Quả

Tại phòng khám thú y Hoàng An, các phương pháp khám và điều trị bệnh nấm da chó được áp dụng một cách khoa học và hiệu quả. Các bác sĩ thú y sử dụng các loại thuốc điều trị nấm chuyên dụng và kết hợp với các biện pháp chăm sóc tại nhà.

3.1. Các Phác Đồ Điều Trị Bệnh Nấm Da

Phác đồ điều trị bệnh nấm da chó thường bao gồm việc sử dụng thuốc chống nấm và các loại thuốc hỗ trợ khác để tăng cường sức đề kháng.

3.2. Cách Phòng Ngừa Bệnh Nấm Da Chó

Để phòng ngừa bệnh nấm da chó, chủ nuôi cần đảm bảo vệ sinh cho chó, thường xuyên tắm rửa và kiểm tra da cho chó để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Kết Quả Nghiên Cứu Tại Phòng Khám

Kết quả nghiên cứu tại phòng khám thú y Hoàng An cho thấy tỷ lệ chó mắc bệnh nấm da đang gia tăng. Việc áp dụng các biện pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả đã giúp giảm thiểu tình trạng này.

4.1. Kết Quả Điều Trị Bệnh Nấm Da Chó

Phòng khám đã ghi nhận tỷ lệ thành công cao trong việc điều trị bệnh nấm da chó, với nhiều trường hợp hồi phục hoàn toàn sau khi điều trị.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Những bài học từ thực tiễn khám và điều trị bệnh nấm da chó đã giúp nâng cao chất lượng dịch vụ tại phòng khám, đồng thời tăng cường nhận thức của chủ nuôi về bệnh này.

V. Kết Luận Về Khám Và Điều Trị Bệnh Nấm Da Chó Tại Thái Nguyên

Khám và điều trị bệnh nấm da chó tại phòng khám thú y Hoàng An là một quá trình cần sự chú ý và đầu tư. Việc nâng cao nhận thức và áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho chó và giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh.

5.1. Tương Lai Của Công Tác Khám Và Điều Trị

Trong tương lai, phòng khám sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp điều trị tiên tiến hơn để nâng cao hiệu quả khám và điều trị bệnh nấm da chó.

5.2. Khuyến Khích Chủ Nuôi Thú Cưng

Chủ nuôi cần chủ động trong việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe của chó, từ đó phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chó là loài động vật nuôi thân thuộc, gắn bó lâu đời với đời sống con người và ngày càng được nuôi dưỡng phổ biến với mục đích làm thú cảnh, bầu bạn hoặc phục vụ công tác an ninh, bảo vệ. Cùng với xu hướng đa dạng hóa các giống chó cảnh nhập ngoại, công tác quản lý, nuôi dưỡng và bảo đảm vệ sinh dịch tễ cho thú cưng trở thành mối bận tâm lớn của các chủ vật nuôi. Tại Việt Nam, đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức cao là điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh ký sinh trùng và vi nấm tồn tại, phát triển và gây bệnh trên da động vật. Các bệnh da liễu phổ biến như bệnh do mò bao lông (Demodex canis), ghẻ ngầm (Sarcoptes) và bệnh nấm da không chỉ gây ngứa ngáy, khó chịu, rụng lông, viêm loét da kế phát làm suy giảm nghiêm trọng thẩm mỹ và thể trạng của chó, mà một số căn bệnh còn có khả năng truyền lây sang người hoặc gây tổn thất kinh tế cho người nuôi.

Xuất phát từ thực tế khám chữa bệnh thú cảnh tại địa bàn đô thị, khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y của tác giả Nguyễn Thuý Ngân (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2023) đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình nhiễm bệnh nấm da chó đến khám và điều trị tại phòng khám thú y Hoàng An Pet’s Shop, thành phố Thái Nguyên”.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản bao gồm:

1. Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Vi Hoàng An.
2. Xác định và nắm rõ được tình trạng nhiễm bệnh viêm da và nấm da tại phòng khám.
3. Đánh giá được mức độ cảm nhiễm của bệnh tại phòng khám.

Để đạt được các mục tiêu trên, khóa luận đặt ra bốn yêu cầu thực hiện:

1. Làm quen với các quy trình khám và chữa bệnh.
2. Thực hiện thành thạo các thao tác khám và chữa bệnh tại phòng khám thú y Vi Hoàng An.
3. Đưa ra được các phác đồ điều trị bệnh cho chó đến khám tại phòng khám.
4. Thực hiện tốt các quy trình phòng và trị bệnh cho thú cưng đến khám tại cơ sở.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là đàn chó ở các lứa tuổi, thuộc các giống chó nội và chó ngoại, được chủ nuôi đưa đến khám, chăm sóc và điều trị các bệnh ngoài da tại cơ sở. Phạm vi không gian nghiên cứu được thực hiện tại Phòng khám Thú y Vi Hoàng An (Hoàng An Pet’s Shop), địa chỉ tại số 12 đường Hoàng Hoa Thám (và cơ sở tại số 52 tổ 14), phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Thời gian tiến hành nghiên cứu và ghi nhận số liệu lâm sàng theo dõi tập trung diễn ra trong giai đoạn từ tháng 6 năm 2022 đến tháng 11 năm 2022 (nằm trong khung thời gian thực tập từ ngày 10/06/2021 đến 10/12/2022).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các tài liệu chuyên ngành về giải phẫu sinh lý học động vật, bệnh lý thú y truyền lây và ký sinh trùng học:

• Cấu tạo và sinh lý da chó: Da của chó được cấu tạo từ ba lớp mô chính gồm lớp biểu bì (Epidermis - biểu mô lát tầng sừng hóa chứa keratin và tế bào sắc tố), lớp chân bì (Dermis - mô liên kết sợi vững chắc phân chia thành lớp nhú, lớp bình diện, lớp dạng gân với mạng lưới mạch máu, mạch bạch huyết và thụ thể thần kinh) và lớp hạ bì (mô liên kết dưới da ngăn thành các thùy mỡ). Da giữ vai trò bảo vệ cơ thể, điều hòa, bài tiết bã nhờn ức chế vi khuẩn và cảm thụ thần kinh; tuyến mồ hôi của chó phát triển hạn chế và chỉ tập trung bài tiết ở bốn đệm bàn chân.
• Bệnh mò bao lông (Demodex canis): Ký sinh trùng thuộc lớp nhện, kích thước hiển vi 0,1 - 0,39 mm, ký sinh tại tuyến nhờn và bao lông của chó. Vòng đời trải qua 4 giai đoạn: trứng (hình thoi), ấu trùng, tiền nhộng, nhộng và mò bao lông trưởng thành kéo dài từ 20 đến 30 ngày (hoặc khoảng 2 tuần trong điều kiện thích hợp). Mầm bệnh gây viêm nang lông mãn tính, sừng hóa, tạo mụn mủ và mở đường cho vi khuẩn sinh mủ kế phát (Staphylococcus).
• Căn bệnh nấm da thú y: Tập trung vào hai giống nấm da chính là Microsporum (với các loài quan trọng gồm Microsporum canis, Microsporum gypseum) và Trichophyton (với loài Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum). Nấm xâm nhập vào mô sừng hóa thông qua cơ chế tiết enzyme thủy phân keratin, làm gãy rụng thân lông, tổn thương nang lông và tạo ra các mảng viêm đỏ hình tròn đóng vảy xám hoặc vảy cứng màu vàng.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp các phương pháp thực tiễn lâm sàng và phi lâm sàng:

• Phương pháp khám lâm sàng: Tiến hành kiểm tra toàn diện qua các bước nhìn, sờ, nắn, gõ, nghe nhằm phát hiện các tổn thương thực thể ngoài da (vết ban đỏ, rụng lông hình nhẫn, vảy gàu, mụn mủ, độ dày da).
• Phương pháp chẩn đoán phi lâm sàng (cận lâm sàng):
  • Phương pháp soi kính hiển vi trực tiếp: Cạo vảy da, nhổ lông tại rìa vết thương tổn, đặt bệnh phẩm lên lam kính, nhỏ vài giọt dung dịch KOH 10% hoặc NaOH 10%, hơ nhẹ trên đèn cồn để làm trong tổ chức tế bào sừng nhằm tìm kiếm bào tử nấm, sợi nấm hoặc soi tìm mò bao lông Demodex canis; nhuộm tiêu bản bằng dung dịch Lactophenol amann.
  • Phương pháp nuôi cấy gián tiếp: Cấy bệnh phẩm da/lông lên môi trường thạch Sabouraud (hoặc môi trường Sabouraud có bổ sung vitamin B, C và kháng sinh penicillin để ức chế tạp khuẩn), ủ ở nhiệt độ 37°C để theo dõi hình thái khuẩn lạc vi nấm.
• Phương pháp thu thập dữ liệu và xử lý số liệu: Thu thập thông tin trực tiếp qua sổ theo dõi bệnh án, nhật ký thực tập lâm sàng hàng ngày tại phòng khám. Toàn bộ dữ liệu số lượng chó đến khám, cơ cấu giống, loại bệnh và tỷ lệ mắc bệnh được xử lý bằng các công thức toán học thống kê sinh vật học thường quy nhằm tính tỷ lệ phần trăm (%).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Phần mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự phát triển của phong trào nuôi thú cưng tại khu vực đô thị thành phố Thái Nguyên, nguy cơ bùng phát các bệnh da liễu ngoại ký sinh và nấm da do ảnh hưởng của khí hậu nóng ẩm. Chương này xác định rõ mục tiêu, yêu cầu chuyên môn cần đạt được về tay nghề lâm sàng, chẩn đoán phi lâm sàng và định hình các phác đồ điều trị an toàn cho đàn chó nuôi.

Phần 2: Tổng quan và nghiên cứu

Chương tổng quan cung cấp bức tranh chi tiết về cơ sở thực tập và kiến thức chuyên ngành liên quan:

• Tổng quan cơ sở thực tập: Mô tả điều kiện tự nhiên, khí hậu (hai mùa mưa - khô, mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10, nhiệt độ 25 - 30°C, ẩm độ 80 - 85%), đặc điểm kinh tế - xã hội của phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên. Giới thiệu Phòng khám Thú y Vi Hoàng An (thành lập từ năm 2016, diện tích trên 200m² với 8 phòng chức năng: quầy chính, phòng bán hàng hóa vật tư, phòng nuôi nhốt, phòng cắt tỉa, phòng tắm sấy, phòng điều trị, kho vật tư, phòng lưu trú động vật bệnh; nhân lực gồm 1 chủ phòng khám, 3 nhân viên chính và 6 sinh viên thực tập).
• Tổng quan tài liệu giống chó: Mô tả chi tiết đặc điểm ngoại hình, tính cách của các giống chó nội (chó Phú Quốc, chó Ta/chó Cỏ, chó Bắc Hà) và các giống ngoại phổ biến (Poodle, Phốc hươu, Phốc sóc Pomeranian, Chihuahua, Becgie, Corgi, Golden Retriever, Alaska, Husky, Pug, Bull dog, Bắc Kinh lai Nhật).
• Đặc điểm sinh lý và bệnh học da: Hệ thống hóa giải phẫu hệ tiêu hóa, cấu trúc da chó (biểu bì, chân bì, hạ bì, tuyến mồ hôi đệm chân), cơ chế tuần hoàn, thần kinh da. Trình bày chi tiết bệnh học, dịch tễ, triệu chứng và nguyên tắc điều trị bệnh mò bao lông do Demodex canis cùng bệnh nấm da do Microsporum và Trichophyton.
• Tình hình nghiên cứu: Tổng thuật các nghiên cứu trong nước (Vũ Như Quán, Nguyễn Văn Biện, Bùi Khánh Linh, Phạm Văn Khuê, Phan Lục, Phạm Ngọc Thạch) và nghiên cứu nước ngoài về bệnh ngoài da, ký sinh trùng và bệnh truyền nhiễm trên chó.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác lập đối tượng nghiên cứu là đàn chó đến khám chữa bệnh da liễu tại phòng khám; địa điểm và khung thời gian triển khai; cụ thể hóa nội dung công việc thực tập gồm vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc nuôi dưỡng, xác định tỷ lệ mắc bệnh da và thực hiện điều trị. Quy định rõ các chỉ tiêu theo dõi, công thức toán học tính tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ cơ cấu giống chó nội/ngoại và các bước kỹ thuật xét nghiệm soi da tìm ký sinh trùng, vi nấm.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Chương này phản ánh toàn bộ dữ liệu thực tế thu thập được trong quá trình thực tập và nghiên cứu:

• Công tác phục vụ sản xuất và chăm sóc thú cưng: Trình bày quy trình kỹ thuật các thao tác: tắm sấy (6 bước: làm ướt lông, vắt tuyến hôi, xoa sữa tắm massage, xả sạch, lau khô, sấy chải tơi lông); vệ sinh chuyên sâu (cắt móng cách vùng hồng tủy 2-4mm, mài móng, nhổ lông tai bằng bột chuyên dụng, ngoáy tai bằng dung dịch); cạo lông bằng tông đơ sát trùng cồn theo chiều mọc của lông; quy trình cho ăn, hỗ trợ phẫu thuật triệt sản và quy trình tiêu độc sát trùng chuồng trại bằng Cloramine B và cồn. Tác giả đã hoàn thành 311 lượt vệ sinh chuồng, 317 lượt dọn dẹp vệ sinh phòng khám, 670 lượt tắm sấy và 391 lượt cho ăn, đạt tỷ lệ hoàn thành 100%.
• Thống kê tiếp nhận chó: Trong 6 tháng (06/2022 - 11/2022), phòng khám tiếp nhận 463 con chó đến khám chữa bệnh nội ngoại khoa. Chó ngoại chiếm ưu thế lớn với 348 con (75,17%), trong khi chó nội chỉ có 115 con (24,83%). Lượng thú cưng được đưa đến làm đẹp, tắm sấy đạt đỉnh điểm trong các tháng mùa hè (tháng 6 đạt 170 lượt, tháng 7 đạt 154 lượt, tháng 8 đạt 143 lượt) và giảm dần vào các tháng thu đông do điều kiện thời tiết.
• Công tác tiêm phòng vaccine: Ghi nhận 270 con chó đến tiêm phòng với ba loại vaccine: vaccine phòng bệnh dại, vaccine phòng 5 bệnh (Care, Parvovirus, viêm gan truyền nhiễm, ho cũi chó, phó cúm) và vaccine phòng 7 bệnh (bổ sung Leptospira và Coronavirus). Số lượng tiêm phòng vaccine 5 bệnh đạt cao nhất (97 con, gồm 7 chó nội và 90 chó ngoại), kế đến là vaccine dại (132 con, gồm 44 chó nội và 88 chó ngoại), phần còn lại là vaccine 7 bệnh (49 con). Chó ngoại chiếm tỷ lệ áp đảo về nhu cầu tiêm chủng dịch vụ.
• Tình hình mắc bệnh ngoài da theo giống: Tổng hợp trong giai đoạn theo dõi có 643 lượt chó đến kiểm tra có liên quan đến triệu chứng da liễu (gồm 337 lượt chó nội và 306 lượt chó ngoại). Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da ở nhóm chó ngoại lên tới 77,77% (238/306 con), cao hơn đáng kể so với nhóm chó nội là 66,76% (225/337 con). Nguyên nhân được phân tích do chó ngoại nhập khẩu có bộ lông dày dài, khả năng thích nghi với nhiệt ẩm kém, dễ rơi vào trạng thái stress sinh nhiệt khiến sức đề kháng suy giảm.
• Cơ cấu các bệnh ngoài da thường gặp: Khám lâm sàng và xét nghiệm soi kính hiển vi trên 463 con chó có biểu hiện tổn thương da (ngứa, mụn mủ, đóng vảy, rụng lông) xác định cơ cấu bệnh:
  • Bệnh do nấm da chiếm tỷ lệ cao nhất: 146 con (31,53%).
  • Bệnh do mò bao lông Demodex canis: 137 con (29,59%).
  • Bệnh ghẻ ngầm do Sarcoptes: 90 con (19,43%).
  • Bệnh do ve, rận và ngoại ký sinh trùng khác: 53 con (11,45%).
  • Tổn thương da do các nguyên nhân khác: 37 con (8,00%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị (theo danh mục cấu trúc)

Khóa luận tổng kết lại các phát hiện dịch tễ học chính tại cơ sở thực tập và đề xuất khuyến nghị nâng cao nhận thức vệ sinh, chế độ dinh dưỡng, chải sấy lông và tuân thủ lịch tiêm phòng, định kỳ tiêu độc chuồng trại nhằm giảm thiểu nguy cơ phát sinh bệnh ngoài da cho thú nuôi.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa cụ thể tình hình bệnh da liễu trên đàn chó tại phòng khám qua các số liệu lâm sàng thực tế:

Bảng 1: Cơ cấu chó đến khám và tỷ lệ mắc bệnh ngoài da phân theo nguồn gốc giống (06/2022 - 11/2022)

Phân loại giống	Số con đến khám bệnh da (con)	Số con xác định mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc bệnh (%)
Chó nội	337	225	66,76
Chó ngoại	306	238	77,77
Tổng cộng	643	463	72,01

Bảng 2: Tỷ lệ cảm nhiễm các bệnh ngoài da trên chó có biểu hiện tổn thương (n = 463)

Tên bệnh ngoài da xác chẩn	Số con mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Bệnh do nấm da	146	31,53
Bệnh do mò bao lông (Demodex)	137	29,59
Bệnh ghẻ do Sarcoptes	90	19,43
Bệnh do ngoại ký sinh trùng khác	53	11,45
Tổn thương da do nguyên nhân khác	37	8,00
Tổng số	463	100,00

Về phác đồ điều trị và giải pháp kỹ thuật, tác giả tổng hợp và áp dụng các quy trình thú y:

• Phác đồ điều trị Demodex canis: Cạo lông, vệ sinh sạch vùng tổn thương; dùng kháng sinh Amoxicillin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) kết hợp Dexamethazone (1 ml/20 kg thể trọng/ngày) tiêm bắp/dưới da từ 3 - 5 ngày để kiểm soát viêm nhiễm sinh mủ; cho uống kháng nấm Ketoconazole (1 viên/10 kg thể trọng/ngày trong 9 ngày liên tục); tắm sữa tắm trị ghẻ nấm 2 - 3 lần/tuần; tiêm dưới da Dectomax liều 0,05 - 0,06 ml/kg thể trọng mỗi tuần 1 lần kéo dài 4 tuần. Trong phác đồ truyền thống, sử dụng dung dịch Trypaxin 1% (0,5 ml/kg thể trọng bôi ngoài da) hoặc Ditrifon 1 - 2%, kết hợp Ivermectin (0,2 - 0,4 mg/kg thể trọng tiêm dưới da).
• Phác đồ can thiệp bệnh nấm da: Phối hợp điều trị nguyên nhân và chăm sóc triệu chứng. Sử dụng kháng sinh đặc trị nấm (Griseofulvin, Nystatin, Amphotericin B); sát trùng bề mặt bằng dung dịch cồn Iod 2%, Pommade Iod 25%, dung dịch axit salicylic 10% hoặc thuốc tím Gentian 2%. Kết hợp các biện pháp hỗ trợ dân gian như tắm nước lá chè tươi, lá ổi, lá bàng nhằm làm bong vảy sừng; rọ mõm hoặc đeo vòng chống liếm (loa Elizabeth) để ngăn ngừa chó liếm thuốc bôi gây nhiễm độc; tiến hành sát trùng định kỳ môi trường nuôi nhốt bằng dung dịch thuốc tím 0,1%, Chloramin B 0,5% hoặc Iodine 10%.

Đóng góp thực tiễn của khóa luận là đã cung cấp số liệu thực nghiệm mô tả về cơ cấu giống vật nuôi và tỷ lệ mắc các bệnh ngoài da thường gặp tại một cơ sở dịch vụ thú y tư nhân trên địa bàn đô thị loại I của tỉnh Thái Nguyên. Khóa luận chuẩn hóa các bước thực hành chăm sóc vệ sinh thú cưng (grooming) gắn liền với phòng ngừa bệnh da liễu, giúp người hành nghề thú y nhận định rõ rủi ro mẫn cảm rất cao của các giống chó ngoại đối với nấm da và ghẻ mò bao lông trong điều kiện khí hậu nóng ẩm miền Bắc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện thực hiện:

• Số liệu nghiên cứu được thu thập tại một phòng khám thú y đơn lẻ (Vi Hoàng An) trong phạm vi phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên, chưa mở rộng điều tra so sánh liên phòng khám hoặc khảo sát dịch tễ trên diện rộng toàn tỉnh.
• Khung thời gian theo dõi số liệu lâm sàng tập trung chủ yếu trong 6 tháng (từ tháng 6/2022 đến tháng 11/2022), chưa phản ánh trọn vẹn sự biến thiên dịch tễ học của bệnh ngoài da qua chu kỳ 4 mùa của các năm khác nhau.
• Các phương pháp chẩn đoán nấm da mới dừng lại ở mức độ soi kính hiển vi trực tiếp tìm bào tử, sợi nấm và kỹ thuật nuôi cấy thạch Sabouraud cơ bản; chưa thực hiện được các kỹ thuật sinh học phân tử (như PCR) để định danh chính xác tuyệt đối các loài nấm chuyên biệt. Đồng thời, văn bản khóa luận bị khuyết thiếu phần tổng hợp số liệu chi tiết về tỷ lệ khỏi bệnh theo từng phác đồ thực nghiệm cụ thể.

Hướng nghiên cứu tiếp được gợi mở bao gồm:

• Mở rộng phạm vi điều tra dịch tễ học bệnh da liễu chó trên toàn địa bàn các huyện, thành phố thuộc tỉnh Thái Nguyên với cỡ mẫu khảo sát lớn hơn.
• Ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu để định danh cụ thể từng chủng nấm ký sinh trên các nhóm chó ngoại lông dài, đồng thời thử nghiệm so sánh hiệu lực lâm sàng giữa các nhóm hoạt chất kháng nấm thế hệ mới với các biện pháp thảo dược tự nhiên.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực tế hữu ích đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y, Bác sĩ Thú y: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình kỹ thuật grooming, chăm sóc vệ sinh da, lông, móng, tai cho chó nghiệp vụ và chó cảnh; nắm vững các bước chẩn đoán cận lâm sàng bằng phương pháp soi tươi tìm bào tử nấm và ký sinh trùng da.
• Kỹ thuật viên, bác sĩ lâm sàng tại các phòng khám thú y thú cưng: Cung cấp thông tin tham khảo về liều lượng, cách phối hợp thuốc trong các phác đồ điều trị Demodex, ghẻ Sarcoptes và nấm da; các lưu ý an toàn trong việc chống liếm thuốc và khử trùng môi trường lưu trú của thú bệnh.
• Chủ vật nuôi (đặc biệt là người nuôi chó cảnh nhập ngoại): Giúp nâng cao hiểu biết về sinh lý da, sự nhạy cảm của các giống chó ngoại đối với thời tiết nóng ẩm mùa hè, từ đó thiết lập chế độ tắm chải, sấy khô và tiêm phòng vaccine định kỳ hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong các bệnh ngoài da được chẩn đoán tại phòng khám thú y Vi Hoàng An, căn bệnh nào chiếm tỷ lệ mắc cao nhất?
Bệnh do nấm da chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng số chó có biểu hiện tổn thương da đến khám, với 146 con trên tổng số 463 con mắc bệnh da liễu, chiếm tỷ lệ 31,53%. Đứng thứ hai là bệnh mò bao lông do Demodex canis với 137 con (29,59%).

2. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da giữa giống chó nội và chó ngoại có sự khác biệt như thế nào?
Chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh ngoài da cao hơn rõ rệt so với chó nội. Trong số chó đưa đến khám da, chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh là 77,77% (238 con mắc trên 306 con đến khám), trong khi ở chó nội tỷ lệ này là 66,76% (225 con mắc trên 337 con đến khám). Nguyên nhân do chó ngoại có bộ lông dày dài, khó thoát nhiệt, thích nghi kém với khí hậu nóng ẩm nên dễ bị stress và giảm sức đề kháng.

3. Khóa luận ghi nhận những giống nấm da chính nào gây bệnh trên chó và phương pháp chẩn đoán trực tiếp là gì?
Hai giống nấm da chính được tác giả tổng thuật và đề cập trong nghiên cứu là Microsporum (điển hình là M. canis, M. gypseum) và Trichophyton (điển hình là T. mentagrophytes, T. rubrum). Phương pháp chẩn đoán trực tiếp tại phòng thí nghiệm là lấy bệnh phẩm vảy da, lông đặt lên lam kính, nhỏ vài giọt dung dịch KOH 10% hoặc NaOH 10%, hơ nhẹ trên ngọn lửa đèn cồn để làm trong tổ chức rồi soi dưới kính hiển vi tìm sợi nấm và bào tử nấm.

4. Khối lượng công việc chăm sóc và nuôi dưỡng mà sinh viên đã thực hiện trong thời gian thực tập tại phòng khám đạt số lượng bao nhiêu?
Tác giả đã trực tiếp thực hiện 670 lần tắm sấy cho chó, 657 lần thực hiện vệ sinh móng và tai (cắt móng, mài móng, nhổ lông tai, ngoáy tai), 79 lần cạo lông bằng tông đơ, 391 lần phục vụ cho ăn, 311 lần vệ sinh chuồng nuôi và 317 lần tổng dọn vệ sinh sát trùng phòng mạch; tất cả các chỉ tiêu công việc phục vụ sản xuất đều đạt tỷ lệ hoàn thành 100%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thuý Ngân đã phản ánh toàn diện tình hình cảm nhiễm bệnh ngoài da trên đàn chó đến khám tại Phòng khám Thú y Vi Hoàng An, thành phố Thái Nguyên trong năm 2022. Kết quả nghiên cứu khẳng định bệnh nấm da (31,53%) và bệnh mò bao lông do Demodex (29,59%) là hai nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây tổn thương da ở thú cưng, trong đó các giống chó nhập ngoại có tỷ lệ mắc bệnh (77,77%) cao hơn đáng kể so với giống chó bản địa. Công trình tổng hợp đầy đủ các quy trình kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh phòng dịch cùng các phác đồ can thiệp trị liệu bằng hóa dược và kháng sinh đặc trị nấm, đóng góp nguồn tư liệu thực tiễn hữu ích cho công tác đào tạo và hành nghề điều trị thú y thú cảnh hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chó từ lâu đã là một trong những vật nuôi sống gần gũi và thân thiện với con người. Khác hẳn với các loài khác, chó là loài động vật đã được con người thuần hoá, có các giác quan cực kỳ phát triển, đặc biệt nhất là khả năng thị giác và thính giác cao hơn rất nhiều so với nhiều loài vật nuôi khác. Do đó từ xưa con người đã biết cách thuần hoá và huấn luyện với nhiều mục đích khác nhau như làm vật giữ nhà trông cửa hay nuôi để phục vụ giải trí cho con người hoặc là với mục đích là để phục vụ cong tác an ninh quốc phòng Do những nhu cầu khác nhau và sở thích của con người khác nhau và hiện nay ngày càng đa dạng và phong phú. Việc nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ thú cưng sao cho phù hợp cũng là mối quan tâm đáng lo ngại của chủ nuôi.

Trong đó bệnh dịch lây lan truyền nhiễm là mối quan tâm hàng đầu của chủ vật nuôi. Khi bệnh dịch bùng phát không chỉ gây thiệt hại cho chính chủ vật nuôi, mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, tiêu tốn kinh phí điều trị và môi trường xung quanh. Ngoài những bệnh truyền nhiễm gây thiệt hại cho loài chó như các bệnh dại, bệnh Sài chó, bệnh xoắn khuẩn, bệnh viêm ruột tiêu chảy do Parvovirus,. Bệnh do ký sinh trùng cũng đã gây ra cũng gây thiệt hại nhiều cho thú cưng.

Đặc biệt với kiểu khí hậu của nước ta là kiểu khí hậu nóng ẩm đã tạo điều kiện thuận lợi cho các loại mầm bệnh ký sinh trùng tồn tại cũng như là phát triển. Bệnh ghẻ ngầm, bệnh mò bao lông, nấm da cũng là một trong những bệnh thường xảy ra, đặc biệt là ở trên chó, khi mắc bệnh chúng thường có những biểu hiện gây ra ở chó là ngứa ngáy, khó chịu, và kèm theo viêm nhiễm kế phát. Xuất phát từ những tình hình thực tế trên tại phòng mạch thú y và được sự đồng ý của BCN khoa, Thầy giáo hướng dẫn 2 và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện đề tài : “ Tình hình nhiễm bệnh nấm da chó đến khám và điều trị tại phòng khám thú y Hoàng An Pet’s shop, thành phố Thái Nguyên’’ 1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Vi Hoàng An. - Xác định và nắm rõ được tình nhiễm bệnh viêm da và nấm da tại phòng khám - Đánh giá được mức độ cảm nhiễm của bệnh tại phòng khám 1. Yêu cầu - Làm quen với các quy trình khám và chữa bệnh - Thực hiện được thành thạo các thao tác khám và chữa bệnh tại phòng khám thú y Vi Hoàng An - Đưa ra được các phác đồ điều trị bệnh cho chó đến khám tại phòng khám - Thực hiện tốt các quy trình phòng và trị bệnh cho thú cưng đến khám tại phòng khám 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN VÀ NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Phòng khám thú y Vi Hoàng An, thành phố Thái Nguyên, thuộc trung tâm thành phố Thái Nguyên. Phòng mạch có địa chỉ ở số nhà 12, đường Hoàng Hoa Thám, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên, sát trường THPT Lương Ngọc Quyến. Điều kiện khí hậu Phòng khám thú y Vi Hoàng An, nằm trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, do đó khí hậu của phòng khám thú y mang tính chất đặc trưng của tỉnh Thái Nguyên, đó là khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia làm 4 mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông song chủ yếu là hai mùa chính: mùa mưa và mùa khô.

Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 - 10, nhiệt độ trung bình dao động từ 25 - 300C, ẩm độ trung bình từ 80 - 85%, lượng mưa trung bình là 160 mm/tháng tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8. Với khí hậu như vậy cần chú ý tới công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Mùa khô kéo dài từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Trong các tháng này khí hậu lạnh và khô, nhiệt độ dao động từ 12 - 260C, độ ẩm từ 70 - 80%.

Về mùa Đông còn có gió mùa Đông Bắc gây rét và có sương muối ảnh hưởng xấu sức khỏe của vật nuôi. Điều kiện đất đai Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của tỉnh Thái Nguyên và vùng trung du miền núi phía Bắc, cách thủ đô Hà Nội 80 km, có tổng diện tích tự nhiên là 18. 4 - Phía Bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương - Phía Đông giáp thành phố Sông Công - Phía Tây giáp huyện Đại Từ - Phía Nam giáp thành phố Phổ Yên và huyện Phú Bình. Thái Nguyên có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và phong phú.

Điều kiện kinh tế - xã hội 2. Tình hình xã hội - Dân cư: Thành phố Thái Nguyên có tổng dân số là 317.580 người trong đó phường Hoàng Văn Thụ dân số 22.549 người, trên địa bàn hiện có hơn 1.000 hộ kinh doanh cá thể, gần 200 cơ quan, doanh nghiệp, trường học và nhiều công trình kiến trúc văn hóa, tín ngưỡng, di tích lịch sử. - Y tế: Thành phố Thái Nguyên là trung tâm y tế của vùng trung du miền núi Bắc Bộ với nhiều bệnh viện lớn có trình độ chuyên môn cao, và nhiều trung tâm khám chữa bệnh tư nhân. Trạm y tế phường Hoàng Văn Thụ hoạt động với nhiều trang thiết bị hiện đại, là nơi thường xuyên khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân, đặc biệt là người già, phụ nữ và trẻ em.

- Giáo dục: Thành phố Thái Nguyên là nơi tập trung rất nhiều các trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp và các trường trung cấp dạy nghề, viện nghiên cứu khoa học,… Địa bàn phường Hoàng Văn Thụ có một số trường như: Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên, trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Thái Nguyên và thành phố Thái Nguyên, trường trung học Bưu chính viễn thông và Công nghệ thông tin, trường THPT Lương Ngọc Quyến, trường THCS Nguyễn Du, trường THCS Chu Văn An, trường tiểu học Đội Cấn. - Thương mại: Đây là nơi tập trung nhiều tòa nhà lớn của thành phố như toà nhà Victory, toà nhà Đông Á, toà nhà trung tâm thương mại Sao Việt, tòa nhà Quang Đạt New world, tòa nhà FCC,. Hoạt động thương mại ở đây cũng 5 khá phát triển với nhiều tuyến phố thương mại như: Hoàng Văn Thụ, Bắc Kạn, Lương Ngọc Quyến, Minh Cầu, Phủ Liễn,. Tình hình kinh tế Thành phố Thái Nguyên nằm trong vùng phát triển kinh tế năng động của tỉnh Thái Nguyên (gồm thành phố Thái Nguyên, thành phố Sông Công và thành phố Phổ Yên), là trung tâm công nghiệp lâu đời, có tài nguyên khoáng sản đa dạng, phong phú, có điều kiện khí hậu thuận lợi cho phát triển tập đoàn cây rừng, cây công nghiệp, cây ăn quả và vật nuôi.

Có tiềm năng lớn để phát triển du lịch với Hồ Núi Cốc - di tích lịch sử cách mạng, có khu Gang Thép Thái Nguyên - cái nôi của ngành thép Việt Nam. Thành phố Thái Nguyên có đội ngũ cán bộ, công nhân có kinh nghiệm, năng lực, trình độ cao và đội ngũ sinh viên tốt nghiệp hàng năm từ các trường Đại học, chuyên nghiệp và công nhân kỹ thuật trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Thành phố đã và đang có những chế độ ưu đãi đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào thành phố. Nhằm cải thiện môi trường đầu tư, UBND thành phố đã tích cực cải tiến các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư tham gia đầu tư tại thành phố theo nguyên tắc "1 cửa", giảm thiểu thời gian khi nhà đầu tư làm thủ tục hành chính để tiến hành đầu tư hoặc kinh doanh tại thành phố.

Năm 2020, dự toán tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố là 2. Về sản xuất nông nghiệp: Khoảng 80% số hộ dân sản xuất nông nghiệp với sự kết hợp hài hòa giữa 2 ngành trồng trọt và chăn nuôi. Về lâm nghiệp: Tiến hành việc trồng cây gây rừng phủ xanh đất trống đồi trọc. Hiện nay đã phủ xanh được phần lớn diện tích đất trống đồi trọc.

Đã có một phần diện tích đến tuổi được khai thác. 6 Về dịch vụ: Đây là một ngành mới đang có sự phát triển mạnh, tạo thêm việc làm và góp phần tăng thu nhập cho người dân. Đến nay, nước ta đã trải qua bốn đợt dịch Covid-19 bùng phát, ngay từ đầu tỉnh Thái Nguyên xác định việc phòng, chống loại dịch bệnh nguy hiểm này là ưu tiên hàng đầu nhằm bảo vệ sức khoẻ người dân, cộng đồng và là điều kiện để phát triển kinh tế nên cả hệ thống chính trị, xã hội vào cuộc với những biện pháp cụ thể, thiết thực, phù hợp với tình hình thực tiễn. Những thuận lợi và khó khăn Thuận lợi - Có cơ hội kinh doanh và thu nhập ổn định - Điều kiện cơ sở vật chất và các dịch vụ đều phát triển, thuận lợi trong việc kinh doanh và buôn bán tại phòng khám Khó khăn - Cạnh tranh với các phòng khám khác trong thành phố 2.

Mô tả sơ lược về phòng khám thú y Phòng khám thú y Vi Hoàng An được chính thức đưa vào hoạt động từ năm 2016 và đã hoạt động cho đến nay.