Tình hình mắc bệnh viêm phế quản ở chó và biện pháp phòng trị tại phòng khám thú y dương thị hồng đông anh hà nội

Bệnh viêm phế quản ở chó là một trong những bệnh lý phổ biến, đặc biệt trong mùa lạnh. 58 trang · Đại học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Lê Thu Thảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hưng Quang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Phế Quản Ở Chó Và Biện Pháp Phòng Trị Tại Phòng Khám Thú Y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 2.2.3. Tình hình nuôi chó
• 2.2.4. Công tác thú y
• 2.3. Mô tả sơ lược về cơ cấu tổ chức, chức năng và cơ sở vật chất của phòng khám thú y Dương Thị Hồng
• 2.4. Cơ sở khoa học liên quan đến chuyên đề thực hiện
• 2.4.1. Hiểu biết chung về loài chó
• 2.4.1.1. Một số giống chó địa phương
• 2.4.1.2. Các giống chó nhập ngoại
• 3. ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Một số công thức tính toán
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực hiện chăm sóc, vệ sinh, phòng bệnh cho chó và một số công việc khác
• 4.2. Tình hình chó đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội
• 4.3. Tình hình nhiễm bệnh viêm phế quản ở chó đến khám tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội
• 4.4. Kết quả điều trị bệnh viêm phế quản ở chó tại phòng khám Thú y Dương Thị Hồng
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh viêm phế quản ở chó tại Đông Anh Hà Nội

Bệnh viêm phế quản ở chó là một trong những bệnh lý phổ biến, đặc biệt trong mùa lạnh. Tại Đông Anh, Hà Nội, tình hình bệnh này đang gia tăng do nhiều yếu tố như khí hậu và điều kiện sống. Viêm phế quản có thể gây ra nhiều triệu chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của chó. Việc hiểu rõ về bệnh này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh viêm phế quản ở chó

Nguyên nhân chính gây bệnh viêm phế quản ở chó bao gồm virus, vi khuẩn và các yếu tố môi trường như ô nhiễm không khí. Các triệu chứng thường gặp bao gồm ho, khó thở và chảy nước mũi. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này giúp chủ nuôi có biện pháp can thiệp kịp thời.

1.2. Triệu chứng viêm phế quản ở chó

Triệu chứng viêm phế quản ở chó thường bao gồm ho khan, thở khò khè và mệt mỏi. Chó có thể mất cảm giác thèm ăn và có thể sốt nhẹ. Việc theo dõi các triệu chứng này là rất quan trọng để phát hiện bệnh sớm.

II. Thách thức trong việc phòng ngừa bệnh viêm phế quản ở chó

Việc phòng ngừa bệnh viêm phế quản ở chó tại Đông Anh gặp nhiều thách thức. Khí hậu ẩm ướt và sự gia tăng ô nhiễm không khí là những yếu tố chính. Ngoài ra, nhiều chủ nuôi chưa có ý thức đầy đủ về việc chăm sóc và phòng bệnh cho chó của mình. Điều này dẫn đến tình trạng bệnh lý gia tăng trong cộng đồng.

2.1. Khó khăn trong việc tiêm phòng và chăm sóc chó

Nhiều chủ nuôi không đưa chó đi tiêm phòng định kỳ, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh cao. Việc thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe cho chó cũng là một vấn đề lớn. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân.

2.2. Ảnh hưởng của khí hậu đến sức khỏe chó

Khí hậu tại Đông Anh có sự thay đổi thất thường, đặc biệt là vào mùa đông. Thời tiết lạnh ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm phế quản ở chó.

III. Phương pháp điều trị bệnh viêm phế quản ở chó hiệu quả

Để điều trị bệnh viêm phế quản ở chó, cần áp dụng các phương pháp khoa học và hiệu quả. Việc sử dụng thuốc kháng sinh và thuốc chống viêm là cần thiết. Ngoài ra, việc chăm sóc dinh dưỡng và môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.

3.1. Sử dụng thuốc điều trị viêm phế quản

Các loại thuốc điều trị viêm phế quản thường bao gồm kháng sinh và thuốc chống viêm. Việc sử dụng đúng loại thuốc và liều lượng là rất quan trọng để đạt hiệu quả cao nhất trong điều trị.

3.2. Chăm sóc dinh dưỡng cho chó bị viêm phế quản

Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng cường sức đề kháng cho chó. Cần cung cấp đủ nước và thức ăn giàu dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình hồi phục. Việc bổ sung vitamin và khoáng chất cũng rất cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong việc phòng trị bệnh viêm phế quản ở chó

Tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, nhiều biện pháp phòng trị bệnh viêm phế quản đã được áp dụng thành công. Các chương trình tiêm phòng định kỳ và tư vấn chăm sóc sức khỏe cho chó đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ cũng là một phần quan trọng trong công tác phòng bệnh.

4.1. Kết quả điều trị bệnh viêm phế quản tại phòng khám

Kết quả điều trị bệnh viêm phế quản tại phòng khám cho thấy tỷ lệ hồi phục cao. Nhiều chó đã hồi phục hoàn toàn sau khi được điều trị kịp thời và đúng cách. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện đại.

4.2. Tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về phòng bệnh

Phòng khám thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền về phòng bệnh cho chó. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh viêm phế quản là rất cần thiết để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về bệnh viêm phế quản ở chó

Bệnh viêm phế quản ở chó là một vấn đề nghiêm trọng tại Đông Anh, Hà Nội. Tuy nhiên, với sự quan tâm và nỗ lực từ cộng đồng và các cơ sở y tế, tình hình có thể được cải thiện. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho chó.

5.1. Tương lai của công tác phòng trị bệnh viêm phế quản

Công tác phòng trị bệnh viêm phế quản cần được chú trọng hơn nữa. Việc áp dụng công nghệ mới và các phương pháp điều trị hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

5.2. Khuyến khích cộng đồng tham gia phòng bệnh

Cần khuyến khích cộng đồng tham gia vào các hoạt động phòng bệnh. Việc nâng cao ý thức của người dân sẽ góp phần giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh viêm phế quản ở chó.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong những năm gần đây, phong trào nuôi chó cảnh và chó bảo vệ tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ do điều kiện kinh tế và đời sống dân trí được nâng cao. Chó không chỉ đảm nhiệm các vai trò truyền thống như giữ nhà, làm kinh tế, phục vụ an ninh quốc phòng mà còn được xem như thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, đặc biệt là giai đoạn chuyển mùa từ cuối thu sang đông và đầu xuân tại miền Bắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh hô hấp bùng phát. Trong đó, bệnh viêm phế quản (thường gọi là hội chứng ho cũi chó) là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp phổ biến, có khả năng lây lan nhanh qua không khí và dịch tiết hô hấp, dễ bùng phát thành ổ dịch tại các hộ nuôi nhiều chó hoặc cơ sở chăm sóc động vật.

Tại địa bàn huyện Đông Anh, Hà Nội – một khu vực ven đô đang trong quá trình đô thị hóa nhanh với cơ cấu đàn thú cưng lớn – các nghiên cứu thực tế về đặc điểm dịch tễ và hiệu quả phác đồ điều trị bệnh viêm phế quản ở chó còn hạn chế, dẫn đến việc chủ nuôi còn lúng túng trong phòng ngừa và xử lý bệnh. Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp "Tình hình mắc bệnh viêm phế quản ở chó và biện pháp phòng trị tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội" được thực hiện nhằm cung cấp dữ liệu lâm sàng phục vụ công tác thú y tại địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 3 mục tiêu cụ thể:

1. Xác định được tình hình mắc bệnh viêm phế quản ở chó đến khám tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội.
2. Biết cách phòng bệnh, chẩn đoán và điều trị bệnh viêm phế quản ở chó đến khám và điều trị tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội.
3. Thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh viêm phế quản ở chó tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội.

Nhiệm vụ và yêu cầu của đề tài được xác định gồm 4 nội dung:

1. Làm quen với các công tác khám chữa và điều trị bệnh tại phòng khám thú y.
2. Nắm vững kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó mèo tại cơ sở.
3. Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh trên đàn chó mèo đến khám tại phòng khám.
4. Nắm vững quy trình phòng và trị bệnh cho chó mèo đến khám tại phòng khám thú y.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn chó đến khám, kiểm tra sức khỏe và điều trị tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, tập trung vào những cá thể có biểu hiện mắc bệnh viêm phế quản.
• Không gian nghiên cứu: Phòng khám thú y Dương Thị Hồng (thôn Gia Lộc, xã Việt Hùng, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội).
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 01/06/2022 đến ngày 01/12/2022 (thu thập và xử lý số liệu điều trị thực tế trong 6 tháng, từ tháng 06/2022 đến tháng 11/2022).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên các nguyên lý giải phẫu - sinh lý học động vật và bệnh học lâm sàng thú y:

• Đặc điểm giải phẫu và sinh lý loài chó: Bộ xương gồm 247 xương và 262 khớp; cơ chế điều hòa thân nhiệt đặc thù qua đường hô hấp và bốc hơi niêm mạc lưỡi/khoang miệng do chó không có tuyến mồ hôi toàn thân dưới da mà chỉ tập trung tại lớp đệm bàn chân. Các hằng số sinh lý bình thường được dùng làm chỉ thị đối chứng: thân nhiệt 37,5 - 39,0°C; tần số hô hấp ở trạng thái yên tĩnh đạt 16 - 26 lần/phút (chó con) và 14 - 22 lần/phút (chó trưởng thành); tần số tim mạch đạt 100 - 130 lần/phút (chó con) và 70 - 100 lần/phút (chó trưởng thành).
• Bệnh học viêm phế quản: Bản chất là quá trình viêm niêm mạc phế quản và đường hô hấp dưới. Tác nhân gây bệnh bao gồm yếu tố lý - hóa (thay đổi thời tiết đột ngột, khói bụi, sặc thức ăn) kết hợp vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn (Streptococcus, Staphylococcus, Klebsiella pneumoniae, Bordetella bronchiseptica), các loại virus hướng hô hấp, hoặc kế phát từ các bệnh truyền nhiễm (Carre, Parvovirus) và ký sinh trùng (giun tim, giun phổi). Quá trình tiến triển chia thành thể cấp tính (ho khạc, sốt 39,5 - 40,5°C, chảy dịch mũi, kéo dài 7 - 21 ngày) và thể mạn tính (ho dai dẳng từ 2 - 3 tháng, thường gặp ở chó già trên 6 tuổi hoặc các giống chó nhỏ, xuất hiện âm ran phế quản khi nghe phổi).
• Tổng quan bệnh lý liên quan: Đề tài khảo cứu các bệnh lý nội khoa và truyền nhiễm thường gặp trên chó tại địa bàn như viêm ruột do Parvovirus, viêm dạ dày - ruột cấp, ký sinh trùng đường máu do Ehrlichia canis, bệnh ghẻ mò bao lông do Demodex canis và viêm bàng quang.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học mô tả: Thu thập số liệu theo dõi hàng ngày thông qua nhật ký thực tập, sổ tiếp nhận bệnh án của phòng khám đối với toàn bộ chó đến khám từ tháng 06/2022 đến tháng 11/2022.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Áp dụng các thủ thuật khám thú y truyền thống gồm quan sát tri giác, trạng thái hô hấp, niêm mạc; sờ nắn vùng khí quản và thành ngực kiểm tra phản xạ ho; gõ vùng phổi xác định ranh giới âm đục; nghe phổi phát hiện âm ran ướt, ran khô, ran rên rỉ; đo các chỉ số sinh lý (thân nhiệt trực tràng, nhịp thở, nhịp tim tại vị trí khoang liên sườn 3 - 4 bên ngực trái).
• Phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng: Sử dụng máy X-quang kỹ thuật số chụp lồng ngực kiểm tra độ dày thành phế quản và loại trừ viêm phổi thùy, khối u, phù phổi; phân tích tổng tế bào máu bằng máy xét nghiệm huyết học tự động; sử dụng que test kháng nguyên nhanh (CPV Ag, CDV Ag) nhằm phân biệt và loại trừ nguyên nhân do virus gây bệnh toàn thân.
• Phương pháp thử nghiệm điều trị lâm sàng: Phân chia 97 ca bệnh viêm phế quản vào 2 phác đồ điều trị khác nhau để đánh giá tỷ lệ khỏi bệnh, thời gian hồi phục và tính an toàn của thuốc.
• Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng các công thức tính tỷ lệ phần trăm (%), kiểm định sự khác biệt thống kê qua chỉ số Chi-bình phương ($P$-value).

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu sơ cấp: Hồ sơ theo dõi lâm sàng trực tiếp trên 570 cá thể chó đưa đến phòng khám thú y Dương Thị Hồng trong khoảng thời gian 6 tháng; nhật ký tiêm phòng vắc xin trên 121 cá thể; dữ liệu chi tiết quá trình điều trị của 97 ca bệnh viêm phế quản.
• Dữ liệu thứ cấp: Tài liệu tham khảo về sinh lý học, bệnh học thú y từ các công trình nghiên cứu trong nước (Vũ Như Quán, Hồ Văn Nam, Trần Cừ, Nguyễn Thị Ngân, Phạm Sỹ Lăng) và các công bố quốc tế liên quan.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh ngành thú y thú cưng phát triển nhanh nhưng công tác kiểm soát bệnh hô hấp ở chó tại vùng ven đô Hà Nội còn gặp nhiều khó khăn. Tác giả xác lập rõ 3 mục tiêu nghiên cứu và 4 yêu cầu nhiệm vụ cần hoàn thành trong thời gian thực tập tốt nghiệp, đồng thời giới hạn phạm vi nghiên cứu thực địa tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng.

Phần II: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng thuật toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài:

• Điều kiện cơ sở nơi thực tập: Phân tích vị trí địa lý của phòng khám tại thôn Gia Lộc, xã Việt Hùng, huyện Đông Anh, Hà Nội. Giới thiệu cơ cấu tổ chức gồm bác sĩ điều hành, kỹ thuật viên và sinh viên thực tập. Liệt kê trang thiết bị phục vụ chẩn đoán - điều trị: 02 máy xông khí dung, 02 máy siêu âm màu, 01 máy ly tâm, 01 máy xét nghiệm hormone, 01 máy lấy cao răng, 01 đèn sưởi, 07 dây sưởi truyền dịch, 01 máy xét nghiệm máu, 01 kính hiển vi quang học.
• Phân loại giống chó: Mô tả đặc điểm sinh học và ngoại hình của 5 giống chó bản địa Việt Nam (Mông Cộc, Bắc Hà, Phú Quốc, Lài, chó Vàng) và 12 giống chó nhập ngoại phổ biến tại Đông Anh (Husky, Alaska, Pit bull, Corgi, Chihuahua, Bắc Kinh, Bắc Kinh lai Nhật, Pug, Phốc hươu, Phốc sóc, Toy Poodle, Becgie).
• Sinh lý và bệnh học: Trình bày chi tiết giải phẫu hệ xương, hệ cơ, hệ da và các chỉ số sinh lý tiêu chuẩn; cơ chế bệnh sinh, phân loại triệu chứng lâm sàng thể cấp tính và mạn tính của bệnh viêm phế quản; phác đồ chẩn đoán phân biệt với viêm phổi và các bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa - hô hấp khác.

Phần III: Đối tượng, địa điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu:

• Đối tượng: Chó mắc bệnh viêm phế quản được tiếp nhận tại cơ sở.
• Địa điểm và thời gian: Thực hiện từ 01/06/2022 đến 01/12/2022 tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng.
• Nội dung: Thống kê số lượng, tỷ lệ mắc bệnh theo các biến số dịch tễ (giống, lứa tuổi, giới tính, tiền sử tiêm vắc xin); theo dõi và đánh giá hiệu quả hai phác đồ can thiệp điều trị.
• Phương pháp: Kết hợp quan sát lâm sàng, đo đạc chỉ số sinh lý, chụp X-quang, xét nghiệm cận lâm sàng và xử lý thống kê toán học.

Phần IV: Kết quả và thảo luận

Nội dung chương tập trung công bố và biện luận các kết quả khảo sát thực nghiệm qua các bảng biểu chi tiết:

1. Công tác chăm sóc, vệ sinh và phòng bệnh bằng vắc xin: Tác giả ghi nhận quy trình khử trùng phòng khám định kỳ bằng dung dịch Vinadin 0,1% (phun sương, lưu hóa chất 7 - 8 phút trước khi lau khô), quy trình kiểm soát an toàn sinh học và thao tác xử lý chống tai nạn nghề nghiệp. Trong 121 ca đưa đến tiêm phòng, tỷ lệ tiêm vắc xin 7 bệnh chiếm tỷ trọng cao nhất (71,54%), tiếp theo là vắc xin 5 bệnh (16,49%) và vắc xin phòng dại (12,40%). Chó giống ngoại chiếm tỷ lệ tiêm vắc xin cao vượt trội so với chó nội.

2. Tình hình chó đến khám chữa bệnh nói chung: Tổng số cá thể chó đưa đến khám trong 6 tháng là 570 con. Chó giống ngoại chiếm đa số với 436 con (76,49%), trong khi chó nội chỉ có 134 con (23,51%). Tháng 7 ghi nhận số lượng ca đến khám cao nhất (125 con), thấp nhất là tháng 11 (72 con).

3. Dịch tễ học bệnh viêm phế quản tại phòng khám: Trong tổng số 570 chó khảo sát, có 97 con mắc bệnh viêm phế quản, chiếm tỷ lệ chung là 17,01%. Kết quả phân tích dịch tễ theo từng biến số được thể hiện qua các bảng sau:

Bảng tổng hợp tỷ lệ mắc viêm phế quản theo giống chó (06/2022 - 11/2022):

Giống chó	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Chó nội	184	28	15,21
Chó ngoại	386	69	17,87
Tổng cộng	570	97	17,01

Tỷ lệ mắc bệnh ở chó ngoại (17,87%) cao hơn chó nội (15,21%). Chó nội có tỷ lệ mắc cao nhất vào tháng 6 và tháng 9 (đều đạt 20,00%), trong khi chó ngoại mắc cao nhất vào tháng 8 (24,44%), tương ứng với các giai đoạn biến đổi thời tiết giữa mùa hè và mùa thu.

Bảng tổng hợp tỷ lệ mắc theo lứa tuổi, giới tính và tình trạng tiêm phòng:

Tiêu chí phân loại	Nhóm khảo sát	Số theo dõi (con)	Số mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Ý nghĩa thống kê ($P$)
Lứa tuổi	2 - <12 tháng tuổi	72	12	16,67	—
	Trên 1 năm tuổi	178	28	15,73	—
	Trên 3 năm tuổi	320	57	17,81	—
Giới tính	Chó đực	295	64	21,60	$P > 0,704$
	Chó cái	275	51	18,55	(không có ý nghĩa)
Tiêm phòng	Chưa tiêm phòng	353	73	20,68	$P = 0,01$
	Đã tiêm phòng	217	24	8,85	(có ý nghĩa thống kê)

4. Đánh giá kết quả thử nghiệm phác đồ điều trị: Tác giả thử nghiệm 2 phác đồ điều trị kéo dài từ 3 đến 5 ngày trên 97 ca bệnh:

• Phác đồ 1: Sử dụng kháng sinh phối hợp Genta-tylosin, kháng viêm dạng men tiêu protein $\alpha$-Chymotrypsin ($\alpha$-Chymosin), hạ sốt giảm đau Ketovet (khi có sốt) và thuốc bổ B-complex ADE.
• Phác đồ 2: Sử dụng Gentamicin đơn độc, Dexamethasone, thuốc long đờm Bromhexin, thuốc giãn phế quản Theophylline, thuốc kháng histamin Loratadin, hạ sốt Ketovet và thuốc bổ trợ B-complex ADE.

Bảng so sánh hiệu quả hai phác đồ điều trị bệnh viêm phế quản:

Phác đồ điều trị	Thời gian dùng (ngày)	Số ca điều trị (con)	Số ca khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Phác đồ 1	3 - 5	78	78	100,00
Phác đồ 2	3 - 5	19	16	84,21
Tổng cộng	3 - 5	97	95	97,93

Phác đồ 1 cho tỷ lệ khỏi bệnh đạt 100%, vượt trội hơn so với Phác đồ 2 (84,21%). Tổng tỷ lệ điều trị thành công của cả hai phác đồ đạt 97,93%. Tiêu chí đánh giá khỏi bệnh gồm: hết triệu chứng ho, thở êm không còn âm ran, ăn uống vận động bình thường, thân nhiệt hồi phục về 38,5 - 39,0°C, tần số hô hấp ổn định ở mức 10 - 20 lần/phút.

Phần V: Kết luận và đề nghị

Khóa luận tổng kết lại các chỉ số dịch tễ chủ chốt và khẳng định tính ưu việt của phác đồ 1, đồng thời kiến nghị người nuôi cần tăng cường chế độ hộ lý, giữ ấm nơi ở khi chuyển mùa và tuân thủ chặt chẽ lịch tiêm vắc xin đa giá.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Cung cấp số liệu dịch tễ chính xác về bệnh viêm phế quản ở chó tại Đông Anh: Tỷ lệ mắc bệnh trung bình chiếm 17,01% tổng số chó đến khám. Chó giống ngoại có tỷ lệ mắc (17,87%) cao hơn chó bản địa (15,21%). Chó trên 3 năm tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất (17,81%). Yếu tố giới tính không tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ($P > 0,704$), trong khi lịch sử tiêm phòng vắc xin tạo ra sự khác biệt rất rõ rệt ($P = 0,01$): chó không tiêm phòng có tỷ lệ mắc lên tới 20,68%, cao gấp 2,33 lần so với chó đã tiêm vắc xin (8,85%).
• Đánh giá định lượng hiệu quả điều trị lâm sàng: Xác định phác đồ kết hợp giữa kháng sinh phổ rộng tác động trên đường hô hấp (Genta-tylosin) cùng enzym kháng viêm giảm phù nề ($\alpha$-Chymotrypsin) và vitamin bồi dưỡng (B-complex ADE) đem lại hiệu quả điều trị triệt để (100% ca khỏi bệnh trong vòng 3 - 5 ngày), vượt trội so với phác đồ phối hợp kháng sinh nhóm aminoglycoside đơn lẻ với corticoid và các thuốc giãn phế quản, kháng histamin (84,21%).

Giải pháp và khuyến nghị kỹ thuật do tác giả đề xuất:

• Giải pháp phòng bệnh chủ động: Thực hiện lịch tiêm phòng vắc xin đa giá nghiêm ngặt: mũi 1 vắc xin 5 bệnh lúc 6 - 8 tuần tuổi; mũi 2 và mũi 3 vắc xin 7 bệnh lúc 10 - 12 tuần tuổi và 14 - 16 tuần tuổi; tiêm phòng dại từ 12 tuần tuổi và tiêm nhắc lại hàng năm.
• Giải pháp quản lý và hộ lý: Sử dụng dung dịch sát trùng Vinadin 0,1% để phun tiêu độc chuồng nuôi và môi trường phòng khám; giữ chuồng trại khô ráo, ấm áp về mùa đông, thoáng khí về mùa hè; hạn chế tiếp xúc với khói bụi độc hại; cách ly triệt để chó có biểu hiện ho khạc nhằm ngăn chặn lây nhiễm chéo; kết hợp xoa bóp lồng ngực bằng dầu nóng để hỗ trợ lưu thông khí huyết trong quá trình trị liệu.

Đóng góp của khóa luận:

• Bổ sung bộ dữ liệu thực tế về đặc điểm dịch tễ lâm sàng của bệnh viêm phế quản trên đàn chó tại địa bàn huyện Đông Anh, Hà Nội.
• Cung cấp cơ sở thực nghiệm giúp các cơ sở thú y tuyến huyện lựa chọn phác đồ điều trị viêm phế quản đạt hiệu quả khỏi bệnh cao (100%), rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 3 - 5 ngày và tiết kiệm chi phí cho chủ vật nuôi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Phạm vi không gian và quy mô mẫu: Nghiên cứu chỉ được thực hiện tại một cơ sở thực tập duy nhất là phòng khám thú y Dương Thị Hồng (xã Việt Hùng, huyện Đông Anh), chưa mở rộng khảo sát so sánh liên cơ sở hoặc liên huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội.
• Giới hạn thời gian theo dõi: Thời gian thu thập số liệu thực địa diễn ra trong 6 tháng (từ tháng 06/2022 đến tháng 11/2022), chưa bao quát trọn vẹn chu kỳ 12 tháng của năm, đặc biệt thiếu dữ liệu của các tháng chính đông có rét đậm rét hại kéo dài (tháng 12, tháng 1 và tháng 2 năm sau) – thời điểm bệnh hô hấp thường có diễn biến phức tạp nhất.
• Hạn chế về kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu: Nghiên cứu dừng lại ở mức độ chẩn đoán lâm sàng kết hợp X-quang và xét nghiệm máu thường quy, chưa thực hiện nuôi cấy phân lập vi sinh vật để định danh chính xác các loài vi khuẩn gây bệnh và chưa tiến hành làm kháng sinh đồ (antibiogram) nhằm đánh giá mức độ kháng thuốc của vi khuẩn tại địa bàn.

Hướng nghiên cứu mở rộng:

• Mở rộng thời gian khảo sát liên tục trong nhiều năm để xây dựng biểu đồ dịch tễ học theo mùa hoàn chỉnh của bệnh viêm phế quản trên chó.
• Thực hiện lấy mẫu dịch ngoáy mũi - phế quản để nuôi cấy, phân lập vi khuẩn (Bordetella bronchiseptica, Klebsiella pneumoniae, Streptococcus spp.) và tiến hành thử nghiệm tính mẫn cảm kháng sinh nhằm tối ưu hóa danh mục thuốc điều trị.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị ứng dụng và tham khảo thực tiễn đối với các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y: Là tài liệu tham khảo trực quan về cấu trúc một báo cáo khóa luận tốt nghiệp lâm sàng thú y; cung cấp phương pháp tiếp cận điều tra dịch tễ mô tả, kỹ năng ghi chép nhật ký ca bệnh và cách xây dựng bảng biểu phân tích số liệu lâm sàng.
• Bác sĩ thú y thực hành và kỹ thuật viên phòng khám thú cưng: Cung cấp tài liệu tham khảo về hai phác đồ điều trị viêm phế quản cụ thể kèm theo liều lượng, dạng thuốc phối hợp và thời gian liệu trình; cung cấp quy trình vệ sinh sát trùng phòng khám bằng Vinadin 0,1% nhằm đảm bảo an toàn sinh học.
• Chủ nuôi và người làm công tác phúc lợi động vật: Giúp nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tiêm vắc xin đa giá (5 bệnh, 7 bệnh) trong việc làm giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp ở chó, đồng thời cung cấp kiến thức phân biệt giữa ho sinh lý thông thường và biểu hiện viêm phế quản cấp/mạn tính.

Các phần có giá trị tham khảo cao nhất trong văn bản:

• Bảng tổng hợp các chỉ số dịch tễ học về mối tương quan giữa tỷ lệ mắc bệnh với tình trạng tiêm vắc xin (Bảng 4.6).
• Quy trình chi tiết của Phác đồ điều trị 1 (kết hợp Genta-tylosin, $\alpha$-Chymotrypsin, Ketovet và B-complex ADE) tại mục 4.4.
• Danh mục tổng thuật đặc điểm sinh lý học lâm sàng (thân nhiệt, nhịp thở, nhịp tim theo lứa tuổi) tại mục 2.2.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm phế quản trên đàn chó đến khám tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng là bao nhiêu? Trong giai đoạn từ tháng 06/2022 đến tháng 11/2022, phòng khám đã tiếp nhận tổng cộng 570 cá thể chó đến khám bệnh. Trong đó, có 97 cá thể được chẩn đoán mắc bệnh viêm phế quản, chiếm tỷ lệ chung là 17,01%.

2. Giữa chó nội và chó ngoại, nhóm nào có tỷ lệ mắc bệnh viêm phế quản cao hơn? Chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh viêm phế quản cao hơn chó nội. Cụ thể, trong 386 chó ngoại theo dõi có 69 con mắc bệnh (tỷ lệ 17,87%), trong khi ở chó nội có 28 con mắc bệnh trên tổng số 184 con theo dõi (tỷ lệ 15,21%). Nguyên nhân do chó nội có khả năng thích nghi và chống chịu tốt hơn với điều kiện thời tiết khí hậu nhiệt đới tại địa phương.

3. Tiền sử tiêm phòng vắc xin ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ mắc viêm phế quản ở chó? Tiêm phòng vắc xin tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê rất rõ rệt ($P = 0,01$). Nhóm chó chưa được tiêm phòng có tỷ lệ mắc bệnh lên tới 20,68% (73/353 con), trong khi nhóm chó đã được tiêm phòng đầy đủ chỉ có tỷ lệ mắc là 8,85% (24/217 con). Việc tiêm vắc xin 5 bệnh hoặc 7 bệnh giúp cơ thể hình thành kháng thể chống lại các mầm bệnh truyền nhiễm chính và tăng sức đề kháng chung của đường hô hấp.

4. Hai phác đồ điều trị viêm phế quản được thử nghiệm gồm những loại thuốc nào và phác đồ nào cho hiệu quả cao hơn?

• Phác đồ 1 gồm: Genta-tylosin, $\alpha$-Chymosin ($\alpha$-Chymotrypsin), Ketovet (hạ sốt khi cần), B-complex ADE.
• Phác đồ 2 gồm: Gentamicin, Dexamethasone, Bromhexin, Theophylline, Loratadin, Ketovet, B-complex ADE. Phác đồ 1 đạt hiệu quả cao hơn với tỷ lệ chữa khỏi đạt 100% (78/78 con), trong khi Phác đồ 2 đạt tỷ lệ khỏi 84,21% (16/19 con).

5. Cơ sở thực tập sử dụng hóa chất và quy trình nào để khử trùng kiểm soát lây nhiễm chéo? Phòng khám sử dụng dung dịch Vinadin nồng độ 0,1% để phun khử trùng toàn bộ khuôn viên, chuồng trại trước và sau mỗi buổi làm việc. Sau khi phun, hóa chất được giữ nguyên trên bề mặt từ 7 đến 8 phút để phát huy tác dụng diệt khuẩn trước khi được lau sạch lại bằng khăn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thu Thảo đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận sinh lý học và thực tiễn bệnh học viêm phế quản trên đàn chó tiếp nhận tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, huyện Đông Anh, Hà Nội. Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ mắc bệnh viêm phế quản trung bình là 17,01%, chịu tác động rõ nét bởi giống chó, lứa tuổi và đặc biệt là lịch sử tiêm phòng vắc xin đa giá. Thử nghiệm lâm sàng khẳng định phác đồ điều trị kết hợp Genta-tylosin với enzym kháng viêm $\alpha$-Chymotrypsin và thuốc bổ B-complex ADE đạt tỷ lệ chữa khỏi 100% trong thời gian 3 - 5 ngày, mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho công tác chẩn đoán và điều trị thú y tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay ở nước ta, chó là loài động vật được thuần hóa sớm nhất và là loài vật gần gũi, thân thiết với con người nhất. Vào khoảng cách đây 12,000 năm, chó cổ và chó lai sói đã được con người thuần hóa sớm nhất. Do quá trình thuần hóa xảy ra trong khi con người đều là những người săn bắn hái lượm vào thời điểm đó, dẫn đến các cuộc sống di cư rộng rãi. Chó di cư cùng với con người, trong một thời gian văn hóa và nghề nghiệp của con người phát triển đa dạng và chuyên biệt hơn, do đó chó cũng phát triển theo trong sự tách biệt về địa lý trong một khoảng thời gian.

Do vậy, chó được nuôi phổ biến ở khắp nơi trên thế giới và phục vụ vào các mục đích khác nhau. Những năm gần đây, nền kinh tế ngày càng phát triển, đời sống dân trí được nâng cao, vì vậy chó không còn chỉ để nuôi trong nhà hay phục vụ để học tập, nghiên cứu, quốc phòng an ninh, bảo vệ. mà giờ đây chó là người bạn, là thú cưng và làm kinh tế. Chó là con vật mang lại nhiều lợi ích cho con người, chính vì vậy, chúng được nuôi khá phổ biến ở các địa phương.

Khác hẳn với những loài động vật khác, chó dễ huấn luyện, trung thành, ngoan ngoãn và đặc biệt chó luôn biết cách bảo vệ chủ nhân của mình. Chúng nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ, có khứu giác rất nhạy và rất dễ thích nghi với các điều kiện sống khác nhau. Với nhu cầu và sở thích của con người nên tại Việt Nam cũng có rất nhiều giống chó, ngoài môi trường ra thì việc chăm sóc và nuôi chó cũng là điều mà các chủ nuôi quan tâm. Nhiều chủ nuôi đã tìm hiểu và biết chăm sóc cho chó tốt nhưng vẫn không tránh khỏi mắc bệnh hoặc tiêm phòng một số loại vắc xin, thuốc và sản phẩm kém chất lượng dẫn đến bất lợi và thiệt thòi cho cả người và vật nuôi.

Có thể còn làm bùng phát dịch nặng và phức tạp hơn. 2 Việt Nam là nước có khí hậu tương đối ổn định, chia thành 4 mùa rõ rệt nhưng lại chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khí hậu không ổn định khiến nhiều vùng nóng ẩm và tạo điều kiện cho nhiều mầm bệnh lây lan ở vật nuôi và bất lợi cho chủ nuôi. Khi thời tiết chuyển từ ấm áp sang lạnh ẩm, thường là từ cuối thu sang đông đến đầu xuân rất dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là bệnh viêm phế quản rất dễ xảy ra. Bệnh này dễ bùng thành dịch và bệnh thường xuất hiện nhiều ở những trang trại hoặc những hộ nuôi nhiều chó, bệnh viện thú y… Tuy nhiên, việc nghiên cứu về tình hình bệnh, đặc biệt là đặc điểm dịch tễ bệnh ở tại Đông Anh, Hà Nội vẫn chưa được thực hiện và chưa được chú ý nhiều nên chưa có quy trình phòng trị bệnh hiệu quả.

Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý ban chủ nhiệm khoa, giảng viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em đã tiến hành thực hiện đề tài “Tình hình mắc bệnh viêm phế quản ở chó và biện pháp phòng trị tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội” 1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu Xác định được tình hình mắc bệnh viêm phế quản ở chó đến khám tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội. Biết cách phòng bệnh, chẩn đoán và điều trị bệnh viêm phế quản ở chó đến khám và điều trị tại phòng khám thú y Dương Thị Hồng, Đông Anh, Hà Nội.