Nghiên cứu đặc điểm bệnh care ở chó nuôi tại Hà Nội và phương pháp phòng trị

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm bệnh Care ở chó nuôi tại Hà Nội, xây dựng phương pháp chẩn đoán, chế kháng thể phòng trị bệnh nhiễm ký sinh trùng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hữu Nam
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm bệnh care ở chó nuôi tại Hà Nội và phương pháp phòng trị
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận án
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.12. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.12.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.12.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.13. Tổng quan tài liệu
• 1.13.1. Tình hình nghiên cứu bệnh Care
• 1.13.1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trên thế giới
• 1.13.1.2. Tình hình nghiên cứu bệnh Care ở Việt Nam
• 1.13.2. Đặc tính sinh học của virus gây bệnh Care
• 1.13.2.1. Đặc điểm hình thái, cấu trúc, phân loại
• 1.13.2.2. Đặc tính sinh học của virus
• 1.13.2.3. Đặc tính sinh học phân tử của virus
• 1.13.3. Bệnh Care trên chó
• 1.13.3.1. Dịch tễ học
• 1.13.3.2. Cơ chế sinh bệnh
• 1.13.3.3. Đặc điểm bệnh lý
• 1.13.3.4. Phòng và điều trị bệnh
• 1.13.3.5. Một số nghiên cứu về áp dụng điều trị bệnh Care bằng kháng huyết thanh
• 1.14. Nội dung và Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Nội dung nghiên cứu
• 1.14.2. Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh Care ở chó tại Hà Nội
• 1.14.3. Nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care
• 1.14.4. Nghiên cứu gây bệnh thực nghiệm và điều trị thử nghiệm bệnh Care bằng kháng thể kháng virus Care
• 1.15. Vật liệu nghiên cứu
• 1.16. Trang thiết bị và dụng cụ
• 1.17. Phạm vi nghiên cứu
• 1.18. Phương pháp nghiên cứu
• 1.18.1. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm của bệnh Care
• 1.18.2. Phương pháp nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care
• 1.18.3. Phương pháp gây bệnh thực nghiệm và điều trị thực nghiệm
• 1.18.4. Phương pháp điều trị thử nghiệm bằng kháng thể kháng virus Care
• 1.18.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.19. Kết quả và Thảo luận
• 1.19.1. Kết quả xác định một số đặc điểm của bệnh Care
• 1.19.2. Kết quả xác định tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó đến khám tại các phòng khám thú y trên địa bàn Hà Nội
• 1.19.3. Kết quả kiểm tra chó mắc Care bằng test chẩn đoán nhanh CDV-Ag
• 1.19.4. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo địa bàn điều tra
• 1.19.5. Tỷ lệ mắc bệnh Care theo giống chó
• 1.19.6. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo lứa tuổi
• 1.19.7. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo mùa
• 1.19.8. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo tính biệt
• 1.19.9. Một số hình ảnh triệu chứng điển hình của chó mắc bệnh Care
• 1.19.10. Kết quả nghiên cứu bệnh tích đại thể và vi thể của chó mắc bệnh Care
• 1.19.11. Nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care
• 1.19.12. Nghiên cứu quy trình chế tạo kháng thể kháng virus Care
• 1.19.13. Chế tạo thử nghiệm kháng thể kháng virus Care quy mô Pilot
• 1.19.14. Kết quả gây bệnh thực nghiệm và điều trị thử nghiệm
• 1.19.14.1. Kết quả gây bệnh thực nghiệm
• 1.19.14.2. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm kháng thể kháng virus Care trong phòng và trị bệnh
• 1.20. Kết luận và Kiến nghị
• Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến luận án
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh Care ở chó

Bệnh Care ở chó, hay còn gọi là bệnh Sài sốt chó, là một trong những bệnh lý quan trọng và phổ biến nhất trong thú y. Bệnh do virus Canine Distemper Virus (CDV) gây ra, thuộc họ Paramyxoviridae. Virus này có khả năng lây lan qua đường hô hấp và dịch tiết, gây ra triệu chứng nghiêm trọng ở chó, bao gồm sốt, tiêu chảy, và triệu chứng thần kinh. Theo nghiên cứu, bệnh Care đã được phát hiện tại Việt Nam từ năm 1920 và vẫn tiếp tục gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi chó. Tại Hà Nội, tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó nuôi rất cao, chiếm khoảng 3,15% trong tổng số 18.244 ca bệnh đã được khảo sát từ năm 2013 đến 2018. Những thông tin này cho thấy sự cần thiết của việc nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm bệnh chó và phát triển các phương pháp phòng trị bệnh chó hiệu quả.

II. Đặc điểm lâm sàng và dịch tễ học của bệnh Care

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh Care thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 3 ngày đến hơn 4 tuần. Triệu chứng chính bao gồm sốt cao, nổi nốt sài trên da, tiêu chảy nghiêm trọng, và các dấu hiệu thần kinh. Nghiên cứu cho thấy chó từ 2 đến 6 tháng tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (7,13%), trong khi chó dưới 2 tháng tuổi có tỷ lệ mắc thấp hơn (1,48%). Mùa đông là thời điểm có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (5,24%), cho thấy đặc điểm bệnh chó có sự liên quan mật thiết đến thời tiết. Việc phát hiện và chẩn đoán sớm là rất quan trọng để giảm thiểu tỷ lệ tử vong, có thể lên đến 100% nếu không được điều trị kịp thời.

III. Phương pháp phòng và điều trị bệnh Care

Để phòng ngừa bệnh Care, việc tiêm vaccine cho chó là rất cần thiết. Tuy nhiên, khi chó đã mắc bệnh, việc điều trị kịp thời sẽ quyết định đến tỷ lệ sống sót của chúng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng liều điều trị hiệu quả nhất cho giai đoạn đầu là 0,5 ml/2-5 kg thể trọng, với tỷ lệ điều trị thành công lên đến 99%. Đối với các giai đoạn muộn hơn, liều điều trị cần phải tăng lên gấp đôi, nhưng tỷ lệ thành công giảm xuống còn 80%. Điều này cho thấy phương pháp phòng bệnh chó và trị bệnh chó phải được áp dụng một cách linh hoạt tùy thuộc vào từng giai đoạn bệnh. Việc phát triển kháng thể kháng virus Care cũng là một bước tiến quan trọng trong việc điều trị bệnh này.

IV. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu về đặc điểm bệnh Care ở chó không chỉ giúp nâng cao nhận thức về bệnh lý này mà còn cung cấp cơ sở dữ liệu cho các bác sĩ thú y trong việc chẩn đoán và điều trị. Việc phát triển các phác đồ điều trị hiệu quả và quy trình sản xuất kháng thể kháng virus Care có thể giúp giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở chó mắc bệnh. Hơn nữa, nghiên cứu cũng góp phần vào việc cải thiện chất lượng cuộc sống cho vật nuôi và giảm thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Những kết quả này có thể được áp dụng rộng rãi trong các phòng khám thú y và trung tâm nghiên cứu, từ đó tạo ra những bước tiến mới trong lĩnh vực thú y tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bệnh sài sốt chó (Canine Distemper - Care) do Canine Distemper Virus (CDV) thuộc chi Morbillivirus, họ Paramyxoviridae gây ra, là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu trên đàn thú ăn thịt toàn cầu, với tỷ lệ tử vong lâm sàng dao động từ 50% đến 100% nếu không được can thiệp kịp thời (Hồ Đình Chúc, 1993; Appel Max Jg & Summers, 1995). Tại Việt Nam, sự bùng nổ của phong trào nuôi chó cảnh và chó đặc sản bản địa trong giai đoạn đô thị hóa nhanh chóng làm gia tăng mật độ quần thể, kéo theo nguy cơ lây lan phức tạp của các biến chủng virus thực địa (Nguyễn Thị Lan & cs., 2009). Tuy nhiên, các dữ liệu dịch tễ học quy mô lớn tại các vùng đô thị trọng điểm như Hà Nội còn thiếu tính đồng bộ; đồng thời, thị trường dược thú y trong nước hoàn toàn thiếu hụt nguồn chế phẩm sinh học kháng thể đa dòng đặc hiệu chuẩn hóa sau khi các dòng kháng huyết thanh nhập khẩu (như Merial - Pháp) dừng lưu hành từ năm 2004.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi tập trung vào hai phương diện: thứ nhất là thiếu vắng các khảo sát cắt ngang và hồi cứu dài hạn (longitudinal retrospective study) nhằm định vị quy luật lưu hành của CDV theo cơ cấu giống (nội - ngoại), lứa tuổi và mùa vụ; thứ hai là thiếu quy trình công nghệ sinh học hoàn chỉnh để sản xuất kháng thể phòng trị bệnh Care quy mô pilot đạt tiêu chuẩn dược điển từ các chủng virus phân lập bản địa. Luận án của Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Huyền (2021) tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, mã số chuyên ngành 9 64 01 02 (Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi), dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Nguyễn Hữu Nam và PGS.TS. Phạm Ngọc Thạch, đã giải quyết triệt để bài toán này.

Các câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học của luận án được xác định rõ ràng:

• RQ1: Tỷ lệ nhiễm và quy luật dịch tễ học của bệnh Care phân bố như thế nào trên đàn chó nuôi tại Hà Nội theo thời gian, giống, lứa tuổi và yếu tố mùa vụ?
  • H1: Tỷ lệ mắc bệnh Care chịu ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê bởi sự suy giảm kháng thể mẹ truyền ở lứa tuổi 2 - 6 tháng, tính mẫn cảm cao hơn ở các giống chó ngoại nhập khẩu và tính biến thiên nhiệt ẩm cực đoan vào mùa đông.
• RQ2: Động vật thí nghiệm nào (thỏ hay chó) và quy trình tối miễn dịch nào tối ưu hóa hiệu giá kháng thể trung hòa CDV phục vụ sản xuất quy mô công nghiệp?
  • H2: Thỏ 3 - 4 tháng tuổi áp dụng quy trình gây tối miễn dịch đa bước bằng kháng nguyên CDV nhược độc cho đáp ứng hiệu giá kháng thể đặc hiệu cao hơn và an toàn sinh học vượt trội so với các mô hình truyền thống.
• RQ3: Hiệu lực phòng trị thực nghiệm và lâm sàng của kháng thể đa dòng tinh chế qua hệ thống lọc tiếp tuyến (TFF) đạt mức độ nào trên các giai đoạn bệnh lý khác nhau?
  • H3: Kháng thể CDV đạt hiệu quả bảo hộ tuyệt đối trong phòng bệnh và đạt tỷ lệ khỏi bệnh trên 90% ở giai đoạn khởi phát lâm sàng sớm, nhưng giảm mạnh khi virus đã xâm lấn hệ thần kinh trung ương.

Khung lý thuyết của công trình dựa trên lý thuyết tương tác thụ thể - virus (Seki & cs., 2003), động học miễn dịch thụ động (Krakowka & cs., 1978; Greene & Vandevelde, 2013) và bệnh lý học so sánh tế bào (Prophet & cs., 1992; Del Puerto & cs., 2010). Quy mô khảo sát dịch tễ của luận án đạt $N = 18.244$ ca bệnh trong khung thời gian 6 năm liên tục (2013 - 2018), kết hợp mô hình gây bệnh thực nghiệm bằng chủng cường độc CDV-HV và thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm trên hệ thống bệnh viện thú y tại Hà Nội.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu về bệnh Care trên thế giới đã trải qua hơn hai thế kỷ phát triển, khởi nguồn từ những mô tả lâm sàng đầu tiên của Edward Jenner năm 1809 và công trình phân lập virus của Henri Carré năm 1905 (Shell, 1990). Các nghiên cứu dịch tễ học quốc tế đã chứng minh CDV không chỉ gây tử vong hàng loạt ở chó nhà (Canis familiaris) mà còn đe dọa trực tiếp sự tồn vong của nhiều loài thú ăn thịt hoang dã nguy cấp. Điển hình, nghiên cứu của Roelke-Parker & cs. (1996) và Woma & Van Vuuren (2009) tại vườn quốc gia Serengeti (Tanzania) đã chỉ ra các đợt dịch CDV bùng phát làm sụt giảm 20% tổng đàn sư tử và là nguyên nhân tuyệt chủng cục bộ của loài chó hoang dã châu Phi (Lycaon pictus) (Woodroffe & Ginsberg, 1999).

Trong y văn tồn tại hai luồng quan điểm đối lập về kiểm soát CDV:

1. Trường phái miễn dịch chủ động thuần túy (Baker & Gillespie, 1959; Appel, 1977; Trần Văn Nên & cs., 2017) cho rằng tiêm chủng vaccine biến đổi độc lực (MLV) hoặc vaccine vô hoạt là giải pháp duy nhất khả thi để kiểm soát bệnh dịch, xem nhẹ vai trò của liệu pháp sinh học khi con vật đã phơi nhiễm mầm bệnh.
2. Trường phái liệu pháp miễn dịch thụ động kết hợp (Laidlaw & Dunkin, 1931; Krakowka & cs., 1978; Mati, 2005; Liu & cs., 2016) chứng minh rằng việc bổ sung kịp thời kháng thể trung hòa nồng độ cao có thể trung hòa các hạt virion tự do ngoài tế bào trước khi chúng bám dính vào thụ thể màng, làm giảm tải lượng virus máu (viremia) và bảo vệ hàng rào mô đệm cơ quan.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, các công trình của Eckersley & cs. tại Nam Phi (với tỷ lệ nhiễm 5,5% ở vùng nông thôn và biến thiên 8,2% - 43,6% giữa các khu vực phát triển) và nghiên cứu của Liu & cs. (2016) tại Trung Quốc (chứng minh kháng thể đa dòng nâng tỷ lệ sống sót từ 31,3% ở nhóm đối chứng lên 76,0% ở nhóm điều trị) cho thấy liệu pháp kháng thể có tiềm năng lâm sàng to lớn. Tuy nhiên, tính biến dị di truyền của glycoprotein H giữa 8 - 14 genotype CDV toàn cầu (Cheng & cs., 2010; Bi & cs., 2015) đòi hỏi kháng thể trị liệu phải được sản xuất từ các chủng lưu hành bản địa nhằm đảm bảo tính tương thích epitop tối đa. Luận án đã định vị chính xác khoảng trống này bằng việc tích hợp phân tích dịch tễ thực địa với chuỗi giá trị công nghệ sinh học: từ phân lập chủng thực địa, gây miễn dịch trên động vật thí nghiệm, tinh chế kháng thể bằng công nghệ lọc tiếp tuyến (TFF) đến kiểm định lâm sàng khắt khe.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm sâu sắc thêm lý thuyết cơ chế sinh bệnh và động học miễn dịch của Morbillivirus (Appel & Summers, 1995; Greene & Carmichael, 2013) trong điều kiện tự nhiên nhiệt đới gió mùa:

[CDV xâm nhập qua niêm mạc mũi/miệng] 
[Di cư đến Lách, Dạ dày, Ruột non, Gan]
[Lan tỏa toàn bộ hệ lympho & Biểu mô đa cơ quan]

1. Mở rộng lý thuyết suy giảm miễn dịch thụ động: Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định khoảng trống miễn dịch (immunity gap) ở chó con giai đoạn 2 - 6 tháng tuổi. Kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu (chiếm 97% lượng IgG tiếp thu) có chu kỳ bán rã 8,4 ngày và triệt tiêu đáng kể sau tuần tuổi thứ 8 - 12 (Greene & cs., 2001), khiến giai đoạn này có tỷ lệ mắc bệnh đỉnh điểm ($7,13%$).
2. Lý thuyết bệnh lý học tổn thương mô kép: Bệnh tích không chỉ do độc lực trực tiếp của CDV gây thoái hóa hoại tử tế bào biểu mô phế nang và lông nhung ruột, mà còn là hệ quả của phản ứng tự miễn thứ phát và hiện tượng thoái hóa myelin (demyelination) trong hệ thần kinh trung ương thông qua cơ chế apoptosis tế bào thần kinh đệm và thâm nhiễm lympho bào quanh mạch (Del Puerto & cs., 2010).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trụ cột phương pháp luận sinh học y học:

• Dịch tễ học phân tích (Analytical Epidemiology): Mô hình hóa các biến số tương tác gồm Giống loài ($X_1$), Lứa tuổi ($X_2$), Mùa vụ ($X_3$) tác động lên Tỷ lệ mắc bệnh và Mức độ nghiêm trọng lâm sàng ($Y$).
• Công nghệ sinh học chế phẩm (Bioprocess Engineering): Ứng dụng hệ thống lọc tiếp tuyến màng sợi rỗng (Tangential Flow Filtration - TFF) để loại bỏ tạp chất protein phân tử lượng thấp, cô đặc kháng thể IgG đạt nồng độ cao mà không làm biến tính cấu trúc bậc ba của chuỗi globulin miễn dịch.
• Bệnh lý học thực nghiệm và Hóa mô miễn dịch (Experimental Pathology & IHC): Liên kết bệnh tích vi thể, sự hiện diện của thể bao hàm Lents trong tế bào chất/nhân với nồng độ kháng nguyên CDV xác định qua phản ứng hóa mô miễn dịch theo quy chuẩn của Carpenter (1998) và Lan & cs. (2009).

Điều kiện biên (boundary conditions): Khung phân tích và hiệu lực phác đồ áp dụng cho các thể lâm sàng cấp tính và bán cấp của CDV trên chó nuôi; không áp dụng cho các trường hợp tổn thương thoái hóa sợi trục thần kinh mạn tính không hồi phục.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng thế giới quan thực chứng (positivism paradigm) với thiết kế định lượng nghiêm ngặt kết hợp giữa nghiên cứu quan sát dịch tễ học và nghiên cứu can thiệp thực nghiệm (experimental trial):

                        THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU TỔNG THỂ
[NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC LÂM SÀNG]               [CÔNG NGHỆ SINH HỌC & ĐIỀU TRỊ]
 - Khảo sát cắt ngang & Hồi cứu                 - Gây tối miễn dịch (Thỏ 3-4 tháng tuổi)
 - Mẫu: N = 18.244 ca bệnh (2013-2018)          - Tinh chế bằng hệ thống lọc tiếp tuyến (TFF)
 - 5 Bệnh viện thú y Hà Nội                     - Kiểm định TCVN 8684-6:2001 & TCVN 8402:2010
 - Chẩn đoán: Lâm sàng + CDV-Ag Rapid Test      - Gây bệnh thực nghiệm chủng CDV-HV
                                                - Đánh giá mô bệnh học, IHC & Phác đồ lâm sàng

• Mẫu dịch tễ học thực địa: Toàn bộ $N = 18.244$ ca bệnh ở chó được đưa đến khám và điều trị tại 5 cơ sở thuộc Hệ thống Bệnh viện Thú cảnh Hanvet và các bệnh viện thú y lớn trên địa bàn Hà Nội (Pethealth Tây Hồ, Hải Đăng Đống Đa, Phòng khám Thú y Hà Nội Hai Bà Trưng) từ tháng 01/2013 đến tháng 12/2018.
• Tiêu chuẩn lựa chọn (Inclusion criteria): Chó có biểu hiện sốt hai pha, chảy dịch viêm cata mắt mũi, nốt sài vùng da mỏng, viêm ruột tiêu chảy hoặc co giật cơ cục bộ; ghi nhận đầy đủ hồ sơ bệnh án về giống, tuổi, lịch tiêm phòng.
• Tiêu chuẩn loại trừ (Exclusion criteria): Chó mắc các bệnh truyền nhiễm đơn thuần khác (đã xác định âm tính hoàn toàn với CDV qua test kháng nguyên và không có triệu chứng sài sốt).

Quy trình nghiên cứu rigorous

1. Quy trình chẩn đoán đa tầng:

   • Chẩn đoán nhanh bằng Kit sắc ký miễn dịch dòng chảy một chiều CDV-Ag (Asan Pharmaceutical Co., Hàn Quốc) phát hiện kháng nguyên CDV trong dịch tiết kết mạc mắt và niêm mạc mũi.
   • Phân tích bệnh lý vi thể: Cắt lọc mô phổi, hạch lympho, lách, ruột non, não; cố định trong formol đệm trung tính 10%, đúc khối parafin, cắt lát dày 4 - 5 $\mu$m, nhuộm Hematoxylin - Eosin (H&E) theo kỹ thuật kinh điển của Prophet & cs. (1992).
   • Nhuộm hóa mô miễn dịch (IHC) định vị kháng nguyên virus nội bào theo Carpenter (1998).
   • Xác nhận sự hiện diện của RNA virus bằng kỹ thuật Reverse Transcription - Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) khuếch đại đoạn gen đặc hiệu của CDV (Lan & cs., 2006).

2. Quy trình chế tạo và kiểm nghiệm kháng thể:

   • Tuyển chọn thỏ New Zealand trắng khỏe mạnh từ 3 - 4 tháng tuổi.
   • Gây tối miễn dịch đa tầng bằng kháng nguyên CDV nhược độc kết hợp tá dược theo lộ trình tiêm tăng cường định kỳ.
   • Thu gom huyết tương vô trùng, tách chiết và cô đặc tinh chế qua hệ thống lọc tiếp tuyến màng lọc TFF (Tangential Flow Filtration System).
   • Kiểm định chất lượng 03 lô sản phẩm Pilot theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8684-6:2001: kiểm tra tính vô trùng (trên môi trường thạch máu, TSB, nước thịt gan yếm khí), kiểm tra độ an toàn trên động vật cảm nhiễm và xác định hiệu giá kháng thể bằng phản ứng ELISA và phản ứng trung hòa virus (Virus Neutralization Test - VNT).

Data và phân tích

Dữ liệu được quản lý, làm sạch và xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm Microsoft Excel 2007 và Minitab phiên bản 16. Phép kiểm định Chi-bình phương ($\chi^2$) và phân tích phương sai (ANOVA) được sử dụng để so sánh tỷ lệ nhiễm giữa các nhóm giống chó, lứa tuổi và các mùa trong năm với ngưỡng ý nghĩa thống kê $p < 0,05$ và khoảng tin cậy $95%$ ($CI_{95%}$).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Nghiên cứu mang lại các bằng chứng thực nghiệm cụ thể và có tính bước ngoặt:

Chỉ tiêu dịch tễ / Công nghệ	Kết quả định lượng then chốt	Ý nghĩa thống kê & Bằng chứng dữ liệu
Tỷ lệ mắc bệnh tổng thể	$3,15%$ ($575/18.244$ ca)	Dịch bệnh lưu hành thường xuyên, tạo ổ chứa tự nhiên tại Hà Nội
Phân bố theo giống ngoại	Bergie mắc cao nhất: $5,42%$	Tính mẫn cảm vượt trội so với các giống ngoại khác ($p < 0,05$)
Phân bố theo giống nội	H'Mông cộc mắc cao nhất: $5,72%$	Chó bản địa không miễn nhiễm tự nhiên như các giả định trước đây
Phân bố theo lứa tuổi	$2 - 6$ tháng tuổi cao nhất: $7,13%$	Suy giảm kháng thể mẹ truyền ($< 2$ tháng tuổi chỉ mắc $1,48%$)
Phân bố theo mùa vụ	Mùa đông cao nhất: $5,24%$	Mùa thu thấp nhất ($1,45%$), virus ổn định ở nhiệt độ thấp
Độ nhạy Test CDV-Ag	Chó ngoại: $88,24% - 95,24%$ Chó nội: $81,82% - 90,91%$	Khẳng định độ tin cậy của chẩn đoán sắc ký nhanh thực địa
Hiệu giá kháng thể thỏ	Thỏ $3 - 4$ tháng tuổi: $7,4\log_2$	Thành phẩm cô đặc qua TFF đạt hiệu giá đỉnh điểm $9\log_2$

TỶ LỆ MẮC BỆNH THEO LỨA TUỔI (%)
  < 2 tháng  [███] 1,48%
  6-12 tháng [████████] 4,12%
  > 12 tháng [████] 2,05%

TỶ LỆ MẮC BỆNH THEO MÙA VỤ (%)
  Mùa Xuân   [███████] 3,65%
  Mùa Hè     [█████] 2,26%
  Mùa Thu    [███] 1,45%

Trích dẫn minh chứng trực tiếp từ kết quả nghiên cứu của luận án:

"Bệnh Care luôn lưu hành ở đàn chó nuôi hầu khắp trên địa bàn Hà Nội với tỷ lệ mắc là 3,15% trong tổng số 18.244 ca bệnh đến khám tại các Bệnh viện thú y, phòng khám thú y trên địa bàn nghiên cứu từ năm 2013 đến 2018."

"Xây dựng thành công quy trình sản xuất kháng thể kháng virus Care. Kết quả lựa chọn động vật nghiên cứu dùng thỏ 3 - 4 tháng tuổi cho đáp ứng miễn dịch cao nhất (7,4 log2). Sản phẩm kháng thể kháng virus Care đạt tiêu chuẩn vô trùng độ thuần khiết và tính an toàn, hiệu giá kháng thể thành phẩm đạt (9 log2)."

"Nếu phát hiện bệnh sớm (Giai đoạn 1 của bệnh) dùng liều (0,5 ml/2-5 kg trọng lượng) tiêm bắp hoặc dưới da liệu trình 3 ngày hiệu quả đạt tới (99%)... Khi bệnh đã nặng, có biểu hiện thần kinh, chó suy kiệt, dùng liều tối đa (2ml/2-5 kg thể trọng) với liệu trình 5-7 ngày vẫn có thể điều trị khỏi nhưng với tỷ lệ thấp chỉ 20%."

Hiệu quả phác đồ can thiệp thực nghiệm và lâm sàng

Nghiên cứu gây bệnh thực nghiệm bằng chủng cường độc CDV-HV và điều trị đối chứng đã thiết lập định mức liều trị liệu chuẩn xác:

• Dự phòng khẩn cấp: $1,0\text{ ml} / 2 - 5\text{ kg}$ thể trọng (bảo hộ $100%$ khi phơi nhiễm).
• Giai đoạn 1 (Khởi phát sốt cata, chưa biến chứng): Liều $0,5\text{ ml} / 2 - 5\text{ kg}$ thể trọng, liệu trình 3 ngày liên tục $\rightarrow$ Tỷ lệ khỏi bệnh đạt $99,0%$ trong thực nghiệm và $61,7%$ trong điều trị thực tế tại phòng khám.
• Giai đoạn 2 (Toàn phát tiêu hóa, hô hấp, mụn sài): Liều $1,0 - 1,5\text{ ml} / 2 - 5\text{ kg}$ thể trọng, liệu trình 5 ngày liên tục $\rightarrow$ Tỷ lệ khỏi bệnh đạt $80,0%$ trong thực nghiệm.
• Giai đoạn 3 (Biến chứng thần kinh, suy kiệt): Liều $2,0\text{ ml} / 2 - 5\text{ kg}$ thể trọng, liệu trình 5 - 7 ngày $\rightarrow$ Tỷ lệ cứu sống đạt $20,0%$ (liều thấp $0,5\text{ ml}$ hoàn toàn không có tác dụng).

Trong thử nghiệm điều trị mở rộng tại các phòng khám thú y trên $N$ ca bệnh tự nhiên, Phác đồ 1 (can thiệp sớm ở giai đoạn 1) đem lại tỷ lệ khỏi bệnh chung là $61,7%$, trong khi Phác đồ 2 (áp dụng khi bệnh nhân đến muộn ở giai đoạn 2 và 3) chỉ đạt tỷ lệ sống sót là $39,4%$.

Implications đa chiều

• Tiến bộ lý thuyết: Làm sáng tỏ động học trung hòa kháng thể in vivo trên mô hình thú ăn thịt nhiệt đới; chứng minh hiện tượng đề kháng tương đối của các giống chó bản địa chỉ mang tính tương đối (giống H'Mông cộc mẫn cảm tương đương Bergie).
• Đổi mới phương pháp: Thiết lập quy trình sản xuất kháng thể đa dòng quy mô Pilot trên thỏ thay thế cho quy trình truyền thống trên chó lớn, giúp hạ giá thành sản xuất $60%$, giảm thiểu các rủi ro đạo đức sinh học và nguy cơ lây truyền chéo các mầm bệnh đồng nhiễm giữa các cá thể chó.
• Ứng dụng thực hành: Chuẩn hóa 2 phác đồ điều trị phân tầng theo giai đoạn bệnh cho các bác sĩ thú y lâm sàng, giảm thiểu tối đa việc lạm dụng kháng sinh bừa bãi khi chưa kiểm soát được virus nền.

Limitations và Future Research

1. Giới hạn mẫu nghiên cứu: Dữ liệu dịch tễ học thu thập chủ yếu từ quần thể chó được chủ nuôi mang đến các bệnh viện thú y nội thành Hà Nội, có thể tạo ra độ lệch chọn mẫu (selection bias) so với quần thể chó thả rông hoặc chó nông thôn không được tiếp cận dịch vụ y tế.
2. Đặc tính kháng thể: Chế phẩm nghiên cứu là kháng thể đa dòng (polyclonal antibody) chiết xuất từ thỏ; dù đã tinh chế bằng TFF, nguy cơ phản ứng phản vệ nhẹ do protein dị loài vẫn có thể xảy ra khi tái sử dụng nhiều lần trên cùng một cá thể chó.
3. Định hướng nghiên cứu tương lai:
   • Phát triển công nghệ kháng thể đơn dòng (Monoclonal Antibodies - mAbs) tái tổ hợp nhắm trúng đích epitop trung hòa trên protein H và F của các chủng CDV phân lập mới tại Việt Nam.
   • Giải trình tự toàn bộ hệ gen (Whole Genome Sequencing - WGS) các chủng CDV thực địa nhằm xây dựng bản đồ phả hệ biến chủng gen (Genotype mapping) so sánh với các nhánh Asia-1, Asia-2 và Arctic-like.
   • Ứng dụng hạt nano sinh học làm chất mang (nanocarrier) đưa kháng thể vượt qua hàng rào máu - não (Blood-Brain Barrier) nhằm nâng cao tỷ lệ chữa khỏi ở thể bệnh thần kinh giai đoạn 3.

Tác động và ảnh hưởng

• Học thuật: Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu dịch tễ học và bệnh lý học kinh điển về bệnh Care tại Việt Nam, đóng vai trò tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các chương trình đào tạo Bác sĩ Thú y, Thạc sĩ và Tiến sĩ chuyên ngành Bệnh lý học và Dược lý học thú y.
• Ngành công nghiệp dược sinh học: Chuyển giao thành công quy trình công nghệ Pilot cho Công ty Cổ phần Dược thú y Hanvet, tạo tiền đề thương mại hóa chế phẩm kháng thể Care nội địa hóa với giá thành chỉ bằng $30 - 40%$ so với sinh phẩm nhập ngoại trước đây.
• Xã hội và bảo tồn: Giảm thiểu thiệt hại kinh tế hàng tỷ đồng mỗi năm cho người nuôi thú cảnh, đồng thời bảo vệ nguồn gen quý của các giống chó bản địa Việt Nam (chó H'Mông cộc, chó Phú Quốc) trước nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh từ thú ngoại nhập.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Nhà khoa học trẻ: Tiếp cận phương pháp luận nghiên cứu đa tầng kết hợp dịch tễ học hồi cứu, chẩn đoán phân tử, hóa mô miễn dịch và công nghệ lọc màng sinh học TFF.
• Giảng viên & Chuyên gia Bệnh lý Thú y: Sử dụng số liệu giải phẫu bệnh đại thể, vi thể và cơ chế bệnh sinh làm học liệu giảng dạy chuyên ngành Truyền nhiễm và Bệnh lý thú y.
• Bác sĩ thú y lâm sàng: Áp dụng trực tiếp 2 phác đồ điều trị phân liều theo cân nặng và giai đoạn tiến triển lâm sàng, nâng cao tỷ lệ thành công trong cấp cứu bệnh nhân thú cảnh.
• Doanh nghiệp sản xuất sinh phẩm: Sở hữu quy trình sản xuất kháng thể tối ưu hóa trên thỏ đạt chuẩn vô trùng, thuần khiết và an toàn theo TCVN 8684-6:2001.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết động học miễn dịch thụ động đa dòng (Passive Polyclonal Immunokinetics) trên loài ăn thịt bằng việc chứng minh thỏ 3 - 4 tháng tuổi là sinh vật phản ứng tối ưu (bioreactor) tạo hiệu giá kháng thể trung hòa CDV đạt $7,4\log_2$ và cô đặc lên đến $9\log_2$. Công trình tái khẳng định giới hạn của miễn dịch mẹ truyền, xác lập chính xác "cửa sổ cảm nhiễm bệnh lý" (infectious vulnerability window) ở tuần tuổi 8 - 24 trên cả hai phân nhóm chó nội và chó ngoại nhập khẩu.

2. Điểm mới về phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?

So sánh với các nghiên cứu của Krakowka & cs. (1978) (sử dụng kháng huyết thanh sản xuất trực tiếp trên chó gây bệnh, rủi ro lây lan mầm bệnh cao) và Matik (2005) (chỉ kiểm tra bằng phản ứng kết tủa thạch AGPT thô sơ), luận án đã:

• Ứng dụng quy trình siêu lọc dòng tiếp tuyến (TFF) loại bỏ độc tố và tạp chất protein huyết tương, nâng cao độ tinh sạch đạt chuẩn Dược điển Việt Nam TCVN 8684-6:2001.
• Triển khai thiết kế đa tầng kết hợp chẩn đoán nhanh CDV-Ag, giải phẫu bệnh TCVN 8402:2010, hóa mô miễn dịch IHC và RT-PCR kiểm soát độc lực chủng CDV-HV trên mô hình in vivo.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là tỷ lệ nhiễm bệnh Care ở giống chó bản địa thuần chủng H'Mông cộc đạt mức $5,72%$, cao hơn cả giống chó ngoại nổi tiếng mẫn cảm là Bergie ($5,42%$). Điều này bác bỏ hoàn toàn quan niệm dân gian cho rằng các giống chó nội địa có khả năng miễn dịch tự nhiên tuyệt đối với virus Care, khẳng định mọi giống chó khi nuôi trong môi trường mật độ cao đều chịu áp lực dịch bệnh như nhau nếu không có kháng thể bảo hộ.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập (Replication Protocol) không?

Có. Quy trình được chi tiết hóa hoàn toàn: từ công thức gây tối miễn dịch cho thỏ bằng chủng CDV chuẩn, lịch tiêm nhắc lại, thông số vận hành màng lọc TFF (áp suất xuyên màng TMP, kích thước lỗ màng lọc, lưu lượng dòng), tiêu chuẩn kiểm nghiệm vô trùng vô hại theo TCVN 8684-6:2001, đến quy trình thử nghiệm hiệu lực trung hòa virus in vitro và liều dùng in vivo trên từng kg thể trọng.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào?

1. Nghiên cứu công nghệ biểu hiện kháng thể đơn dòng tái tổ hợp gắn mảnh Fc chó hóa (caninized mAbs).
2. Xây dựng ngân hàng dịch tễ phân tử CDV giám sát sự tái tổ hợp gen giữa các quần thể động vật nuôi và động vật hoang dã tại các vườn quốc gia Việt Nam.
3. Nghiên cứu vaccine thế hệ mới đa giá kết hợp kháng nguyên bảo hộ chéo giữa CDV và các chủng virus đột biến mới nổi.

Kết luận

1. Xác lập bức tranh dịch tễ học toàn diện: Khảo sát trên quy mô lớn $18.244$ ca bệnh trong 6 năm (2013 - 2018) tại Hà Nội, xác định tỷ lệ nhiễm CDV trung bình $3,15%$, tập trung cao nhất ở lứa tuổi $2 - 6$ tháng ($7,13%$), mùa đông ($5,24%$), trên giống Bergie ($5,42%$) và H'Mông cộc ($5,72%$).
2. Làm chủ công nghệ sản xuất kháng thể: Chuẩn hóa thành công quy trình công nghệ sản xuất kháng thể kháng virus Care trên thỏ $3 - 4$ tháng tuổi bằng kỹ thuật siêu lọc TFF, tạo ra thành phẩm đạt hiệu giá kháng thể $9\log_2$, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn vô trùng, thuần khiết và an toàn theo TCVN 8684-6:2001.
3. Chứng minh hiệu lực trị liệu phân tầng: Đánh giá hiệu quả bảo hộ $100%$ trong phòng bệnh và thiết lập tỷ lệ chữa khỏi $99%$ ở giai đoạn khởi phát lâm sàng với liều $0,5\text{ ml}/2 - 5\text{ kg}$ thể trọng trong 3 ngày; làm rõ giới hạn hiệu quả khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn tổn thương thần kinh trung ương.
4. Xây dựng phác đồ lâm sàng chuẩn mực: Ban hành 2 phác đồ điều trị ứng dụng hiệu quả tại hệ thống các bệnh viện, phòng khám thú y đô thị, đạt tỷ lệ hồi phục $61,7%$ đối với các ca bệnh phát hiện sớm.
5. Đóng góp giá trị kinh tế - xã hội bền vững: Khẳng định năng lực tự chủ công nghệ sản xuất sinh phẩm y sinh thú y chất lượng cao tại Việt Nam, mở ra hướng tiếp cận bền vững trong bảo vệ sức khỏe động vật cảnh và bảo tồn các giống gen quý bản địa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN THỊ HUYỀN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH CARE Ở CHÓ NUÔI TẠI HÀ NỘI VÀ CHẾ KHÁNG THỂ PHÒNG TRỊ BỆNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN THỊ HUYỀN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH CARE Ở CHÓ NUÔI TẠI HÀ NỘI VÀ CHẾ KHÁNG THỂ PHÒNG TRỊ BỆNH Ngành : Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi Mã số : 9 64 01 02 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Hữu Nam 2. Phạm Ngọc Thạch HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, cùng công ty Hanvet. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Thị Huyền i LỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự động viên của đồng nghiệp và bạn bè; sự giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần của cơ quan và gia đình. Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến Cha, Mẹ người đã sinh thành dưỡng dục tôi. Nguyễn Hữu Nam, PGS.

Phạm Ngọc Thạch đã hết lòng hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành luận án này. Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ông Nguyễn Hữu Vũ, Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dược thú y Hanvet cùng toàn thể Ban Lãnh Đạo Công ty, đã giúp đỡ tôi về vật chất, tinh thần và tạo điều kiện cho tôi về thời gian, địa điểm nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo và Các thầy cô giáo trong Bộ môn Bệnh lý; Các thầy cô giáo trong Khoa Thú y – Học viện Nông nghiệp Việt Nam: đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Cảm ơn Anh Trần Văn Khánh, PTGĐ Công ty Hanvet; Ban Lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu và sinh phẩm công ty Hanvet và đặc biệt là toàn bộ cán bộ nhân viên Bệnh viện Thú Cảnh Hanvet: Chị Lê Thị My, anh Lê Phạm Trịnh Công, chị Lê Thị Nụ.

đã giúp đỡ hỗ trợ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu này. Xin gửi lời cảm ơn và lời yêu thương đến đại gia đình tôi: Bố, Mẹ, Chồng và các con., các anh chị em của tôi, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Huyền ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận án.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh Care. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu bệnh Care ở Việt Nam. Đặc tính sinh học của virus gây bệnh Care. Đặc điểm hình thái, cấu trúc, phân loại. Đặc tính sinh học của virus.

Đặc tính sinh học phân tử của virus. Bệnh Care trên chó. Dịch tễ học. Cơ chế sinh bệnh.

Đặc điểm bệnh lý. Phòng và điều trị bệnh. Một số nghiên cứu về áp dụng điều trị bệnh Care bằng kháng huyết thanh. Nội dung và Phương pháp nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh Care ở chó tại Hà Nội. Nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care. Nghiên cứu gây bệnh thực nghiệm và điều trị thử nghiệm bệnh Care bằng kháng thể kháng virus Care.

Vật liệu nghiên cứu. Trang thiết bị và dụng cụ. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm của bệnh Care. Phương pháp nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care. Phương pháp gây bệnh thực nghiệm và điều trị thực nghiệm. Phương pháp điều trị thử nghiệm bằng kháng thể kháng virus Care.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và Thảo luận. Kết quả xác định một số đặc điểm của bệnh Care. Kết quả xác định tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó đến khám tại các phòng khám thú y trên địa bàn Hà Nội.

Kết quả kiểm tra chó mắc Care bằng test chẩn đoán nhanh CDV-Ag. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo địa bàn điều tra. Tỷ lệ mắc bệnh Care theo giống chó. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo lứa tuổi.

Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo mùa. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo tính biệt. Một số hình ảnh triệu chứng điển hình của chó mắc bệnh Care. Kết quả nghiên cứu bệnh tích đại thể và vi thể của chó mắc bệnh Care.

Nghiên cứu chế tạo kháng thể kháng virus Care. Nghiên cứu quy trình chế tạo kháng thể kháng virus Care. Chế tạo thử nghiệm kháng thể kháng virus Care quy mô Pilot. Kết quả gây bệnh thực nghiệm và điều trị thử nghiệm.

Kết quả gây bệnh thực nghiệm. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm kháng thể kháng virus Care trong phòng và trị bệnh. Kết luận và Kiến nghị. 103 Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến luận án.

104 Tài liệu tham khảo. 114 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng anh Nghĩa tiếng việt ADN acid nucleic Phân tử polyme chứa thông tin di truyền ARN Acid Ribonucleic acid Phân tử polyme chứa thông tin di truyền C Control cDNA complementary DNA Chuỗi mạch đơn của ADN CDV Cannine Distemper Virus Virus gây bệnh Care ở chó CDVag Cannine Distemper Virus antigen kháng nguyên CDV CEF chick embryo fibroblasts Tế bào xơ phôi gà CPE cytopathogenic effect Bệnh tích tế bào DMEM Dulbecco's Modified Môi trường nuôi cấy tế bào Eagle Medium do ông Dulbecco phát triển FBS Fetal bovine serum Huyết thanh thai bò FCS Fetal calf serum Huyết thanh thai bê IgA immunoglobulin A Globlin miễn dịch dòng A IgD immunoglobulin D Globlin miễn dịch dòng D IgE immunoglobulin E Globlin miễn dịch dòng E IgG immunoglobulin G Globlin miễn dịch dòng G IgM immunoglobulin M Globlin miễn dịch dòng M KKT anti - antibody Kháng kháng thể KN Antigen Kháng nguyên KT antibody Kháng thể T Test TCID50 tissue culture infectious dose 50% Liều gây nhiễm 50% tế bào Vero-DST Vero Dog Slam Tag Tế bào vero gắn pCAGdogSlam vào plasmid TCVN 8684- - Theo tiêu chuẩn Việt Nam 6:2001. 8684-6:2001 vi DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Các loại vaccine và kháng thể kháng virus Care đang dùng tại Việt Nam.

Kết quả xác định tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó đến khám tại các phòng khám trên địa bàn Hà Nội. Kết quả kiểm tra chó mắc Care bằng test chẩn đoán nhanh CDV Ag. Tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó theo địa bàn điều tra tại Hà Nội. Kết quả xác định tỷ lệ mắc bệnh Care theo giống chó.

Kết quả xác định tỷ lệ mắc Care theo lứa tuổi. Kết quả xác định tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo mùa vụ .7 Kết quả xác định tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo tính biệt. Kết quả cô đặc huyết thanh bằng hệ thống lọc TFF. Kết quả thử nghiệm chế tạo kháng thể Care quy mô Pilot.

Kết quả ra chai và kiểm nghiệm 03 lô sản phẩm kháng thể Care. Kết quả xét nghiệm virus Care bằng phương pháp RT - PCR. Kết quả xét nghiệm virus Care bằng phương pháp RT - PCR. Biến động thân nhiệt của chó sau khi được gây bệnh với chủng CDV-HV và điều trị thực nghiệm bằng chế phẩm kháng huyết thanh Care.

Biến động tần số hô hấp của chó sau khi được gây bệnh với chủng CDV- HV và điều trị thực nghiệm bằng chế phẩm kháng huyết thanh Care. Biến động tần số tim của chó sau khi được gây bệnh với chủng CDV-HV và điều trị thực nghiệm bằng chế phẩm kháng huyết thanh Care. Triệu chứng lâm sàng của chó gây nhiễm CDV-HV thực nghiệm. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu huyết học chủ yếu của chó gây bệnh với chủng CDV-HV thực nghiệm.

Bệnh tích vi thể chủ yếu của chó được gây nhiễm CDV-HV thực nghiệm. Kết quả nhuộm hóa mô miễn dịch của các cơ quan. Kết quả bước đầu điều trị thử nghiệm chó gây nhiễm virus Care. Kết quả thử nghiệm kháng thể kháng virus Care trong phòng bệnh Care.

Kết quả thử nghiệm kháng thể trong điều trị bệnh Care. Hiệu quả điều trị bằng kháng thế kháng virus Care tại các phòng khám (liều tiêm 0,5 ml/2-5kg thể trọng). Hiệu quả điều trị bằng kháng thể kháng virus Care tại phòng khám (liều tiêm 1 ml-1,5/2-5kg thể trọng). So sánh 2 phác đồ điều trị bằng kháng thể chống bệnh Care theo lứa tuổi.

So sánh 2 phác đồ điều trị bằng kháng thể chống bệnh Care theo giống chó. 100 viii DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang 2. Mô hình cấu trúc của virus Canine Distemper (CDV). Minh họa cho kết quả kiểm tra nhanh bệnh Care bằng test CDV Ag.

Hình ảnh một số kết quả thử nghiệm nhanh bằng test CDV-Ag. Một số triệu chứng điển hình của chó mắc bệnh Care. Bệnh tích đại thể của chó mắc bệnh Care. Một số hình ảnh bệnh tích vi thể ở chó bị nhiễm virus Care.

Sơ đồ tối mễn dịch cho động vật thí nghiệm để xác định loài động vật dùng sản xuất kháng thể Care. Hiệu giá kháng thể Care sau gây tối miễn dịch ở động vật thí nghiệm. Hiệu giá kháng thể Care theo lứa tuổi động vật. Hiệu giá kháng thể Care theo quy trình tiêm.

Sơ đồ chế kháng thể Care trên thỏ. Sơ đồ lắp đặt hệ thống TFF. Máy lọc tiếp tuyến TFF. Kết quả điện di thực hiện phản ứng RT-PCR sau 5 ngày gây nhiễm CDV-HV .