Luận án tiến sĩ nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do actinobacillus pleuropneumoniae pasteurella multocida streptococcus suis và sử dụng vacxin phòng bệnh

Nghiên cứu bệnh lý viêm phổi ở lợn do Actinobacillus pleuropneumoniae và vi khuẩn khác, phân tích nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Đỗ Tất Đạt
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Hiên
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý viêm phổi ở lợn do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN ÁN
• 6. THESIS ABSTRACT
• 7. PHẦN 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh lý viêm phổi ở lợn

Bệnh lý viêm phổi ở lợn do Actinobacillus pleuropneumoniae và các vi khuẩn khác đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Các nghiên cứu cho thấy, bệnh này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của đàn lợn. Bệnh lý lợn thường gặp phải là bệnh truyền nhiễm, trong đó Actinobacillus pleuropneumoniae là một trong những tác nhân chính gây ra tình trạng viêm phổi. Theo thống kê, bệnh có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở lợn, đặc biệt là lợn con sau cai sữa. Việc nhận diện và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại trong ngành chăn nuôi.

1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm phổi ở lợn

Nghiên cứu về bệnh viêm phổi ở lợn đã được thực hiện trên toàn thế giới, đặc biệt là tại Việt Nam. Các nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các tác nhân gây bệnh, triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh. Các vi khuẩn như Pasteurella multocida và Streptococcus suis cũng được xác định là những tác nhân gây bệnh quan trọng. Việc tìm hiểu đặc điểm sinh lý bệnh và cơ chế gây bệnh của các vi khuẩn này là cần thiết để phát triển các phương pháp phòng ngừa hiệu quả.

II. Đặc điểm bệnh lý và triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng của lợn mắc bệnh viêm phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae thường bao gồm sốt, khó thở, ho, và bỏ ăn. Bệnh tích đại thể có thể thấy rõ qua việc quan sát phổi có hiện tượng viêm, có dịch tiết và bọt khí trong khí quản. Theo nghiên cứu, triệu chứng này có thể xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh chóng, gây thiệt hại lớn cho đàn lợn. Việc chẩn đoán sớm và chính xác là rất quan trọng để áp dụng các biện pháp điều trị kịp thời.

2.1. Bệnh tích đại thể

Bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh viêm phổi do Pasteurella multocida thường thể hiện qua tình trạng viêm phổi thùy, có thể kèm theo hiện tượng viêm màng phổi. Việc phát hiện sớm các triệu chứng này giúp cho việc điều trị và phòng ngừa bệnh hiệu quả hơn. Các bệnh tích khác như viêm khớp và viêm màng não cũng có thể xuất hiện ở lợn mắc bệnh do Streptococcus suis, gây khó khăn trong việc điều trị và kiểm soát bệnh.

III. Phát triển vaccine phòng bệnh

Việc phát triển vaccine cho lợn nhằm phòng ngừa bệnh viêm phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae và các vi khuẩn khác là một trong những giải pháp quan trọng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vaccine đa giá vô hoạt có thể giúp tăng cường khả năng miễn dịch cho lợn, từ đó giảm thiểu tình trạng nhiễm bệnh. Quy trình sản xuất vaccine cần được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng và hiệu lực của vaccine.

3.1. Quy trình sản xuất vaccine

Quy trình sản xuất vaccine đa giá vô hoạt bao gồm nhiều bước, từ việc sản xuất kháng nguyên cho đến kiểm nghiệm chất lượng vaccine. Các kháng nguyên từ Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida, và Streptococcus suis được pha trộn với nhũ dầu để tạo thành vaccine hiệu quả. Việc kiểm nghiệm vaccine cũng rất quan trọng để đảm bảo vaccine an toàn và có khả năng tạo miễn dịch tốt cho lợn.

IV. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong việc hiểu rõ hơn về bệnh lý lợn mà còn góp phần vào việc xây dựng các phương pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc phát triển vaccine và các biện pháp phòng ngừa giúp giảm thiểu thiệt hại cho ngành chăn nuôi, nâng cao sức khỏe đàn lợn và tăng năng suất chăn nuôi. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ các bệnh truyền nhiễm.

4.1. Ứng dụng thực tiễn trong chăn nuôi

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trực tiếp vào thực tiễn chăn nuôi, giúp các hộ chăn nuôi có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn. Việc áp dụng vaccine đúng cách sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở lợn, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành chăn nuôi. Ngoài ra, nghiên cứu cũng mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo về bệnh truyền nhiễm ở lợn, góp phần bảo vệ sức khỏe động vật và an toàn thực phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ TẤT ĐẠT NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE, PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH Ngà nh: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi Mã số : 9 64 01 02 Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Hiên PGS. Cù Hữu Phú NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đỗ Tất Đạt i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Bá Hiên và PGS. Cù Hữu Phú đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Vi sinh vật Truyền nhiễm, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Bộ môn Vi trùng, Viện Thú y, Viện Công nghệ sinh học -Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Công ty Cổ phần Thuốc thú y Marphavet đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và các cơ quan đoàn thể đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đỗ Tất Đạt ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục hình.

x Trích yếu luận án. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu trên thế giới về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin phòng bệnh. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin phòng bệnh.

Vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae và bệnh viêm phổi ở lợn. Bệnh viêm phổi do vi khuẩn A. pleuropneumoniae gây ra ở lợn. Vi khuẩn Pasteurella multocida và bệnh viêm phổi ở lợn.

Bệnh viêm phổi lợn do vi khuẩn P. multocida gây ra. Vi khuẩn Streptococcus suis và bệnh do vi khuẩn gây ra ở lợn. Bệnh do vi khuẩn S.

suis gây ra ở lợn. Các chất bổ trợ thường dùng trong sản xuất vacxin. Chất bổ trợ của vacxin. Muối khoáng.

Chất nhũ tương. Các chất cao phân tử. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A.

suis gây ra. Nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của bộ giống sản xuất vacxin phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra. Nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A.

suis gây ra. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra.

Phương pháp nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra. Phương pháp nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra.

Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. pneumoniae gây ra. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn P. multocida gây ra.

Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn S. suis gây ra. Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra.

Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. pleuropneumoniae gây ra. Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn P. multocida gây ra.

Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn S. suis gây ra. Nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra.

Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra. Kết quả đánh giá chất lượng vacxin bán thành phẩm. Kết quả so sánh khả năng sinh miễn dịch của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu chống lại vi khuẩn A.

Kết quả xác định liều tiêm vacxin viêm phổi lợn. Kết quả xây dựng quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt bổ trợ nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn. Kết quả xây dựng quy trình sử dụng vacxin đa giá vô hoạt bổ trợ nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi cho lợn. Kết luận và đề nghị.

104 Danh mục công trình khoa học đã công bố có liên quan đến luận án. 105 Tài liệu tham khảo. 117 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ aa Amino acid A. pleuropneumoniae Actinobacillus pleuropneumoniae BHI Brain Heart Infusion BNNPTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bp Base pair CI Confidence Interval CHLB Cộng hòa liên bang DNA Deoxyribonucleic acide dNTP Deoxyribonucleoside triphosphate ELISA Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay FAO Food and Agriculture Organization HT Huyết thanh KHKT Khoa học kỹ thuật M.

hyopneumoniae Mycoplasma hyopneumoniae NAD Nicotinamide adenine dinucleotide NXB Nhà xuất bản OIE Office International des Epizooties OD Optical Dentsity DO Dissolved Oxygen P. multocida Pasteurella multocida PCR Polymerase Chain Reaction PLLO Pleuropneumonia-like organism RNA Ribonucleic acid RT-PCR Reverse transcription polymerase chain reaction S. suis Streptococcus suis TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam THB Todd Hewitt Broth TN Thí nghiệm TSB Tryptic Soy Broth TYE Tryptone Yeast Extract Broth TW Tryptone water vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3. Trình tự mồi dùng để xác định gen omlA của A.

Trình tự các cặp mồi dùng để xác định serotype A, D của Pasteurella multocida. Trình tự mồi dùng để xác định gen gdh của Streptococcus suis theo tiêu chuẩn quốc gia- TCVN 8400-2:2010. Thành phần phản ứng. Chu trình nhiệt.

Trình tự các cặp mồi dùng để xác định gen quy định sản sinh ba loại độc tố Apx của A. Trình tự các cặp mồi dùng để xác định một số gen mã hoá các yếu tố độc lực của Streptococcus suis. Trình tự các mồi dùng để xác định các serotype 1, 2, 7, 9 của Streptococcus suis. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn A.

Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm A. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn P. Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm P. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn S.

Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm S. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất A. Kết quả xác định gen sản sinh độc tố của giống sản xuất A. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn A.

Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất P. Kết quả xác định yếu tố độc lực của giống sản xuất P. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn P. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất S.

Kết quả xác định yếu tố độc lực của giống sản xuất S. Kết quả xác định serotype của các chủng S. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn S. Kết quả nuôi cấy vi khuẩn bằng phương pháp lên men sục khí.

Kết quả kiểm tra đậm độ, thuần khiết và vô trùng của lô giống đơn giá. Kết quả kiểm tra thuần khiết và vô trùng của vacxin đa giá bán thành phẩm. Kết quả kiểm tra an toàn của vacxin bán thành phẩm trên chuột nhắt trắng. Kết quả kiểm tra an toàn của vacxin bán thành phẩm trên lợn.

Kết quả thử hiệu lực của vacxin trên chuột nhắt trắng bằng phương pháp thay thế. Kết quả kiểm tra hiệu lực vacxin trên lợn bằng phương pháp trọng tài. Kết quả kiểm tra kháng thể trên lợn tiêm vacxin vô hoạt nhũ dầu phòng viêm phổi lợn kháng lại vi khuẩn A. Kết quả so sánh hình thành kháng thể kháng vi khuẩn A.

pleuropneumoniae của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu bằng phương pháp ELISA. Kết quả so sánh hiệu giá kháng thể kháng vi khuẩn P. multocida của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu. Kết quả so sánh hiệu giá kháng thể kháng vi khuẩn S.

suis của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu. Kết quả xác định kháng thể ở lợn tiêm vacxin với liều tiêm khác nhau .