Lễ Hội Đền Đồng Bằng Xã An Lễ, Huyện Quỳnh Phụ, Tỉnh Thái Bình: Nét Đẹp Văn Hóa Địa Phương

Khám phá luận văn tốt nghiệp về lễ hội đền Đồng Bằng, xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, tìm hiểu giá trị văn hóa và lịch sử.

• Tác giả: Nguyễn Quang Thưởng
• Người hướng dẫn: Tăng Chánh Tín
• Trường học: Đại học Sư phạm Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Khám Phá Lễ Hội Đền Đồng Bằng Xã An Lễ, Huyện Quỳnh Phụ, Tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi đề tài
• 0.5. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• 0.5.1. Nguồn tài liệu
• 0.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5.2.1. Phương pháp luận
• 0.5.2.2. Phương pháp lịch sử logic
• 0.5.2.3. Phương pháp thu thập tài liệu
• 0.5.2.4. Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp
• 0.5.2.5. Phương pháp quan sát trực tiếp
• 0.6. Đóng góp của khóa luận
• 0.7. Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan về lễ hội
• 1.1.1. Khái niệm lễ hội
• 1.2. Đặc điểm của lễ hội
• 1.2.1. Tính thiêng
• 1.2.2. Tính cộng đồng
• 1.2.3. Tính địa phương
• 1.2.4. Tính cung đình
• 1.2.5. Tính đương đại
• 1.2.6. Tính diễn xướng
• 1.2.7. Nghệ thuật tạo hình, trang trí
• 1.3. Lễ hội ở Việt Nam
• 1.3.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2. CHƯƠNG 2: LỄ HỘI ĐỀN ĐỒNG BẰNG – MỘT LỄ HỘI ĐỘC ĐÁO CỦA TỈNH THÁI BÌNH
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ CỦA LỄ HỘI ĐỀN ĐỒNG BẰNG NHẰM MỤC ĐÍCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• 3.1. Ý nghĩa và mục tiêu của công tác bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội đối với du lịch
• 3.2. Công tác quản lý các hoạt động tại lễ hội
• 3.2.1. Bên trong đền
• 3.2.2. Bên ngoài đền
• 3.3. Các hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại lễ hội
• 3.3.1. Kinh doanh ẩm thực
• 3.3.2. Kinh doanh hàng lưu niệm, đặc sản
• 3.3.3. Các loại hình kinh doanh khác
• 3.4. Hệ thống cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật phục vụ du khách
• 3.5. Công tác bảo vệ môi trường của lễ hội
• 3.6. Đề xuất một số giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị của lễ hội đền Đồng Bằng nhằm mục đích phát triển du lịch
• 3.6.1. Giải pháp về nghiên cứu và tôn vinh
• 3.6.2. Giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị lễ hội
• 3.6.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý
• 3.6.4. Giải pháp đầu tư đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng, dịch vụ phục vụ du khách
• 3.6.5. Giải pháp bảo vệ môi trường, giữ gìn trật tự an ninh lễ hội
• 3.6.6. Giải pháp quảng bá, truyền thông
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về lễ hội

Lễ hội là một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt Nam, thể hiện sự kết nối giữa con người với thần linh và cộng đồng. Theo Gs. Hoàng Phê (2016), lễ hội bao gồm hai phần: 'Lễ' và 'Hội'. 'Lễ' thể hiện lòng tôn kính, trong khi 'Hội' là hoạt động văn hóa, nghệ thuật của cộng đồng. Lễ hội không chỉ là dịp để con người tìm kiếm niềm vui, mà còn là nơi bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đặc điểm của lễ hội bao gồm tính thiêng, tính cộng đồng, tính địa phương, và tính cung đình. Những yếu tố này tạo nên sự đa dạng và phong phú cho các lễ hội ở Việt Nam, trong đó có lễ hội đền Đồng Bằng tại xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.

1.1. Khái niệm lễ hội

Lễ hội được định nghĩa là một hoạt động văn hóa mang tính cộng đồng, thể hiện ước mơ và nguyện vọng của con người. Theo Nguyễn Văn Huyên (2017), lễ hội không chỉ là nơi để con người thể hiện lòng tôn kính mà còn là dịp để giao lưu, kết nối giữa các thành viên trong cộng đồng. Lễ hội đền Đồng Bằng cũng không ngoại lệ, khi nó không chỉ là một sự kiện tôn giáo mà còn là một hoạt động văn hóa quan trọng, thu hút đông đảo người dân tham gia.

1.2. Đặc điểm của lễ hội

Lễ hội có nhiều đặc điểm nổi bật như tính thiêng, tính cộng đồng, và tính địa phương. Tính thiêng thể hiện qua các nghi lễ tôn kính thần linh, trong khi tính cộng đồng thể hiện qua sự tham gia của đông đảo người dân. Tính địa phương giúp lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa của từng vùng miền. Những đặc điểm này không chỉ làm cho lễ hội trở nên phong phú mà còn tạo ra sự kết nối giữa các thế hệ trong cộng đồng.

II. Lễ hội đền Đồng Bằng Một lễ hội độc đáo của tỉnh Thái Bình

Lễ hội đền Đồng Bằng là một trong những lễ hội truyền thống nổi bật tại tỉnh Thái Bình, diễn ra từ ngày 20 đến 26 tháng Tám âm lịch hàng năm. Lễ hội không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn cả du khách từ khắp nơi. Di tích lịch sử đền Đồng Bằng có giá trị văn hóa và tâm linh sâu sắc, thể hiện qua các nghi lễ và hoạt động văn hóa phong phú. Lễ hội bao gồm phần lễ và phần hội, trong đó phần lễ có các nghi thức tôn kính thần linh, còn phần hội là các trò chơi dân gian, tạo nên không khí vui tươi, sôi động. Lễ hội đền Đồng Bằng không chỉ là dịp để người dân tưởng nhớ đến tổ tiên mà còn là cơ hội để phát triển du lịch địa phương.

2.1. Di tích lịch sử đền Đồng Bằng

Đền Đồng Bằng không chỉ là nơi thờ phụng mà còn là biểu tượng văn hóa của xã An Lễ. Vị trí địa lý của đền thuận lợi cho việc thu hút khách du lịch. Lịch sử hình thành của đền gắn liền với các truyền thuyết về công lao giữ nước của các vị thần. Giá trị của di tích không chỉ nằm ở kiến trúc mà còn ở các giá trị văn hóa, tâm linh mà nó mang lại cho cộng đồng.

2.2. Lễ hội đền Đồng Bằng

Lễ hội đền Đồng Bằng diễn ra trong không khí trang nghiêm và linh thiêng. Thời gian tổ chức lễ hội được xác định rõ ràng, với các hoạt động phong phú từ phần lễ đến phần hội. Công tác chuẩn bị cho lễ hội được thực hiện chu đáo, từ việc trang trí đền đến tổ chức các trò chơi dân gian. Các nghi lễ chính trong lễ hội không chỉ thể hiện lòng tôn kính mà còn là dịp để cộng đồng gắn kết, tạo nên một không khí đoàn kết và vui tươi.

III. Thực trạng và giải pháp bảo tồn phát huy giá trị của lễ hội đền Đồng Bằng nhằm mục đích phát triển du lịch

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của lễ hội đền Đồng Bằng là rất cần thiết trong bối cảnh phát triển du lịch hiện nay. Công tác quản lý lễ hội cần được chú trọng để đảm bảo các hoạt động diễn ra một cách trật tự và an toàn. Bên cạnh đó, cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, từ cơ sở hạ tầng đến các hoạt động kinh doanh, nhằm thu hút du khách. Việc bảo vệ môi trường và giữ gìn trật tự an ninh trong lễ hội cũng cần được quan tâm. Các giải pháp quảng bá, truyền thông về lễ hội cũng rất quan trọng để nâng cao nhận thức của cộng đồng và du khách về giá trị văn hóa của lễ hội đền Đồng Bằng.

3.1. Ý nghĩa và mục tiêu của công tác bảo tồn

Công tác bảo tồn lễ hội không chỉ nhằm gìn giữ các giá trị văn hóa mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch. Việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống sẽ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của lễ hội, từ đó tạo ra sự gắn kết giữa các thế hệ. Mục tiêu của công tác bảo tồn là tạo ra một môi trường văn hóa phong phú, đa dạng, đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách.

3.2. Đề xuất một số giải pháp

Để phát triển du lịch tại lễ hội đền Đồng Bằng, cần có các giải pháp cụ thể như nâng cao hiệu quả công tác quản lý, đầu tư đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng, và bảo vệ môi trường. Các hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại lễ hội cũng cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của du khách. Giải pháp quảng bá, truyền thông về lễ hội cũng rất quan trọng để thu hút sự quan tâm của du khách và nâng cao giá trị văn hóa của lễ hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế - xã hội của đất nƣớc, đời sống của con ngƣời Việt Nam ngày đƣợc nâng cao, kéo theo đó là sự gia tăng về nhu cầu tham gia sinh hoạt, hƣởng thụ văn hóa tinh thần. Lễ hội là một loại hình sinh hoạt văn hóa tinh thần độc đáo, phong phú, đa dạng đáp ứng đƣợc những nhu cầu cần thiết của con ngƣời. Sau những ngày tháng lao động vất vả mệt nhọc, đến với những dịp lễ hội là lúc con ngƣời tìm lại chính mình, đƣợc tịnh tâm, đƣợc hòa đồng, cộng cảm với tất cả trong một không gian, không khí linh thiêng nhƣ vậy.

Tham dự vào lễ hội, con ngƣời sẽ cảm thấy thanh thản hơn, nhẹ nhàng hơn. Đến với lễ hội cũng là dịp để con ngƣời đƣợc giao hòa, gần gũi với thần linh hơn, kính trọng, cảm tạ và cầu xin những điều may mắn sẽ đến với bản thân, gia đình và bạn bè. Chính bởi lẽ đó mà lễ hội nói chung, lễ hội truyền thống nói riêng ngày nay càng thu hút đƣợc sự quan tâm đông đảo của mọi ngƣời. Và lễ hội đền Đồng Bằng, xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình là một trong những lễ hội truyền thống đã để lại những ấn tƣợng sâu đậm đến đông đảo mọi ngƣời.

Mảnh đất Quỳnh Phụ- Thái Bình là nơi có nhiều lễ hội diễn ra nhƣ hội làng An Thái, hội A Sào, lễ hội đền Trần ở An Vũ… Trong đó lễ hội đền Đồng Bằng là lễ hội nổi tiếng, khai hội chính thức từ ngày 20 đến ngày 26 tháng Tám âm lịch hàng năm với quy mô lớn, sinh động và linh thiêng đã thu hút hàng vạn ngƣời trong tỉnh và khách thập phƣơng về dự. Lễ hội đền Đồng Bằng đáp ứng đƣợc nhu cầu đi tìm hạnh phúc của con ngƣời thông qua niềm tin tôn giáo. Đây còn là dịp để củng cố và phát triển mối quan hệ cá nhân - gia đình - công đồng - quốc gia trên cơ sở một hệ giá trị dân tộc. Đặc biệt, lễ hội đền Đồng Bằng còn làm cho diện mạo của đời sống văn hóa của địa phƣơng thêm sinh động, đa dạng và là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội.

Bên cạnh những mặt tích cực thì lễn hội đền Đồng Bằng còn tồn tại những hạn chế nhƣ sự thiếu đa dạng về nội dung, chƣa thỏa mãn đƣợc nhu cầu Luan van thẩm mỹ, vấn đề vệ sinh môi trƣờng, vấn đề lợi dụng lễ hội để kiếm lời bất chính, và các tệ nạn xã hội nhƣ cờ bạc, lừa đảo, móc túi, ăn xin… Từ thực tế trên, việc quan tâm tìm hiểu, đánh giá đúng thực trạng lễ hội, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động lễ hội, bảo tồn, phát huy và khai thác hết giá trị của lễ hội đền Đồng Bằng nhằm mục đích phát triển du lịch là vấn đề đặc biệt quan trọng. Đồng thời, với ý thức trách nhiệm của một ngƣời con của quê hƣơng Quỳnh Phụ, Thái Bình trƣớc một di sản quý báu của cha công; tôi đã mạnh dạn chọn đề tài : “Lễ hội đền Đồng Bằng xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong kho tàng các giá trị văn hóa Việt Nam, lễ hội truyền thống là một di sản tinh thần vô giá mà ông cha ta đã để lại. Lễ hội là một hình thức sinh hoạt văn hóa của cộng đồng thể hiện đầy đủ bản sắc, giá trị văn hóa của một vùng quê nói riêng và dân tộc nói chung.

Theo thống kê 2009, hiện cả nƣớc Việt Nam có 7.966 lễ hội; trong đó có 7.039 lễ hội dân gian (chiếm 88,36%), 332 lễ hội lịch sử (chiếm 4,16%), 544 lễ hội tôn giáo (chiếm 6,28%), 10 lễ hội du nhập từ nƣớc ngoài (chiếm 0,12%), còn lại là lễ hội khác (chiếm 0,5%). Trong những năm qua đã có rất nhiều tác giả đã nghiên cứu về lễ hội Việt Nam. Trƣớc hết phải kể đến nhƣ Lê Hồng Lý, Lê Trung Vũ (2005), “ Lễ hội Việt Nam”, Nhà xuất bản Văn hóa- Thông tin và Hoàng Lƣơng (2002), “Lễ hội truyền thống của các dân tộc Việt Nam khu vực phía Bắc”, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, tác giả đã cung cấp một cách có hệ thống lý thuyết và đặc điểm chủ yếu của lễ hội truyền thống các dân tộc Việt Nam khu vực phía Bắc. Công trình phải kể đến nữa là Nhiều tác giả (2002), “ Kho tàng lễ hội cổ truyền Việt Nam”, Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc, với cái nhìn tổng quan về lễ hội cổ truyền gắn với vùng văn hóa, đã có đƣợc ý nghĩa lý luận và thực tiễn nhất định, đóng góp có hiệu quả vào việc sƣu tầm, nghiên cứu lễ hội cố truyền văn hóa dân gian và dân tộc… Luan van Lễ hội đền Đồng Bằng ở xã An lễ huyện Quỳnh Phụ là một lễ hội tâm linh lớn, có truyền thuyết liên quan đến công lao giữ nƣớc của Vua cha Bát Hải Đồng Đình (Long cung hoàng tử Giao Long).

Lễ hội là một món ăn tinh thần không thể thiếu của ngƣời dân Xã An Lễ và khách du lịch thập phƣơng. Vì vậy lễ hội đã thu hút khá nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, nghiên cứu lịch sử về đây tìm hiều và đã có nhiều công trình, bài nghiên cứu có liên quan đến vấn đề này. Lễ hội đền Đông Bằng đã xuất hiện trong một số các bài viết đăng trên các báo, tạp chí của Thái Bình nhƣ bài viết (02/12/2014), “Đền Đồng Bằng – nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống cần được bảo tồn và phát huy” Cổng thông tin điện tử Thái Bình. Đã giới thiệu cũng nhƣ cung cấp thông tin về lịch sử hình thành và khái quát các hoạt động diễn rat rang lễ hộ và giá trị văn hóa, kiến trúc của đền Đồng Bằng đến bạn đọc.

Tuy nhiên tác phẩm này mới chỉ đề cập một cách chung chung về lễ hội chƣa đi sâu vào nghiên cứu lễ hội và vấn đề khai thác bảo tồn các giá trị lịch sử - văn hóa của lễ hội. Do đó, tuy không phải là một để tài mới, song khóa luận này, tôi đi sâu tìm hiểu cụ thể nguồn gốc hình thành, qúa trình phát triển, các bƣớc tiến hành trong lễ hội… và đặc biệt là vấn đề khai thác và bảo tồn các giá trị lịch sử - văn hóa của lễ hội để sử dụng vào việc phát triển du lịch tại lễ hội. Mục tiêu nghiên cứu - Khóa luận tìm hiểu về di tích lịch sử và lễ hội đền Đồng Bằng. - Khảo sát và đánh giá về công tác quản lý và thực trạng phát triển du lịch tại đền Đông Bằng - Đồng thời đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả phát triển du lịch tại đền Đồng Bằng.

Đối tƣợng và phạm vi đề tài - Đối tượng: - Di tích lịch sử và lễ hội đền Đồng Bằng; công tác tổ chức, quản lý lễ hội và phát triển du lịch tại đền Đồng Bằng. - Phạm vi nghiên cứu: Lễ hội đền Đồng Bằng xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình. Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu 5. Nguồn tài liệu Nguồn tài liệu đƣợc lấy từ các phƣơng tiện thông tin đại chúng.

Các tài liệu cũng đƣợc lấy từ các tạp chí và các sách vở nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu Để cho nội dung phong phú và sát với thực tế, tôi đã kết hợp nhiều phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: Phƣơng pháp quan sát thực tiễn: quan sát thực tế công tác tín dụng, các nghiệp vụ quy trình tín dụng tại chi nhánh để có cái nhìn thực tiễn và tổng quan Phƣơng pháp thu thập thông tin: thu nhập thông tin cần thiết về tín dụng tại chi nhánh, đồng thời thu thập thêm thông tin trên báo, internet… Phƣơng pháp phân tích, so sánh số liệu theo chỉ tiêu tuyệt đối và tƣơng đối và so sánh. Phương pháp luận Đây là đề tài liên quan đến đời sống văn hóa tình thân, tâm linh của con ngƣời và việc phát triển du lịch. Do vậy tôi dựa trên quan điểm của Đảng về văn hóa và việc vận dụng văn hóa dân tộc để phát triển du lịch.

Phương pháp lịch sử logic Thông qua phƣơng pháp này đề phân tích có cái nhìn đúng đắn hơn các vấn đề có liên quan đến lịch sử của một vùng đất, những tài liệu, câu chuyện có liên quan đến lịch sử dân tộc. Phương pháp thu thập tài liệu Sử dụng phƣơng pháp này vào việc thu thập các tài liệu có liên quan đến lễ hội. các tài liệu có liên quan tới đề tài đƣợc thu thập từ nhiều nguồn khác nhau 5. Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp Tiến hành so sánh đối chiếu các tài liệu, số liệu… sau đó phân tích và tổng hợp các tài liệu dựa trên mục đích nghiên cứu làm cơ sở cho việc hoàn thành khóa luận.

Phương pháp quan sát trực tiếp Vận dụng phƣơng pháp này để quan sát công trình kiến trúc của di tích. Luan van Đồng thời tôi sử dụng phƣơng pháp này vào việc quan sát công việc chuẩn bị lễ hội của chính quyền và ngƣời dân, diễn trình của lễ hội, các trò chơi, cuộc thi diễn ra ở lễ hội… 6. Đóng góp của khóa luận Góp phần tìm hiểu một lễ hội truyền thống ở quê hƣơng – Lễ hội Đền Đồng Bằng. Kết quả nghiên cứu về lễ hội giúp hiểu rõ hơn về lễ hội, giá trị truyền thống, văn hóa của một vùng đất mình đang sống, tinh thần cố kết cộng đồng đƣợc thể hiện qua nhiều sinh hoạt văn hóa trong lễ hội.

Trên cơ sở đó giúp nhìn nhận một các khách quan nhất thực trạng khai thác và bảo tồn các giá trị văn hóa lịch sử - văn hóa của lễ hội. Đề xuất một số giải pháp để phát triển du lịch tại lễ hôi Đền Đồng Bằng. Bố cục của đề tài CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI CHƢƠNG 2.

LỄ HỘI ĐỀN ĐỒNG BẰNG – MỘT LỄ HỘI ĐỘC ĐÁO CỦA TỈNH THÁI BÌNH CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ CỦA LỄ HỘI ĐỀN ĐỒNG BẰNG NHẰM MỤC ĐÍCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH KẾT LUẬN DANH MỤC THAM KHẢO Luan van NỘI DUNG CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Tổng quan về lễ hội 1. Khái niệm lễ hội Gs.