Chương 1 đã trình bày tổng quan về cơ sở hình thành, mục tiêu, phạm vi, phương pháp và ý nghĩa của việc nghiên cứu. Chương 2 nhằm hệ thống cơ sở lý thuyết về sự hài lòng trong công việc và tông hợp một số nghiên cứu trước. Từ những cơ sở lý thuyết này, mô hình nghiên cứu được hình thành. Khái niệm về sự hài lòng trong công việc của cán bộ công chức, viên chức 2.
Khái niệm cán bộ công chức, viên chức Cán bộ, công chức, viên chức là những thuật ngữ cơ bản của chế độ công, vụ, thường xuyên xuất hiện trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong khoa học hành chính, theo các cách tiếp cận khác nhau, người ta đã đưa ra các cách giải thích khác nhau về các thuật ngữ "cán bộ", "công chức" và "viên chức". Thuật ngữ "cán bộ" được sử dụng khá lâu tại các quốc gia xã hội chủ nghĩa và bao hàm trong phạm vi rộng những người làm việc thuộc khu vực nhà nước và tô chức chính trị và các tô chức chính trị - xã hội. Thuật ngữ "công chức", "viên chức" thường được hiểu một cách khái quát là những người được Nhà nước tuyển dụng, nhận một công vụ hoặc một nhiệm vụ nhất định, do Nhà nước trả lương và có nghĩa vụ, bổn phận phục vụ nhân dân, phục vụ Nhà nước theo các quy định của pháp luật + Dinh nghia công chức Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân 19 chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, ha si quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
s+ Định nghĩa viên chức 'Viên chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng theo vị trí việc lam, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng. lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Ching ta có thể phân biệt khái niệm “công chức” và “viên chức” theo. các tiêu chí cơ bản sau: Khái niệm 'Công chức Viên chức [itu chi co bi Tính chất |- Vận hành quyền lực nhà |- Thực hiện chức năng xã hội, trực nước, làm nhiệm vụ quản lý.
tiếp thực hiện kỹ năng, nghiệp vụ - Thực hiện công vụ thường | chuyên sâu xuyên ~ Thực hiện các hoạt động thuần túy mang tính nghiệp vụ, chuyên môn. Hinh thức | Thi tuyển, bd nhiệm, có quyết | Thi tuyên hoặc xết tuyên, do người tuyển dụng | định của cơ quan nhà nước có | đứng đầu đơn vị sự nghiệp công thắm quyền, trong biên ché. | lập được giao quyền tự chủ thực. hiện (hoặc cơ quan có thẩm quyền quản lý thực hiện hoặc theo phân cap) Căn cứ | Yêu câu nhiệm vụ, vị trí việc | Nhu câu công việc, vị trí việc làm, tuyển dụng _| làm và chỉ tiêu biên chế tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
và quỹ tiền lương của đơn vị sự 20 nghiệp công lập Chế độ | Hưởng lương từ ngân sách Hưởng lương từ ngân sách nhà lương nhà nước, theo ngạch bậc. nước theo ngạch bậc, hoặc từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công. lập thực hiện tự chủ tải chính. Nơi — làm | Cơ quan Đảng, nhà nước,tô | Đơn vi sự nghiệp công lập.
việc chức CT-XH, Quân đội, Công an, Toà án, Viện kiểm sát. Tiêu chí|-Năng lực trìnhđộchuyên |-Năng lực, trình độ chuyên đánh giá _ | môn nghiệp vụ, môn nghiệp vụ; ~ Tiến độ và kết quả thực hiện | - Hiệu quả công việc (số lượng, nhiệm vụ; chất lượng). ~ Tỉnh thần trách nhiệm và ~ Thái độ phục vụ nhân dân phối hợp trong thực thi nhiệm vu; - Thái độ phục vu nhân dân. Hình thúc | - Khiến trách; ~ Khiên trách; kỹ luật ~ Cảnh cáo, ~ Cảnh cáo; - Hạ bậc lương; ~ Hạ bậc lương ứ ~ Cách chức; ~ Buộc thôi việc.
Qua những khái niệm về đối tượng công chức và viên chức, tuy có sự khác biệt về căn cứ và hình thức tuyển dụng, chế độ lương, nơi làm việc nhưng về cơ bản các quyền lợi, trách nhiệm, tiêu chí đánh giá và hình thức kỷ luật giữa công chức và viên chức không có sự khác biệt nhiều. Vì vậy khi nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng công việc của công chức, viên chức, tác giả sẽ sử dụng cùng một phương pháp nghiên cứu và cùng bảng câu hỏi. Định nghĩa sự hài lòng công việc Có rất nhiều các định nghĩa khác nhau về sự hài lòng công việc và mỗi nhà nghiên cứu đều có cách nhìn, lý giải riêng qua các công trình nghiên cứu của họ để đưa ra các nguyên nhân có thể dẫn đến sự hài lòng công việc. 21 Nghiên cứu của Smith (2007) chỉ ra rằng công việc giữ vai trò trung tam trong cuộc sống của nhiều người.
Vì vậy, theo Smith, sự hải lòng với công việc của một người là một thành phần quan trọng trong tổng thể hạnh phúc. của người lao động. Theo Vroom (1964), sự hài lòng trong công việc là trạng thái mà người lao động có định hướng hiệu quả rõ ràng đối công việc trong tổ chức, hoặc. thực sự cảm thấy thích thú đối với công việc của họ (Locke, 1976), Weiss (1967) dinh nghĩa rằng hài lòng trong công việc là thái độ về công việc được thể hiện bằng cảm nhận, niềm tin và hành vi của người lao động.
Còn theo Trần Kim Dung (2010) sự hài lòng trong công việc thể hiện thái độ ảnh hưởng, ghi nhận của nhân viên. cạnh khác nhau trong công việc của họ. Theo Smith, Kendal và Hulin (1969), mức độ hài lòng với các thành phần hay khía cạnh của công việc là thái độ ảnh hưởng và ghi nhận của nhân viên về các khía cạnh khác nhau trong công việc (bản chất công việc; cơ hội đào tạo và thăng tiến; lãnh đạo; đồng nghiệp; tiền lương) của họ. Sehermerhom (1993) trích trong Navdeep Kumar (201 1), định nghĩa sự hài lòng đối với công việc là sự phản hồi tích cực đối với những mặt khác nhau trong công việc.
Ông nhấn mạnh những nguyên nhân khiến nhân viên hài lòng đối với công việc của mình bao gồm: vị trí, lãnh đạo, mối quan hệ đồng nghiệp, sự hài lòng công việc, lương thưởng, sự thăng tiến, môi trường. làm việc, cấu trúc tổ chức. Tương tự như vậy, Me Namara (2004) trích trong Muhammad (2010), chỉ ra rằng sự hài lòng công việc đề cập đến cảm giác hoặc trạng thái tinh thần của một cá nhân đối với tính chất công việc của từng cá nhân đó. Các tác giả giải thích thêm rằng sự hài lòng của công việc có thể 22 bị ảnh hưởng bởi sự da dạng về khối lượng công việc, mối quan hệ của nhân viên với nhà quản lý, môi truiờng làm việc, mức độ hoàn thành công việc.
Nhìn chung, sự hài lòng với công việc được hiểu là cảm xúc yêu thích và hướng đến công việc của mình. Theo Kim Dung (2005), sự hài lòng đối với công việc của nhân viên được định nghĩa và đo lường theo cả hai khía cạnh: hài lòng chung đối với công việc và hài lòng theo các yếu tố thành phần công. Hài lòng chung thể hiện cảm xúc bao hàm chung lên tắt cả các khía cạnh. của công việc.
Một quan điểm khác coi sự hài lòng với công việc là thái độ ảnh hưởng và ghỉ nhận của nhân viên về các khía cạnh khác nhau trong công. việc của họ. Cả hai cách tiếp cận đều phù hợp cho việc đo. lường mức độ hải lòng của nhân viên trong công việc (Price 1997).
Tuy nhiên, sử dụng cách tiếp cận theo thành phần công việc sẽ giúp các nhà quản trị biết rõ hơn về những điểm mạnh, điểm yếu trong việc điều hành tô chức và hoạt động nào được nhân viên đánh giá cao nhất hoặc kém nhất (DeConinckand Stilwell C. Vì vậy, cách tiếp cận về sự hài lòng công. việc theo các thành phần công việc sẽ được áp dụng trong luận văn nghiên cứu này 2. Lợi ích từ sự hai lòng công việc của nhân viên Nguồn nhân lực là yếu tố quyết định đến sự phát triển của các tổ chức.
Để tạo ra sự trung thành và gắn bó với tổ chức cần tạo ra sự hài lòng của người lao động với công việc họ đang thực hiện. Việc làm hài lòng và tạo ra sự trung thành sẽ giúp cho tổ chức giảm được các chỉ phí tuyển dụng, đào tạo và tạo động lực để người lao động làm việc với năng suất lao đông cao. Đội ngũ nhân viên có tay nghề cao và giàu kinh nghiệm thường hoàn thành công việc một cách hiệu quả trong thời gian ngắn hơn so với nhân viên mới và thiếu kinh nghiệm trong công việc. Ảnh hưởng của chất lượng 23 làm việc, năng lực của đội ngũ nhân sự đã được các nhà nghiên cứu chất lượng thừa nhận.
Nghiên cứu của Saari and Judge (2004) cũng cho thấy sự hài lòng công việc có ảnh hưởng đến hiệu suất công việc của người lao động. Nhìn chung các nghiên cứu cho thấy việc làm hài lòng công việc sẽ làm cho người lao động trung thành hơn, ít xin nghỉ việc hơn hay giảm tình trạng đình công hay gia tăng các hoạt động công đoàn (Saari and Judge, 2004). - Các lý thuyết nền tảng về sự hài lòng trong công việc Trên thế giới đã có rất nhiều các nghiên cứu về sự hài lòng. Các nghiên cứu này có cách tiếp cận không hoàn toàn giống nhau do được thực hiện dựa.
trên các lý thuyết nền tảng, Có nhiều lý thuyết nền tảng đã được sử dụng để nghiên cứu về sự hài lòng nhưng tựu trung lại, chúng thường thuộc về 3 trào lưu: các lý thuyết tình huống, các phương pháp tiếp cận phi ngoại cảnh và các lý thuyết về tương tác (Wang, Ni, Xie, 2006). ~ Các lý thuyết về tình huống cho rằng sự hài lòng của một người đối với công việc là do bản chất công việc của người đó hoặc các yếu tố khác thuộc môi trường làm việc ~ Các phương pháp tiếp cận phi ngoại cảnh lại giả định rằng sự hài lòng.
