Kho¸ luËn tèt nghiÖp PhÇn më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña kho¸ luËn. HiÖn nay, du lÞch ®-îc xem lµ mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ mòi nhän trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ. Du lÞch ®îc gäi lµ “ngµnh c«ng nghiÖp kh«ng khãi”, lµ mét trong nh÷ng ngµnh cã ®ãng gãp to lín vµo tæng thu nhËp quèc d©n.
ViÖt Nam lµ mét quèc gia cã tiÒm n¨ng du lÞch rÊt dåi dµo, ®a d¹ng vµ phong phó, cã thÓ nãi kh«ng hÒ thua kÐm bÊt cø mét quèc gia nµo trong khu vùc. ViÖt Nam cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn du lÞch rÊt m¹nh mÏ ë tÊt c¶ c¸c lo¹i h×nh du lÞch nh-: Du lÞch biÓn, du lÞch sinh th¸i, du lÞch nghØ d-ìng, du lÞch m¹o hiÓm…®Æc biÖt lµ du lÞch v¨n ho¸. Trong lo¹i h×nh du lÞch nh©n v¨n, c¸c di tÝch v¨n ho¸ lÞch sö vµ lÔ héi chiÕm mét vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng. HÖ thèng c¸c di tÝch v¨n hãa lÞch sö hÇu hÕt ®Òu g¾n liÒn víi c¸c lÔ héi,c¸c phong tôc tËp qu¸n cña céng ®ång, ph¶n ¸nh cuéc sèng, lao ®éng cña con ng-êi t¹i c¸c lµng quª, g¾n liÒn víi viÖc t¸i hiÖn lÞch sö chèng giÆc ngo¹i x©m cña cha «ng, g¾n víi c¸c danh nh©n v¨n ho¸ lÞch sö cña d©n téc.
§ång thêi ph¶n ¸nh kh¸t väng trong ®êi sèng t©m linh cña con ng-êi, mang ý nghÜa gi¸o dôc con ng-êi h-íng tíi c¸i Ch©n- ThiÖn- Mü. §Ó t¹o ra ®-îc sù míi l¹, hÊp dÉn víi du kh¸ch trong ch-¬ng tr×nh du lÞch hiÖn nay ®ang h-íng tíi khai th¸c nh÷ng tuyÕn du lÞch víi c¸c di tÝch ,lÔ héi ®éc ®¸o ®· ®-îc biÕt ®Õn hoÆc míi b¾t ®Çu khai th¸c phôc vô du lÞch. C¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë huyÖn Thuû Nguyªn - H¶i Phßng còng lµ mét trong nh÷ng ®iÓm du lÞch v¨n ho¸ cÇn ®-îc khai th¸c ®Ó phôc vô cho du lÞch. Thuû Nguyªn lµ mét trong nh÷ng huyÖn cã bÒ dµy truyÒn thèng lÞch sö v¨n ho¸ cña H¶i Phßng.
Toµn huyÖn cã tíi 147 di tÝch lÞch sö c¸c lo¹i, trong ®ã cã 23 di tÝch lÞch sö ®· ®-îc xÕp h¹ng cÊp quèc gia, 28 di tÝch lÞch sö ®-îc xÕp h¹ng cÊp thµnh phè. Trong sè ®ã cã nhiÒu di tÝch, v¨n ho¸ truyÒn thèng ®· trë thµnh nÐt v¨n ho¸ tiªu biÓu cña H¶i Phßng. Trªn c¬ së khai th¸c lîi thÕ vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, m«i tr-êng sinh th¸i, truyÒn thèng v¨n ho¸ lÞch sö,côm di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Thuû Nguyªn sÏ cã mét søc hÊp dÉn víi kh¸ch du lÞch nhÊt lµ nh÷ng du kh¸ch cã tr×nh ®é häc vÊn vµ muèn hiÓu biÕt vÒ lÞch sö ViÖt Nam. Sinh viªn: Bïi ThÞ Hoa – VH902 1 Kho¸ luËn tèt nghiÖp §iÓm du lÞch v¨n ho¸ t¹i c¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Thuû Nguyªn còng ®· vµ ®ang ®-îc ®-a vµo khai th¸c.
Tuy nhiªn ®Ó khai th¸c triÖt ®Ó tiÒm n¨ng du lÞch ë ®©y ®¹t ®-îc nh÷ng g× nh- mong muèn cÇn ph¶i cã mét môc tiªu ph¸t triÓn du lÞch t¹i côm di tÝch nµy. ViÖc ®-a vµo x©y dùng tuyÕn du lÞch v¨n ho¸, lÔ héi cña côm di tÝch ë Thñy Nguyªn gãp phÇn quan träng vµo sù ph¸t triÓn v¨n ho¸- kinh tÕ- x· héi cña huyÖn. §ång thêi gãp phÇn to lín trong viÖc gi¸o dôc truyÒn thèng lÞch sö v¨n ho¸ cho thÕ hÖ trÎ, b¶o vÖ c¸c di s¶n v¨n ho¸, n©ng cao nhËn thøc cho c¸n bé vµ nh©n d©n ®Þa ph-¬ng vÒ gi¸ trÞ cña c¸c di tÝch, lÔ héi ®Ó ph¸t huy nh÷ng nÐt ®Ñp v¨n hãa cña ®Þa ph-¬ng. ChÝnh v× vËy, ng-êi viÕt ®· chän ®Ò tµi cho khãa luËn tèt nghiÖp lµ : “ Khai th¸c gi¸ trÞ lÞch sö, v¨n ho¸ c¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë huyÖn Thuû Nguyªn – H¶i Phßng phôc vô cho du lÞch” 2.
Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña kho¸ luËn. -T×m hiÓu c¸c gi¸ trÞ lÞch sö, v¨n ho¸, lÔ héi cña c¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Thuû Nguyªn còng nh- ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng ph¸t triÓn du lÞch t¹i c¸c ®iÓm di tÝch nµy. - Ph¸c häa kh¸i qu¸t c¸c di tÝch vÒ lÞch sö, kiÕn tróc, hiÖn vËt, lÔ héi… - §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p vÒ viÖc khai th¸c côm di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn phôc vô cho ph¸t triÓn du lÞch, gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ, b¶o tån vµ ph¸t huy nh÷ng gi¸ trÞ truyÒn thèng v¨n ho¸ cña huyÖn Thuû Nguyªn 3. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.
- §èi t-îng nghiªn cøu lµ c¸c ®iÓm di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë huyÖn Thñy Nguyªn víi c¸c gi¸ trÞ v¨n hãa vËt thÓ vµ phi vËt thÓ. - Khai th¸c gi¸ trÞ cña c¸c di tÝch lÞch sö v¨n hãa lµ mét ph¹m vi réng lín, ®ßi hái nhiÒu thêi gian, c«ng søc, ®iÒu kiÖn kinh tÕ còng nh- tr×nh ®é vµ ph-¬ng ph¸p cña ng-êi nghiªn cøu. Do ®iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng cña ng-êi viÕt trong b-íc ®Çu tËp sù nghiªn cøu khoa häc cho nªn khãa luËn chØ giíi h¹n trong ph¹m vi nghiªn cøu: t×m hiÓu, khai th¸c gi¸ trÞ mét sè di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn vÒ ph-¬ng diÖn v¨n hãa vËt chÊt vµ v¨n hãa tinh thÇn. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ò tµi nµy thuéc lÜnh vùc nghiªn cøu Khoa häc x· héi vµ Nh©n v¨n cho nªn ®-îc sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu sau: - Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu c¸c tµi liÖu v¨n b¶n Sinh viªn: Bïi ThÞ Hoa – VH902 2 Kho¸ luËn tèt nghiÖp - Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch, hÖ thèng ®Ó ph©n tÝch ,nghiªn cøu, ®¸nh gi¸ c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ cña côm di tÝch trong mèi liªn hÖ víi m«i tr-êng sinh th¸i, lÞch sö h×nh thµnh, ®êi sèng v¨n ho¸ cña c- d©n, ®iÒu kiÖn lÞch sö v¨n ho¸, kinh tÕ x· héi cña ®Þa ph¬ng… - Ph-¬ng ph¸p ®iÒn d·: TiÕp xóc trùc tiÕp kh¶o s¸t ®èi t-îng nghiªn cøu lµ c¸c ®iÓm di tÝch, trao ®æi trùc tiÕp víi nh÷ng nh©n vËt phô tr¸ch hoÆc cã hiÓu biÕt vÒ c¸c di tÝch.
- Ph-¬ng ph¸p ®èi chiÕu so s¸nh ®Ó kh¾c häa nh÷ng gi¸ trÞ ®Æc tr-ng cña c¸c di tÝch nµy. LÞch sö nghiªn cøu Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m l-îc Nguyªn - M«ng thÕ kØ XIII m·i m·i lµ nh÷ng chiÕn c«ng hiÓn h¸ch cña qu©n vµ d©n §¹i ViÖt trong lÞch sö dùng n-íc vµ gi÷ n-íc cña d©n téc. Vai trß to lín cña c¸c t-íng qu©n nhµ TrÇn víi hµo khÝ “ §«ng A” ®· lµm nªn nh÷ng kú tÝch phi thêng ba lÇn ®¸nh b¹i qu©n x©m l-îc Nguyªn – M«ng b¶o vÖ giang s¬n gÊm vãc cßn s¸ng m·i ngh×n thu. Trªn kh¾p m¶nh ®Êt cña Thñy Nguyªn H¶i Phßng - vïng ®Êt tiÒn tiªu duyªn h¶i ®Òu in râ dÊu ch©n cña c¸c t-íng qu©n nhµ TrÇn n¨m x-a ®· ®-îc ghi nhiÒu trong sö s¸ch.
Cã nhiÒu tµi liÖu ®· viÕt vÒ cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m lîc ë thÕ kØ XIII nh: “ §¹i ViÖt sö ký toµn th-" – Ng« SÜ Liªn; “ Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m lîc Nguyªn M«ng thÕ kØ XIII” – Hµ V¨n TÊn, Ph¹m ThÞ T©m.Cã mét sè ®Ò tµi còng ®· viÕt vÒ c¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Qu¶ng Ninh, Nam §Þnh…Nh-ng cho ®Õn nay theo t¸c gi¶ ®-îc biÕt th× ch-a cã tµi liÖu nµo viÕt riªng vÒ c¸c di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Thñy Nguyªn ®-îc c«ng bè. V× vËy vÊn ®Ò mµ ng-êi viÕt lùa chän ®Ó nghiªn cøu, t×m hiÓu lµ mét vÊn ®Ò hoµn toµn míi kh«ng trïng lÆp víi bÊt kú tµi liÖu nµo ®· c«ng bè. §ãng gãp cña khãa luËn - §ãng gãp cho b¶n th©n: Lµ mét b-íc rÌn luyÖn, tËp lµm khoa häc, nghiªn cøu t×m hiÓu mét vÊn ®Ò khoa häc. - VÊn ®Ò ®-îc thu thËp, nghiªn cøu ®-îc coi nh- mét cuèn tµi liÖu tham kh¶o cho c¸c h-íng dÉn viªn, nh÷ng ng-êi lµm c«ng t¸c v¨n hãa cña vµ cho nh÷ng nhµ kinh doanh du lÞch cña H¶i Phßng nãi chung vµ Thñy Nguyªn nãi riªng.
Sinh viªn: Bïi ThÞ Hoa – VH902 3 Kho¸ luËn tèt nghiÖp - Khi vÊn ®Ò nghiªn cøu ®-îc thÈm ®Þnh, bæ sung, hoµn chØnh sÏ trë thµnh mét tµi liÖu giíi thiÖu cho c¸c di tÝch vµ kh¸ch khi ®Õn tham quan, du lÞch t¹i c¸c ®iÓm di tÝch nµy. Bè côc cña kho¸ luËn Ngoµi phÇn Më ®Çu, KÕt luËn, Tµi liÖu tham kh¶o, phô lôc Néi dung cña kho¸ luËn chia lµm ba ch-¬ng: - Ch-¬ng 1: C¬ së lÝ luËn vÒ di tÝch lÞch sö - v¨n ho¸. - Ch-¬ng 2: Khai th¸c gi¸ trÞ v¨n hãa mét sè di tÝch thê t-íng qu©n nhµ TrÇn ë Thuû Nguyªn. - Ch-¬ng 3: §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m khai th¸c vµ ph¸t triÓn du lÞch v¨n hãa ë huyÖn Thñy Nguyªn.
Sinh viªn: Bïi ThÞ Hoa – VH902 4 Kho¸ luËn tèt nghiÖp CH¦¥NG 1 TæNG QUAN VÒ DU LÞCH V¡N HãA – DI TÝCH LÞCH Sö V¨n Hãa 1. Tµi nguyªn du lÞch. Kh¸i niÖm vÒ du lÞch. Tæ chøc du lÞch thÕ giíi (WTO – World Tourism Organization ) ®· ®-a ra ®Þnh nghÜa: “ Du lÞch lµ tæng thÓ c¸c hiÖn t-îng vµ c¸c mèi quan hÖ xuÊt ph¸t tõ sù giao l-u du kh¸ch, c¸c nhµ kinh doanh, chÝnh quyÒn ®Þa ph-¬ng vµ céng ®ång d©n c- trong qu¸ tr×nh thu hót vµ ®ãn tiÕp kh¸ch”.12 ) Theo PTS TrÇn Nh¹n: “ Du lÞch lµ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña con ng-êi rêi khái quª h-¬ng ®Õn mét n¬i kh¸c víi môc ®Ých chñ yÕu lµ ®-îc thÈm nhËn nh÷ng gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn ®Æc s¾c, ®éc ®¸o, kh¸c l¹ víi quª h-¬ng, kh«ng nh»m môc ®Ých sinh lêi ®-îc tÝnh b»ng ®ång tiÒn”.8) Ph¸p luËt du lÞch ViÖt Nam ®Þnh nghÜa: “ Du lÞch lµ ho¹t ®éng cña con ng-êi ngoµi n¬i c- tró th-êng xuyªn cña m×nh nh»m tho¶ m·n nhu cÇu tham quan, gi¶i trÝ, nghØ d-ìng trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh”.
Tµi nguyªn du lÞch. Theo luËt du lÞch ViÖt Nam n¨m 2006: “Tµi nguyªn du lÞch lµ c¶nh quan thiªn nhiªn, di tÝch lÞch sö - v¨n ho¸, c«ng tr×nh lao ®éng s¸ng t¹o cña con ng-êi vµ c¸c gi¸ trÞ nh©n v¨n kh¸c cã thÓ ®-îc sö dông nh»m ®¸p øng nhu cÇu du lÞch, lµ yÕu tè c¬ b¶n ®Ó h×nh thµnh c¸c khu du lÞch, ®iÓm du lÞch, tuyÕn du lÞch, ®« thÞ du lÞch”.( ®iÒu 4 cña LDL) Du lÞch lµ mét trong nh÷ng ngµnh cã sù ®Þnh h-íng tµi nguyªn du lÞch râ rÖt. Tµi nguyªn du lÞch lµ mét trong nh÷ng yÕu tè c¬ së ®Ó t¹o nªn vïng du lÞch. Sè l-îng tµi nguyªn vèn cã, chÊt l-îng cña chóng vµ møc ®é kÕt hîp c¸c lo¹i tµi nguyªn trªn l·nh thæ cã ý nghÜa ®Æc biÖt trong viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn du lÞch cña mét vïng hay mét quèc gia.
Mét l·nh thæ nµo ®ã cã nhiÒu tµi nguyªn du lÞch c¸c lo¹i víi chÊt l-îng cao, cã søc hÊp dÉn kh¸ch du lÞch lín vµ møc ®é kÕt hîp c¸c lo¹i tµi nguyªn phong phó th× søc thu hót kh¸ch du lÞch cµng m¹nh.