Khóa luận: Sự hài hòa Âm Dương trong món ăn Việt - Nguyễn Thị Mỹ Tiên, Đại học Mở

Khóa luận khám phá sự hài hòa âm dương trong ẩm thực Việt Nam, phân tích triết lý cổ xưa qua các món ăn, nguyên liệu và phong cách ăn uống truyền thống. Nghiên

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Tiên
• Người hướng dẫn: TS. Tào Văn Ân
• Trường học: Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn hóa
• Đề tài: Sự hài hòa âm dương trong các món ăn của người Việt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về hài hòa Âm Dương trong ẩm thực Việt Nam

Triết lý Âm Dương là một trong những nền tảng tư tưởng cốt lõi của văn hóa phương Đông, được người Việt Nam vận dụng sâu rộng vào đời sống hàng ngày, đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực. Từ hàng ngàn năm qua, người Việt đã tích lũy kiến thức về tính chất của thực phẩm, biết cách kết hợp hài hòa các nguyên liệu trong mỗi bữa ăn. Thức ăn được phân loại dựa trên tính nhiệt, hàn, bình, ấm. Thực phẩm có vị cay, ngọt thuộc tính Dương. Thực phẩm có vị chua, đắng, mặn thuộc tính Âm. Nguyên tắc cân bằng này không chỉ đảm bảo dinh dưỡng mà còn phản ứng triết lý sống hài hòa giữa con người và tự nhiên. Khóa luận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Mỹ Tiên tại Đại học Mở TP.HCM năm 2009 đã hệ thống hóa toàn diện mối quan hệ giữa triết lý Âm Dương và ẩm thực Việt, từ nguyên liệu, gia vị đến phong cách ăn uống của ba miền.

1.1. Khái niệm triết lý Âm Dương trong đời sống người Việt

Triết lý Âm Dương xuất phát từ Trung Quốc cổ đại, du nhập vào Việt Nam và trở thành một phần quan trọng trong tư duy văn hóa. Âm và Dương là hai mặt đối lập nhưng thống nhất, luôn vận động và chuyển hóa lẫn nhau. Trong đời sống người Việt, triết lý này thể hiện ở mọi khía cạnh: từ y học, kiến trúc, nông nghiệp đến ẩm thực. Người Việt tin rằng sự cân bằng giữa Âm và Dương mang lại sức khỏe, may mắn và hòa hợp. Quy luật Âm Dương chi phối cách lựa chọn thực phẩm, cách chế biến và cách tổ chức bữa ăn hàng ngày của mỗi gia đình Việt.

1.2. Cơ sở phân loại thực phẩm theo Âm Dương và Ngũ Hành

Trong ẩm thực Việt, thực phẩm được phân loại theo tính Âm Dương dựa trên vị và tính chất. Vị cay thuộc Kim, vị ngọt thuộc Thổ, vị chua thuộc Mộc, vị đắng thuộc Hỏa, vị mặn thuộc Thủy. Thực phẩm tính nhiệt và ôn, có vị cay, ngọt thuộc Dương. Thực phẩm tính hàn và bình, có vị chua, đắng, mặn thuộc Âm. Khi ăn vào, thức ăn tạo ra biến đổi trong cơ thể: làm nóng ấm hoặc mát mẻ. Người Việt sử dụng cơ sở này để điều phối bữa ăn, đảm bảo cơ thể luôn ở trạng thái cân bằng, tránh thiên lệch về một phía.

II. Phân tích sự cân bằng Âm Dương trong các món ăn Việt

Trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, sự cân bằng Âm Dương được thể hiện rõ nét qua nhiều cấp độ khác nhau. Cấp độ đầu tiên là sự hài hòa trong chính thức ăn: mỗi món ăn đều kết hợp các nguyên liệu có tính chất đối lập để tạo nên sự cân bằng. Ví dụ, nem rán kết hợp thịt (Dương) với rau (Âm), lẩu mắm phối hợp nước dùng đậm đà với rau sống thanh mát. Cấp độ thứ hai là sự cân bằng trong cơ thể con người: thức ăn phải phù hợp với thể trạng, mùa vụ và hoàn cảnh cụ thể. Cấp độ thứ ba là sự quân bình giữa con người và môi trường tự nhiên, giữa con người với thời gian và công việc. Người Việt xưa không chỉ ăn ngon mà còn ăn đúng, ăn hợp lý theo quy luật tự nhiên. Cơ chế đánh giá dựa trên tính nhiệt, hàn, bình, ấm giúp người nội trợ lựa chọn thực phẩm phù hợp cho từng bữa ăn, từng mùa trong năm.

2.1. Sự hài hòa Âm Dương trong nguyên liệu và gia vị

Nguyên liệu và gia vị là yếu tố đầu tiên thể hiện sự cân bằng Âm Dương. Nguyên liệu từ thực vật như rau, củ, quả thường có tính Âm, mang lại cảm giác mát mẻ, dễ chịu. Nguyên liệu từ động vật như thịt, cá thường có tính Dương, tạo cảm giác ấm nóng, hưng phấn. Gia vị đóng vai trò điều hòa: gừng, ớt có tính Dương giúp làm ấm; chanh, me có tính Âm giúp thanh nhiệt. Người nội trợ Việt khéo léo kết hợp nguyên liệu và gia vị để tạo ra món ăn cân bằng, vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.

2.2. Sự hài hòa Âm Dương giữa con người với môi trường và thời gian

Người Việt chú trọng sự cân bằng Âm Dương giữa cơ thể và môi trường xung quanh. Mùa hè nóng bức, thức ăn thiên về tính Âm như canh chua, rau luộc để giải nhiệt. Mùa đông lạnh giá, thức ăn thiên về tính Dương như thịt kho, cháo nóng để giữ ấm cơ thể. Bên cạnh đó, công việc và thời gian cũng ảnh hưởng đến lựa chọn thực phẩm. Người lao động nặng cần thức ăn giàu Dương để bổ sung năng lượng. Người làm việc trí óc cần thức ăn cân bằng để duy trì sự minh mẫn. Sự hài hòa này phản ánh triết lý sống thuận theo tự nhiên của người Việt.

III. Phương pháp vận dụng Âm Dương trong ẩm thực ba miền

Ẩm thực Việt Nam được chia thành ba vùng miền rõ rệt: Bắc, Trung, Nam. Mỗi miền có phương pháp vận dụng nguyên tắc Âm Dương riêng, phản ánh điều kiện tự nhiên và tập quán văn hóa đặc trưng. Ẩm thực miền Bắc mang tính trung dung, thanh tao, chú trọng sự cân bằng hài hòa giữa các vị. Món ăn miền Bắc thường không quá cay, quá ngọt hay quá mặn, thể hiện rõ triết lý trung đạo trong Âm Dương. Ẩm thực miền Trung chịu ảnh hưởng của khí hậu khắc nghiệt nên món ăn thường đậm đà, cay nồng, thiên về tính Dương để chống chọi thời tiết. Ẩm thực miền Nam phong phú, phóng khoáng, kết hợp đa dạng nguyên liệu, thể hiện sự giao thoa văn hóa và tính Dương mạnh mẽ của vùng đất nhiệt đới. Ngoài ra, các món ăn có tính lễ nghi như mâm ngũ quả, bánh chưng, bánh phu thê cũng thể hiện sâu sắc triết lý Âm Dương qua cách bày trí, nguyên liệu và ý nghĩa tượng trưng.

3.1. Đặc trưng Âm Dương trong ẩm thực ba miền

Miền Bắc ưa vị thanh nhạt, cân bằng, thể hiện tính Âm Dương hài hòa qua phở, bún thang, chả cá. Miền Trung chuộng vị cay mặn, tính Dương nổi trội qua bún bò Huế, mì Quảng, bánh bèo. Miền Nam yêu vị ngọt béo, tính Dương phóng khoáng qua hủ tiếu, bánh xèo, lẩu mắm. Mỗi miền phản ánh cách thích ứng với khí hậu và địa phương, nhưng đều tuân thủ nguyên tắc cân bằng Âm Dương trong bữa ăn hàng ngày.

3.2. Âm Dương trong các món ăn có tính lễ nghi

Mâm ngũ quả ngày Tết thể hiện Ngũ Hành: chuối (Mộc), quả đỏ (Hỏa), quả trắng (Kim), quả đen (Thủy), quả vàng (Thổ). Bánh chưng vuông tượng trưng cho Đất (Âm), bánh dày tròn tượng trưng cho Trời (Dương), thể hiện triết lý trời đất hài hòa. Bánh phu thê trong lễ cưới biểu trưng cho sự kết hợp Âm Dương giữa vợ chồng. Các món ăn lễ nghi không chỉ ngon mà còn mang ý nghĩa triết lý sâu sắc về sự cân bằng và hài hòa trong vũ trụ.

IV. Kết luận và ứng dụng triết lý Âm Dương trong ẩm thực hiện đại

Triết lý Âm Dương trong ẩm thực Việt Nam là một giá trị văn hóa truyền thống quý báu, có giá trị ứng dụng thực tiễn cao trong đời sống hiện đại. Nghiên cứu cho thấy nguyên tắc cân bằng Âm Dương không chỉ mang ý nghĩa triết học mà còn phù hợp với khoa học dinh dưỡng hiện đại. Việc kết hợp đa dạng thực phẩm, cân bằng các nhóm chất dinh dưỡng trong bữa ăn hoàn toàn tương đồng với nguyên tắc hài hòa Âm Dương mà ông cha đã đúc kết từ ngàn xưa. Trong xu thế phục hưng các giá trị văn hóa phương Đông, triết lý Âm Dương ngày càng được nghiên cứu và vận dụng nhiều hơn trong y học, kiến trúc và đặc biệt là ẩm thực. Các đầu bếp hiện đại vẫn áp dụng nguyên tắc này khi thiết kế thực đơn, kết hợp nguyên liệu và trình bày món ăn. Sự hài hòa Âm Dương trong ẩm thực Việt không chỉ là di sản văn hóa mà còn là hướng đi bền vững cho nền ẩm thực healthy, organic thời đại mới.

4.1. Giá trị khoa học của nguyên tắc Âm Dương trong ăn uống

Nguyên tắc Âm Dương trong ẩm thực có nhiều điểm tương đồng với khoa học dinh dưỡng hiện đại. Việc cân bằng thực phẩm tính nóng và tính lạnh tương ứng với việc cân bằng protein, carbohydrate, vitamin và khoáng chất. Ăn đa dạng thực phẩm, không thiên lệch, đúng mùa vụ là lời khuyên chung của cả y học cổ truyền và dinh dưỡng học hiện đại. Nghiên cứu về chất chống oxy hóa, acid béo, chất xơ trong các loại rau củ quả Việt Nam phần nào chứng minh tính khoa học của triết lý Âm Dương truyền thống.

4.2. Ứng dụng triết lý Âm Dương trong ẩm thực đương đại

Ngày nay, nhiều nhà hàng và đầu bếp Việt Nam đang ứng dụng triết lý Âm Dương vào thiết kế thực đơn và chế biến món ăn. Xu hướng ẩm thực healthy, organic chú trọng sự cân bằng dinh dưỡng chính là sự tiếp nối của nguyên tắc hài hòa Âm Dương. Các chương trình đào tạo nấu ăn cũng đưa triết lý này vào giảng dạy, giúp thế hệ mới hiểu sâu hơn về bản sắc ẩm thực Việt. Việc nghiên cứu và bảo tồn triết lý Âm Dương trong ẩm thực góp phần quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐÔNG NAM Á HỌC NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN MSSV: 50560102 LỚP: DN05VH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH VĂN HÓA S ự HÀI HÒẠ ÂM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ĂN CỦA NGƯỜI VIỆT GVHD: TS. TÀO VĂN ÂN Tp.HCM, tháng 9 năm 2009 - . J fĩ TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH KHOA ĐÔNG NAM Á HỌC 29ồ-sr}> NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN MSSV: 50560102 LỚP: DN05VH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH VĂN HÓA S ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ĂN CỦA NGƯỜI VIỆT GVHD: TS. TÀO VĂN ÂN Tp.HCM, tháng 9 năm 2009 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ầ TP. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2009 Giáo viên hướns dẫn ầ TS. Tào Văn Ân NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN TP. Hồ Chỉ Minh, ngày tháng năm 2009 Giáo viên phản biện Th.s Nguyễn Thị Tâm Anh LỜI CẢM ƠN Đe hoàn thành bài khóa luận này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tri ân sâu sắc đến bố mẹ, những người thân trong gia đình tôi, đã ủng hộ, quan tâm giúp đỡ tôi để tồi có được như ngày hôm nay. ế Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Quý Thầy Cô Khoa Đông Nam Á, trường Đại học Mở Tp. Hồ Chí Minh đă tận tình giảng dậy tôi trong suốt quá trình học tập tại trườngĐại học Mở Tp. Hồ Chí Minh đã trang bị cho tôi hành trang bước vào đời. Tôi xin gửi lời tri ân đến TS Tào Văn Ân, giảng viên khoa Đông Nam Á, ầ trường Đại học Mở Tp. HCM đã dành thời gian và công sức để dìu dát và hướng dẫn tôi từ những ý tưởng đầu tiên đến khi hoàn thành khóa luận. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban quản lý nhà hàng Vọng Các đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn những neười bạn của tôi đã quan tâm, động viên, và giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Sinh viên thực hiện NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN A MỤC LỤC DẪN LUẬN. Lý do chọn đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Lịch sử nghiên cứu vấn đ ề. Phương pháp nghiên cửu. Giới hạn đề tài và kết cấu. 4 CHƯƠNG MỘT QUAN NIỆM VÈ S ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG ĐỜI SÓNG NGƯỜI VIỆT.1 Bản chất và khái niệm của triết lý âm dương.2 Quy luật của âm dương.3 Biểu hiện âm dương trong các mặt đời sống người Việt. 7 CHƯƠNG HAI SỤ HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG MÓN ĂN CỦA NGƯỜI VIỆT.1 Đôi nét về món ăn Việt.1 Nguyên liệu và gia v ị.2 Dụng cụ dùng để ăn của người Việt.3 Phong cách ăn của người Việt.2 Sự cân bằng âm dương trong các món ăn của người Việt.1 Sự hài hòa âm dương của thức ă n .2 Sự hài hòa âm dương trong cơ thể con người.3 Bảo đảm sự quân bình âm dương giữa con người và môi trường.4 Sự hài hòa âm dương giữa con người với thời gian.5 Sự hài hòa âm dương giữa con người với công việc.25 CHUÔNG BA S ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG MỘT SỐ MÓN ẢN c ụ THẺ.1 Những món ăn có tính lễ nghi.1 Mâm ngũ quả.3 Bánh chưng.4 Bánh phu thê.2 Đặc trưng ẩm thực ba m iền.1 Ám thực miền Bắc.2 Ám thực miền Trung.3 Ám thực miền Nam. 37 TÀI LIỆU THAM KHẢO.47 1 s ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ĂN CỬA NGƯỜI VIỆT. Lý do chọn đề tàỉ. Đã từ rất lâu triết lý âm dương được người phương Đông, nhất là ở Trung Quốc và Việt Nam, vận dụng vào mọi lĩnh vực của đời sống: từ nhận thức về vũ trụ đến nhận thức về con người, từ tổ chức đời sống tập thể đến đời sống cá nhân, từ ứng xử với môi trường tự nhiên đến ứng xử với môi trường xã hội. Có thể khẳng định rằng: Triết lý âm dương đã đóng vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống người phương Đông nói chung và của người Việt nói riêng. Ngày nay, triết lý âm dương vẫn được nhiều người tìm hiểu, ứng dụng. Người ta vận dụng âm dương vào các lĩnh vực của đời sống theo phong tục, đồng thời từng bước lý giải và vận dụng nó dựa trên cơ sở khoa học. Triết lý âm dương tồn tại trong hầu hết các mặt đời sống của người Việt và chắc rằng trong ẩm thực cũng có tính âm dương. Để duy trì sự sống của con người thì ăn uống là việc quan trọng. Người xưa thường nói “có thực mới vực được đạo”. Trong các nhu cầu của con người: thực, y, cư, hành, khang, lạc,. thì thực (ăn) đứng đầu. Nhiều hành vi của con người đều được ghép với ăn: ăn uống, ăn mặc, ăn học, ăn nói, ăn ở, ăn chơi, ăn ngủ, ăn nằm,. Nghệ thuật ăn uống của người Việt Nam hết sức tinh tế dựa trên cơ sở của triết lý Âm Dương - Ngũ Hành. Vì vậy, tìm hiểu sự hài hòa âm dương trong ẩm thực, vừa là sự trở về cội nguồn, vừa là cơ sở để hiểu sâu sắc hiện tại. Và tồi đã chọn đề tài: “Sự hài hòa âm dương trong các món ăn của người Việt” để thấy rằng món ăn Việt không chỉ đơn thuần đáp ứng nhu cầu về ăn uống của con người mà nó còn mang cái hồn tinh túy, mang đậm nét tinh hoa văn hóa truyền thống, triết lý sâu xa của người Việt. TÀO VẢN ÂN SVTH: NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN. 2 S ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ẢN CỦA NGƯỜI VIỆT. Y nghĩa của đê tài. Đe tài gói gọn trong vài chục trang giấy có lẽ không thể chuyển tài đầy đủ hết các vấn đề về văn hóa ẩm thực rộng lớn và phong phú của dân tộc ta nhưng đề tài đã mang đến phần nào những hiểu biết cơ bản nhất về sự vận dụng hài hòa triết lý âm dương trong các món ăn của người Việt. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. Người Việt Nam đã vận dụng triết lý âm dương ngũ hành trong đời sống từ rất lâu. Có nhiều công trình nghiên cứu về triết lý âm dương trong văn hóa của người Việt nói chung hoặc triết lý âm dương trong những hiện tượng hay lĩnh vực văn hóa, cụ thể như: Nghiên cứu về triết lý âm dươns trong lĩnh vực y dược học có: Học thuyết âm dương và phương dược co truyền - 2009 (Hoàng; Tuấn); Ẵm dương ngũ hành với y học cô truyền và đời sông con người - ĩ 999 (Trần Thị Thu Huvền). Nghiên cứu về triết lý âm dương trong lĩnh vực nghệ thuật có: Trần Văn Khê nghiên cứu về triết lý âm dương trong một số loại nhạc cụ, trong cách diễn xướng của người Việt (Ẩm và dương trong âm nhạc truyền thống —2006). Đe tài về ẩm thực đã thu hút được sự quan tâm tìm hiểu và nghiên cứu của nhiều tác giả. Cơ sở văn hóa Việt Nam của Trần Ngọc Thêm đã đề cập đến nhiều mặt đời sống con người như: ăn, mặc, ở, văn hóa ứng xử với môi trường xã hội. Đặc biệt trong vấn đề ăn, tác giả đã đề cập đến tính tổng hợp, mực thước và linh hoạt trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt. Cách chế biến món ăn là sự hòa trộn của các loại rau cùng với gia vị. Và phong cách ăn của người Việt mang tính cộng đồng rất cao, mọi thành viên trong một gia đình khi dùng bữa thì ngồi quay quần bên mâm cơm, đầm ấm và hạnh phúc. Gia đình nào cũng dạy cho con cái mình từ khi còn nhỏ phải biết ăn trông nồi, ngồi trong hướng. Ngoài ra sự cân bằng âm dương trong món ăn được người Việt quan tâm từ rất sớm, không chỉ để món ăn ngon hơn mà giúp cơ thể con người khỏe mạnh hơn. TÀO VẢN ÂN SVTH: NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN. 3 S ự HÀI HÒA ÂM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ĂN CỦA NGƯỜI VIỆT. Tác phâm Bước đâu tìm hiêu văn hóa âm thực Việt Nam của Phan Văn Hoàn cũng trình bày khá chi tiết về sự đa dạng và phong phú các món ăn của người Việt. Phong phú từ nguồn nguyên liệu đến cách chế biến cho các món ăn thường ngày cũng như trong các dịp lễ hội, không chỉ đa dạng trong vấn đề ăn mà uống cũng là một khía cạnh tác giả quan tâm, uống cái gì vào lúc nào, uống trước khi ăn , trong lúc ăn hay sau khi ăn được trình bày rất cụ thể và chi tiết. Tác phẩm Bản sắc ấm thực Việt Nam của tác giả Nguyễn Nhã tập trung những nghiên cứu về ẩm thực Việt Nam. Văn hóa ẩm thực với văn hóa vùng miền, văn hóa ẩm thực với phong tục dân tộc, ẩm thực cung đình, ẩm thực dân dã. Ngoài ra còn giới thiệu những món ăn đặc trưng của Việt Nam, ẩm thực dưỡng sinh và những món ăn bài thuốc để giữ gìn sức khỏe. Tác phẩm Văn vật ẩm thực đất Thăng Long của Lý Khắc Cung cùng với Miếng ngon Hà Nội của Vũ Bằng trình bày nào phở bò, phở gà, bánh đúc, ngô rang, khoai luộc. những món quà Hà Nội bình dị, đơn sơ mà bất kì người nào khi ăn vào cũng thấy thích thú khi được làm người Việt Nam. Trong từng món ăn của Việt Nam đều có sự kết hợp hài hòa của nguyên liệu, gia vị và nghệ thuật chế biến theo hướng quân bình âm dương. Có thể thấy rằng triết lý âm dương trong đời sống của người Việt đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Thực hiện đề tài “ Sự hài hòa âm dương trong các món ăn của người Việt” chính là kế thừa những thành tựu của các công trình nghiên cứu trước, đồng thời kết hợp với những nghiên cứu thực tế của bản thân người viết, nhàm góp phần đưa ra cái nhìn hệ thống về quan niệm âm dương trong món ăn của người Việt. Phưoìig pháp nghỉên cứu. Đề tài được thực hiện dựa trên việc sử dụng phương pháp khoa học như phương pháp điền dã đồng thời kết hợp với việc quan sát thực tế tại nhà hàng Vọng Các. Ngoài ra không thể thiếu phương pháp thu thập, xử lí, phân tích, tổng họp tài GVHD:TS. TÀO VÀN ÂN SVTH: NGUYỄN THỊ MỸ TIÊN. 4 S ự HÀI HÒA ẦM DƯƠNG TRONG CÁC MÓN ĂN CỦA NGƯỜI VIỆT. Thu thập những tài liệu có liên quan, săp xêp và xử lí tài liệu một cách có hệ thống, phân tích từng nội dung để đua ra những kết luận đúng đắn. Giói han đề tài và kết cấu. Đề tài tìm hiểu về sự vận dụng hài hòa âm dương trong ẩm thực Việt Nam, đề tài tập trung nghiên cứu tính âm dương trong các món ăn của người Việt. Nội dung đề tài tôi nghiên cứu bao gồm ba chương không tính phần mở đầu, phần kết luận và phần phụ lục: Chương một: Quan niệm về sự hài hòa âm dương trong đời sống người Việt.