Luận văn kết quả hoạt động công tác xã hội tại bệnh viện đa khoa nông nghiệp giai đoạn 2017 2020 và một số yếu tố ảnh hưởng

Luận văn phân tích kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp giai đoạn 2017-2020 và các yếu tố ảnh hưởng.

• Tác giả: Hoàng Long Quân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hồng
• Trường học: Trường Đại học Y tế Công cộng
• Chuyên ngành: Quản lý bệnh viện
• Đề tài: Kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020 và một số yếu tố ảnh hưởng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• 1.2. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1.3. DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• 1.4. DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1.5. TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
• 1.6. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.7. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.7.1. Khái niệm sử dụng trong nghiên cứu
• 1.7.1.1. Khái niệm về công tác xã hội
• 1.7.1.2. Khái niệm về bệnh viện
• 1.7.1.3. Khái niệm về công tác xã hội trong bệnh viện
• 1.7.1.4. Khái niệm nhân viên công tác xã hội và nhân viên công tác xã hội trong bệnh viện
• 1.7.2. Hình thức và nhiệm vụ của công tác xã hội trong bệnh viện
• 1.7.3. Một số nghiên cứu về hoạt động CTXH trong bệnh viện trên thế giới và Việt Nam
• 1.7.4. Một số nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động CTXH trong bệnh viện trên thế giới và Việt Nam
• 1.7.5. Giới thiệu tóm tắt địa bàn nghiên cứu
• 1.8. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 1.8.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 1.8.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.8.3. Thiết kế nghiên cứu
• 1.8.4. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 1.8.5. Thu thập số liệu thứ cấp
• 1.8.6. Nghiên cứu định tính
• 1.8.6.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.8.6.2. Các biến số, chủ đề nghiên cứu
• 1.8.6.3. Số liệu thứ cấp
• 1.8.6.4. Nội dung, chủ đề nghiên cứu định tính
• 1.8.7. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.8.8. Thông tin định tính
• 1.8.9. Đạo đức của nghiên cứu
• 1.9. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.9.1. Kết quả triển khai hoạt động CTXH tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020
• 1.9.2. Kết quả triển khai các hoạt động hỗ trợ, tư vấn giải quyết các vấn đề về CTXH cho người bệnh và người nhà người bệnh trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh
• 1.9.3. Kết quả triển khai các hoạt động thông tin, truyền thông và phổ biến, giáo dục pháp luật
• 1.9.4. Kết quả triển khai các hoạt động vận động tiếp nhận tài trợ
• 1.9.5. Kết quả triển khai các hoạt động hỗ trợ nhân viên y tế
• 1.9.6. Kết quả triển khai các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
• 1.9.7. Kết quả triển khai hoạt động tổ chức đội ngũ cộng tác viên làm công tác xã hội của bệnh viện
• 1.9.8. Kết quả triển khai hoạt động tổ chức các hoạt động từ thiện, công tác xã hội của bệnh viện tại cộng đồng
• 1.9.9. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội tại BVĐKNN giai đoạn 2017-2020
• 1.9.9.1. Văn bản pháp quy và các quy định về CTXH trong bệnh viện
• 1.9.9.2. Sự ủng hộ của các bên có liên quan
• 1.9.9.3. Khả năng của các nguồn lực khác (cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết; con người; và tài chính)
• 1.9.10. Thực trạng triển khai hoạt động công tác xã hội tại BVĐKNN giai đoạn 2017-2020
• 1.9.10.1. Hoạt động hỗ trợ, tư vấn giải quyết các vấn đề về CTXH cho người bệnh và người nhà người bệnh trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh
• 1.9.10.2. Hoạt động thông tin, truyền thông và phổ biến, giáo dục pháp luật
• 1.9.10.3. Hoạt động vận động tiếp nhận tài trợ
• 1.9.10.4. Hoạt động hỗ trợ nhân viên y tế
• 1.9.10.5. Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
• 1.9.10.6. Hoạt động tổ chức đội ngũ cộng tác viên làm CTXH của bệnh viện
• 1.9.10.7. Hoạt động tổ chức các hoạt động từ thiện, CTXH của bệnh viện tại cộng đồng
• 1.9.11. Một số hạn chế và sai số trong nghiên cứu
• 1.9.11.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 1.9.11.2. Biện pháp khắc phục sai số
• 2. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Trang giới thiệu thông tin chung về nghiên cứu
• Phụ lục 2: Bảng biến số của nghiên cứu định lượng thu thập qua số liệu thứ cấp
• Bảng thu thập số liệu các hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020
• Hướng dẫn phỏng vấn sâu
• Hướng dẫn thảo luận nhóm

Tóm tắt

I. Kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp giai đoạn 2017 2020

Nghiên cứu đã mô tả chi tiết kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp trong giai đoạn 2017-2020. Các hoạt động chính bao gồm hỗ trợ, tư vấn giải quyết các vấn đề tâm lý-xã hội cho người bệnh và người nhà người bệnh, truyền thông giáo dục sức khỏe, vận động tiếp nhận tài trợ, và tổ chức các hoạt động từ thiện. Kết quả cho thấy các hoạt động này có xu hướng tăng và ổn định, đặc biệt là việc hỗ trợ tâm lý và kết nối nguồn lực cho người bệnh. Tuy nhiên, một số hoạt động như đào tạo, bồi dưỡng nhân viên và tổ chức sinh hoạt định kỳ cho cộng tác viên còn hạn chế.

1.1. Hỗ trợ và tư vấn giải quyết vấn đề tâm lý xã hội

Hoạt động hỗ trợ và tư vấn giải quyết các vấn đề tâm lý-xã hội cho người bệnh và người nhà người bệnh được triển khai hiệu quả. Nhân viên công tác xã hội đã thực hiện các buổi thăm hỏi, động viên, và tư vấn chế độ chính sách. Điều này giúp giảm bớt áp lực tâm lý và cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Tuy nhiên, việc hỗ trợ khẩn cấp cho các trường hợp bạo lực, xâm hại còn chưa được triển khai đầy đủ.

1.2. Truyền thông và giáo dục sức khỏe

Các hoạt động truyền thông và giáo dục sức khỏe được thực hiện thường xuyên, giúp người bệnh và người nhà hiểu rõ hơn về bệnh tật và cách chăm sóc sức khỏe. Bệnh viện cũng tích cực phổ biến các chính sách y tế và quy trình khám chữa bệnh. Tuy nhiên, hiệu quả của các hoạt động này còn phụ thuộc vào nguồn lực và sự phối hợp giữa các phòng ban.

II. Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội

Nghiên cứu đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp. Các yếu tố tích cực bao gồm sự ủng hộ từ các bên liên quan, cơ sở vật chất, và kinh phí. Tuy nhiên, các yếu tố tiêu cực như thiếu văn bản pháp quy cụ thể, hạn chế về nguồn nhân lực, và thiếu kinh nghiệm chuyên môn đã cản trở việc triển khai các hoạt động này.

2.1. Sự ủng hộ từ các bên liên quan

Sự ủng hộ từ lãnh đạo bệnh viện và các phòng ban liên quan là yếu tố quan trọng giúp triển khai hiệu quả các hoạt động công tác xã hội. Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhân viên y tế và nhân viên công tác xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc hỗ trợ người bệnh.

2.2. Hạn chế về nguồn nhân lực

Thiếu nhân lực có chuyên môn về công tác xã hội là một trong những rào cản lớn. Bệnh viện cần đầu tư hơn nữa vào đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng cho nhân viên để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Đề xuất và khuyến nghị

Nghiên cứu đưa ra một số đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp. Các khuyến nghị bao gồm tăng cường đào tạo nhân viên, cải thiện cơ sở vật chất, và xây dựng các văn bản pháp quy cụ thể. Ngoài ra, cần tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban và kết nối với các tổ chức xã hội để huy động thêm nguồn lực.

3.1. Tăng cường đào tạo nhân viên

Đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng cho nhân viên công tác xã hội là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng hoạt động. Bệnh viện cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu và tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các chương trình nâng cao nghiệp vụ.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. Bệnh viện cần xây dựng các phòng chức năng phục vụ cho hoạt động xã hội và cải thiện môi trường làm việc cho nhân viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác xã hội (CTXH) trong bệnh viện đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ tâm lý - xã hội cho người bệnh, người nhà người bệnh và nhân viên y tế. Tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp (BVĐKNN), hoạt động CTXH được triển khai từ năm 2017, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn trong việc thực hiện theo hướng chuyên nghiệp. Nghiên cứu này nhằm mô tả kết quả hoạt động CTXH tại BVĐKNN giai đoạn 2017-2020 và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động này. Thời gian nghiên cứu từ tháng 12/2020 đến tháng 6/2021 tại BVĐKNN, Hà Nội, với phạm vi tập trung vào các hoạt động CTXH theo Thông tư 43/2015/TT-BYT của Bộ Y tế.

Theo số liệu, tổng lượt khám tại BVĐKNN năm 2020 đạt 122.444 lượt, với tỷ lệ người có bảo hiểm y tế chiếm 86,06%. Các hoạt động CTXH như hỗ trợ, tư vấn người bệnh, truyền thông, vận động tài trợ có xu hướng tăng ổn định qua các năm. Nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động CTXH, từ đó cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và sự hài lòng của người bệnh tại BVĐKNN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên Thông tư 43/2015/TT-BYT quy định về hình thức và nhiệm vụ của nhân viên CTXH trong bệnh viện, kết hợp với mô hình đánh giá hệ thống CTXH trong bệnh viện tại Việt Nam. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết công tác xã hội: Theo Hiệp hội Nhân viên CTXH Quốc tế (2000), CTXH thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ con người và môi trường, đảm bảo nhân quyền và công bằng xã hội.
• Lý thuyết về công tác xã hội trong bệnh viện: Tập trung vào mối liên hệ giữa bệnh tật và sự thích nghi xã hội, giúp người bệnh vượt qua khó khăn tâm lý - xã hội trong quá trình điều trị.

Các khái niệm chính bao gồm: công tác xã hội, công tác xã hội trong bệnh viện, nhân viên CTXH, mạng lưới cộng tác viên CTXH, và các nhiệm vụ CTXH theo Thông tư 43.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp thu thập số liệu thứ cấp và nghiên cứu định tính.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp từ báo cáo hoạt động CTXH, sổ sách ghi chép, báo cáo tài chính, kế hoạch đào tạo của BVĐKNN giai đoạn 2017-2020. Thông tin định tính thu thập qua 10 cuộc phỏng vấn sâu và 1 thảo luận nhóm với các đối tượng gồm lãnh đạo bệnh viện, nhân viên CTXH, nhân viên y tế, cộng tác viên CTXH và người bệnh nội trú.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu chọn có chủ đích, đảm bảo đại diện các nhóm liên quan đến hoạt động CTXH.
• Phương pháp phân tích: Số liệu thứ cấp được tổng hợp và phân tích bằng Microsoft Excel, trình bày dưới dạng bảng biểu. Thông tin định tính được mã hóa, phân tích theo chủ đề nghiên cứu để làm rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu từ tháng 3 đến tháng 4/2021, phân tích và báo cáo hoàn thành tháng 6/2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hoạt động hỗ trợ, tư vấn người bệnh và người nhà: Số lượt đón tiếp, chỉ dẫn, cung cấp thông tin tăng từ 240.785 lượt (2017-2018) lên 330.785 lượt (2019-2020), tăng 37,4%. Tư vấn về chính sách bảo hiểm y tế cũng tăng từ 235.123 lượt lên 299.123 lượt, tăng 27,3%. Hỗ trợ thủ tục xuất viện tăng 45,6% từ 9.311 lượt lên 13.585 lượt.

2. Hoạt động truyền thông và giáo dục pháp luật: Số lượt cung cấp thông tin cho báo chí tăng gần gấp đôi từ 51 lượt lên 97 lượt. Kế hoạch truyền thông giáo dục sức khỏe tăng 273% từ 11 lượt lên 41 lượt. Truyền thông kêu gọi cộng đồng hỗ trợ người bệnh tăng 73% từ 30 lượt lên 52 lượt.

3. Vận động tiếp nhận tài trợ: Số lượt hỗ trợ tiền ăn tăng từ 0 lên 13.500 lượt, hỗ trợ tiền đi lại tăng từ 0 lên 15 lượt, số nhà tài trợ tăng từ 10 lên 18. Tuy nhiên, hỗ trợ kinh phí khám chữa bệnh giảm nhẹ từ 12 lượt xuống 9 lượt.

4. Hỗ trợ nhân viên y tế: Cung cấp thông tin về người bệnh cho nhân viên y tế tăng 51% từ 8.353 lượt lên 12.639 lượt. Ngược lại, số lượt động viên chia sẻ với nhân viên y tế giảm 40% từ 50 lượt xuống 30 lượt.

5. Đào tạo, bồi dưỡng và tổ chức cộng tác viên: BVĐKNN chưa triển khai hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nào trong giai đoạn nghiên cứu. Số lượt tổ chức sinh hoạt mạng lưới cộng tác viên dao động thấp, từ 4 đến 6 lượt mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng các hoạt động hỗ trợ, tư vấn và truyền thông phản ánh nỗ lực của BVĐKNN trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ CTXH, phù hợp với xu hướng phát triển CTXH trong bệnh viện tại Việt Nam. Việc tăng số lượt vận động tài trợ và số nhà tài trợ cho thấy hiệu quả trong kết nối nguồn lực xã hội, góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.

Tuy nhiên, sự giảm sút trong hoạt động động viên nhân viên y tế và thiếu hụt đào tạo chuyên môn cho nhân viên CTXH là điểm hạn chế đáng chú ý, ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp liên ngành và phát triển nguồn nhân lực CTXH. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây cho thấy nhân viên CTXH tại nhiều bệnh viện còn thiếu kiến thức chuyên sâu và chưa được đào tạo bài bản.

Việc tổ chức sinh hoạt cộng tác viên chưa thường xuyên cũng làm giảm hiệu quả phối hợp trong triển khai các hoạt động CTXH. Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ xu hướng tăng giảm của từng hoạt động qua các năm, giúp lãnh đạo bệnh viện và các bên liên quan dễ dàng đánh giá và điều chỉnh chiến lược phát triển CTXH.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nhân viên CTXH và nhân viên y tế: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về CTXH trong bệnh viện, nâng cao kỹ năng tư vấn, tham vấn tâm lý và vận động nguồn lực. Mục tiêu đạt 100% nhân viên CTXH và 70% nhân viên y tế được đào tạo trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc BVĐKNN phối hợp với các cơ sở đào tạo.

2. Phát triển mạng lưới cộng tác viên CTXH: Tăng số lượt sinh hoạt định kỳ lên ít nhất 8 lần/năm, xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng tác viên. Chủ thể thực hiện: Tổ CTXH BVĐKNN.

3. Mở rộng hoạt động vận động tài trợ và minh bạch tài chính: Xây dựng quy trình vận động, tiếp nhận và sử dụng nguồn lực rõ ràng, công khai báo cáo tài chính định kỳ để tạo niềm tin với nhà tài trợ. Mục tiêu tăng số nhà tài trợ thêm 20% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng CTXH phối hợp Ban Tài chính.

4. Tăng cường hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế: Thiết lập chương trình tham vấn tâm lý, động viên nhân viên y tế thường xuyên, giảm áp lực công việc. Mục tiêu tăng số lượt hỗ trợ tinh thần lên 50 lượt/năm. Chủ thể thực hiện: Tổ CTXH phối hợp phòng Điều dưỡng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo bệnh viện và phòng CTXH: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động CTXH, hỗ trợ hoạch định chính sách và quản lý.

2. Nhân viên công tác xã hội và nhân viên y tế: Hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ và các hoạt động CTXH trong bệnh viện, từ đó nâng cao kỹ năng phối hợp và phục vụ người bệnh.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý bệnh viện, công tác xã hội: Tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng và phương pháp nghiên cứu CTXH trong môi trường bệnh viện tại Việt Nam.

4. Các tổ chức tài trợ và nhà hoạch định chính sách y tế: Cung cấp thông tin về hiệu quả vận động tài trợ và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động CTXH, giúp xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác xã hội trong bệnh viện là gì?
   Công tác xã hội trong bệnh viện là hoạt động hỗ trợ tâm lý - xã hội cho người bệnh, người nhà và nhân viên y tế nhằm giải quyết các khó khăn trong quá trình khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

2. BVĐKNN đã triển khai những hoạt động CTXH nào trong giai đoạn 2017-2020?
   BVĐKNN triển khai các hoạt động như tư vấn, hỗ trợ người bệnh, truyền thông giáo dục sức khỏe, vận động tài trợ, hỗ trợ nhân viên y tế và tổ chức cộng tác viên CTXH, với xu hướng tăng trưởng qua các năm.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động CTXH tại BVĐKNN?
   Các yếu tố gồm sự ủng hộ của lãnh đạo và các bên liên quan, nguồn lực về nhân sự, cơ sở vật chất, tài chính, cũng như các văn bản pháp quy và quy định liên quan.

4. Tại sao hoạt động đào tạo, bồi dưỡng CTXH tại BVĐKNN chưa được triển khai?
   Nguyên nhân chính là thiếu nguồn lực chuyên môn, chưa có chương trình đào tạo chính thức và sự quan tâm chưa đầy đủ từ bệnh viện trong giai đoạn nghiên cứu.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động CTXH tại BVĐKNN?
   Cần tăng cường đào tạo nhân viên, phát triển mạng lưới cộng tác viên, mở rộng vận động tài trợ, đồng thời tăng cường hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế và cải thiện cơ sở vật chất.

Kết luận

• Hoạt động CTXH tại BVĐKNN giai đoạn 2017-2020 có xu hướng tăng trưởng ổn định, đặc biệt trong hỗ trợ người bệnh, truyền thông và vận động tài trợ.
• Một số hoạt động như đào tạo, bồi dưỡng và hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể.
• Các yếu tố ảnh hưởng chính gồm sự ủng hộ của lãnh đạo, nguồn lực nhân sự, cơ sở vật chất và tài chính, cùng các quy định pháp lý chưa đầy đủ.
• Đề xuất tăng cường đào tạo, phát triển cộng tác viên, minh bạch tài chính và hỗ trợ nhân viên y tế nhằm nâng cao chất lượng CTXH.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho việc hoàn thiện hoạt động CTXH tại BVĐKNN trong giai đoạn tiếp theo, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Ban Giám đốc BVĐKNN và các phòng ban liên quan cần triển khai các đề xuất nhằm phát huy vai trò CTXH, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để hoàn thiện mô hình CTXH trong bệnh viện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong quá trình khám chữa bệnh, người bệnh và người nhà người bệnh có những vấn đề tâm lý-xã hội khác nhau như buồn phiền, lo lắng, chán nản, thiếu hụt việc tiếp cận các thông tin của bệnh viện, khó khăn về mặt tài chính (1). Hiện nay, tại một số bệnh viện trên cả nước, đăc biệt bệnh viện tuyến trung ương đã xảy ra tình trạng quá tải số lượt khám chữa bệnh. Điều này đã gây áp lực đối với nhân viên y tế và ảnh hưởng đến chất lượng khám chữa bệnh. Bên cạnh đó, người bệnh và người nhà người bệnh thiếu sự quan tâm từ đội ngũ y bác sỹ như tư vấn, giải quyết chế độ chính sách; hỗ trợ tinh thần; vận động, kết nối nguồn lực.

Đặc biệt, những người bệnh có hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn, đến từ vùng sâu, vùng xa, mắc bệnh hiểm nghèo gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại bệnh viện. Do đó, hoạt động công tác xã hội (CTXH) đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề tâm lý – xã hội cho người bệnh, người nhà người bệnh trong quá trình khám chữa bệnh và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại bệnh viện (2). Trên thế giới, CTXH trong bệnh viện là một trong những trụ cột chính của nghề CTXH nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh, người nhà người bệnh (3), nhân viên CTXH là một thành phần trong ê kíp trị liệu với những đóng góp tích cực trong quá trình khám, điều trị, chăm sóc người bệnh (4), (5). CTXH bắt đầu phát triển tại Việt Nam khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án 32 năm 2010, trên cơ sở đó, năm 2011 Bộ Y tế phê duyệt Quyết định số 2514/QĐ-BYT ban hành Đề án phát triển nghề CTXH trong ngành Y tế, đến năm 2015 khi Thông tư số 43/2015/TT- BYT của Bộ Y tế được ban hành quy định các bệnh viện phải triển khai thực hiện các hoạt động CTXH (6).

Theo báo cáo của Bộ Y tế sau 7 năm thực hiện Đề án 32 và 3 năm thực hiện Thông tư 43, 100% các bệnh viện tuyến trung ương và 80% các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện có phòng/tổ CTXH. Nhiều bệnh viện đã làm tốt các hoạt động tư vấn, chỉ dẫn thông tin; truyền thông, giáo dục nâng cao sức khỏe; vận động và kết nối nguồn lực. Tuy nhiên, những hoạt động CTXH hỗ trợ về tâm lý-xã hội, đặc biệt hỗ 2 trợ cho nhóm đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương còn chưa được triển khai tốt hiện nay (7), (8), (9). Hiện nay, các bệnh viện trên cả nước hầu hết đã thành lập Phòng/Tổ công tác xã hội theo Thông tư 43/2015/TT-BYT của Bộ Y tế.

Riêng Tổ Công tác xã hội của Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp được thành lập từ năm 2017, bước đầu đã triển khai được một số nhiệm vụ theo Thông tư 43/2015/TT-BYT. Tuy nhiên, Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai các hoạt động công tác xã hội theo hướng chuyên nghiệp. Ngoài ra, theo sự hiểu biết của tác giả, chưa có nghiên cứu về công tác xã hội trong bệnh tại Bệnh viện đa khoa trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Do vậy, Nghiên cứu “Kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020 và một số yếu tố ảnh hưởng” sẽ góp phần tìm hiểu thực trạng các hoạt động công tác xã hội và các yếu tố (rào cản, khó khăn) ảnh hưởng đến việc thực hiện các hoạt động theo các nhiệm vụ được quy định tại Thông tư 43/2015/TT-BYT của Bộ Y tế.

Từ đó, đề xuất một số khuyến nghị để hoạt động công tác xã hội được triển khai tốt hơn tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp trong thời gian tới. 3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU (1) Mô tả kết quả hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020. (2) Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa Nông Nghiệp giai đoạn 2017-2020. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Khái niệm sử dụng trong nghiên cứu - Khái niệm về công tác xã hội Theo Hiệp hội nhân viên công tác xã hội quốc tế (2000), “Công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực tự giải quyết để giải phóng cho người dân, giúp họ thoải mái, dễ chịu hơn trong cuộc sống. Công tác xã hội vận dụng các lý thuyết về hành vi con người và hệ thống xã hội, tương tác những điểm giữa con người với môi trường với nguyên tắc đảm bảo nhân quyền và công bằng xã hội” (10). Theo Phạm Tiến Nam (2017) “Công tác xã hội là một ngành khoa học và một nghề thực hành được xã hội công nhận nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của cá nhân, nhóm và cộng đồng; đồng thời góp phần cải thiện môi trường xã hội để trao quyền và phát huy tiềm năng giải quyết vấn đề xã hội của cá nhân, nhóm và cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển xã hội” (11). Như vậy, khái niệm về công tác xã hội của Hiệp hội nhân viên công tác xã hội quốc tế năm 2000 là một khái niệm chung có thể ứng dụng công tác xã hội trong lĩnh vực an sinh xã hội, y tế, trường học, và tư pháp.

Khái niệm về công tác xã hội của Phạm Tiến Nam năm 2017 thì cụ thể hơn, ứng dụng trong môi trường bệnh viện. - Khái niệm về bệnh viện “Bệnh viện là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh và có một số nhiệm vụ như sau: Cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh; Đào tạo cán bộ; Nghiên cứu khoa học về y học; Chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn, kỹ thuật; Phòng bệnh; Hợp tác quốc tế và Quản lý kinh tế y tế” (12). Căn cứ vào 5 nhóm tiêu chí (vị trí, chức năng và nhiệm vụ; quy mô và nội dung hoạt động; cơ cấu lao động và trình độ cán bộ; khả năng chuyên môn, hiệu quả chất lượng công việc; cơ sở hạ tầng, trang thiết bị) mà bệnh viện được phân thành 5 hạng: Hạng đặc biệt (chỉ áp dụng đối với một số bệnh viện lớn), Hạng I, Hạng II và Hạng III và hạng IV (13). 5 - Khái niệm về công tác xã hội trong bệnh viện Theo Harriet Barlett (1934) “Công tác xã hội trong bệnh viện là một hình thức đặc biệt của công tác xã hội cá nhân và nó tập trung vào mối liên hệ giữa bệnh tật và sự thích nghi xã hội kém”.

Khái niệm này đề cập đến sự ảnh hưởng của yếu tố tâm lý-xã hội với người bệnh trong bệnh viện. Do đó, nhân viên CTXH phải đặt người bệnh trong mối quan hệ tương tác với môi trường xã hội (14). “Công tác xã hội trong bệnh viện được xem là một lĩnh vực chuyên biệt thuộc công tác xã hội. Công tác xã hội trong bệnh viện xem xét các vấn đề tâm lý – xã hội và những khó khăn của người bệnh/người nhà người bệnh/nhân viên y tế trong việc tiếp cận các nguồn lực hoặc dịch vụ y tế nhằm giúp họ vượt qua khó khăn, khơi dậy/phát huy năng lực của bản thân trong quá trình điều trị bệnh, chăm sóc người bệnh, hướng tới sự hài lòng và hỗ trợ nâng cao chất lượng khám chữa bệnh” (11).

- Khái niệm nhân viên công tác xã hội và nhân viên công tác xã hội trong bệnh viện Hiệp hội Nhân viên Công tác xã hội Quốc tế (2000) định nghĩa: “Nhân viên công tác xã hội là những người được đào tạo và trang bị kiến thức, kỹ năng trong công tác xã hội. Họ có nhiệm vụ trợ giúp các đối tượng nâng cao khả năng giải quyết và đối phó với vấn đề trong cuộc sống; tạo cơ hội để đối tượng tiếp cận được các nguồn lực cần thiết thúc đẩy sự tương tác giữa các cá nhân, giữa cá nhân và môi trường; vận động chính sách xã hội vì lợi ích của cá nhân, nhóm, cộng đồng thông qua hoạt động nghiên cứu và thực tiễn” (10). Thông tư số: 34/2010/TT-BLĐTBXH quy định tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch viên chức công tác xã hội của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (15), gồm có: công tác xã hội viên chính, công tác xã hội viên, và nhân viên công tác xã hội. Đây đều được coi là những nhân viên công tác xã hội với trách nhiệm và yêu cầu công việc ở các mức độ khác nhau.

Nhân viên công tác xã hội trong bệnh viện được hiểu là “cán bộ/nhân viên thuộc biên chế hoặc có hợp đồng lao động với bệnh viện thuộc Phòng/Tổ công tác 6 xã hội trong bệnh viện có tham gia trực tiếp để triển khai các hoạt động công tác xã hội trong bệnh viện theo hướng dẫn tại Thông tư 43/TT-BYT quy định về hình thức và nhiệm vụ công tác xã hội trong bệnh viện”. Hình thức và nhiệm vụ của công tác xã hội trong bệnh viện Hiện. động/nhiệm vụ công tác xã hội trong bệnh viện tại Việt Nam được thực hiện dựa trên Thông tư số 43/BYT/2015/TT-BYT (16). Nhiệm vụ hỗ trợ người bệnh và người nhà người bệnh trong quá trình khám chữa bệnh nhằm giải quyết các vấn đề công tác xã hội, bao gồm: đón tiếp, tư vấn thông tin liên quan đến quá trình khám chữa bệnh của người bệnh tại bệnh viện; thăm hỏi động viên, hỗ trợ tâm lý-xã hội cho người bệnh; hỗ trợ khẩn cấp cho những người bệnh là nạn nhân của bạo lực gia đình, xâm hại, ngược đãi, tại nạn, thảm họa thiên tai; tư vấn chế độ chính sách, vận động và bảo vệ quyền lợi cho người bệnh trong quá trình khám chữa bệnh tại bệnh viện; hỗ trợ người bệnh chuyển cơ sở khám chữa bệnh, và xuất viện; hỗ trợ các nhóm tình nguyện viện triển khai hoạt động tại bệnh viện.

Nhiệm vụ truyền thông, giáo dục sức khỏe: tổ chức các hoạt động truyền thông để giới thiệu hình ảnh, các dịch vụ của bệnh viện tới người bệnh; trang bị kiến thức về bệnh, cách chăm sóc sức khỏe tới người bệnh, người nhà người bệnh; phối biến chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan, chế độ chính sách, quy trình khám chữa bệnh của bệnh viện tới người bệnh, người nhà người bệnh; làm việc với báo chí để cung cấp thông tin. Nhiệm vụ kết nối, điều phối nguồn lực: kết nối, điều phối nguồn lực về vật chất và tài chính để hỗ trợ cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn.