Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở huyện đầm hà tỉnh quảng ninh

Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Vũ Văn Trưởng
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Thị Bích
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Giáo dục và phát triển cộng đồng
• Đề tài: Huy Động Cộng Đồng Tham Gia Xây Dựng Trường Tiểu Học Đạt Chuẩn Quốc Gia Tại Đầm Hà, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới của đề tài
• Cấu trúc của luận văn
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
• 1.1. Sơ lược tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Huy động cộng đồng
• 1.2.2. Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.2.3. Chuẩn, chuẩn hóa, chuẩn quốc gia
• 1.3. Tiêu chuẩn của trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 1.3.1. Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.3.2. Tiêu chuẩn trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.4. Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.4.1. Mục đích, ý nghĩa của huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.4.2. Nội dung của huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.4.3. Hình thức huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia
• 1.4.4. Các lực lượng cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.4.5. Đánh giá kết quả huy động cộng đồng
• 1.4.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN ĐẦM HÀ, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Khái quát về huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Kinh tế - chính trị
• 2.1.2. Tình hình giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nói riêng
• 2.2. Khái quát về quá trình khảo sát
• 2.2.1. Đối tượng khảo sát
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.3. Cách xử lí số liệu
• 2.3. Thực trạng các trường Tiểu học huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4. Thực trạng huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức về công tác huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 2.4.2. Thực trạng thực hiện nội dung huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.3. Thực trạng các lực lượng cộng đồng tham gia xây dựng trường TH đạt Chuẩn quốc gia huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng
• 2.5.1. Kết quả đạt được
• 2.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN ĐẦM HÀ, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính khả thi
• 3.1.2. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.3. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.4. Đảm bảo tính khoa học
• 3.2. Một số biện pháp huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 3.2.1. Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các lực lượng xã hội về tầm quan trọng của việc xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 3.2.2. Tăng cường thể chế hoá công tác huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 3.2.3. Tăng cường vai trò chủ động trong công tác huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn Quốc gia
• 3.2.4. Công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên trường Tiểu học đáp ứng yêu cầu trường Chuẩn quốc gia
• 3.2.5. Huy động cộng đồng tham gia đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị, tạo ra môi trường tốt cho việc tiến hành các hoạt động dạy học, giáo dục
• 3.2.6. Sử dụng và quản lí sử dụng các nguồn lực đã được huy động một cách hiệu quả
• 3.2.7. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia
• 3.2.8. Kiểm tra, đánh giá kết quả huy động cộng đồng xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia một cách thường xuyên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường Tiểu học đạt Chuẩn quốc gia ở huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh
• 3.4.1. Những vấn đề chung về khảo nghiệm
• 3.4.2. Phân tích kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Huy Động Cộng Đồng Xây Dựng Trường Tiểu Học Đạt Chuẩn Quốc Gia

Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phát triển giáo dục tại huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra sự gắn kết giữa nhà trường và cộng đồng. Để thực hiện được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và người dân địa phương.

1.1. Khái niệm Huy Động Cộng Đồng trong Giáo Dục

Huy động cộng đồng trong giáo dục là quá trình kêu gọi sự tham gia của các cá nhân, tổ chức trong việc xây dựng và phát triển cơ sở giáo dục. Điều này bao gồm việc đóng góp tài chính, vật chất và nhân lực để cải thiện chất lượng giáo dục.

1.2. Tầm Quan Trọng của Trường Tiểu Học Đạt Chuẩn Quốc Gia

Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia không chỉ đảm bảo về cơ sở vật chất mà còn về chất lượng giáo dục. Điều này giúp học sinh phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Huy Động Cộng Đồng Tại Đầm Hà

Mặc dù có nhiều nỗ lực, việc huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại Đầm Hà vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như nhận thức của cộng đồng về giáo dục, sự thiếu hụt nguồn lực và sự phối hợp giữa các bên liên quan là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Nhận Thức Của Cộng Đồng Về Giáo Dục

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia. Điều này dẫn đến sự thiếu quan tâm và hỗ trợ từ cộng đồng.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực và Hỗ Trợ

Nguồn lực tài chính và vật chất để xây dựng trường học đạt chuẩn còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án giáo dục tại địa phương.

III. Phương Pháp Huy Động Cộng Đồng Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả huy động cộng đồng, cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Việc tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và tạo ra các kênh giao tiếp hiệu quả giữa nhà trường và cộng đồng là rất cần thiết.

3.1. Tăng Cường Tuyên Truyền và Giáo Dục

Cần tổ chức các buổi tuyên truyền về tầm quan trọng của giáo dục và vai trò của cộng đồng trong việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

3.2. Tạo Kênh Giao Tiếp Hiệu Quả

Việc thiết lập các kênh giao tiếp giữa nhà trường và cộng đồng sẽ giúp tăng cường sự tham gia của người dân trong các hoạt động giáo dục.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự tham gia của cộng đồng không chỉ giúp cải thiện cơ sở vật chất mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết Quả Cải Thiện Cơ Sở Vật Chất

Nhiều trường học đã được nâng cấp về cơ sở vật chất nhờ vào sự đóng góp của cộng đồng, tạo điều kiện tốt hơn cho việc dạy và học.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục

Sự tham gia của cộng đồng đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục, tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

V. Kết Luận và Tương Lai của Huy Động Cộng Đồng

Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và sự quan tâm từ chính quyền địa phương.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai

Trong tương lai, việc huy động cộng đồng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, nhằm xây dựng một hệ thống giáo dục chất lượng cao tại Đầm Hà.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cấp Quản Lý

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW đòi hỏi sự chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa sâu rộng trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân. Tại huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, một địa phương có diện tích tự nhiên 41.436 ha với hơn 80% là địa hình đồi núi và đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 30,1% dân số trên tổng số 39.000 người, công tác giáo dục tiểu học đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển văn hóa - xã hội. Tính đến năm 2016, tổng thu ngân sách địa phương đạt 378,474 tỷ đồng cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì trên mức 5,5% hàng năm, tạo nguồn lực tài chính đáng kể cho đầu tư công. Tuy nhiên, việc xây dựng trường chuẩn quốc gia cấp tiểu học tại đây vẫn đối mặt với nhiều rào cản mang tính đặc thù của địa bàn miền núi ven biển.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu bắt nguồn từ thực trạng toàn huyện mới có khoảng 5 đến 6 trường trong tổng số 11 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, tương đương tỷ lệ từ 45,5% đến 54,5%. Toàn ngành giáo dục tiểu học huyện đang tổ chức giảng dạy cho 3.219 học sinh phân bổ tại 189 lớp học, nhưng định mức giáo viên đứng lớp bình quân chỉ đạt 1,28 giáo viên/lớp, thấp hơn đáng kể so với yêu cầu tối thiểu 1,5 giáo viên/lớp đối với mô hình học 2 buổi/ngày theo quy định chuẩn hóa.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận về huy động cộng đồng, khảo sát toàn diện thực trạng phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội tại 11 trường tiểu học trên địa bàn 09 xã và 01 thị trấn trong giai đoạn 2012-2016. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc xác lập 8 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa 4 nguồn lực cộng đồng, hướng tới mục tiêu hoàn thành 100% trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2017-2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển cộng đồng của UNESCO và mô hình xã hội hóa giáo dục theo Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP. Lý thuyết cấu trúc xã hội học của Joseph Fichter được vận dụng để phân tích 4 yếu tố tương tác cốt lõi trong cộng đồng: sự liên hệ mật thiết giữa các cá nhân, sự gắn kết cảm xúc trong thực hiện vai trò xã hội, sự dâng hiến tinh thần vì giá trị chung và tinh thần đoàn kết, hợp tác liên ngành.

Đồng thời, luận văn tiếp thu hệ thống lý thuyết quản lý giáo dục và chuẩn hóa của các nhà khoa học trong nước, xem chuẩn là thước đo định lượng và định tính có tính pháp quy nhằm đưa hoạt động giáo dục vào trật tự thống nhất. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa gồm: cộng đồng giáo dục, huy động cộng đồng (huy động tổng lực nhân lực, vật lực, tài lực và trí lực), chuẩn quốc gia và kiểm định chất lượng giáo dục tiểu học theo Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT và Điều lệ trường tiểu học ban hành kèm Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT với 5 tiêu chuẩn chuẩn hóa toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực chứng thu thập trong giai đoạn 2015-2017 tại huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Cỡ mẫu khảo sát gồm 200 khách thể được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, bao gồm: 50 cán bộ quản lý và giáo viên tiểu học tại 11 trường, 50 cán bộ đại diện các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể cấp huyện và cấp xã, cùng 100 phụ huynh học sinh đại diện cho các vùng đồng bằng, trung du và vùng cao.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích tài liệu lý luận với các phương pháp thực tiễn: điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc theo thang đo Likert 5 mức độ, phỏng vấn sâu 10 chuyên gia quản lý giáo dục và lãnh đạo địa phương, cùng phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng toán thống kê thông qua phần mềm phân tích dữ liệu để tính toán điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD), tỷ lệ phần trăm (%) và kiểm định hệ số tương quan tuyến tính (r). Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp kiểm soát chặt chẽ sai số chọn mẫu, lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực trạng tại 11 trường tiểu học thuộc huyện Đầm Hà đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, nhận thức về vai trò của công tác huy động cộng đồng có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm đối tượng. Nhóm cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá tầm quan trọng của việc xây dựng trường chuẩn ở mức rất cao với điểm trung bình đạt 4,35/5 điểm, trong khi nhóm phụ huynh học sinh vùng cao chỉ đạt mức trung bình 3,18/5 điểm. Khoảng cách chênh lệch 26,9% này xuất phát từ rào cản ngôn ngữ và nhận thức của hơn 30,1% đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã Quảng Lâm và Quảng An.

Thứ hai, cơ cấu nguồn lực huy động còn mất cân đối nghiêm trọng. Nguồn lực đóng góp bằng ngày công lao động và vật liệu xây dựng chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 65,4%, trong khi nguồn lực tài chính trực tiếp và tài trợ trang thiết bị dạy học hiện đại chỉ chiếm lần lượt 18,2% và 16,4%.

Thứ ba, thực trạng đội ngũ và cơ sở vật chất tồn tại nhiều điểm nghẽn kỹ thuật. Mặc dù 100% trong tổng số 243 cán bộ quản lý và giáo viên đều đạt chuẩn trình độ đào tạo, song tỷ lệ giáo viên đứng lớp bình quân chỉ đạt 1,28 giáo viên/lớp. Định mức này thấp hơn khoảng 14,7% so với tiêu chuẩn 1,5 giáo viên/lớp cần thiết để triển khai học 2 buổi/ngày theo quy định tại Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT.

Thứ tư, tiến độ đạt chuẩn quốc gia có sự chênh lệch lớn theo địa bàn hành chính. Khu vực đồng bằng và thị trấn có 100% trường đạt chuẩn (2/2 trường), trong khi khu vực miền núi trung du và vùng cao mới chỉ có 4/9 trường đạt chuẩn (chiếm 44,4%), khiến tỷ lệ chung toàn huyện dừng ở mức 54,5%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch trên bắt nguồn từ điều kiện địa lý phức tạp với hơn 80% diện tích đồi núi chia cắt, thu nhập bình quân của người dân vùng đồng bào dân tộc còn thấp và công tác truyền thông cơ sở chưa được thể chế hóa thường xuyên. Năng lực tham mưu của đội ngũ cán bộ quản lý tại 11 trường tiểu học chưa thực sự chủ động, thường mang tính thụ động trông chờ vào phân bổ ngân sách nhà nước.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu về xây dựng trường chuẩn tại tỉnh Tây Ninh và huyện Trà Vinh, các phát hiện tại Đầm Hà thể hiện sự tương đồng về khó khăn trong huy động tài chính ở vùng nông thôn, nhưng lại ghi nhận thế mạnh vượt trội về nguồn lực ngày công lao động từ các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên và Hội đồng hương. Các kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết (Mean = 4,42) và tính khả thi (Mean = 4,18) của các biện pháp đề xuất có hệ số tương quan r = 0,86, chứng minh tính phù hợp thực tiễn cao khi được tổng hợp qua bảng phân tích tương quan và biểu đồ phân phối độ lệch chuẩn.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả huy động cộng đồng xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại Đầm Hà, 4 nhóm giải pháp chiến lược cần được triển khai:

Thứ nhất, tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng. Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Trung tâm Truyền thông - Văn hóa huyện xây dựng các chuyên mục định kỳ hàng tháng trên hệ thống truyền thanh cơ sở tại 76 thôn bản; cam kết nâng tỷ lệ phụ huynh đồng thuận tham gia các hoạt động giáo dục từ mức 68% lên trên 92% trong giai đoạn 2017-2020 do Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trực tiếp chỉ đạo.

Thứ hai, thể chế hóa quy chế phối hợp liên ngành và quản lý nguồn lực minh bạch. Ủy ban nhân dân huyện Đầm Hà ban hành văn bản quy định cơ chế phối hợp giữa 11 trường tiểu học với các ban, ngành, đoàn thể; trích lập tối thiểu 15% đến 20% nguồn tăng thu ngân sách hàng năm (từ mức thu 378,474 tỷ đồng) để ủy thác nguồn vốn đối ứng cho các công trình trường chuẩn quốc gia trong giai đoạn 2018-2022.

Thứ ba, đa dạng hóa các hình thức huy động đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị. Ban giám hiệu các trường phối hợp với Hội Khuyến học và Hội Cha mẹ học sinh vận động tài trợ xây dựng mới 100% phòng học bộ môn, kiên cố hóa sân chơi bãi tập và bổ sung tối thiểu 300 bản sách chuẩn mỗi năm cho thư viện trường học, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu kỹ thuật trước năm 2023 do Hiệu trưởng các đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện.

Thứ tư, chuẩn hóa và bồi dưỡng năng lực công tác xã hội hóa cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên. Tổ chức 02 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán về kỹ năng quan hệ công chúng, quản lý dự án cộng đồng và ứng dụng công nghệ thông tin, phấn đấu đạt tỷ lệ 1,5 giáo viên/lớp cho 100% các lớp học 2 buổi/ngày trong lộ trình 2017-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý tại các Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo. Công trình cung cấp bộ công cụ khảo sát thực trạng, khung tiêu chí định lượng và quy trình 8 bước huy động nguồn lực, hỗ trợ đắc lực trong việc lập quy hoạch mạng lưới trường lớp và xây dựng kế hoạch kiểm định chất lượng giáo dục cấp huyện.

Nhóm thứ hai là Ban giám hiệu và cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục tiểu học. Nghiên cứu mang đến các tình huống thực tế về quản trị trường học, hướng dẫn phương thức lập dự toán xã hội hóa minh bạch và kỹ năng vận động nguồn lực vật chất, trang thiết bị dạy học từ Ban đại diện cha mẹ học sinh đúng quy định pháp luật.

Nhóm thứ ba là học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục, Giáo dục học và Phát triển cộng đồng. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, cách thức xử lý dữ liệu khảo sát 200 mẫu và xây dựng khung lý thuyết liên ngành.

Nhóm thứ tư là lãnh đạo chính quyền cấp xã, cán bộ phụ trách công tác văn hóa - xã hội và các tổ chức đoàn thể địa phương. Tài liệu giúp làm rõ cơ chế phối hợp ba môi trường giáo dục Nhà trường - Gia đình - Xã hội, hỗ trợ triển khai tiêu chí trường học trong chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Câu hỏi thường gặp

Huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia gồm những nguồn lực nào? Quá trình này tập trung huy động 4 nguồn lực cốt lõi từ xã hội: nhân lực (ngày công lao động, trí tuệ chuyên môn), vật lực (đất đai, phòng học, trang thiết bị giảng dạy), tài lực (nguồn vốn tài trợ, quỹ khuyến học) và môi trường giáo dục lành mạnh. Tại Đầm Hà, nguồn lực ngày công lao động đóng góp trên 65% tổng khối lượng xây dựng phụ trợ.

Quy định chuẩn hóa đội ngũ giáo viên tiểu học theo Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT yêu cầu những chỉ số nào? Văn bản quy định nhà trường phải có ít nhất bình quân 1,2 giáo viên/lớp đối với dạy 1 buổi/ngày và 1,5 giáo viên/lớp đối với dạy 2 buổi/ngày. Ngoài ra, tối thiểu 90% giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo, 100% giáo viên đạt chuẩn nghề nghiệp từ loại trung bình trở lên và ít nhất 40% đạt danh hiệu dạy giỏi cấp trường.

Tại sao tỷ lệ giáo viên đứng lớp 1,28 giáo viên/lớp tại Đầm Hà cần được nâng lên 1,5 giáo viên/lớp? Định mức 1,28 giáo viên/lớp hiện tại của huyện chỉ đáp ứng mô hình học 1 buổi/ngày. Để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo chuẩn quốc gia, cần tối thiểu 1,5 giáo viên/lớp nhằm bảo đảm đủ nhân lực giảng dạy các môn tự chọn, giáo dục kỹ năng sống và tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp cho 3.219 học sinh.

Giải pháp nào bảo đảm tính minh bạch khi tiếp nhận các nguồn tài trợ xã hội hóa tại trường học? Nhà trường phải thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ cơ sở, lập biên bản tiếp nhận có sự giám sát của Ban đại diện cha mẹ học sinh, hạch toán công khai 100% các khoản thu chi vào sổ sách kế toán và niêm yết công khai định kỳ 02 lần/năm học theo đúng các quy định tài chính hiện hành.

Thách thức lớn nhất trong công tác huy động cộng đồng tại các xã vùng cao huyện Đầm Hà là gì? Thách thức lớn nhất là điều kiện kinh tế khó khăn của hơn 30,1% đồng bào dân tộc thiểu số và địa hình đồi núi chiếm trên 80% diện tích tự nhiên. Do đó, hình thức huy động hiệu quả nhất tại đây là tận dụng ngày công lao động và phối hợp tuyên truyền thay vì vận động tài chính trực tiếp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và phát triển toàn diện khung lý luận về huy động cộng đồng tham gia xây dựng trường chuẩn quốc gia trong bối cảnh đổi mới giáo dục tiểu học.
• Đánh giá xác thực bức tranh giáo dục tại 11 trường tiểu học huyện Đầm Hà với 3.219 học sinh, chỉ rõ điểm nghẽn về tỷ lệ 1,28 giáo viên/lớp và tỷ lệ đạt chuẩn mới đạt khoảng 54,5%.
• Xử lý dữ liệu định lượng khoa học trên mẫu khảo sát 200 khách thể, chứng minh tính cấp thiết và tính khả thi vượt trội của các giải pháp với hệ số tương quan r = 0,86.
• Đề xuất hệ thống 8 biện pháp đồng bộ, kết hợp chặt chẽ giữa thể chế hóa pháp lý, đa dạng hóa nguồn lực và bồi dưỡng năng lực quản lý của đội ngũ 243 cán bộ, giáo viên.
• Cung cấp luận cứ thực tiễn quan trọng giúp ngành giáo dục huyện Đầm Hà và tỉnh Quảng Ninh hoàn thành mục tiêu 100% trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trong giai đoạn 2017-2025.

Các nhà quản lý, cán bộ giáo dục và nghiên cứu sinh quan tâm có thể ứng dụng ngay các mô hình khảo sát và quy trình điều phối nguồn lực trong luận văn để nâng cao hiệu quả xã hội hóa giáo dục tại địa phương mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 1. Sơ lƣợc tổng quan nghiên cứu vấn đề Giáo dục là một hiện tượng đặc biệt của xã hội loài người. Nó đảm bảo sự tồn tại, phát triển bền vững của loài người qua các thế hệ. Chăm lo cho sự tồn tại và phát triển của GD luôn là vấn đề được tất cả các nước trên thế giới quan tâm, đầu tư.

Đối với nhiều nước trên thế giới và ở Việt Nam, chất lượng giáo dục luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Cải cách giáo dục và quản lý giáo dục thường có khuynh hướng chuẩn hóa hoặc dựa vào chuẩn. Vấn đề cải cách giáo dục không phải bây giờ mới được đặt ra. Trong lịch sử có nhiều nhân sĩ đã từng đưa ra những cuộc cải cách giáo dục, trong đó phải kể đến Nguyễn Trường Tộ.

Ông đã có những bản điều trần gửi lên triều đình yêu cầu cải cách giáo dục, coi đó là điều kiện cần thiết để đưa đất nước khỏi nạn ngoại xâm. Đến đầu thế kỷ XX, một phong trào cải cách giáo dục rầm rộ khắp cả nước do các chí sĩ duy tân tiến hành mà đỉnh cao là Đông Kinh nghĩa thục. Có thể nói đó là một cuộc cải cách tận gốc về giáo dục từ mục đích, chương trình giảng dạy, tài liệu giảng dạy và đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên thực dân Pháp đã sớm thấy nguy cơ phát triển của Đông Kinh nghĩa thục và những mầm mống cách mạng của nó nên đã thẳng tay đàn áp.

Trường học bị đóng cửa, những người sáng lập hầu hết bị đày ra Côn Đảo. Kể từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành sắc lệnh 146/SL ngày 10/8/1946, trong đó chỉ rõ: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” và xác định các nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục nước ta là “Đại chúng hóa, dân tộc hóa, khoa học hóa và tôn chỉ phụng sự lý tưởng quốc gia và dân chủ”[20]. Vì vậy, ngay từ khi mới giành độc lập, Đảng và Nhà nước ta đã bắt tay ngay vào cải tạo và xây dựng nền giáo dục quốc dân. Vào tháng 9 năm 1946, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị về nhiệm vụ công tác giáo dục ở miền núi: “Thầy tìm trò, trường gần dân, quy mô nhỏ, nhà nước và nhân dân cùng phối hợp quyết tâm mở rộng cánh cửa của nhà trường xã hội chủ nghĩa cho các dân tộc”[20].

Vào tháng 7 năm 1950, Hội đồng Chính phủ thông qua đề án cải cách giáo dục lần thứ nhất, trong đó nêu rõ “Tính chất của nền giáo dục mới của ta là một nền giáo dục của dân, do dân và vì dân, được xây dựng trên nguyên tắc khoa học và đại chúng”[20]. Vào tháng 1 năm 1979, Bộ Chính trị Ban hành Nghị quyết số 14- NQ/TW về cải cách giáo dục và xác định phương châm: “Phối hợp những cố gắng đầu tư của nhà nước với sự đóng góp của nhân dân, của các ngành, các cơ sở sản xuất và sức lao động của thầy trò trong việc xây dựng trường sở, phòng thí nghiệm, xưởng trường, vườn trường”[20]. Nghị quyết Hội nghị lần 2 Ban chấp hành TW khoá VIII đã khẳng định: “Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân. Mọi người đi học, học thường xuyên, học suốt đời.

Phê phán thói lười học. Mọi người chăm lo giáo dục”[13]. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ: “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”[15].