Hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại phòng tài chính kế hoạch huyện hoài ân tỉnh bình định

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại phòng tài chính kế hoạch, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Dương Thị Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Huyền Trang
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện tại phòng tài chính kế hoạch huyện hoài ân tỉnh bình định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hoài Ân

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Lập Ngân Sách Nhà Nước Cấp Huyện

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc điều hành nền kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng và an ninh của một quốc gia. Nó là công cụ vĩ mô để điều chỉnh nền kinh tế, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả và ổn định đời sống nhân dân. Việc sử dụng NSNN hiệu quả, hợp lý và tiết kiệm đòi hỏi sự chú trọng vào cả công tác phân bổ, chấp hành dự toán và xây dựng dự toán, quyết toán ngân sách. Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lập dự toán và quyết toán chính xác, minh bạch.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của Ngân sách Nhà nước

Ngân sách nhà nước (NSNN) là một phạm trù kinh tế và lịch sử, là thành phần chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia. Nó phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ chung của Nhà nước. NSNN không chỉ là một kế hoạch tài chính mà còn là một đạo luật, cần được Quốc hội thông qua trước khi thi hành. Nó được thiết lập và thực thi vì mục tiêu mưu cầu lợi ích chung cho toàn thể quốc gia, đồng thời phản ánh mối tương quan giữa quyền lập pháp và quyền hành pháp trong quá trình xây dựng và thực hiện ngân sách.

1.2. Vai trò của Ngân sách Nhà nước trong phát triển kinh tế

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Nó là công cụ để Nhà nước thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, khuyến khích đầu tư và phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua NSNN, Nhà nước có thể đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và các lĩnh vực xã hội khác, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững. Việc quản lý và sử dụng NSNN hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế.

II. Thực Trạng Lập và Quyết Toán Ngân Sách Cấp Huyện Hoài Ân

Tại huyện Hoài Ân, Bình Định, ngân sách địa phương còn hạn hẹp, với nguồn thu nội địa chỉ chiếm khoảng 15% tổng thu ngân sách cấp huyện, phần còn lại (85%) được bổ sung từ ngân sách cấp trên. Do đó, việc quản lý thu chi và sử dụng ngân sách hiệu quả luôn được lãnh đạo địa phương quan tâm. Mặc dù công tác quản lý và sử dụng ngân sách được đánh giá là cơ bản tuân thủ quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Cụ thể, có tình trạng kinh phí chương trình mục tiêu còn thừa vào cuối năm, nguồn vốn giải ngân chưa kịp thời, và một số đơn vị dự toán được bổ sung kinh phí thông qua hình thức lệnh chi tiền.

2.1. Quy trình lập dự toán Ngân sách Nhà nước tại Hoài Ân

Quy trình lập dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Hoài Ân bao gồm nhiều bước, từ việc thu thập thông tin, xây dựng dự toán thu chi, đến việc trình duyệt và phê duyệt dự toán. Các đơn vị dự toán cấp dưới phải lập dự toán chi tiết, gửi lên Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện để tổng hợp và trình UBND huyện. UBND huyện sau đó sẽ trình HĐND huyện phê duyệt dự toán. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

2.2. Thực trạng quyết toán Ngân sách Nhà nước tại Hoài Ân

Công tác quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Hoài Ân cũng được thực hiện theo quy định của pháp luật. Các đơn vị dự toán phải lập báo cáo quyết toán chi tiết, gửi lên Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện để thẩm định và tổng hợp. Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện sau đó sẽ trình UBND huyện phê duyệt quyết toán. Tuy nhiên, trong quá trình quyết toán, vẫn còn một số sai sót, như chi không đúng quy định, phải thu hồi, nộp trả. Điều này cho thấy cần có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của việc sử dụng NSNN.

2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng Ngân sách Nhà nước tại Hoài Ân

Hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Hoài Ân cần được đánh giá một cách toàn diện, dựa trên các tiêu chí như tính tiết kiệm, hiệu quả và hiệu lực. Cần xem xét liệu NSNN đã được sử dụng đúng mục đích, có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương hay không. Đồng thời, cần đánh giá các tác động của việc sử dụng NSNN đến đời sống của người dân, đặc biệt là các đối tượng chính sách. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng NSNN sẽ giúp đưa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng NSNN trong thời gian tới.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quy Trình Lập Ngân Sách Nhà Nước Huyện

Để khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả công tác lập dự toán và quyết toán ngân sách cấp huyện, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dự báo, tăng cường kiểm tra, giám sát, và hoàn thiện quy trình lập dự toán và quyết toán. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả của công tác quản lý ngân sách.

3.1. Nâng cao chất lượng dự báo thu Ngân sách Nhà nước

Việc dự báo thu ngân sách nhà nước (NSNN) chính xác là yếu tố then chốt để lập dự toán NSNN hiệu quả. Cần nâng cao năng lực dự báo của cán bộ tài chính, sử dụng các phương pháp dự báo hiện đại, và thu thập đầy đủ thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thuế, hải quan và các cơ quan liên quan để đảm bảo tính chính xác của thông tin đầu vào.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát việc sử dụng Ngân sách

Kiểm tra, giám sát việc sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa tham nhũng, lãng phí và đảm bảo tính minh bạch của việc sử dụng NSNN. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào việc giám sát việc sử dụng NSNN. Cần xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về quản lý và sử dụng NSNN.

3.3. Hoàn thiện quy trình lập và quyết toán Ngân sách

Quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) cần được hoàn thiện để đảm bảo tính khoa học, minh bạch và hiệu quả. Cần rà soát, sửa đổi các quy định không còn phù hợp, bổ sung các quy định mới để đáp ứng yêu cầu thực tế. Đồng thời, cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm bớt gánh nặng cho các đơn vị dự toán. Cần ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác lập và quyết toán NSNN để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu tại Hoài Ân

Việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Hoài Ân cần được thực hiện một cách bài bản, có kế hoạch và có sự tham gia của tất cả các bên liên quan. Cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ tài chính, đồng thời tuyên truyền, phổ biến các quy định mới về quản lý NSNN cho người dân. Cần đánh giá định kỳ hiệu quả của việc áp dụng các giải pháp để có những điều chỉnh phù hợp.

4.1. Đánh giá hiệu quả sau khi áp dụng giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp hoàn thiện quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN), cần đánh giá hiệu quả một cách khách quan, toàn diện. Cần xem xét liệu các giải pháp đã giúp nâng cao chất lượng dự báo, tăng cường kiểm tra, giám sát, và hoàn thiện quy trình lập dự toán và quyết toán hay chưa. Đồng thời, cần đánh giá các tác động của việc áp dụng các giải pháp đến hiệu quả sử dụng NSNN và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

4.2. Bài học kinh nghiệm và kiến nghị

Từ quá trình áp dụng các giải pháp hoàn thiện quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) tại huyện Hoài Ân, cần rút ra các bài học kinh nghiệm quý báu. Cần xác định những yếu tố thành công và những yếu tố còn hạn chế, từ đó đưa ra các kiến nghị để tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý NSNN trong thời gian tới. Cần kiến nghị với các cơ quan cấp trên về việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

V. Kiến Nghị và Giải Pháp Hỗ Trợ Hoàn Thiện Ngân Sách Hoài Ân

Để quá trình hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) cấp huyện tại Hoài Ân đạt hiệu quả cao nhất, cần có sự hỗ trợ từ các cấp, các ngành. Sở Tài chính tỉnh Bình Định cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát công tác quản lý NSNN tại huyện. UBND huyện Hoài Ân cần chỉ đạo các phòng ban, đơn vị phối hợp chặt chẽ trong việc lập dự toán và quyết toán NSNN. Kho bạc nhà nước huyện Hoài Ân cần tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị dự toán trong việc thực hiện các thủ tục thanh toán.

5.1. Đối với Sở Tài chính tỉnh Bình Định

Sở Tài chính tỉnh Bình Định đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, kiểm tra, giám sát công tác quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) tại các huyện, thị xã, thành phố. Cần tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ tài chính cấp huyện, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu về các quy định mới về quản lý NSNN. Cần kiểm tra định kỳ và đột xuất việc thực hiện các quy định về quản lý NSNN tại các địa phương, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

5.2. Đối với UBND huyện Hoài Ân

UBND huyện Hoài Ân có trách nhiệm chỉ đạo, điều hành công tác quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn huyện. Cần ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể để các phòng ban, đơn vị thực hiện đúng quy định về lập dự toán và quyết toán NSNN. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng NSNN của các đơn vị dự toán, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện trong việc thực hiện nhiệm vụ.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Quy Trình Ngân Sách Cấp Huyện

Việc hoàn thiện quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) cấp huyện là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của tất cả các bên liên quan. Với sự quyết tâm của lãnh đạo địa phương, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và sự tham gia tích cực của cộng đồng, công tác quản lý NSNN tại huyện Hoài Ân sẽ ngày càng được nâng cao, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính

Các giải pháp chính để hoàn thiện quy trình lập và quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) cấp huyện bao gồm: nâng cao chất lượng dự báo thu NSNN, tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng NSNN, hoàn thiện quy trình lập và quyết toán NSNN, và tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng NSNN, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

6.2. Hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, công tác quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả và bền vững. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý NSNN, tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát việc sử dụng NSNN. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính có trình độ chuyên môn cao, phẩm chất đạo đức tốt, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện. Chƣơng 2: Thực trạng lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện Tại Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện lập dự toán và quyết toán ngân sách nhà nƣớc cấp huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định 7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC VÀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1.

Khái niệm về ngân sách nhà nƣớc Ngân sách Nhà nƣớc là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử, là một thành phần chủ đạo trong hệ thống tài chính. Mặt khác, nó còn là công cụ quan trọng để Nhà nƣớc thực hiện điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội. Xét theo biểu hiện bên ngoài: Ngân sách nhà nƣớc bao gồm các nguồn thu và các khoản chi cụ thể, đƣợc định hƣớng các nguồn thu đều đƣợc nộp vào một quỹ tiền tệ – quỹ NSNN và các khoản đều đƣợc xuất ra từ quỹ tiền tệ đó. Những khoản thu nộp và cấp phát qua quỹ NSNN là các quan hệ đƣợc xác định trƣớc, đƣợc định lƣợng và Nhà nƣớc sử dụng chúng để điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế.

Xét về bản chất kinh tế chứa đựng trong NSNN: Các hoạt động thu chi Ngân sách đều phản ánh những quan hệ kinh tế giữa nhà nƣớc với các chủ thể khác trong xã hội gắn với quá trình tạo lập quản lý và sử dụng quỹ NSNN. Hoạt động đó đa dạng đƣợc tiến hành trên hầu khắc các lĩnh vực và có tác động đến mọi chủ thể kinh tế xã hội. Những quan hệ thu nộp cấp phát qua quỹ NSNN là những quan hệ đƣợc xác định trƣớc, đƣợc định lƣợng và nhà nƣớc sử dụng chúng để điều tiết vĩ mô kinh tế xã hội. Nhƣ vậy, trên phƣơng diện kinh tế có thể hiểu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ chung của Nhà nƣớc khi Nhà nƣớc tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của mình trên cơ sở luật định.

Theo quy định của pháp luật, tại điểm 14, Điều 4 theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 ngày 25 tháng 6 năm 2015 của Quốc Hội định nghĩa: “Ngân 8 sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. [9] Từ định nghĩa NSNN theo Luật NSNN năm 2015, có thể thấy NSNN có các đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, NSNN là một kế hoạch tài chính khổng lồ cần đƣợc quốc hội biểu quyết thông qua trƣớc khi thi hành. Đặc điểm này cho ta thấy việc thiết lập NSNN không chỉ là vấn đề kĩ thuật nghiệp vụ mà còn là vấn đề mang tính kĩ thuật pháp lý, do đó nó vừa phản ánh các hành vi kinh tế vừa thể hiện các hành vi pháp lý của chủ thể có thẩm quyền. Thứ hai, NSNN không phải là một bản kế hoạch tài chính thuần túy mà còn là một đạo luật.

Theo thông lệ, sau khi bản dự toán NSNN đã đƣợc soạn thảo bởi cơ quan hành pháp thì nó sẽ đƣợc chuyển sang cho cơ quan lập pháp xem xét quyết định và ban bố dƣới hình thức một đạo luật để thi hành. Thứ ba, NSNN là kế hoạch tài chính của toàn quốc gia, đƣợc trao cho chính phủ tổ chức thực hiện nhƣng phải đặt dƣới sự giám sát của quốc hội. Việc thiết lập quyền giám sát của quốc hội đối với hoạt động thi hành ngân sách của chính phủ nhằm kiểm soát nguy cơ lạm quyền của cơ quan hành pháp trong quá trình thực thi ngân sách nhà nƣớc. Thứ tƣ, NSNN đƣợc thiết lập và thực thi hoàn toàn vì mục tiêu mƣu cầu lợi ích chung cho toàn thể quốc gia.

Thứ năm, NSNN luôn phản ánh mối tƣơng quan giữa quyền lập pháp và quyền hành pháp trong quá trình xây dựng và thực hiện ngân sách. Theo đó, cơ quan lập pháp ban hành ra NSNN dựa trên sự xây dựng của chính phủ, sau đó chính phủ là ngƣời trực tiếp thi hành bản ngân sách này dƣới sự giám sát của cơ quan lập pháp. Về phạm vi Ngân sách nhà nƣớc: Theo Điều 5, Luật NSNN năm 2025, Ngân sách nhà nƣớc bao gồm thu NSNN và chi NSNN. [9] 9 * Thu ngân sách nhà nước bao gồm: - Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí; - Toàn bộ các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nƣớc thực hiện, trƣờng hợp đƣợc khoán chi phí hoạt động thì đƣợc khấu trừ; các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nƣớc thực hiện nộp ngân sách nhà nƣớc theo quy định của pháp luật; - Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nƣớc, các tổ chức, cá nhân ở ngoài nƣớc cho Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phƣơng; - Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.

* Chi ngân sách nhà nước bao gồm: - Chi đầu tƣ phát triển; - Chi dự trữ quốc gia; - Chi thƣờng xuyên; - Chi trả nợ lãi; - Chi viện trợ; - Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Chức năng của ngân sách nhà nƣớc NSNN có chức năng rất quan trọng trong nền kinh tế cũng nhƣ đời sống xã hội. Chức năng của NSNN thể hiện chủ yếu qua 4 mặt nhƣ sau: - NSNN là một công cụ ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế, chống lạm phát và giảm thất nghiệp. - NSNN có chức năng phân bổ nguồn lực trong xã hội: Để tạo lập và sử dụng các nguồn lực có hiệu quả, thông qua các biện pháp thu, chi và quản lý ngân sách nhà nƣớc, nhà nƣớc thực hiện phân bổ nguồn lực vào những lĩnh vực địa bàn then chốt, có nhiều rủi ro, cần khuyến khích hoặc hạn chế phát triển; đồng thời có thể thu hút, lôi kéo sự tham gia phân bổ nguồn lực của các thành phần kinh tế và khu vực tƣ nhân.

10 - NSNN có chức năng phân phối lại thu nhập trong xã hội: Nhà nƣớc thực hiện quá trình phân phối và phân phối lại thu nhập dƣới hình thức tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm hạn chế bớt sự phân hoá xã hội, sự bất bình đẳng về thu nhập đảm bảo sự công bằng hợp lý, làm cho nguồn thu nhập của xã hội đƣợc sử dụng một cách kịp thời hiệu quả. Thông qua công cụ thuế và công cụ chi tiêu. Nhà nƣớc sẽ thực hiện đƣợc các mục tiêu trên. - NSNN có chức năng điều chỉnh kinh tế: Chính sách ngân sách nhà nƣớc là một bộ phận không thể tách rời của chính sách kinh tế – xã hội.

Khi nền kinh tế suy thoái ngƣời ta thƣờng khuyến cáo dùng chính sách tài khoá kích cầu bằng cách giảm thuế hoặc tăng chi tiêu công, từ đó làm tăng khối lƣợng sản xuất xã hội. Khi nền kinh tế phát triển bình thƣờng, trong điều kiện mở cửa thì chính sách tài khoá kích thích sẽ tạo nên phản ứng dây chuyền: chính sách tài khoá kích thích nới lỏng với mục đích tăng tổng cầu, mức lãi suất trong nƣớc tăng, giá đồng nội tệ tăng, thuần xuất khẩu giảm, tổng cầu giảm. Nhƣ vậy, trƣớc mắt chính sách tài khoá có thể kích thích tổng cầu có tác động đến tăng trƣởng kinh tế, nhƣng về lâu dài lại kìm hãm chính quá trình tăng trƣởng. Đòi hỏi các nhà hoạch địch chính sách tài chính nói chung và chính sách tài khoá nói riêng phải tính đến việc sử dụng công cụ ngân sách nhà nƣớc một cách thích hợp trong quá trình điều chỉnh nền kinh tế.

Bốn chức năng nói trên có mối quan hệ rất gắn bó, phản ảnh đƣợc bản chất hoạt động của NSNN trong quá trình tạo lập, khai thác động viên, phân bổ, tổ chức huy động các nguồn vốn cũng nhƣ tham gia kiểm soát, điều chỉnh kinh tế vĩ mô 1. Vai trò của ngân sách nhà nƣớc NSNN có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nƣớc. Vai trò của NSNN đƣợc xác lập trên cơ sở của chức năng và nhiệm vụ cụ thể của nó trong từng giai đoạn cụ thể. Phát huy vai trò của NSNN là thƣớc đo đánh giá hiệu quả điều hành, lãnh đạo của nhà nƣớc.

Trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ 11 nghĩa của nƣớc ta hiện nay, NSNN có các vai trò chủ yếu sau: - Một là: quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế. + NSNN là công cụ định hƣớng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền. Chính phủ sẽ hƣớng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế tối ƣu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững. + Thông qua hoạt động chi ngân sách, nhà nƣớc sẽ cung cấp kinh phí đầu tƣ cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc các doanh nghiệp các các ngành then chốt.

Trên cơ sở đó tạo môi trƣờng và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế. + Nguồn kinh phí trong ngân sách cũng có thể đƣợc sử dụng để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảo tính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp lý hơn. Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông qua thuế, ngân sách Nhà nƣớc đảm bảo thực hiện vai trò định hƣớng đầu tƣ, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh. - Hai là: Huy động các nguồn lực tài chính của NSNN để đảm bảo nhu cầu chi tiết của đất nƣớc.

+ Mức động viên các nguồn tài chính từ các chủ thể trong nguồn kinh tế đòi hỏi phải hợp lý nếu mức động viên quá cao hoặc quá thấp thì sẽ ảnh hƣởng đến sự phát triển của nền kinh tế. + Cần phải xác định mức huy động vào NSNN một cách phù hợp với khả năng đóng góp tài chính của các chủ thể trong nền kinh tế.