CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THÀNH PHẨM, TIÊU THỤ THÀNH PHẨM VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ THÀNH PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Những vấn đề chung về thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm trong DNSX. Các khái niệm Thành phẩm là những sản phẩm đã kết thúc giai đoạn cuối cùng của quy trình công nghệ sản xuất ra sản phẩm đó (ngoài ra còn bao gồm cả những sản phẩm thuê ngoài gia công đã hoàn chỉnh) đã qua kiểm tra kỹ thuật và được nhập kho hoặc giao trực tiếp cho khách hàng.
Nửa thành phẩm là những sản phẩm mới hoàn thành ở một hoặc một số giai đoạn chế biến nào đó của quy trình công nghệ sản xuất ra nó, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quy định, được nhập kho hoặc bán trên thị trường. Tiêu thụ thành phẩm là quá trình cung cấp sản phẩm cho đơn vị đặt mua, mặt khác doanh nghiệp được người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán một khoản tiền tương ứng với giá bán của sản phẩm đó theo quy định hoặc thỏa thuận. Đó là quá trình chuyển giao quyền sở hữu và sử dụng sản phẩm cho đơn vị mua. Khi kết thúc quá trình tiêu thụ, doanh nghiệp sẽ xác định được kết quả tiêu thụ thành phẩm.
Kết quả tiêu thụ thành phẩm là mục đích cuối cùng mà doanh nghiệp hướng tới, mọi chính sách biện pháp của doanh nghiệp đều xoay quanh vấn đề là thế nào để đạt được kết quả tiêu thụ tối đa. Thông qua việc xác định kết quả tiêu thụ, doanh nghiệp sẽ tìm ra được phương hướng cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác quản lý quá trình sản xuất và tiêu thụ của mình. Quản lý thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm - Quản lý thành phẩm + Quản lý chất lượng thành phẩm Trước hết, khâu kiểm tra chất lượng trước khi nhập kho phải được tiến hành một cách nghiêm túc, đúng trình tự, đúng yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo thành phẩm nhập kho là những thành phẩm có chất lượng tốt. Quá trình vận chuyển nhập và xuất kho phải được thực hiện cẩn thận.
Đồng thời phải có chế độ bảo quản phù hợp đối với từng loại sản phẩm nhất là những loại dễ hỏng, dễ vỡ. Phát hiện kịp thời hàng kém phẩm chất để có biện pháp xử lý nhằm tránh 10 1 Thang Long University Library tình trạng làm giảm hoặc mất uy tín của doanh nghiệp đối với loại sản phẩm, hàng hóa đó. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng để đáp ứng kịp thời nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng tạo điều kiện cho tiêu thụ được dễ dàng và đạt được lợi nhuận như mong muốn. + Quản lý số lượng sản phẩm Số lượng thành phẩm nhập-xuất-tồn kho phải được theo dõi chặt chẽ tại kho và phòng kế toán kho, chỉ nhập, xuất kho khi có chứng từ gốc và phải kiểm tra lượng thực nhập và thực xuất.
Định kỳ kiểm kê kho, phát hiện và xử lý các thành phẩm hỏng, sản phẩm ứ đọng, đánh giá công tác bảo quản và đưa ra các phương pháp quản lý mới. + Quản lý tiêu thụ thành phẩm, xác địch kết quả tiêu thụ. Trong nền kinh tế thị trường, chức năng của doanh nghiệp sản xuất là sản xuất hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng của xã hội, bao gồm các khâu cung ứng, sản xuất, tiêu thụ. Vì vậy, các doanh nghiệp không những có nhiệm vụ sản xuất ra sản phẩm mà còn phải tổ chức tiêu thụ sản phẩm trên thị trường mới thực hiên đầy đủ chắc năng của mình.
Trong quá trình lưu chuyển vốn, tiêu thụ là khâu giữ vị trí quan trọng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kinh doanh của doanh nghiệp, các khâu cung ưng và sản xuất đều phụ thuộc vào việc sản phẩm có tiêu thụ được hay không. Vì vậy, có thể nói tiêu thụ là cơ sở để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh và tạo nên kết quả tiêu thụ, quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Đối với người tiêu dùng, quá trình tiêu thụ sẽ cung cấp sản phẩm cho thị trường một cách kịp thời đầy đủ và đồng bộ về số lượng và chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, Thông qua tiêu thụ thì tính hữu ích của sản phẩm mới được thực hiện, phản ánh sự phù hợp của sản phẩm với thị hiếu của người tiêu dùng. Trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân, thực hiện tốt quá trình tiêu thụ ở mọi doanh nghiệp góp phẩn điều hòa giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa tiền và hàng, giữa cung và cầu, đảm bảo sự cân đối trong từng ngành cũng như trong toàn bộ nên kinh tế quốc dân.
Mặt khác trong điều kiện các mối quan hệ kinh tế đối ngoại phát triển mạnh mẽ, quá trình tiêu thụ ở mỗi doanh nghiệp có thể tạo nên sức mạnh, uy tín của từng doanh nghiệp, của từng cấp, từng ngành, của đất nước trên trường quốc tế Như vậy, quá trình tiêu thụ là rất quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất nhưng ở một mức độ nào đó thì kết quả tiêu thụ lại có ý nghĩa sống còn với toàn bộ quá trình hoạt động của doanh nghiệp, vì kết quả tiêu thụ chính là lợi nhuận tiêu thụ. Có được kết quả tiêu thụ chứng tỏ việc sản xuất và cung cấp sản phẩm hàng hóa được 10 người tiêu dùng chấp nhận. Điều đó thể hiện sản phẩm sản xuất và tiêu thụ xét về mặt khối lượng, giá trị sử dụng, chất lượng và giá cả đã phù hợp với thị trường. Kết quả tiêu thụ là nguồn quan trọng để doanh nghiệp trang trải các chi phí về tư liệu lao động, đối tượng lao động, các chi phí trong sản xuất kinh doanh, trang trải số vốn đối ứng cho sản xuất kinh doanh, có tiền để thanh toán tiền lương, tiền công, đểtiền thưởng cho người lao động, nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn,… làm các nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước như nộp các khoản thuế do Nhà nước quy đinh.
Thực hiện được kết quả tiêu thụ đẩy đủ và kịp thời góp phần đẩy tăng tốc độ chu chuyển vốn lưu dộng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất sau. Tình hình thực hiện chỉ tiêu kết quả tiêu thụ có ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tài chính doanh nghiệp. Nhiệm vụ kế toán thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm Nhiệm vụ của kế toán thành phẩm - Phản ánh về tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất sản phẩm cả về số lượng, chất lượng, chủng loại và tình hình nhập xuất tồn kho thành phẩm về giá trị và hiện vật. - Đảm bảo hạch toán tổng hợp nhập, xuất, tồn kho thành phẩm theo giá thực tế.
- Cung cấp thông tin về thành phẩm cho quản lý, làm cơ sở cho quyết định sản xuất. Nhiệm vụ kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm Để thực sự là công cụ quản lý sắc bén, có hiệu quả thì kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ phải thực hiện các nhiệm vụ cơ bản dưới đây: - Ghi chép, phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời vận động của khối lượng thành phẩm bán ra, số lượng hàng đã giao cho các cửa hàng tiêu thụ, số hàng gửi đi bán, và tình hình tiêu thụ số hàng đó. Xác định chính xác, đầy đủ doanh thu tiêu thụ, giám sát chặt chẽ tình hình thanh toán. Tổ chức tốt kế toán chi tiến ở khâu tiêu thụ cả về số lượng, chủng loại và giá trị.
- Cung cấp kịp thời tình hình tiêu thụ phục vụ kịp thời cho việc điều hành sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo thường xuyên, kịp thời tình hình thanh toán với khách hàng theo từng hợp đồng, từng loại hàng - Phản ánh tiến độ thực hiện kế hoạch tiêu thụ, kế hoạch lợi nhuận, ký luật thanh toán và quản lý chặt chẽ tiền hàng. Thang Long University Library 3 10 - Xác định chính xác trị giá vốn hàng xuất bán nhằm xác định chính xác kết quả tiêu thụ, phản ánh kết quả tiêu thụ cũng như phân phối kết quả đó để cung cấp số liệu cho việc lập quyết toán được đầy đủ, kịp thời và đúng chế độ. - Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ phải luôn gắn liền với nhau, thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ là tiền đề cho nhiệm vụ kia được thực hiện nguowcjlaij bởi vì tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ là hai bước kế tiếp nhau và là tiền đề của nhau, phải có tiêu thụ mới thu được kết quả tiêu thụ và ngược lại có kết quả tiêu thụ thì mới có điều kiện tái sản xuất mở rộng, thực hiện quá trình tiêu thụ ở các kỳ tiếp theo.
Kế toán thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1. Kế toán thành phẩm 1. Đánh giá thành phẩm - Đánh giá thành phẩm nhập kho + Thành phẩm do Doanh nghiệp sản xuất hoàn thành nhập kho được phản ánh theo giá thành sản xuất thực tế bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. + Thành phẩm thuê ngoài gia công chế biến hoàn thành nhập kho được tính theo giá thực tế gia công, bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí thuê gia công và chi phí liên quan trực tiếp khác (chi phí vận chuyển, bốc dỡ, hao hụt trong gia công).
+ Đối với thành phẩm nhập kho do góp vốn liên doanh thì đánh giá theo giá trị góp vốn các bên thoả thuận. - Đánh giá thành phẩm xuất kho + Theo chuẩn mực kế toán số 02 “Hàng tồn kho”, thành phẩm xuất kho được đánh giá theo giá thực tế xuất kho theo một trong bốn phương pháp sau: phương pháp giá đích danh, phương pháp nhập trước xuất trước, nhập sau xuất trước, bình quân gia quyền. - Những phƣơng pháp tính giá xuất kho Phƣơng pháp giá đích danh Theo phương pháp này khi xuất kho thành phẩm thì căn cứ vào số lượng xuất kho thuộc lô nào và đơn giá thực tế của lô đó để tính giá vốn của thành phẩm xuất kho. Phương pháp này áp dụng cho những doanh nghiệp có chủng loại thành phẩm ít và nhận diện được từng lô hàng.
Thang Long University Library Đây là phương pháp tôt nhất, tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế toán, chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế. Giá trị của hàng xuất kho đem bán phù hợp với doanh thu mà nó tạo ra.