Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chiến lược tại doanh nghiệp niêm yết tại việt nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chiến lược tại doanh nghiệp, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Ths. Đỗ Thị Thu Thảo
• Trường học: Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Chiến Lược Tại Doanh Nghiệp Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nghiên cứu về kế toán quản trị chiến lược
• 1.1.1. Các nghiên cứu về sự ra đời và hình thành kế toán quản trị chiến lược
• 1.1.2. Các nghiên cứu về nội dung và kỹ thuật kế toán quản trị chiến lược
• 1.1.3. Các nghiên cứu về vận dụng kế toán quản trị chiến lược
• 1.1.4. Các nghiên cứu về nhân tố tác động đến vận dụng kế toán quản trị chiến lược
• 1.2. Nhận xét và xác định khoảng trống nghiên cứu
• 1.3. Định hướng nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 2.1.1. Tổng quan quản trị chiến lược
• 2.1.1.1. Khái niệm chiến lược
• 2.1.1.2. Khái niệm Quản trị chiến lược
• 2.1.1.3. Nội dung của quản trị chiến lược
• 2.1.2. Sự hình thành của kế toán quản trị chiến lược
• 2.1.3. Định nghĩa kế toán quản trị chiến lược
• 2.1.4. Vai trò kế toán quản trị chiến lược
• 2.1.5. Kỹ thuật kế toán quản trị chiến lược
• 2.1.5.1. Kế toán chi phí chiến lược
• 2.1.5.2. Kế toán đối thủ cạnh tranh
• 2.1.5.3. Kế toán khách hàng
• 2.1.5.4. Ra quyết định chiến lược
• 2.1.5.5. Kiểm soát và đo lường thành quả
• 2.2. LÝ THUYẾT NỀN TẢNG CÓ LIÊN QUAN
• 2.2.1. Lý thuyết ngẫu nhiên
• 2.2.2. Lý thuyết thể chế
• 2.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẬN DỤNG SMA
• 2.3.1. Quy mô doanh nghiệp
• 2.3.2. Định hướng chiến lược
• 2.3.3. Công nghệ thông tin
• 2.3.4. Phong cách lãnh đạo dân chủ
• 2.3.5. Trình độ nhân viên kế toán
• 2.3.6. Áp lực cạnh tranh
• 2.3.7. Sự không chắc chắn về môi trường kinh doanh (PEU)
• 2.4. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 2.5. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Lựa chọn phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.3.2. Thang đo dự kiến
• 3.3.2.1. Thang đo “quy mô doanh nghiệp”
• 3.3.2.2. Thang đo “cạnh tranh”
• 3.3.2.3. Thang đo “Sự không chắc chắn về môi trường kinh doanh”
• 3.3.2.4. Thang đo “định hướng chiến lược”
• 3.3.2.5. Thang đo “công nghệ thông tin”
• 3.3.2.6. Thang đo “phong cách lãnh đạo”
• 3.3.2.7. Thang đo “trình độ nhân viên kế toán”
• 3.3.2.8. Thang đo “Vận dụng SMA”
• 3.3.3. Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu định tính
• 3.3.3.1. Lựa chọn chuyên gia
• 3.3.3.2. Thiết kế dàn bài thảo luận
• 3.3.3.3. Thảo luận cùng chuyên gia
• 3.3.4. Xây dựng mô hình nghiên cứu chính thức
• 3.3.5. Xây dựng thang đo chính thức
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.4.1. Quy trình nghiên cứu định lượng
• 3.4.2. Phương pháp và công cụ thu thập dữ liệu
• 3.4.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.4.2.2. Công cụ thu thập dữ liệu
• 3.4.3. Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 3.4.3.1. Quy mô mẫu
• 3.4.3.2. Phương pháp chọn mẫu
• 3.4.4. Phương pháp phân tích dữ liệu định lượng
• 3.4.4.1. Làm sạch dữ liệu
• 3.4.4.2. Phân tích dữ liệu định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4.1.1. Về xác định nhân tố ảnh hưởng
• 4.1.2. Về thang đo các nhân tố ảnh hưởng
• 4.1.2.1. Nhân tố “Quy mô doanh nghiệp”
• 4.1.2.2. Nhân tố “Mức độ cạnh tranh”
• 4.1.2.3. Nhân tố “Sự không chắc chắn của môi trường kinh doanh”
• 4.1.2.4. Nhân tố “Định hướng chiến lược”
• 4.1.2.5. Nhân tố “Ứng dụng công nghệ thông tin”
• 4.1.2.6. Nhân tố “Phong cách lãnh đạo”
• 4.1.2.7. Nhân tố “Trình độ nhân viên kế toán”
• 4.1.2.8. Biến phụ thuộc “Vận dụng kế toán quản trị chiến lược”
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.2.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.2.2. Đánh giá mô hình đo lường
• 4.2.2.1. Đánh giá chất lượng biến quan sát (chỉ báo)
• 4.2.2.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo (Reliability)
• 4.2.2.3. Đánh giá tính hội tụ (Convergent Validity)
• 4.2.2.4. Đánh giá tính phân biệt (Discriminant Validity)
• 4.2.3. Đánh giá mô hình cấu trúc
• 4.2.3.1. Các thông số đường dẫn
• 4.2.3.2. Đánh giá vấn đề cộng tuyến
• 4.2.3.3. Đánh giá các mối quan hệ tác động (Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu)
• 4.2.3.4. Mức độ giải thích của biến độc lập cho biến phụ thuộc (R2)
• 4.2.3.5. Kiểm định quy mô tác động
• 4.2.3.6. Kiểm định khả năng dự đoán bên ngoài mẫu
• 4.3. Phần bàn luận kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Bàn luận về thực trạng vận dụng SMA tại doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán VN
• 4.3.2. Bàn luận về kết quả các giả thuyết nghiên cứu được chấp nhận
• 4.3.3. Bàn luận về các giả thuyết nghiên cứu bị loại bỏ
• 4.3.4. Bàn luận về kết quả kiểm định về khả năng dự báo bên trong mẫu – R2
• 4.3.5. Bàn luận về kết quả kiểm định khả năng dự báo bên ngoài mẫu Q2
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
• 5.1. Hàm ý từ kết quả nghiên cứu
• 5.1.1. Hàm ý quản trị
• 5.1.1.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của doanh nghiệp
• 5.1.1.2. Phong cách lãnh đạo dân chủ của nhà quản lý trong doanh nghiệp
• 5.1.1.3. Nhận thức về sự không chắc chắn về môi trường kinh doanh
• 5.1.1.4. Định hướng chiến lược “người tìm kiếm” của doanh nghiệp
• 5.1.1.5. Vận dụng kế toán quản trị chiến lược
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Quản Trị Chiến Lược

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chiến lược (SMA) tại các doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam là một chủ đề quan trọng. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến SMA sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình ra quyết định và nâng cao hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình hiện tại mà còn chỉ ra những thách thức mà các doanh nghiệp phải đối mặt.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Quản Trị Chiến Lược

Kế toán quản trị chiến lược đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý đưa ra quyết định chiến lược. Nó không chỉ cung cấp thông tin nội bộ mà còn hướng đến thị trường và khách hàng, giúp doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Nhân Tố Ảnh Hưởng

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng SMA tại các doanh nghiệp niêm yết. Điều này bao gồm việc phân tích mức độ tác động của từng nhân tố đến quy trình ra quyết định và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

II. Các Thách Thức Trong Việc Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Chiến Lược

Việc vận dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp niêm yết gặp nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài. Sự không chắc chắn trong môi trường kinh doanh, áp lực cạnh tranh và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là những yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng áp dụng SMA.

2.1. Sự Không Chắc Chắn Trong Môi Trường Kinh Doanh

Môi trường kinh doanh hiện nay đầy biến động, điều này tạo ra sự không chắc chắn cho các doanh nghiệp. Các nhà quản lý cần có thông tin chính xác và kịp thời để đưa ra quyết định chiến lược phù hợp.

2.2. Áp Lực Cạnh Tranh Từ Các Doanh Nghiệp Khác

Sự gia tăng cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước yêu cầu các doanh nghiệp phải cải thiện quy trình quản lý và vận dụng SMA một cách hiệu quả hơn để duy trì vị thế trên thị trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến SMA

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa định tính và định lượng để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng SMA. Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn về tình hình thực tế.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính

Phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng để thu thập ý kiến từ các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và quản trị. Điều này giúp xác định các nhân tố cốt lõi ảnh hưởng đến SMA.

3.2. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua khảo sát sẽ giúp đánh giá mức độ tác động của các nhân tố đã xác định. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để đưa ra những kết luận có giá trị cho nghiên cứu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến SMA

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều nhân tố ảnh hưởng tích cực đến việc vận dụng SMA tại các doanh nghiệp niêm yết. Những nhân tố này bao gồm sự không chắc chắn trong môi trường kinh doanh, định hướng chiến lược và ứng dụng công nghệ thông tin.

4.1. Ảnh Hưởng Của Công Nghệ Thông Tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của doanh nghiệp đã chứng minh là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả của SMA. Công nghệ thông tin hỗ trợ trong việc thu thập và phân tích dữ liệu, từ đó cải thiện quy trình ra quyết định.

4.2. Định Hướng Chiến Lược Của Doanh Nghiệp

Định hướng chiến lược rõ ràng giúp các doanh nghiệp xác định được mục tiêu và phương pháp vận dụng SMA một cách hiệu quả. Các doanh nghiệp theo chiến lược tấn công thường có khả năng áp dụng SMA tốt hơn.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến SMA

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến SMA là rất cần thiết cho các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc cải thiện quy trình quản lý và ra quyết định.

5.1. Ý Nghĩa Lý Thuyết Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này góp phần làm phong phú thêm lý thuyết về SMA, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu mới cho các nhà khoa học trong lĩnh vực kế toán quản trị.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Thực Tiễn

Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên kế toán để nâng cao khả năng tham gia vào các hoạt động chiến lược. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng cần được đẩy mạnh để hỗ trợ cho quá trình vận dụng SMA.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Chiến Lược Tại Doanh Nghiệp Niêm Yết Tại Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Questions): Đề tài tập trung giải quyết hai vấn đề học thuật cốt lõi: (1) Thực trạng vận dụng Kế toán Quản trị Chiến lược (Strategic Management Accounting - SMA) tại các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay diễn ra như thế nào? (2) Những nhân tố nào thuộc môi trường bên trong và bên ngoài tác động đến mức độ vận dụng SMA, và mức độ tác động của từng nhân tố đó được định lượng cụ thể ra sao?
• Phương pháp nghiên cứu (Methodology Snapshot): Nghiên cứu kết hợp phương pháp hỗn hợp (mixed methods) gồm định tính (tổng quan tài liệu học thuật, phỏng vấn sâu chuyên gia nhằm hiệu chỉnh thang đo đặc thù tại Việt Nam) và định lượng (khảo sát diện rộng thông qua bảng hỏi cấu trúc tại các doanh nghiệp niêm yết). Dữ liệu được xử lý bằng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương tối thiểu từng phần (PLS-SEM), kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha, CR), giá trị hội tụ (AVE), giá trị phân biệt (HTMT) và đánh giá mô hình cấu trúc ($R^2$, $f^2$, $Q^2$).
• Kết quả chính (Key Findings): Kết quả phân tích mô hình thực nghiệm xác nhận rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), phong cách lãnh đạo dân chủ, nhận thức về sự không chắc chắn của môi trường kinh doanh (PEU), và định hướng chiến lược (đặc biệt là chiến lược "người tìm kiếm" - Prospector) có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến mức độ áp dụng SMA. Đồng thời, năng lực tham gia của kế toán viên vào hoạch định chiến lược đóng vai trò xúc tác quan trọng.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà quản trị doanh nghiệp tái cấu trúc hệ thống thông tin kế toán, chuyển đổi từ kế toán truyền thống sang kế toán chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

                         THÁCH THỨC MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
         (Toàn cầu hóa - Biến động thị trường - Cạnh tranh gay gắt - Cách mạng CNTT)
                  GIỚI HẠN CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRUYỀN THỐNG (MA)
               (Thiên về nội bộ - Dữ liệu lịch sử - Tầm nhìn ngắn hạn)
                   CHUYỂN ĐỔI SANG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC (SMA)
         (Định hướng tương lai - Thông tin đối thủ & khách hàng - Phục vụ ra quyết định)
     NỀN TẢNG LÝ THUYẾT                               KHOẢNG TRỐNG THỰC NGHIỆM TẠI VN
 (Lý thuyết ngẫu nhiên & Thể chế)               (Mức độ vận dụng thấp, thiếu mô hình định lượng)

Tổng quan tri thức hiện tại

Trong kỷ nguyên số và toàn cầu hóa sâu rộng, môi trường kinh doanh biến chuyển liên tục với tốc độ nhanh chóng. Hệ thống kế toán quản trị truyền thống vốn tập trung chủ yếu vào dữ liệu nội bộ, thông tin tài chính lịch sử và các quyết định tác nghiệp ngắn hạn đã bộc lộ rõ những hạn chế cố hữu. Để duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững, doanh nghiệp đòi hỏi nguồn thông tin đa chiều: kết hợp tài chính và phi tài chính, tập trung vào thị trường, phân tích cấu trúc chi phí đối thủ cạnh tranh và chuỗi giá trị khách hàng. Kế toán Quản trị Chiến lược (SMA) ra đời như một bước tiến tất yếu nhằm lấp đầy khoảng trống này, gắn kết chặt chẽ chức năng kế toán với quy trình quản trị chiến lược tổng thể.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù SMA đã được học giới quốc tế (điển hình như Simmonds, Bromwich, Kaplan, Roslender, Guilding, Cadez) phát triển qua hơn bốn thập kỷ, phần lớn các công trình thực nghiệm tập trung tại các quốc gia phát triển hoặc các nền kinh tế công nghiệp hóa lâu đời. Tại Việt Nam – một nền kinh tế mới nổi có độ mở lớn và môi trường kinh doanh nhiều biến động:

1. Nhận thức và việc triển khai các kỹ thuật SMA vẫn còn phân mảnh, chưa mang tính hệ thống;
2. Các nghiên cứu trong nước trước đây chủ yếu dừng lại ở việc mô tả khái niệm hoặc đo lường năng lực kế toán viên thuần túy qua bằng cấp/học vấn, chưa đánh giá chiều sâu năng lực tương tác chiến lược;
3. Vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin dưới góc độ chức năng tích hợp dữ liệu và ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo dân chủ đến việc thực thi SMA chưa được kiểm chứng đầy đủ bằng mô hình định lượng hiện đại.

Tính cấp thiết và Tác động tiềm năng

Nghiên cứu này có tính thời sự cao khi các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt từ cả thị trường nội địa lẫn các tập đoàn đa quốc gia. Việc nhận diện chính xác các nhân tố thúc đẩy vận dụng SMA sẽ cung cấp luận cứ thực nghiệm vững chắc để các nhà hoạch định chính sách, ban quản trị doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp xây dựng lộ trình chuẩn hóa hệ thống kế toán quản trị hiện đại.

---

Phương pháp luận và Cách tiếp cận nghiên cứu

                                QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
[NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH]                                              [NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG]
• Tổng quan lý thuyết ngẫu nhiên & thể chế                          • Khảo sát bảng hỏi mẫu DN niêm yết
• Phỏng vấn chuyên gia kế toán & quản trị                           • Làm sạch và mã hóa dữ liệu
• Hiệu chỉnh thang đo cho phù hợp bối cảnh VN                       • Phân tích PLS-SEM (SmartPLS)
                            [ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH TOÀN DIỆN]
                    • Mô hình đo lường: Cronbach's Alpha, CR, AVE, HTMT
                    • Mô hình cấu trúc: Path Coefficients, VIF, R², f², Q²

Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Nghiên cứu được thiết kế theo quy trình tiếp cận kết hợp hai giai đoạn tuần tự:

• Giai đoạn định tính: Rà soát khung lý thuyết nền tảng (Lý thuyết ngẫu nhiên - Contingency Theory và Lý thuyết thể chế - Institutional Theory), kế thừa hệ thống thang đo chuẩn quốc tế từ các nghiên cứu kinh điển (Guilding & cs, 2000; Cadez & Guilding, 2008; Cinquini & Tenucci, 2007). Tiến hành phỏng vấn sâu các chuyên gia đầu ngành, kế toán trưởng và giám đốc tài chính để điều chỉnh nội dung các biến quan sát cho tương thích với thể chế và văn hóa doanh nghiệp Việt Nam.
• Giai đoạn định lượng: Triển khai khảo sát chính thức thông qua bảng câu hỏi đo lường theo thang đo Likert 5 điểm, hướng tới đối tượng là các nhà quản lý cấp cao, giám đốc tài chính (CFO), kế toán trưởng và chuyên viên kế toán quản trị tại các doanh nghiệp niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX.

Thu thập dữ liệu và Kỹ thuật phân tích

• Khung mẫu: Mẫu nghiên cứu đại diện cho các doanh nghiệp niêm yết đa dạng ngành nghề (sản xuất, thương mại, dịch vụ, công nghệ, bất động sản).
• Phương pháp phân tích: Sử dụng kỹ thuật Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương tối thiểu từng phần (PLS-SEM) – một công cụ thống kê mạnh mẽ, tối ưu hóa cho các mô hình phức hợp với nhiều biến tiềm ẩn và không đòi hỏi giả định nghiêm ngặt về phân phối chuẩn của dữ liệu.

Kiểm định độ tin cậy và Tính hợp lệ

Nghiên cứu tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kiểm định định lượng:

1. Chất lượng biến quan sát: Hệ số tải ngoài (Outer Loading) đạt ngưỡng quy định ($> 0.708$).
2. Độ tin cậy nhất quán nội tại: Kiểm tra hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha và độ tin cậy tổng hợp (Composite Reliability - CR) đều vượt ngưỡng tiêu chuẩn $0.70$.
3. Giá trị hội tụ: Đánh giá phương sai trích trung bình (Average Variance Extracted - AVE) đạt mức trên $0.50$.
4. Giá trị phân biệt: Sử dụng chỉ số tỷ lệ tương quan Heterotrait-Monotrait (HTMT) nghiêm ngặt để đảm bảo các khái niệm nghiên cứu hoàn toàn phân biệt với nhau.
5. Hiện tượng đa cộng tuyến: Hệ số phóng đại phương sai (VIF) được kiểm soát ở mức an toàn ($< 3.0$), đảm bảo tính khách quan của các hệ số đường dẫn.

---

Phát hiện nghiên cứu chính

Dựa trên kết quả ước lượng mô hình cấu trúc PLS-SEM, đề tài đã chỉ ra những phát hiện thực nghiệm mang tính cốt lõi:

Nhân tố tác động	Hướng tác động	Cơ chế giải thích theo lý thuyết và thực tiễn
Ứng dụng Công nghệ Thông tin (CNTT)	Tác động tích cực rất mạnh	CNTT không chỉ dừng lại ở hạ tầng phần cứng mà thể hiện ở chức năng tự động hóa quy trình, tích hợp dữ liệu đa nguồn (ERP, Big Data) và hỗ trợ trích xuất thông tin đa chiều. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để kế toán viên tiếp cận dữ liệu phân tích chi phí và thị trường theo thời gian thực.
Nhận thức sự không chắc chắn của môi trường (PEU)	Tác động tích cực có ý nghĩa	Môi trường kinh doanh càng biến động, rủi ro về thị trường, khách hàng và đối thủ càng lớn. Doanh nghiệp buộc phải tăng cường sử dụng các công cụ SMA để dự báo, phân tích kịch bản và thiết lập chiến lược ứng phó linh hoạt.
Định hướng chiến lược "Người tìm kiếm" (Prospectors)	Tác động tích cực nổi bật	Theo phân loại của Miles & Snow, các doanh nghiệp theo đuổi chiến lược tìm kiếm/tiên phong luôn chú trọng đổi mới sản phẩm và thâm nhập thị trường mới. Nhóm này có mức độ vận dụng SMA (đặc biệt là kế toán khách hàng và chi phí thuộc tính) cao vượt trội so với nhóm "phòng thủ" (Defenders).
Phong cách lãnh đạo dân chủ	Tác động tích cực	Các nhà lãnh đạo có xu hướng dân chủ tạo môi trường cởi mở, khuyến khích sự phối hợp liên phòng ban và trao quyền cho kế toán viên tham gia sâu vào các cuộc họp hoạch định chiến lược, từ đó thúc đẩy việc triển khai các kỹ thuật SMA sáng tạo.
Năng lực tham gia của kế toán viên	Đóng vai trò nền tảng	Nghiên cứu phát hiện rằng năng lực thực chất (kỹ năng phân tích, khả năng tương tác chiến lược, tư duy kinh doanh) có mối tương quan chặt chẽ hơn nhiều so với bằng cấp học vấn thuần túy trong việc thúc đẩy vận dụng SMA.

                       CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VẬN DỤNG SMA
                       

Hệ thống hóa 19 kỹ thuật SMA áp dụng tại doanh nghiệp

Nghiên cứu đã khảo sát và phân nhóm 19 kỹ thuật SMA phổ biến theo khung quy trình 4 giai đoạn của Dixon & Smith:

1. Kế toán chi phí chiến lược (Strategic Costing): Chi phí thuộc tính (Attribute costing), Chi phí vòng đời sản phẩm (Life-cycle costing), Chi phí chất lượng (Quality costing), Chi phí mục tiêu (Target costing), Chi phí chuỗi giá trị (Value-chain costing), Kế toán chi phí dựa trên hoạt động (ABC).
2. Kế toán đối thủ cạnh tranh (Competitor Accounting): Đánh giá chi phí đối thủ, Giám sát vị thế cạnh tranh, Đánh giá đối thủ dựa trên BCTC công bố.
3. Kế toán khách hàng (Customer Accounting): Phân tích lợi nhuận khách hàng, Phân tích lợi nhuận phân khúc khách hàng, Phân tích giá trị trọn đời của khách hàng (LTV), Định giá khách hàng như một tài sản.
4. Kế toán ra quyết định chiến lược (Strategic Decision Making): Quản trị chi phí chiến lược, Định giá chiến lược, Định giá thương hiệu.
5. Kiểm soát và đo lường thành quả tích hợp (Performance Measurement): Đối sánh điểm chuẩn (Benchmarking), Đo lường thành quả tích hợp (Balanced Scorecard - Thẻ điểm cân bằng).

---

Đóng góp khoa học và Ý nghĩa thực tiễn

                              ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU
     [ĐÓNG GÓP LÝ THUYẾT]                                     [HÀM Ý THỰC TIỄN]
• Bổ sung cơ sở thực nghiệm cho Lý thuyết                • Doanh nghiệp: Tích hợp CNTT/ERP, đổi mới
  ngẫu nhiên trong bối cảnh thị trường mới nổi.           phong cách lãnh đạo, ứng dụng BSC, ABC.
• Đổi mới phương pháp đo lường: đánh giá năng            • Kế toán viên: Nâng cao năng lực tư vấn
  lực kế toán qua sự tham gia thực chất.                  chiến lược, vượt khỏi khuôn khổ ghi chép.
• Khẳng định vai trò cấu trúc của CNTT và                • Cơ sở đào tạo: Đổi mới giáo trình, bổ sung
  văn hóa lãnh đạo đối với SMA.                           kỹ năng phân tích dữ liệu & ra quyết định.

Đóng góp về mặt học thuật và lý thuyết

• Mở rộng phạm vi Lý thuyết Ngẫu nhiên: Đề tài củng cố và làm giàu thêm luận điểm của lý thuyết ngẫu nhiên trong lĩnh vực kế toán quản trị tại một thị trường mới nổi (Việt Nam), khẳng định không có một mô hình kế toán quản trị chuẩn tắc đơn lẻ nào phù hợp cho mọi tổ chức, mà mức độ vận dụng phụ thuộc chặt chẽ vào sự thích ứng linh hoạt giữa doanh nghiệp với các yếu tố ngẫu nhiên (công nghệ, môi trường, phong cách quản trị, chiến lược).
• Đổi mới lăng kính đo lường năng lực nhân sự kế toán: Khác với các nghiên cứu truyền thống thường đồng nhất năng lực kế toán với bằng cấp hoặc thâm niên công tác, đề tài đã phát triển và kiểm định thang đo năng lực kế toán viên dựa trên mức độ tham gia chủ động, khả năng phối hợp liên phòng ban và vai trò tạo lập giá trị trong quy trình ra quyết định chiến lược.
• Tiếp cận CNTT dưới góc độ chức năng tích hợp: Nghiên cứu không xem xét CNTT như một khoản chi phí đầu tư thuần túy mà đánh giá sâu ở góc độ năng lực chức năng hỗ trợ xử lý dữ liệu lớn, tạo nền tảng kho dữ liệu tập trung phục vụ cho các kỹ thuật phân tích chiến lược.

Ứng dụng thực tiễn và Hàm ý quản trị

• Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp: Cần chủ động chuyển dịch tư duy từ kiểm soát chi phí ngắn hạn sang quản trị chi phí chiến lược; tái cơ cấu luồng thông tin kế toán gắn liền với hệ thống phần mềm quản trị tích hợp (ERP); xây dựng văn hóa quản lý dân chủ nhằm kích thích sự sáng tạo và hợp tác đa chức năng.
• Đối với đội ngũ kế toán - tài chính: Kế toán viên cần vượt qua vai trò "người giữ sổ sách" thụ động để nâng tầm thành "đối tác chiến lược" (business partner), trang bị tư duy thị trường, kỹ năng phân tích dữ liệu phi tài chính và đối thủ cạnh tranh.
• Đối với các cơ sở đào tạo đại học: Cần đổi mới khung chương trình giảng dạy ngành Kế toán - Kiểm toán theo chuẩn nghề nghiệp quốc tế (như CIMA, CMA, ACCA), tăng cường các học phần chuyên sâu về kế toán quản trị chiến lược, kỹ năng phân tích dữ liệu kinh doanh và mô hình hóa tài chính.

---

Đối tượng thụ hưởng và Giá trị ứng dụng

                                  ĐỐI TƯỢNG QUAN TÂM
[CƠ SỞ HỌC THUẬT]   [CẤP LÃNH ĐẠO (C-SUITE)]     [KẾ TOÁN TRƯỞNG / CFO]    [CƠ SƠ ĐÀO TẠO]
  Tài liệu tham       Hoạch định chiến lược       Lựa chọn kỹ thuật SMA     Cập nhật giáo trình
  khảo thực nghiệm    thích ứng biến động         tối ưu cho doanh nghiệp   chuẩn quốc tế

1. Nhà nghiên cứu học thuật và Giảng viên:
   • Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo thực nghiệm chuẩn mực về phương pháp luận PLS-SEM trong kế toán quản trị.
   • Cung cấp bộ thang đo đã được hiệu chỉnh và kiểm định chất lượng tại thị trường Việt Nam làm tiền đề cho các nghiên cứu mở rộng tiếp theo.
2. Ban Giám đốc, Hội đồng Quản trị và Nhà quản trị cấp cao:
   • Thấu hiểu cách thức thiết lập môi trường thuận lợi (lãnh đạo dân chủ, đầu tư CNTT) để khai phóng sức mạnh của dữ liệu kế toán phục vụ cho các quyết định mở rộng thị trường, định giá và phát triển sản phẩm mới.
3. Giám đốc Tài chính (CFO) và Kế toán trưởng:
   • Cẩm nang định hướng thực hành để lựa chọn các nhóm kỹ thuật SMA phù hợp với mô hình kinh doanh của doanh nghiệp (chi phí chuỗi giá trị, phân tích đối thủ cạnh tranh, đo lường thành quả qua BSC).
4. Các hiệp hội nghề nghiệp và Cơ quan quản lý nhà nước:
   • Cơ sở dữ liệu thực tiễn để định hướng chính sách phát triển nghề nghiệp kế toán quản trị, chuẩn hóa khung năng lực kế toán viên theo thông lệ quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Nghiên cứu chứng minh rằng Ứng dụng Công nghệ Thông tin và Định hướng chiến lược "Người tìm kiếm" (Prospectors) là hai đòn bẩy mạnh mẽ nhất thúc đẩy việc vận dụng toàn diện Kế toán Quản trị Chiến lược (SMA). Đồng thời, việc chuyển đổi phong cách lãnh đạo sang hướng dân chủ và nâng cao năng lực tương tác chiến lược của kế toán viên là điều kiện then chốt để khai phóng hiệu quả của các kỹ thuật này.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì đặc biệt so với các nghiên cứu trước?

Đề tài sử dụng mô hình cấu trúc tuyến tính PLS-SEM kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định tính và định lượng. Điểm đột phá nằm ở cách đo lường biến "Trình độ kế toán viên": thay vì dựa trên các chỉ số hình thức như bằng cấp hay trình độ học vấn, nghiên cứu tập trung lượng hóa mức độ tham gia thực tế và khả năng cung cấp thông tin chiến lược của kế toán viên vào toàn bộ chu trình quản trị.

3. Kết quả nghiên cứu có thể tổng quát hóa (Generalize) cho toàn bộ doanh nghiệp tại Việt Nam không?

Kết quả nghiên cứu có độ tin cậy và khả năng khái quát hóa rất cao cho khối doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán, nơi có quy mô vốn, hạ tầng công nghệ và tính minh bạch thông tin ở mức chuẩn mực. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), các hàm ý về CNTT và tư duy chiến lược vẫn mang giá trị tham khảo định hướng lớn, dù mức độ ứng dụng đầy đủ 19 kỹ thuật SMA có thể cần được tinh gọn cho phù hợp với nguồn lực.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo từ kết quả của đề tài này là gì?

Các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng khảo sát chuyên sâu theo từng ngành nghề đặc thù (ngân hàng, chuỗi bán lẻ, logistic), nghiên cứu tác động trung gian/điều tiết của các yếu tố văn hóa doanh nghiệp, hoặc đo lường tác động trực tiếp của mức độ vận dụng SMA đến hiệu quả tài chính dài hạn (ROA, ROE, Tobin's Q) thông qua dữ liệu chuỗi thời gian (panel data).

5. Doanh nghiệp cần bắt đầu từ đâu để triển khai Kế toán Quản trị Chiến lược hiệu quả?

Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc:

1. Chuẩn hóa và liên thông cơ sở dữ liệu nội bộ qua hệ thống ERP;
2. Đào tạo đội ngũ kế toán về các kỹ thuật phân tích thị trường và khách hàng (phân tích lợi nhuận khách hàng, chi phí mục tiêu);
3. Thiết lập cơ chế phối hợp định kỳ giữa bộ phận kế toán - tài chính với các phòng ban Marketing, Kinh doanh và Vận hành.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chiến lược tại doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam" do ThS. Đỗ Thị Thu Thảo chủ nhiệm là một công trình học thuật công phu, giải quyết trọn vẹn cả yêu cầu lý luận lẫn bài toán thực tiễn. Nghiên cứu không chỉ hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về 19 kỹ thuật SMA mà còn xác lập mô hình định lượng tin cậy chỉ ra các động lực thúc đẩy kế toán chiến lược trong kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh không ngừng biến động, việc chuyển đổi mô hình kế toán sang định hướng chiến lược không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn. Đã đến lúc các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động đầu tư vào công nghệ dữ liệu, đổi mới tư duy quản trị và trao quyền cho đội ngũ kế toán viên nhằm xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương tổng quan giúp tác giả cung cấp một bức tranh tổng quan về quá trình nghiên cứu trước đây trên thế giới cũng như Việt Nam về những vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Từ đó xác định khoảng trống nghiên cứu cho đề tài nghiên cứu của mình và làm sáng tỏ tính mới của đề tài nghiên cứu này. Hơn 40 năm kể từ khi thuật ngữ kế toán quản trị chiến lược được đề cập bởi Simmonds (1981), nhiều tác giả trên thế giới đã quan tâm và tiếp cận lĩnh vực nghiên cứu này, các nghiên cứu về kế toán quản trị chiến lược được tác giả tổng quan và trình bày theo các dòng nghiên cứu sau: 1. Các nghiên cứu về kế toán quản trị chiến lược 1.

Các nghiên cứu về sự ra đời và hình thành kế toán quản trị chiến lược Kaplan (1984) đã trình bày lịch sử phát triển của kế toán chi phí và kiểm soát quản trị từ năm 1925, từ đó đưa ra những thách thức mới cho các nghiên cứu trong lĩnh vực kế toán chi phí và KTQT. Tác phẩm cho thấy do sự phát triển của các tập đoàn hiện đại yêu cầu kế toán quản trị phải thay đổi do các công ty hiện đang thực hiện những thay đổi cơ bản trong tổ chức hoạt động sản xuất của họ, tiếp cận hình thức sản xuất tiên tiến như JIT, CAD-CAM, robot, sản xuất tích hợp với máy tính. Cùng với việc nhấn mạnh tầm quan trọng của lý thuyết nền kinh tế thông tin và lý thuyết đại diện vào các nghiên cứu KTQT trong tương lai, nhằm tăng cường vai trò thông tin kế toán theo hướng giải quyết nhu cầu thông tin của nhà quản lý trong các thực tế sản xuất đa dạng và phức tạp. Điều này được đề xuất để khắc phục thực trạng các công ty sử dụng các quy chuẩn kế toán để lập kế hoạch nội bộ và kiểm soát mà không hỗ trợ được cho chiến lược công ty, còn tập trung vào kế toán tài chính và mang tính ngắn hạn.

Cùng với đó, Shank (1989) đề cập đến vai trò quan trọng của thông tin nội bộ trong doanh nghiệp, tạo điều kiện cho việc phát triển và thực thi chiến lược của doanh nghiệp, đặc biệt là thông tin chi phí khi nó tham gia vào mỗi bước trong quy trình quản trị doanh nghiệp. Đây rõ ràng là một bước tiến mới của KTQT. 7 Bromwich (1990) xem xét hai lý thuyết kinh tế được sử dụng để cung cấp sự hỗ trợ về mặt lý thuyết cho khả năng có sự tham gia nhiều hơn của kế toán viên vào quản trị chiến lược. Lý thuyết thứ nhất được đề cập liên quan đến gói đặc điểm cơ bản của sản phẩm của doanh nghiệp, với quan điểm coi hàng hóa kinh tế là một gói các thuộc tính mà các thuộc tính này trở thành trọng tâm trong việc xây dựng các chiến lược doanh nghiệp liên quan đến các vấn đề như phù hợp với thị trường và đa dạng hóa sản phẩm.

Điều này gợi ý rằng kế toán có thể đóng vai trò quan trọng trong các quyết định chiến lược, đặc biệt là trong các quyết định đa dạng hóa bằng các thuộc tính chi phí và theo dõi hoạt động của các thuộc tính này theo thời gian. Thứ hai, lý thuyết thị trường cạnh tranh trình bày các điều kiện để chiến lược giá và sản lượng của một công ty trở nên bền vững khi đối mặt với cạnh tranh tiềm tàng. Điều này cung cấp hỗ trợ bổ sung cho vai trò kế toán quản trị chiến lược vì nó yêu cầu kế toán mở rộng phân tích chi phí bên ngoài công ty và báo cáo về cơ cấu chi phí của các doanh nghiệp đối thủ để giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định hợp lý. Roslender (1995) xác định ba cách tiếp cận chung đối với KTQT có liên quan đến chiến lược, đó là kế toán cho định vị chiến lược, kế toán hoạt động và kế toán quản trị chiến lược được gọi chung là kế toán định vị chiến lược, bài viết thảo luận về phạm vi của các kỹ thuật đang được thực hiện trong các cách tiếp cận này và xem xét một số khó khăn liên quan đến việc đảm bảo áp dụng rộng rãi chúng.

Theo đó, kế toán sẽ thể hiện vai trò liên quan đến chiến lược ở việc cung cấp thông tin cần thiết cho việc hình thành, thực hiện và đánh giá các chiến lược để đạt được lợi thế cạnh tranh. Thông tin này khác với thông tin KTQT truyền thống được thiết kế để phục vụ quá trình ra quyết định, lập kế hoạch và kiểm soát. Theo ông, kế toán cho định vị chiến lược có thể được sử dụng một cách hữu ích để phát triển trong KTQT, được thiết kế để hỗ trợ nhà quản lý cấp cao bảo đảm và duy trì lợi thế cạnh tranh. Ittner & Larcker (1997) đã khảo sát việc áp dụng các kiểm soát chiến lược trong các tổ chức thuộc ngành công nghiệp ô tô, máy tính ở Canada, Đức, Nhật Bản và Hoa Kỳ theo chiến lược định hướng chất lượng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự áp dụng cao hệ thống kiểm soát chiến lược liên quan đến chất lượng đối với các tổ chức này. 8 Tác phẩm kêu gọi sự phù hợp giữa thực tiễn kiểm soát chiến lược và chiến lược tổ chức đồng thời khuyến khích KTQT nên ngày càng đóng vai trò tích cực trong việc cung cấp thông tin cho việc ra quyết định chiến lược và giám sát việc thực hiện và thành công của các kế hoạch chiến lược của tổ chức. Yazdifar (2003) đã thảo luận về các hạn chế của hệ thống KTQT truyền thống. Trong hơn hai thập kỷ trước, các ngành sản xuất đã bị ảnh hưởng bởi tốc độ thay đổi nhanh chóng trên nhiều phương diện.

Các công ty sản xuất đã phải áp dụng các kỹ thuật quản lý mới để phản ứng hiệu quả với những thay đổi bao gồm sự sẵn có ngày càng tăng của thông tin, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mới và toàn cầu hóa của thị trường. Sự không chắc chắn và những thay đổi căn bản liên tục là những đặc điểm chính của thị trường mới, và sự tồn tại của doanh nghiệp đòi hỏi khả năng xác định những quan điểm mới và nhanh chóng tuân thủ các điều kiện cạnh tranh gia tăng. Do đó, nhiều công ty đã và đang áp dụng các hệ thống sản xuất sáng tạo, công nghệ sản xuất tiên tiến và nhiều kỹ thuật tổ chức và quản lý mới. Điều này đặt ra yêu cầu KTQT truyền thống phải thay đổi để có thể hỗ trợ nhiều hơn cho nhà quản trị trong các quyết định chiến lược.

Môi trường kinh tế và công nghệ sản xuất đương đại đòi hỏi phải hình thành một hệ thống KTQT xuất sắc. Cùng với đó, cạnh tranh toàn cầu mạnh mẽ, những thay đổi trong công nghệ và quản lý đòi hỏi thông tin chính xác và kịp thời để tạo điều kiện cho việc ra quyết định quản lý trong việc tạo lập lợi thế cạnh tranh. Cùng với xu thế đó, còn nhiều nghiên cứu khác nữa đề cập đến nhu cầu thay đổi KTQT truyền thống theo định hướng chiến lược. Các nghiên cứu về nội dung và kỹ thuật kế toán quản trị chiến lược Hơn 40 năm từ khi SMA được đề cập đến như một bước tiến mới của KTQT, một phát triển nhằm lấp khoảng cách của KTQT truyền thống với nhu cầu thông tin quản trị của doanh nghiệp.

Các tác giả trên thế giới quan tâm nghiên cứu về nội dung và kỹ thuật SMA được tác giả tổng hợp như sau: Về nội dung: 9 Shank & Govindarajan (1989) mở rộng cách tiếp cận của ABC đối với quản trị chi phí chiến lược (SCM) và thảo luận về quá trình phân tích chuỗi giá trị để xác định các động lực chi phí chiến lược. Công việc của họ chỉ ra những thách thức trong việc tính toán chi phí và lợi ích trong chuỗi giá trị, nhưng thừa nhận rằng bản thân quá trình thực hiện phân tích chuỗi giá trị là rất sâu sắc. Bao gồm trong khuôn khổ KTQT chi phí chiến lược này là: (1) phát triển các kỹ thuật như chi phí dựa trên hoạt động; (2) ý tưởng mới liên quan đến phân tích chi phí chiến lược từ nhiều góc độ khác nhau bao gồm quan điểm chuỗi giá trị đơn vị kinh doanh, quan điểm vòng đời sản phẩm, quan điểm chi phí mục tiêu, quan điểm chi phí chất lượng và so với các đối thủ cạnh tranh; (3) các ý tưởng khác như chi phí đầy đủ được ưu tiên hơn chi phí biến đổi không phù hợp với mô hình KTQT thông thường; và (4) cải tiến hệ thống thẩm định đầu tư có tính đến các yếu tố chiến lược một cách rõ ràng. Dixon & Smith (1993) tiếp cận SMA là “việc cung cấp và phân tích thông tin liên quan đến các hoạt động nội bộ của công ty, các hoạt động của đối thủ cạnh tranh và xu hướng thị trường hiện tại và tương lai, để hỗ trợ quá trình đánh giá chiến lược”.

Theo đó ông cho rằng SMA là một quá trình với mỗi giai đoạn đòi hỏi phải được hoàn thành trước khi tiến hành các cấp độ phân tích tiếp theo. Ông cho rằng việc áp dụng quản trị chiến lược sẽ liên quan đến việc kế toán quản trị chiến lược sẽ tiếp cận các nhiệm vụ mới bao gồm: định nghĩa các đơn vị kinh doanh thích hợp cho việc lập kế hoạch tập trung; phân tích chi phí của một đơn vị kinh doanh và các đối thủ cạnh tranh trong chuỗi giá trị; thiết lập và giám sát hệ thống thông tin đối thủ cạnh tranh, cung cấp dữ liệu liên quan đến thị phần, thị phần tương đối và xu hướng thị trường trong tương lai, tích hợp thông tin này vào quá trình phân tích chiến lược. Các nhiệm vụ này được tập hợp thành một quy trình gồm 4 giai đoạn:  Xác định đơn vị kinh doanh chiến lược,  Phân tích chi phí chiến lược,  Phân tích thị trường chiến lược,  Đánh giá chiến lược. Theo Lord (1996), chiến lược có thể xuất hiện từ sự tương tác giữa quản lý, nhân viên, và môi trường nên trong một số trường hợp, chiến lược mới có thể khác với chiến lược được ban lãnh đạo hoạch định ban đầu.

SMA có thể hỗ trợ cho quá trình hình thành, kiểm soát và đưa ra những thông tin cho thay đổi chiến lược của doanh nghiệp, 10 ông liệt kê các yếu tố được cho là quan trọng của SMA:  Thu thập thông tin về đối thủ cạnh tranh,  Khai thác cơ hội giảm chi phí từ chuỗi giá trị,  Đặt những chú trọng kế toán (lựa chọn các kỹ thuật SMA) phù hợp với định vị chiến lược.