CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC KINH DOANH Ở DOANH NGHIỆP. Một số khái niệm về chiến lược kinh doanh và vai trò của chiến lược kinh doanh trong doannghiệp 1. Khái niệm Chiến lược kinh doanh là việc phân bổ các nguồn lực sẵn có với mục đích làm thay đổi thế cân bằng nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp và chuyể thế cạnh tranh về phía mình. Tức là donh nghiệp từ việc phân tích các nguồn lực của mình , phân tích các bộ phận doanh nghiệp rồi phân bổ các nguồn lực sao cho tối ưu nhất từ đó đưa ra mục tiêu các biện pháp để đạt được mục tiêu với hiệu quả cao nhất tạo thế mạnh để cạnh tranh.
Theo Alain Charles Martinet cho rằng : chiến lược là nghệ thuật mà doanh nghiệp dùng để chống lại cạnh tranh và dành thắng lợi Alain Charles Martinet cho rằng : chiến lược là nhằm phác hoạ những quỹ đạo tiến triển vững trắc và lâu dàI , xung quanh quỹ đạo đó có thể sắp đạt những quyết định và những hành động chính xác của doanh nghiệp. Từ một số kháI niệm trên ta thấy chiến lược kinh doanh có một số đặc trưng cơ bản. Chiến lược kinh doanh có tính định hướng trong một thời gian dàI nó đưa ra mục tiêu , phương hướng kinh doanh cho từng ngành nghề sản phẩm cụ thể đồng thời xác định rõ các nghiệm vụ cơ bản những giảI pháp và từng bước đạt được mục tiêu đề ra. Chiến lược kinh doanh máy tính linh hoạt,mềm dẻo .Vì chiến lược kinh doanh được xây dựng trên cơ sở dự báo thị trường tương lai mà thị trường thì luôn biến động.
Để cho chiến lược phù hợp đúng đắn giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu đề ra thì chiến lược phảI linh động mềm dẻo trước sự biến động của thị trường. Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 2 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập Chiến lược kinh doanh được xây dựng theo thời gian dàI (5 năm hoặc 10 năm) do vậy chiến lược kinh doanh mang tính lộ trình và khi có chiến lược dàI hạn thì sẽ thường được cụ thể hoá bằng những chiến lược ngắn hạn hơn đó còn gọi là kế hoạch Như vậy từ những khái niệm và đặc trưng trên chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản cụ thể là : chiến lược kinh doanh là một quá trình xác định các mục tiêu tổng thể phát triển doanh nghiệp và sử dụng tổng hợp các yếu tố kĩ thuật , tổ chức kinh tế và kinh doanh để chiến thắng trong cạnh tranh và đạt được mục tiêu đề ra. Chiến lược kinh doanh là một quá trình liên tục từ khâu xây đựng đến khâu thực hiện , kiểm tra giám sát. Vai trò của chiến lược kinh doanh đối với doanh nghiệp thương mại.
Chiến lược giúp Doanh nghiệp sử dụng một cách hợp ý các nguồn lực, tạo ra cho sản phẩm của mình một vị thế cạnh tranh một vị thế cạnh tranh trên thị trường, chiến lược giúp Doanh nghiệp tìm ra điểm mạnh của mình và phát huy nó tạo ra ưu thế cho mình đồng thời cũng phát hiện ra những mặt yếu để hạn chế và khắc phục nó. Chiến lược cũng giúp cho Doanh nghiệp tranh thủ được cơ hội luôn ở trong thế chủ động trước sự biến động của môi trường. Một Doanh nghiệp nếu như không có chiến lược cạnh tranh cho mình thì khó có thể đứng vững được trong nền kinh tế thị trường chứ chưa nói gì đến thành công. Hơn nữa trước đây trong nền kinh tế tập trung bao cấp, Doanh nghiệp không phải xây dựng chiến lược cho Nhà mình bởi Doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh theo kế hoạch phân công của các cơ quan chức năng, Doanh nghiệp chỉ cố gắng làm sao hoàn thành được kế hoạch được giao nên xuất hiện tình trạng sản xuất kinh doanh cầm chừng.
Ngày nay trong nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ trong và ngoài ngành các Doanh nghiệp không những phải nỗ lực hoàn thiện các chức năng hoàn Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 3 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập thiện nội bộ một cách có hiệu quả mà còn phải năng động, linh hoạt các hoạt động của mình cho thích nghi với sự biến đổi phức tạp của thị trường. Tình hình này đòi hỏi Doanh nghiệp cần có cái nhìn xa hơn cho sự phát triển của Doanh nghiệp mình. Công tác xây dựng chiến lược kinh doanh sẽ giúp cho Doanh nghiệp thoả mãn yêu cầu này. Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 4 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập 1.
Nội dung của chiến lược kinh doanh của các Doanh nghiệp Chúng ta đi phân tích từ đó tìm ra điểm mạnh điểm yếu, cơ hội và thách thức khi tìm được điểm yếu, điểm mạnh cơ hội và thách thức áp dụng các mô hình phân tích như mô hình Ma trận thị phần tăng trưởng của Boston Consulting hay ma trận Swot …để đưa ra chiến lược cho các Doanh nghiệp Các Doanh nghiệp đa số có mộ số các chiến lược sau + Chiến lược về sản phẩm + Chiến lược về thị trường + Chiến lược đầu tư Đối với ngành xây dựng có chiến lược trong công tác đấu thầu Cụ thể ta có một số mô hình chiến lược sau: 1. Mô hình chiến lược tổng quát Mô hình này giúp ta trả lời câu hỏi một cách chung nhất để tồn tại và phát triển trên thị trường Doanh nghiệp của chúng ta phải lựa chọn cách Hà Nội nào trong các hoạt động sau đây: - Đa dạng hoá hay chuyên môn hoá - Tạo ra đầu tư sản phẩm hay đơn giản sản phẩm - Thị trường đa thị phần hay đơn thị phần - Động lực quan trọng nhất để trả lời câu hỏi trên nằm ở đâu 1. Chiến lược tăng trưởng Một trong những mục tiêu chính mà Doanh nghiệp thường theo đuổi là mục tiêu tăng trưởng. Vì phần lớn các chiến lược cấp Doanh nghiệp đều đặt vào mục tiêu tăng tưởng cho nên việc xây dựng các mô hình chiến lược chủ yếu dựa vào mục tiêu tăng trưởng.
Mục tiêu chiến lược này là tăng lợi nhuận, tăng thị phần của Doanh nghiệp Mở rộng lĩnh vực hoạt động Mở rộng sản phẩm Mở rộng thị trường Động lực cơ bản + Nâng cao chiều rộng, chiều sâu, thôn tính, liên kết… Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 5 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập + Nâng cao chất lượng sản phẩm bằng đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Cụ thể - Chiến lược tăng trưởng nội bộ: Chiến lược này đặt trọng tâm vào việc cải tiến các sản phẩm và thị trường hiện có + Thâm nhập thị trường: là tìm cách tăng trưởng sản phẩm hiện đang sản xuất trong khi vẫn giữ nguyên thị trường hiện đang tiêu thụ, thông thường bằng các hoạt động mạnh mẽ của marketing, tiếp thị, quảng cáo. + Phát triển sản phẩm: là tìm cách tăng trưởng thông qua việc phát triển các sản phẩm mới để tiêu thụ trong các thị trường mà Doanh nghiệp đang hoạt động - Chiến lược tăng trưởng con đường hội nhập (liên kết) Tăng trưởng bằng con đường hội nhập là sáp nhập hai hoặc nhiều Doanh nghiệp lại với nhau để cùng chia sẻ các nguồn lực nhằm mục tiêu được thế lực mạnh hơn trong cạnh tranh Mua lại việc mua lại ra khi một hãng mua lại một hãng khác và thu hút hoặc bổ sung thêm các lĩnh vực hoạt động mà hãng đang tiến hành, thường là với tư cách phân hiệu hoặc chi nhánh của hãng + Liên doanh: Việc liên doanh diễn ra khi hai hoặc nhiều hãng hợp lực để thực hiện một việc nào đó mà một hãng riêng lẻ không thể làm được. Quyền sở hữu của hai hãng vẫn giữ nguyên không thay đổi + Sáp nhập : Sự sáp nhập diễn ra khi hai hoặc nhiều hãng kết hợp với nhau tạo thành một công ty mới, duy nhất. Quá trình này thường là kết quả sự thoả thuận giữa các hãng tự nguyện liên kết thành lập một hãng có tên gọi và danh tính mới, phát hành cổ phần mới, xây dựng cơ cấu tổ chức mới và có nưững thay đổi khác.
- Tăng tưrởng bằng cách đa dạng hoá + Đa dạng hoá theo chiều dọc: Là tìm cách tăng trưởng bằng cách hướng tới các thị trường mới với các sản phẩm mới phù hợp về công nghệ và marketing mà Doanh nghiệp đang sử dụng Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 6 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập + Đa dạng hoáa có liên kết: Đa dạng hoá ngang là tìm cách tăng trưởng bằng cách hướng vào thị trường hiện đang tiêu thụ với những sản phẩm mới mà về mặt công nghệ không liên quan đến các sản phẩm hiện đang sản xuất + Đa dạng hoá không liên kết: Đa dạng hoá tổ hợp là tìm cách tăng trưởng bằng cách hướng tới các thị trường mới với các sản phẩm mà về mặt công nghệ không liên quan gì đến các sản phẩm mà công ty đang sản xuất 1. Chiến lược ổn định Nhằm giữ vững vị thế thị phần của mình trên thị trường khi thị trường có nhiều rủi ro, bất lợi và Doanh nghiệp có sức cạnh tranh. Doanh nghiệp thực hiện chiến lược này khi. Doanh nghiệp trong các ngành kinh doanh phát triển chậm hoặc không phát triển Chi phí mở rộng thị trường hay đa sản phẩm vào thị trường mới quá cao Doanh nghiệp nnỏ sản xuất sản phẩm chuyên môn hoá cao phục vụ thị trường hẹp nếu tăng quy mô sẽ dẫn đến chất lượng sản phẩm và dịch vụ.
Khi thực hiện chiến lược này Doanh nghiệp cần quan tâm đến những vấn đề sau: - Chiến lược lựa chọn sản phẩm - Chiến lược lựa chọn lĩnh vực - Chiến lược lựa chọn thị trường trọng điểm - Động lực tập trung đầu ta, tạo rào cản 1. Chiến lược cắt giảm Chiến lược này được thực hiện một thời gian tăng trưởng nhanh, khi trong ngành không có cơ hội tăng trưởng, khi nền kinh tế không ổn định, khi Doanh nghiệp không có thế mạnh, không có khả năng phát triển Sinh viên: Nguyễn Văn Thà 7 MSV: TC412664 Chuyên đề thực tập - Cắt giảm chi phí: Doanh nghiệp có thể giảm bớt các bộ phận không mang lại hiệu quả, tổ chức lại dây truyền sản xuất, chuyển hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp sang các ngành nghề khác - Giải thể: Khi Doanh nghiệp không có khả năng tồn tại hoặc chuyển hướng sản xuất thì buộc giải thể. Đây là biện pháp bắt buộc cuối cùng đem lại nhiều khó khăn và phức tạp thường không Doanh nghiệp nào muốn có. Lựa chọn phương án chiến lược Sau khi xây dựng phương án chiến lược ta cần phải tiến hành lựa chọn một số các phương án hành động để tối đa hoá sức mạnh của một công ty trước các lực lượng đang tác động trong môi trường kinh doanh.