Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường hàng không. Chương 3: Phân tích và đánh giá thực trạng về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường hàng không của công ty TNHH Kho vận DANKO. Chương 4: Đề xuất hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường hàng không tại công ty TNHH Kho vận DANKO.
4 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS CHO HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG 2. Khái quát về dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường hàng không 2. Khái niệm Hiện nay, có nhiều khái niệm khác nhau về logistics tùy theo cách tiếp cận và phạm vi nghiên cứu. Dưới góc độ của nền kinh tế, dịch vụ logistics bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bài, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ liên quan đến hàng hóa (Luật Thương mại Việt Nam, 2005).
Là một ngành kinh tế, dịch vụ logistics đường hàng không cũng bao gồm các dịch vụ nói trên nhưng chỉ giới hạn ở phạm vi liên quan đến hàng hóa hàng không. Như vậy, có thể nói, dịch vụ logistics đường hàng không bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ liên quan dành cho các loại hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không. Hiện nay, dịch vụ logistics bằng đường hàng không chủ yếu do đại lý hàng hóa hàng không và các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics chuyên nghiệp cung ứng. Theo Giáo trình Kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, 2020), "Hàng hóa xuất nhập khẩu là các sản phẩm, dịch vụ được đưa ra khỏi hoặc nhập vào một quốc gia nhằm phục vụ cho các mục tiêu thương mại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hoặc sản xuất của quốc gia đó." Tóm lại, dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu đường hàng không bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ liên quan dành các sản phẩm, dịch vụ được đưa ra khỏi hoặc nhập vào một quốc gia nhằm phục vụ cho các mục tiêu thương mại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hoặc sản xuất của quốc gia đó vận chuyển bằng đường hàng không.
Đặc điểm Đặc điểm của dịch vụ logistics Theo tác giả An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2018) đề cập trong giáo trình Quản trị logistics kinh doanh: 5 Đầu tiên, chủ thể của quan hệ dịch vụ logistics gồm hai bên: người làm dịch vụ logistics và khách hàng. Đối với người làm dịch vụ phải là các tổ chức, doanh nghiệp có tư cách pháp nhân. Thứ hai, khách hàng là các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp có hàng hóa cần gửi hoặc cần nhận và có nhu cầu sử dụng dịch vụ logistics. Khách hàng có thể là người vận chuyển hoặc thậm chí có thể là người làm dịch vụ logistics khác.
Có thể là chủ sở hữu hàng hóa hoặc không phải là chủ sở hữu hàng hóa. Thứ ba, dịch vụ logistics có tính vô hình: Quá trình cung ứng dịch vụ logistics, sản phẩm của quá trình này mang tính vô hình vì nhà cung ứng dịch vụ và người sử dụng dịch vụ đều không thể nhìn thấy hay cân đo, đong đếm như với sản phẩm hữu hình. Người tiêu dùng chỉ có thể thấy và cảm nhận được chất lượng dịch vụ khi qua các tiêu thức như: thời gian cung ứng dịch vụ (nhanh hay chậm), lịch trình có chính xác không, có đảm bảo an toàn không, quy cách, thủ tục chứng từ có rõ ràng không… Thứ tư, dịch vụ logistics có tính không thể tách rời: Quá trình cung ứng và tiêu thụ dịch vụ diễn ra đồng thời. Tức là lúc người cung ứng dịch vụ bắt đầu cung ứng dịch vụ logistics thì đó cũng là lúc người tiêu dùng bắt đầu quá trình tiêu dùng dịch vụ mà phía bên nhà cung ứng cung cấp, và khi người tiêu dùng dịch vụ đã hoàn tất mọi thủ tục thì đó cũng là lúc nhà cung ứng dịch vụ chấm dứt quá trình cung ứng dịch vụ.
Cũng từ đặc điểm đó mà dịch vụ logistics đã có thêm một đặc điểm nữa đó là tính không lưu trữ được. Các nhà cung ứng dịch vụ không thể lưu trữ dịch vụ nhưng họ có thể lưu trữ khả năng cung ứng dịch vụ cho những lần phục vụ khách hàng tiếp theo. Đặc điểm của dịch vụ logistics bằng đường hàng không Căn cứ theo đặc điểm của dịch vụ logistics trong đặc điểm của vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không được giới thiệu bởi tác giả An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2018), có thể đề xuất một số đặc điểm của dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường hàng không như sau: Thứ nhất, tốc độ nhanh chóng: dịch vụ logistics đường hàng không là dịch vụ nhanh chóng nhất để cung ứng hàng hóa. So với các dịch vụ logistics khác như đường bộ, đường sắt hoặc đường biển, hàng hóa được cung ứng bằng dịch vụ logistics đường hàng không có thể đến nơi đích trong thời gian ngắn hơn đáng kể.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các mặt hàng có tình chất tươi sống, dễ hỏng hoặc cần giao hàng gấp. Thứ hai, phạm vi cung ứng dịch vụ toàn cầu: Các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics bằng đường hàng không có thể cung cấp dịch vụ đến hầu hết các quốc gia và thành phố trên thế giới. Điều này tạo ra một mạng lưới cung ứng dịch vụ rộng lớn và khả năng tiếp cận đến các thị trường quốc tế. 6 Thứ ba, độ tin cậy cao: Các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics thường làm việc với các hãng hàng không chuyên nghiệp, áp dụng các quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong cung ứng hàng hóa.
Ngoài ra, việc sử dụng các kỹ thuật theo dõi hàng hóa như mã vạch, mã số theo dõi và hệ thống thông tin hàng không giúp giám sát và theo dõi quá trình cung ứng, đảm bảo sự theo dõi chính xác và đúng thời gian. Thứ tư, cho phép cung ứng các mặt hàng dễ hư hỏng: dịch vụ logistics bằng đường hàng không có thể áp dụng với các mặt hàng dễ hư hỏng như hoa quả tươi, thực phẩm đông lạnh, thuốc y tế,. với điều kiện được đóng gói và bảo quản đúng cách. Mặc dù có nhiều ưu điểm nổi trội nhưng dịch vụ logistics bằng đường hàng không cũng có những hạn chế nhất định như: Đầu tiên, chi phí cao: Dịch vụ logistics bằng đường hàng không có chi phí cao hơn so với các phương tiện vận chuyển khác, do đó, việc lựa chọn sử dụng dịch vụ logistics bằng đường hàng không cần được đánh giá kỹ lưỡng dựa trên yêu cầu cụ thể của từng loại hàng hóa và tình huống vận chuyển.
Thứ hai, dịch vụ logistics hàng không giới hạn sức chứa hàng hóa. Mặc dù máy bay có sức chứa lớn nhưng hình thức này lại có các hạn chế về trọng lượng tối đa của máy bay, kích thước thùng hàng và vị trí lắp đặt trên máy bay. Do đó, hàng hóa sẽ bị giới hạn về khối lượng và kích thước để đảm bảo an toán cho quá trình vận chuyển. Thứ tư, phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết.
Nếu điều kiện thời tiết không thuận lợi, có thể dẫn đến chậm trễ hoặc hủy bỏ chuyến bay, gây ảnh hưởng đến tiến độ của các doanh nghiệp. Phân loại Dịch vụ logistics cho hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không có thể phân loại thành: dịch vụ logistics cho hàng hóa nội địa, dịch vụ logistics cho hàng hóa nhập khẩu và dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không. Dịch vụ logistics cho hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không là dịch vụ logistics phục vụ cho hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài bằng đường hàng không. Gói dịch vụ này bao gồm các hoạt động như tiếp nhận thông tin về hàng hóa từ hãng hàng không, làm thủ tục hải quan nhập khẩu, tiếp nhận hàng hóa tại sân bay và vận chuyển hàng hóa từ sân bay về kho của người nhận hàng.
Dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không là dịch vụ logistics phục vụ cho hàng hóa được xuất khẩu sang nước ngoài bằng đường hàng không. Gói dịch vụ gồm các hoạt động như đặt booking với hãng bay, vận chuyển hàng từ kho tới cảng hàng không, làm thủ tục hải quan hàng xuất. 7 Dịch vụ logistics cho hàng hóa nội địa là dịch vụ logistics hỗ trợ các hoạt động vận chuyển và phân phối hàng hóa trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia. Gói dịch vụ này bao gồm các hoạt động như tiếp nhận thông tin về hàng hóa, vận chuyển hàng từ nơi xuất phát đến địa điểm nhận, quản lý kho bãi, thực hiện các thủ tục cần thiết và bảo đảm hàng hóa được giao đến nơi theo yêu cầu của khách hàng trong nước.
Vai trò Hiện nay, hoạt động cung ứng dịch vụ logistics nói chung và cung ứng dịch vụ logistics đường hàng không nói riêng có vai trò thiết yếu trong việc duy trì sự kết nối thông suốt, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Đối với nền kinh tế, hoạt động cung ứng dịch vụ logistics có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Sự gia tăng tỉ trọng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics đóng góp ngày càng lớn vào GDP, giúp thúc đẩy lưu thông hàng hóa, tăng cường thương mại quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận thị trường toàn cầu. Điều này không chỉ thúc đẩy sản xuất trong nước mà còn mở rộng cơ hội xuất khẩu, nâng cao năng suất lao động và tạo việc làm.
Hơn nữa, doanh thu từ các hoạt động dịch vụ logistics sẽ góp phần bổ sung nguồn vốn ngoại tệ và thu nhập thuế cho quốc gia, từ đó hỗ trợ phát triển hạ tầng, dịch vụ, và các ngành công nghiệp phụ trợ, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế. Thứ hai, đối với các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics, dịch vụ logistics còn góp phần gia tăng giá trị kinh doanh của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics.