Giáo Trình Quản Trị Kinh Doanh Dược Ngành Dược Cao Đẳng

Giáo trình quản trị kinh doanh dược cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên ngành dược, giúp phát triển kỹ năng quản lý hiệu quả.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Lý Tự Trọng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Dược
• Đề tài: Giáo Trình Quản Trị Kinh Doanh Dược Ngành Dược CĐLT
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG CỦA QUẢN TRỊ HỌC
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Các phương pháp quản trị
• 1.3. Các phương pháp phân tích hiện đại của quản trị học
• 1.4. Nghệ thuật quản trị
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC TRƯỜNG PHÁI QUẢN TRỊ
• 2.1. Các trường phái quản trị cổ điển
• 2.2. Trường phái quản trị hành chính
• 2.3. Trường phái quản trị hành vi (Behavior)
• 2.4. Trường phái quản trị hệ thống
• 2.5. Trường phái quản trị theo tình huống
• 2.6. Trường phái quản trị truyền thống phương Đông
• 3. CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG VÀ KỸ NĂNG CỦA QUẢN TRỊ
• 4. CHƯƠNG 4: NHỮNG HÌNH THỨC CƠ CẤU TỔ CHỨC CƠ BẢN CỦA DOANH NGHIỆP
• 5. CHƯƠNG 5: MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 6. CHƯƠNG 6: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC TỔNG THỂ CỦA DOANH NGHIỆP
• 7. CHƯƠNG 7: QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ KINH DOANH
• 8. CHƯƠNG 8: QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC
• 9. CHƯƠNG 9: VĂN HOÁ CỦA DOANH NGHIỆP

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình quản trị kinh doanh dược ngành dược cđlt

Giáo trình quản trị kinh doanh dược ngành dược cđlt là một tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản về quản lý và kinh doanh trong lĩnh vực dược phẩm. Môn học này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành các tình huống thực tế trong ngành dược. Thời gian thực hiện môn học là 45 giờ, bao gồm lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát về ngành dược.

1.1. Mục tiêu và nội dung của giáo trình quản trị kinh doanh dược

Mục tiêu của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức về nguyên tắc quản trị và ứng dụng vào công tác quản lý dược. Nội dung bao gồm các chương về chức năng quản trị, môi trường kinh doanh và hoạch định chiến lược.

1.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo ngành dược

Giáo trình này đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành năng lực tự học và nghiên cứu của sinh viên, giúp họ thích ứng với nhiều tình huống công tác sau khi tốt nghiệp.

II. Những thách thức trong quản trị kinh doanh dược hiện nay

Ngành dược hiện nay đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh gay gắt, yêu cầu về chất lượng sản phẩm và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Các nhà quản trị cần có chiến lược phù hợp để vượt qua những khó khăn này. Việc áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2.1. Cạnh tranh trong ngành dược phẩm

Cạnh tranh trong ngành dược phẩm ngày càng khốc liệt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược marketing hiệu quả và sản phẩm chất lượng cao để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi công nghệ và yêu cầu chất lượng

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ yêu cầu các doanh nghiệp dược phẩm phải liên tục cập nhật và cải tiến quy trình sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.

III. Phương pháp quản trị hiệu quả trong ngành dược

Để quản lý hiệu quả trong ngành dược, các nhà quản trị cần áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại như phân tích SWOT, SMART và 3C. Những phương pháp này giúp đánh giá tình hình và đưa ra quyết định chính xác trong quản lý.

3.1. Phân tích SWOT trong quản trị dược

Phân tích SWOT giúp các nhà quản trị nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

3.2. Phương pháp SMART trong thiết lập mục tiêu

Phương pháp SMART giúp xác định các mục tiêu cụ thể, có thể đo lường và thực hiện được, từ đó nâng cao hiệu quả công việc trong ngành dược.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình quản trị kinh doanh dược

Giáo trình quản trị kinh doanh dược không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc quản lý nhà thuốc và doanh nghiệp dược phẩm. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

4.1. Thực hành tại nhà thuốc

Sinh viên được thực hành tại các nhà thuốc, nơi họ có thể áp dụng kiến thức về quản lý và kinh doanh dược phẩm vào thực tế, từ đó rèn luyện kỹ năng cần thiết.

4.2. Nghiên cứu và phát triển sản phẩm dược

Nghiên cứu và phát triển sản phẩm là một phần quan trọng trong ngành dược, giúp doanh nghiệp tạo ra sản phẩm mới và đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết luận về tương lai của quản trị kinh doanh dược

Tương lai của quản trị kinh doanh dược sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và các phương pháp quản trị hiện đại. Các nhà quản trị cần không ngừng học hỏi và cập nhật kiến thức để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành dược.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành dược

Ngành dược đang chuyển mình với xu hướng số hóa và tự động hóa, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp dược phẩm.

5.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo tương lai

Giáo trình quản trị kinh doanh dược sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành dược trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản trị kinh doanh Dược do Trường Cao đẳng Y tế Sơn La biên soạn và ban hành năm 2020, là tài liệu giảng dạy chính thức dành cho học viên ngành Dược ở trình độ Cao đẳng (hệ Liên thông).

VỊ TRÍ & THỜI LƯỢNG MÔN HỌC (TỔNG SỐ: 45 GIỜ)
┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│  Khối kiến thức: Chuyên ngành Dược                     │
├──────────────────────────┬─────────────────────────────┤
│  Lý thuyết: 14 giờ       │  Thực hành/Thảo luận: 29 giờ│
├──────────────────────────┴─────────────────────────────┤
│  Kiểm tra: 02 giờ                                      │
└────────────────────────────────────────────────────────┘

Về vị trí trong chương trình đào tạo, học phần nằm trong khối kiến thức chuyên ngành Dược, đóng vai trò trang bị hệ thống lý luận quản trị và kỹ năng điều hành tổ chức, doanh nghiệp cũng như các cơ sở kinh doanh dược phẩm.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình được xác định trên ba phương diện cụ thể:

• Về kiến thức: Trình bày được các nguyên tắc cơ bản của quản trị học và ứng dụng các nguyên lý quản trị vào công tác quản lý, điều hành hoạt động dược.
• Về kỹ năng: Vận dụng được kiến thức quản lý kinh tế trong các hoạt động kinh doanh ngành dược; đồng thời rèn luyện tác phong thận trọng, trung thực trong thực hành nghề nghiệp.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thể hiện năng lực tự học, tự nghiên cứu trong thực hành nghề nghiệp; chịu trách nhiệm về kết quả học tập của bản thân và đảm bảo tính chính xác trong công tác quản trị kinh doanh dược.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo hướng tích hợp giữa lý thuyết nền tảng và hoạt động thực hành nghề nghiệp. Chương trình phân bổ thời lượng rõ rệt: 14 giờ lý thuyết, 29 giờ dành cho thực hành, thảo luận, bài tập và 02 giờ kiểm tra đánh giá. Điểm đặc sắc của giáo trình là gắn kết chặt chẽ kiến thức quản trị học kinh điển với các chuẩn mực chuyên môn ngành y dược, tiêu biểu là việc dành trọn vẹn 29 giờ thực hành cho hoạt động khảo sát, đánh giá việc thực hiện tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP) và viết tiểu luận thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

CẤU TRÚC PHÁT TRIỂN NỘI DUNG (9 CHƯƠNG LÝ THUYẾT & CHUYÊN ĐỀ THỰC HÀNH)
Chương 1-3: Cơ sở lý luận & Kỹ năng quản trị (Đại cương, Trường phái, Chức năng)
    │
    ▼
Chương 4-5: Cấu trúc tổ chức & Phân tích môi trường kinh doanh
    │
    ▼
Chương 6-7: Hoạch định chiến lược tổng thể & Ra quyết định quản trị
    │
    ▼
Chương 8-9: Quản trị nguồn nhân lực & Xây dựng văn hóa doanh nghiệp
    │
    ▼
Thực hành: Khảo sát thực tế GPP, Viết tiểu luận & Báo cáo kết quả

Các chương/chủ đề chính

Nội dung lý thuyết của giáo trình gồm 9 chương học thuật và 1 phần thực hành chuyên sâu:

• Chương 1: Đại cương của quản trị học: Trình bày khái niệm quản trị, tính chất quản trị vừa là khoa học vừa là nghệ thuật; phân tích các quy luật kinh tế, quy luật tâm lý; giới thiệu các phương pháp quản trị (hành chính, kinh tế, tâm lý gắn với Tháp nhu cầu Maslow) và hệ thống công cụ phân tích hiện đại (SWOT, SMART, 3C, PEST, 7S).
• Chương 2: Các trường phái quản trị: Khảo cứu các trường phái cổ điển (Quản trị thư lại của Max Weber với 7 đặc điểm; Quản trị khoa học của F. Taylor; Quản trị hành chính của Henry Fayol với các nguyên tắc chuyên môn hóa, thống nhất chỉ huy, thống nhất lãnh đạo); Trường phái hành vi; Trường phái quản trị hệ thống và tình huống; Trường phái truyền thống phương Đông; cùng các khuynh hướng hiện đại như "Quản trị tuyệt hảo" (8 thuộc tính), "Quản trị theo quy trình" và "Quản trị sáng tạo" (Viện Nomura).
• Chương 3: Chức năng và kỹ năng của quản trị: Phân tích 4 chức năng cốt lõi (Hoạch định, Tổ chức, Chỉ đạo/Lãnh đạo, Kiểm tra); phân định 3 kỹ năng cơ bản của nhà quản trị (Kỹ năng chuyên môn, Kỹ năng nhân sự, Kỹ năng tư duy) theo 3 cấp quản trị; mô tả nhiệm vụ phát triển thị trường, sản phẩm và mô hình "Chân dung nhà quản trị thế kỷ 21" của Henri Claude De Bettignies.
• Chương 4: Những hình thức cơ cấu tổ chức cơ bản của doanh nghiệp: Khảo sát có hệ thống 9 mô hình cơ cấu tổ chức (Trực tuyến, Chức năng, Trực tuyến - tham mưu, Trực tuyến - chức năng, Trực tuyến - tham mưu - chức năng, Chương trình - mục tiêu, Cơ cấu theo sản phẩm/khách hàng/thị trường, Cơ cấu theo khu vực địa lý, Cơ cấu ma trận) và thiết lập bảng tiêu chí lựa chọn cơ cấu phù hợp với quy mô và môi trường doanh nghiệp dược.
• Chương 5: Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp: Phân loại môi trường kinh doanh theo lĩnh vực (kinh tế, kỹ thuật, luật pháp - thể chế, chính trị, văn hóa, xã hội, tự nhiên) và theo phạm vi (môi trường vĩ mô, môi trường nội bộ, môi trường vi mô/đặc thù gồm nhà cung cấp, 6 nhóm khách hàng, đối thủ cạnh tranh, cơ quan nhà nước và các nhóm áp lực).
• Chương 6: Hoạch định chiến lược tổng thể của doanh nghiệp: Làm rõ khái niệm sứ mệnh, phân loại mục tiêu theo mức độ ưu tiên A-B-C; giới thiệu chu kỳ hoạch định - kiểm soát (áp dụng luận điểm của TS. Deming về việc kiểm soát lãng phí); xây dựng tiến trình hoạch định chiến lược 8 bước và 4 nhóm chiến lược căn bản (thâm nhập thị trường, mở rộng thị trường, phát triển sản phẩm, đa dạng hóa kinh doanh).
• Chương 7, 8, 9: Đi sâu vào Quyết định quản trị kinh doanh và các mô hình ra quyết định; Quản trị nguồn nhân lực trong doanh nghiệp; và Khái niệm cùng những nhân tố cấu thành Văn hóa doanh nghiệp.

Progression logic (logic tiến trình) của tài liệu vận hành theo tuyến tính chặt chẽ: đi từ thiết lập nền tảng nhận thức lý luận quản trị chung $\rightarrow$ phân tích bối cảnh môi trường và thiết lập bộ máy tổ chức $\rightarrow$ vận hành hoạch định chiến lược và đưa ra quyết định $\rightarrow$ quản trị con người, văn hóa nội bộ $\rightarrow$ áp dụng trực tiếp vào thực tế ngành dược (GPP).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng khối tri thức học thuật dựa trên các học thuyết và mô hình chuẩn tắc:

• Fundamental theories (Lý thuyết nền tảng): Thuyết thứ bậc nhu cầu của Abraham Maslow; Thuyết quản trị thư lại của Max Weber; Thuyết quản trị theo khoa học của Frederick Taylor; Thuyết quản trị hành chính của Henry Fayol; Lý thuyết tiếp cận hệ thống mở và tiếp cận theo tình huống.
• Core principles (Nguyên tắc cốt lõi): Tính khoa học và tính nghệ thuật của quản trị; nguyên tắc kết hợp "ân" và "uy" trong quản lý hành chính; nguyên tắc thống nhất chỉ huy và phân công lao động; chu trình quản trị liên hoàn (Hoạch định - Tổ chức - Lãnh đạo - Kiểm tra); kiểm soát theo 4 bước và quy trình 4 khâu.
• Essential frameworks (Khung phân tích thiết yếu):
  • Ma trận phân tích chiến lược SWOT (kết hợp các chiến lược SO, WO, ST, WT).
  • Tiêu chuẩn xác lập mục tiêu SMART (Specific, Measurable, Ambitious, Realistic/Relevant, Timely).
  • Mô hình 3C (Company, Competitor, Customer).
  • Khung phân tích môi trường vĩ mô PEST (Political, Economic, Social - Culture, Technical).
  • Mô hình 7S (Strategy, Structure, System, Style, Staff, Skill, Shooting Mark).
  • Chu kỳ hoạch định - kiểm soát và mô hình lựa chọn cơ cấu tổ chức theo biến số môi trường.

Kỹ năng phát triển

• Technical skills (Kỹ năng kỹ thuật/chuyên môn): Kỹ thuật phân loại và thiết lập mục tiêu ưu tiên A-B-C; kỹ thuật vẽ và phân tích sơ đồ cơ cấu tổ chức doanh nghiệp dược phẩm; kỹ thuật xây dựng bản mô tả chức năng, nhiệm vụ và chuẩn mực công tác cho các vị trí quản lý; kỹ năng lập kế hoạch tác nghiệp.
• Analytical skills (Kỹ năng phân tích): Phân tích các yếu tố môi trường vĩ mô, vi mô tác động đến doanh nghiệp sản xuất và phân phối thuốc; đánh giá điểm mạnh - điểm yếu nội tại kết hợp cơ hội - nguy cơ bên ngoài qua mô hình SWOT; phân loại hành vi và nhu cầu của 6 nhóm khách hàng trong lĩnh vực y dược.
• Practical competencies (Năng lực thực hành nghề nghiệp): Khảo sát thực địa và đánh giá mức độ tuân thủ tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP); thu thập và xử lý số liệu thực tế; viết báo cáo tiểu luận chuyên môn; thuyết trình, thảo luận và đề xuất giải pháp quản trị phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

PHÂN BỔ QUY TRÌNH THỰC HÀNH GPP (29 GIỜ)
┌───────────────────────────────────────┬──────────┐
│ Hoạt động                             │ Thời gian│
├───────────────────────────────────────┼──────────┤
│ Hướng dẫn khảo sát tiêu chuẩn GPP     │ 04 giờ   │
│ Học sinh khảo sát thực tế tại nhà thuốc│ 08 giờ   │
│ Viết báo cáo tiểu luận                │ 08 giờ   │
│ Thảo luận và báo cáo kết quả          │ 09 giờ   │
└───────────────────────────────────────┴──────────┘

Phương pháp tiếp cận sư phạm (pedagogical approach) của giáo trình lấy người học làm trung tâm, kết hợp giữa truyền thụ kiến thức lý thuyết hệ thống trên giảng đường và rèn luyện kỹ năng thực tế tại cơ sở. Với 29/45 giờ dành cho thực hành và thảo luận, phương pháp giảng dạy giảm thiểu thuyết giảng một chiều, tăng cường làm việc nhóm và nghiên cứu tình huống.

Về bài tập và case studies, mỗi chương đều kết thúc bằng hệ thống "Câu hỏi lượng giá" có tính khái quát và phân tích sâu, ví dụ: so sánh các trường phái quản trị cổ điển; phân tích ưu - nhược điểm của các loại cơ cấu tổ chức; phân tích tác động trực tiếp của môi trường vĩ mô, vi mô đối với một doanh nghiệp sản xuất thuốc; đánh giá mối liên hệ giữa chức năng hoạch định và kiểm tra theo chu trình quản trị.

Chương trình thực hành (practical exercises) được cấu trúc thành một quy trình trọn vẹn kéo dài 29 giờ về tiêu chuẩn GPP:

1. Hướng dẫn sinh viên khảo sát đánh giá việc thực hiện tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP): 04 giờ.
2. Sinh viên đi khảo sát thực tế tại các nhà thuốc: 08 giờ.
3. Sinh viên xử lý số liệu và viết tiểu luận: 08 giờ.
4. Thảo luận, báo cáo kết quả và tổng kết: 09 giờ (cộng 01 giờ kiểm tra/đánh giá kết thúc chuyên đề).

Phương pháp kiểm tra, đánh giá (assessment methods) bao gồm: đánh giá tinh thần chuẩn bị và tham gia thảo luận trên lớp; kiểm tra định kỳ (02 giờ kiểm tra chính thức); đánh giá chất lượng báo cáo tiểu luận khảo sát thực tế GPP và khả năng trình bày, phản biện trong buổi báo cáo kết quả.

Về định hướng tự học (self-study guidelines), sinh viên được yêu cầu tự nghiên cứu tài liệu, nắm vững các quy định pháp luật liên quan đến hành nghề dược, tự quan sát các mô hình kinh doanh dược phẩm tại địa bàn, đồng thời rèn luyện tính độc lập, trách nhiệm và tính chính xác đối với các số liệu thu thập trong quá trình làm tiểu luận.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình thể hiện tính hệ thống hóa cao khi tích hợp các khuynh hướng quản trị hiện đại song song với các lý thuyết quản trị kinh điển thế kỷ XX. Tài liệu đã cập nhật các trào lưu quản trị tiên tiến trên thế giới, bao gồm:

Khuynh hướng quản trị	Trọng tâm	Cơ cấu tổ chức	Đặc điểm nổi bật trích xuất từ giáo trình
Quản trị khoa học (F. Taylor)	Công nghệ, định mức	Kim tự tháp	Tiêu chuẩn hóa, chuyên môn hóa, trả lương theo sản phẩm.
Quản trị theo quy trình (Hoa Kỳ, thập niên 1990)	Khách hàng	Cái chặn giấy	Thỏa mãn nhu cầu riêng biệt của từng khách hàng, liên kết mọi hoạt động thành một chu trình khép kín.
Quản trị sáng tạo (Viện Nomura, Nhật Bản)	Thành viên tổ chức	Mạng lưới	Kế hoạch dài hạn 7-10 năm, ủy quyền tối đa, truyền thông tự do, khuyến khích ý tưởng đổi mới.

Bên cạnh đó, giáo trình giới thiệu hệ thống 8 thuộc tính của "Khuynh hướng quản trị tuyệt hảo" và mô hình phác họa "Chân dung nhà quản trị thế kỷ 21" của nhà nghiên cứu Henri Claude De Bettignies, nhấn mạnh các tiêu chuẩn: tầm nhìn quốc tế, sử dụng ngoại ngữ và tin học, trách nhiệm xã hội, khả năng ứng biến linh hoạt và năng lực coi trọng nhân tố con người.

Về mặt ứng dụng thực tế (real-world applications) và kết nối ngành nghề (industry connections), nội dung giáo trình được bản địa hóa và gắn kết trực tiếp với các đặc thù của ngành Dược:

• Vận dụng chức năng hoạch định vào mô hình phân tích mô hình bệnh tật, xác định nhu cầu thuốc của cộng đồng, cơ cấu sản phẩm truyền thống/mùa vụ, và hoạch định chiến lược tại khoa Dược bệnh viện.
• Đưa ra các ví dụ cụ thể về mục tiêu doanh số sản xuất dược phẩm, chỉ tiêu kiểm soát nợ vay và tỷ lệ chiếm lĩnh thị phần kháng sinh nội địa.
• Kết nối trực tiếp người học với việc thực thi các thông tư, quy định chuyên môn thông qua module khảo sát thực tế tiêu chuẩn GPP tại các cơ sở bán lẻ thuốc.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

NHÓM ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH
┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 1. Sinh viên Cao đẳng Dược (Hệ Liên thông)             │
│    - Thực hiện học phần chuyên ngành 45 giờ            │
│    - Chuẩn bị thực hành nghề nghiệp và khảo sát GPP    │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 2. Giảng viên chuyên ngành Quản trị / Kinh tế Dược     │
│    - Làm khung phân bổ chương trình giảng dạy 45 giờ   │
│    - Thiết kế bài giảng lý thuyết và điều phối đi thực │
│      tế, chấm tiểu luận                                │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 3. Dược sĩ, Quản lý nhà thuốc, Cán bộ Dược bệnh viện   │
│    - Tài liệu tham khảo hệ thống hóa quy trình quản trị│
│    - Vận dụng vào thiết lập cơ cấu tổ chức & chiến lược│
└────────────────────────────────────────────────────────┘

• Sinh viên chuyên ngành: Đối tượng trọng tâm là sinh viên theo học ngành Dược trình độ Cao đẳng (hình thức Liên thông). Do đặc thù hệ liên thông đã có kinh nghiệm thực hành nghề nghiệp ở trình độ trung cấp, giáo trình tập trung nâng cao năng lực tư duy quản lý, quản trị hệ thống và hoạch định kinh tế.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở ngành Dược, nắm vững các môn học về Dược lý, Dược liệu, Bào chế, Pháp chế Dược và các quy chế chuyên môn ngành Y tế trước khi tiếp thu kiến thức quản trị kinh doanh dược.
• Giảng viên: Tài liệu cung cấp khung đề cương chuẩn, phân bổ số tiết chi tiết giữa lý thuyết (14 giờ), thực hành (29 giờ) và kiểm tra (02 giờ), hỗ trợ giảng viên xây dựng kế hoạch bài giảng, tổ chức hướng dẫn sinh viên đi thực tế khảo sát và thiết lập tiêu chí chấm tiểu luận, thảo luận.
• Tham khảo và tự học: Giáo trình là tài liệu tra cứu hữu ích cho dược sĩ phụ trách chuyên môn tại nhà thuốc, cán bộ quản lý khoa Dược bệnh viện, hoặc các cá nhân tham gia điều hành tại các công ty kinh doanh, phân phối dược phẩm cần củng cố kiến thức về cơ cấu tổ chức, phân tích thị trường và hoạch định chiến lược.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên ngành Dược trình độ Cao đẳng (hệ Liên thông). Đồng thời, tài liệu phù hợp cho các dược sĩ, nhà quản lý nhà thuốc tư nhân và cán bộ phụ trách công tác quản trị kinh doanh dược phẩm cần tài liệu chuẩn hóa về quản lý kinh tế y tế.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về chuyên môn Dược học cơ bản, nắm vững các quy định pháp luật, thông tư và quy chế dược chính hiện hành trước khi học các nội dung về quản trị, phân tích môi trường và hoạch định chiến lược kinh doanh.

3. Điểm khác biệt với giáo trình quản trị kinh doanh thông thường?

Khác với các giáo trình quản trị kinh doanh tổng quát, giáo trình này lồng ghép các yếu tố đặc thù của ngành Dược (như tính chất quản lý nhà nước về y tế, mô hình bệnh tật, phân tích thị trường thuốc nội địa/kháng sinh) và dành hơn 64% thời lượng môn học (29/45 giờ) cho việc hướng dẫn, đi thực tế khảo sát và viết tiểu luận đánh giá tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học nên kết hợp chặt chẽ việc nắm vững các khung lý thuyết ở từng chương (các mô hình SWOT, SMART, PEST, 7S; 9 mô hình cơ cấu tổ chức; 8 bước hoạch định) với việc tự trả lời hệ thống câu hỏi lượng giá; đồng thời chủ động liên hệ kiến thức lý thuyết với hoạt động vận hành thực tế tại các nhà thuốc hoặc doanh nghiệp dược nơi mình đang công tác.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình đi kèm cấu trúc phân bổ chi tiết cho chuyên đề viết tiểu luận GPP (gồm hướng dẫn khảo sát, kế hoạch đi thực địa 8 giờ, viết tiểu luận 8 giờ và thảo luận 9 giờ) cùng hệ thống sơ đồ tổ chức, bảng so sánh các trường phái quản trị và biểu mẫu phân loại mục tiêu A-B-C.

---

Kết luận

Giáo trình Quản trị kinh doanh Dược của Trường Cao đẳng Y tế Sơn La (ban hành năm 2020) cung cấp một cấu trúc học thuật hoàn chỉnh, chuẩn xác về mặt lý luận quản trị học và có tính ứng dụng nghề nghiệp rõ rệt cho hệ Cao đẳng liên thông ngành Dược.

Lộ trình học tập (learning pathway) được thiết kế tuần tự từ việc trang bị đại cương, khảo cứu các trường phái quản trị và kỹ năng lãnh đạo $\rightarrow$ thiết lập cơ cấu tổ chức và nhận diện môi trường kinh doanh $\rightarrow$ xây dựng chiến lược, ra quyết định quản trị $\rightarrow$ thực hành khảo sát thực địa tiêu chuẩn GPP và viết tiểu luận báo cáo.

Để tối ưu hóa hiệu quả học tập, người học được khuyến nghị kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngành Dược, các tài liệu hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP) và các nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: ĐẠI CƯƠNG CỦA QUẢN TRỊ HỌC. Một số khái niệm cơ bản. Các phương pháp quản trị. Các phương pháp phân tích hiện đại của quản trị học.

Nghệ thuật quản trị.12 Chương 2: CÁC TRƯỜNG PHÁI QUẢN TRỊ. Các trường phái quản trị cổ điển. Trường phái quản trị hành vi (Behavior). Trường phái quản trị hệ thống.

Trường phái quản trị theo tình huống. Trường phái quản trị truyền thống phương Đông. Trường phái quản trị định lượng. Một số khuynh hướng quản trị hiện đại.16 Chương 3: CHỨC NĂNG VÀ KỸ NĂNG CỦA QUẢN TRỊ.

Chức năng của quản trị. Kỹ năng của nhà quản trị. Nhiệm vụ của nhà quản trị.23 Chương 4: NHỮNG HÌNH THỨC CƠ CẤU TỔ CHỨC CƠ BẢN CỦA DOANH NGHIỆP. Cấu trúc trực tuyến.

Cấu trúc chức năng. Cấu trúc trực tuyến - tham mưu. Cấu trúc trực tuyến - chức năng. Cấu trúc trực tuyến - tham mưu - chức năng.

Cấu trúc chương trình - mục tiêu. Cơ cấu theo sản phẩm, dịch vụ, khách hàng hoặc thị trường. Cơ cấu theo khu vực địa lý. Cơ cấu tổ chức ma trận.

Lựa chọn một cơ cấu tổ chức thích hợp.35 Chương 5: MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP. Khái niệm và đặc điểm môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Môi trường vĩ mô của doanh nghiệp hoặc một đơn vị.

Môi trường đặc thù.39 Chương 6: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC TỔNG THỂ CỦA DOANH NGHIỆP. Tại sao phải hoạch định chiến lược. Cơ sở của hoạch định. Tiến trình hoạch định chiến lược.45 Chương 7: QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ KINH DOANH.

Quyết định và các loại quyết định. Các mô hình ra quyết định.54 Chương 8: QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC. Nội dung chung của quản trị nguồn nhân lực.57 Chương 9: VĂN HOÁ CỦA DOANH NGHIỆP. Khái niệm văn hoá của doanh nghiệp.

Những nhân tố hình thành văn hoá doanh nghiệp. ĐẠI CƯƠNG CỦA QUẢN TRỊ HỌC Mục tiêu 1. Trình bày khái niệm các học thuyết về quản trị 2. Trình bày phương pháp quản trị, phương pháp phân tích của quản trị học 3.

Trình bày nguyên tắc cơ bản của nghệ thuật quản trị 4. Vận dụng được kiến thức để giải quyết vấn đề tình huống thực tế liên quan. Thể hiện được năng lực tự học, tự nghiên cứu trong công tác chuyên môn và trong hành nghề. Chịu trách nhiệm về kết quả học tập của bản thân, sự chính xác trong công tác Dược.

Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm quản trị Quản trị là sự tác động của chủ thể quản trị đến đối tượng quản trị nhằm đạt mục tiêu đã định ra trong những điều kiện biến động của các môi trường bên ngoài và trên cơ sở các yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Đặc điểm của quản trị Quá trình quản trị là một quá trình đòi hỏi phải thường xuyên liên tục, phải quan tâm đến tất cả các nhân tố ở 3 môi trường: môi trường nội bộ, môi trường vi mô, môi trường vĩ mô. Tính chất quản trị 1.

Quản trị là một khoa học - Trước hết, tính khoa học của quản trị đòi hỏi quản trị phải dựa trên sự hiểu biết sâu sắc các quy luật khách quan chung và riêng, tự nhiên, kỹ thuật và xã hội. - Thứ hai, tính khoa học đòi hỏi việc quản trị phải dựa trên các nguyên tắc quản trị. - Thứ ba, tính khoa học đòi hỏi việc quản trị cần sử dụng các kỹ thuật quản trị như: Kỹ thuật quản trị theo mục tiêu, kỹ thuật lập kế hoạch, kỹ thuật phát triển tổ chức, kỹ thuật lập ngân quỹ, hạch toán giá thành, kỹ thuật kiểm tra theo mạng lưới, kiểm tra tài chính. - Thứ tư, tính khoa học của quản trị vừa đòi hỏi phải dựa trên sự định hướng mục tiêu và trong từng giai đoạn phải xác định được những khâu chủ yếu.

Quản trị là một nghệ thuật 6 - Nghệ thuật quản trị là những "bí quyết", những "mưu mẹo" và "biết làm thế nào" để đạt mục tiêu mong muốn với hiệu quả cao. - Nghệ thuật quản trị luôn liên quan mật thiết với các tình huống cụ thể. - Nghệ thuật quản trị bao gồm không chỉ những kinh nghiệm thành công mà cả những bài học thất bại. Các quy luật quản trị 1.

Khái niệm Quy luật là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến, bền vững, lặp đi lặp lại của các sự vật hiện tượng trong những điều kiện nhất định. Ví dụ: Trong kinh tế thị trường tất yếu phải có các quy luật: Cạnh tranh, cung - cầu, giá trị. Các quy luật kinh tế Tuân thủ theo quy luật kinh tế của thị trường. Tâm lý trong quản trị Tâm lý học là khoa học nghiên cứu những quy luật của tâm lý (con người, cộng đồng, tập thể, xã hội.

- Tâm lý của bản thân mình. - Tâm lý của người khác (cấp trên, cấp dưới, đối thủ, bạn hàng, tập thể.) - Con người tồn tại và hoạt động trước hết vì các nhu cầu và lợi ích khác nhau của mình, cùng cách ứng xử để thoả mãn nhu cầu đó. - Con người có cách ứng xử, hành vi, cử chỉ khác nhau chủ yếu do thuộc tính tâm lý khác nhau. Có sự khác nhau giữa người này người khác, ngoài sự khác nhau về hình thức bên ngoài, thì điều khác nhau cơ bản là do thuộc tính tâm lý: Xu hướng cá nhân, tính khí (nóng, hoạt, trầm, ưu tư), tính cách, đạo đức, năng lực… 2.

Các phương pháp quản trị 2. Các phương pháp hành chính Là các phương pháp dựa vào mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản trị và kỷ luật của hệ thống. Quản trị con người có 2 cách dùng ân và dùng uy, đó là mối quan hệ giữa quyền uy và phục tùng, nhưng trước tiên phải dùng uy sau đó mới dùng ân. Sử dụng phương pháp hành chính đòi hỏi các cấp quản trị phải nắm vững những yêu cầu chặt chẽ của phương pháp này.

- Có căn cứ khoa học, có luận cứ, luận chứng đủ. - Phải gắn liền quyền hạn. Các phương pháp kinh tế Quản trị bằng phương pháp kinh tế theo những hướng sau: - Quản trị bằng mục tiêu. - Quản trị bằng định mức.

- Quản trị bằng trách nhiệm vật chất (thưởng, phạt. Các phương pháp tâm lý Là các cách tác động vào nhận thức và tình cảm của người lao động nhằm nâng cao tính tự giác, nhiệt tình của họ trong việc thực hiện nhiệm vụ. * Hệ thống thứ bậc các nhu cầu của Maslow Theo nhà tâm lý học người Hoa Kỳ - Abraham Maslow, con người có những cấp độ khác nhau về nhu cầu. Khi những nhu cầu ở cấp độ thấp được thoả mãn, một nhu cầu ở cấp độ cao hơn sẽ trở thành tác lực thúc đẩy.

Sau khi một nhu cầu được đáp ứng, một nhu cầu khác sẽ xuất hiện. Kết quả là con người luôn luôn có những nhu cầu chưa được đáp ứng và những nhu cầu này thúc đẩy con người thực hiện những công việc nào đó để thoả mãn chúng. Hệ thống thứ bậc các nhu cầu của Maslow được khái quát ở sơ đồ hình 1. Sơ đồ hệ thống thứ bậc các nhu cầu của Maslow Bảng 1.

Sự thể hiện các nhu cầu của Maslow Nhu cầu Sự thể hiện Tồn tại hay nhu cầu sinh lý Thức ăn, không khí, đồng hoá, dị hoá An toàn hay nhu cầu được Nơi làm việc an toàn, việc làm được đảm bảo, an toàn bảo vệ về thân thể Nhu cầu xã hội Có nhiều bạn bè, là thành viên của một nhóm. 8 Được tôn trọng Có những vật tượng trưng cho địa vị nhận được các phần thưởng, bằng cấp Phần phát triển tài năng những triển vọng nghề Tự hoàn thiện nghiệp, lòng tự trọng, ý chí vươn lên 2. Vận dụng tổng hợp các phương pháp Sử dụng tổng hợp các phương pháp, tuỳ từng hoàn cảnh mà vận dụng thích hợp nhưng phương pháp kinh tế phải được đặc biệt quan trọng. Đó là các phương pháp quản trị đi sâu vào từng yếu tố chi phối lên các đầu vào của hệ thống: Tài chính, nhân lực, công nghệ, thông tin, pháp chế, sản phẩm, rủi ro.

Các phương pháp quản trị mang tính nghiệp vụ gắn liền với tính kỹ thuật, thông lệ của các chuyên ngành quản trị. Phương pháp cạnh tranh. Phương pháp marketing. Phương pháp xã hội học.

Phương pháp truyền thống. Các phương pháp phân tích hiện đại của quản trị học 3. Phương pháp phân tích SWOT - Phân tích SWOT (Strength, Weekness, Opportunity, Threat) Mô hình phân tích SWOT là một công cụ rất hữu dụng cho việc nắm bắt và ra quyết định trong mọi tình huống đối với bất cú tổ chức kỉnh doanh nào. Viết tắt của 4 chữ Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội), và Threats (nguy cơ), SWOT cung cấp một công cụ phân tích chiến lược, rà soát và đánh giá vị trí, định hướng của một công ty hay của một đề án kinh doanh.

Strengths (điểm mạnh) và Weaknesses điểm yếu là các yếu tố nội tại của công ty. Opportunỉties (cơ hội) và Threats (nguy cơ) là các nhân tố tác động bên ngoài của công ty. * Phương pháp phân tích SWOT Là việc đánh giá một cách chủ quan các dữ liệu được sắp xếp theo định dạng SWOT dưới một trật tự logic dễ hiểu, dễ trình bày, dễ thảo luận và có thể được sử dụng trong mọi quá trình ra quyết định. Các mẫu SWOT cho phép kích thích suy nghĩ hơn là dựa trên các phản ứng theo thói quen hoặc theo bản năng.

9 SWOT có thể được áp dụng phân tích tình hình của đối thủ cạnh tranh. Mô hình SWOT thường đưa ra 4 chiến lược cơ bản, đó là sự kết hợp của các nhân tố: (1) SO (Strengths - Opportunities): Các chiến lược dựa trên ưu thế của công ty để tận dụng các cơ hội thị trường. (2) WO (Weaks - Opportunities.): Các chiến lược dựa trên khả năng vượt qua các yếu điểm của công ty để tận dụng cơ hội thị trường. (3) ST (Strengths - Threats): Các chiến lược dựa trên ưu thế của công ty để tránh các nguy cơ của thị trường.

(4) WT (Weaks - Threats): Các chiến lược dựa trên khả năng vượt qua hoặc hạn chế tối đa các yếu điểm của công ty để tránh các nguy cơ của thị trường. - Hạn chế của phương pháp: Mô hình phân tích SWOT chỉ đưa ra những phác hoạ có tính chất định hướng và chỉ là công đoạn đầu tiên trong quá trình hình thành chiến lược của doanh nghiệp. Mô hình này có những hạn chế sau: + Phụ thuộc nhiều vào quá trình đánh giá, trình độ tư duy và chủ quan của người đánh giá. + Nhiều đề mục có thể bị trung hoà hay nhầm lẫn giữa 2 thái cực S-W và O-T do quan điểm của nhà phân tích.

Các yếu tố bên trong cần phân tích có thể là: + Văn hoá công ty. + Hình ảnh công ty.