CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI. Khái niệm bán hàng và ý nghĩa của công tác bán hàng. Khái niệm bán hàng và bản chất của quá trình bán hàng. Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại.Thông qua bán hàng, vốn của doanh nghiệp thương mại được chuyển từ hình thái hiện vật là hàng hoá sang hình thái giá trị là tiền tệ, doanh nghiệp thu hồi được vốn bỏ ra, bù đắp được chi phí và có nguồn tích luỹ để mở rộng kinh doanh.
Vậy bản chất của quá trình bán hàng chính là việc chuyển quyền sở hữu của hàng hoá, dịch vụ cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Vậy bán hàng là quá trình chuyển hoá vốn từ hình thái vốn sản phẩm, hàng hoá sang hình thái vốn tiền tệ hoặc vốn trong thanh toán. ý nghĩa của công tác bán hàng Bán hàng là một công đoạn không thể thiếu ở bất kỳ một doanh nghiệp kinh doanh nào. Nó là yếu tố quyết định tạo cho doanh nghiệp có khả năng tài chính, thị trường, định hướng đến lãi lỗ của doanh nghiệp tức là sự tồn tại hay không tồn tại của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp làm tốt công tác bán hàng(tiêu thụ) sẽ sử dụng được triệt để vốn tự có, giảm vốn vay, tạo ra lợi nhuận cao hơn, nên có tích luỹ và mở rộng quy mô kinh doanh. Đối với nền kinh tế vĩ mô, tiêu thụ là cơ sở cho việc điều hoà giữa sản xuất và tiêu dùng. Góp phần giải quyết mối quan hệ tiền- hàng, tạo ra sự ổn định, cân đối cung cầu hạn chế lạm phát. SV: Nguyễn Thị Út lớp CĐLTKT4 – K1 Báo cáo thực tập 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoa KT - QTKD 1.
Khái niệm doanh thu bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng, nguyên tắc xác định doanh thu bán hàng và kết quả bán hàng. Doanh thu bán hàng là số tiền thu được do bán hàng ở các doanh nghiệp áp dụng tính thuế GTGT, còn ở các doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp thì doanh thu bán hàng là trị giá thanh toán của số hàng đã bán. Ngoài ra doanh thu bán hàng còn bao gồm cả các khoản phụ thu. Trong điều kiện kinh doanh hiện nay, để đẩy mạnh bán ra, thu hồi nhanh chóng tiền bán hàng, doanh nghiệp cần có chế độ khuyến khích đối với khách hàng.
Nếu khách hàng mua với số lượng hàng hoá lớn sẽ được doanh nghiệp giảm giá, nếu khách hàng thanh toán sớm tiền hàng sẽ được doanh nghiệp chiết khấu, còn nếu hàng hoá của doanh nghiệp kém phẩm chất thì khách hàng có thể không chấp nhận thanh toán hoặc yêu cầu doanh nghiệp giảm giá. Các khoản trên sẽ phải ghi vào chi phí hoạt động tài chính hoặc giảm trừ trong khoản doanh thu bán hàng ghi trên hoá đơn. Chiết khấu bán hàng là số tiền mà doanh nghiệp bán theo quy định của hợp đồng đã thoả thuận dành cho khách hàng trong trường hợp khách hàng thanh toán sớm tiền hàng. Chiết khấu bán hàng được tính theo tỷ lệ% trên doanh thu hoá đơn chưa có thuế GTGT.
Giảm giá hàng bán là số tiền mà doanh nghiệp phải trả lại cho khách hàng trong trường hợp hoá đơn bán hàng đã viết theo giá bình thường hàng đã được xác định là bán nhưng do chất lượng kém, khách hàng yêu cầu giảm giá và doanh nghiệp đã chấp thuận hoặc do khách hàng mua với số lượng lớn doanh nghiệp giảm giá. Trị giá hàng bị trả lại là số tiền doanh nghiệp phải trả lại cho khách hàng trong trường hợp hàng đã được xác định là bán nhưng do chất lượng quá kém, khách hàng trả lại số hàng đó. Thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp: là một loại thuế gián thu được tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng Thuế tiêu thụ đặc biệt: Là thuế tiêu dùng đánh vào một số hàng hoá, dịch vụ đặc biệt. SV: Nguyễn Thị Út lớp CĐLTKT4 – K1 Báo cáo thực tập 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoa KT - QTKD Thuế xuất khẩu: Là loại thuế gián thu đánh vào hàng hoá xuất khẩu.
Các nguyên tắc xác định doanh thu bán hàng: + Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu là giá chưa có thuế, theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu là tổng giá thanh toán. + Đối với sản phẩm hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hay thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng là tổng giá thanh toán có cả thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế xuất khẩu. + Đối với doanh nghiệp nhận gia công vật tư hàng hoá thì doanh thu là số tiền gia công thực tế được hưởng. + Đối với hàng hóa đại lý ký gửi theo công thức bán đúng giá bán quy định thì doanh thu là số tiền hoa hồng được hưởng.
-Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp thì doanh thu là giá trả một lần còn phần giữ lại sẽ được tính vào doanh thu hoạt động tài chính. -Trường hợp cho thuê tài sản có nhận trước tiền thuê trong nhiều năm thì doanh thu của năm tài chính sẽ được tính bằng tổng số tiền thuê trên số năm. + Đối với doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ hàng hoá theo yêu cầu của nhà nước được hưởng trợ cấp, trợ giá theo quy định thì doanh thu trợ cấp, trợ giá là số tiền mà nhà nước thông báo chính thức hoặc thực tế là trợ cấp, trợ giá và được phản ánh vào TK 5114. + Trong trường hợp doanh nghiệp viết hoá đơn bán hàng và thu tiền bán hàng nhưng đến cuối kỳ vẫn chưa giao hàng cho người mua hàng thì trị giá của số hàng này không được gọi là doanh thu và không được phản ánh vào TK 511 chỉ khi nào chuyển giao hàng cho khách hàng thì mới được hạch toán trên TK511.
Các phương thức bán và các phương thức thanh toán. Các phương thức bán: Bán hàng theo phương thức bán hàng trực tiếp: là phương thức mà trong đó người bán giao sản phẩm cho người mua trực tiếp tại kho người bán. Số hàng khi bàn giao cho khách hàng được coi là tiêu thụ và người bán mất quyền sở hữu SV: Nguyễn Thị Út lớp CĐLTKT4 – K1 Báo cáo thực tập 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoa KT - QTKD về số hàng này. Người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán số hàng mà người bán đã giao.
Bán hàng theo phương thức gửi hàng đi cho khách hàng: là phương thức mà bên bán chuyển hàng cho bên mua theo địa điểm ghi trong hợp đồng. Số hàng chuyển đi này vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán. Khi được bên mua thanh toán hay chấp nhận thanh toán về số hàng chuyển giao (một phần hoặc toàn bộ) thì số hàng được bên mua chấp nhận này mới được coi là tiêu thụ và bên bán mất quyền sở hữu về số hàng đó. Phương thức bán hàng gửi đại lý, ký gửi bán đúng giá hưởng hoa hồng: Là phương thức mà bên giao chủ hàng (bên giao đại lý) xuất hàng giao cho bên nhận đại lý (bên đại lý) để bán.
Bên đại lý bán đúng giá quy định sẽ được hưởng hoa hồng (hoa hồng đại lý). Bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp: Là phương thức bán hàng thu tiền nhiều lần. Người mua sẽ thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua, số tiền còn lại được trả dần ở các kỳ tiếp theo và phải chịu một tỷ lệ lãi suất nhất định. Bán hàng theo phương thức hàng đổi hàng: Là phương thức tiêu thụ mà trong đó người bán đem sản phẩm, hàng hoá của mình để đổi lấy hàng hoá của người mua.
Giá trao đổi là giá thoả thuận hoặc giá bán của hàng hoá trên thị trường. Khi xuất sản phẩm hàng hoá đem đi trao đổi với khách hàng đơn vị vẫn phải lập đầy đủ chứng từ giống như các phương thức tiêu thụ khác. Các phương thức thanh toán: Thanh toán bằng tiền mặt: Sau khi giao hàng cho khách hàng thì khách hàng sẽ trực tiếp cho doanh nghiệp số tiền bằng giá trị lô hàng mà doanh nghiệp đã xuất bán. Thanh toán không dùng tiền mặt: + Thanh toán bằng chuyển khoản: Khách hàng sau khi nhận hàng đầy đủ sẽ chuyển vào tài khoản của doanh nghiệp số tiền tương ứng với trị giá lô hàng xuất bán theo giá đã thoả thuận.
SV: Nguyễn Thị Út lớp CĐLTKT4 – K1 Báo cáo thực tập 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khoa KT - QTKD + Thanh toán theo hình thức trao đổi hàng: Theo sự thoả thuận giữa 2 bên sau khi doanh nghiệp chuyển lô hàng hoá cho khách hàng thì đồng thời chuyển quyền sở hữu số hàng hoá khác có giá trị tương ứng với số hàng mà doanh nghiệp đã chuyển đi. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. - Kế toán phải tổ chức ghi chép, phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời và giám đốc chặt chẽ tình hình tiêu thụ hàng hoá, tình hình thanh toán với người mua, thanh toán với ngân sách nhà nước. - Tính toán ghi chép, phản ánh chính xác chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí và thu nhập của hoạt động tài chính, của hoạt động khác.
Xác định chính xác kết quả kinh doanh của doanh nghiệp qua từng thời kỳ và theo từng lĩnh vực hoạt động. - Hạch toán chính xác và kịp thời tình hình phân phối lợi nhuận, cung cấp số liệu đầy đủ phục vụ cho việc duyệt quyết toán tại doanh nghiệp. - Lập báo cáo tiêu thụ hàng hoá, báo cáo kết quả kinh doanh, định kỳ tiến hành phân tích tình hình tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh. Kế toán tổng hợp quá trình bán hàng theo các phương thức bán.
Tài khoản sử dụng: *TK 157 – Hàng gửi bán Nội dung: dùng để phản ánh trị giá mua của hàng hoá đã chuyển bán hoặc giao cho bên nhận đại lý, ký gửi đã hoàn thành nhưng chưa xác định là tiêu thụ. Kết cấu: Bên nợ: +Tập hợp trị giá mua thực tế của hàng hoá đã chuyển bán hoặc giao cho bên nhận đại lý, ký gửi. Giá thành thực tế dịch vụ đã hoàn thành nhưng chưa được chấp nhận thanh toán. Bên có: SV: Nguyễn Thị Út lớp CĐLTKT4 – K1 Báo cáo thực tập10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.