Chương 1: Giới thiệu dé tài nghiên cứu Chương 2: Co sở lý luận về kiểm soát nội bộ chi phí sản xuất tại doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng hệ thong kiểm soát nội bộ chi phí sản xuất tai công ty cô phần Viglacera Hà Nội Chương 4: Một số giải pháp góp ý hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ chi phí sản xuất tại công ty cô phần Viglacera Hà Nội CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE KIEM SOÁT NỘI BO CHI PHI SAN XUÁT TẠI DOANH NGHIỆP 2. Khái quát về hệ thống kiểm soát nội bộ doanh nghiệp 2. Khái niệm Trong lý luận, thuật ngữ KSNB được đề cập đến lần đầu tiên vào năm 1905 trong tác phẩm “Lý thuyết và thực hành kiểm toán” của Robert Montgomery. Năm 1929 Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve Bulletin) đề cập ý nghĩa kiểm soát nội bộ đơn giản là phương pháp dé bảo vệ tiền và các tài sản khác với khái niệm là sự kiểm tra nội bộ - “Internal check”.
Hệ thống kiểm tra nội bộ được định nghĩa là hệ thống thông tin kế toán và các thủ tục liên quan do một bộ phận làm việc độc lập kiểm tra công việc của người khác dé phát hiện và ngăn ngừa sai phạm. Đây là định nghĩa đầu tiên chỉ ra vai trò quan trọng của KSNB trong việc phát hiện và ngăn chặn sai phạm. Sau đó, hàng loạt các nghiên cứu về KSNB đứng trên các góc độ tiếp cận khác nhau của các nhà khoa học trên thế giới như Simmons, M. (2012) cho rằng KSNB là một quy trình cần thiết được thiết lập rộng rãi nhằm hướng tới những mục tiêu: hiệu lực va hiệu quả kinh tế, độ tin cậy của kế toán và tài chính, tuân thủ quy định và luật lệ.
Đồng thời, King, A. (2011) cũng cho rằng KSNB là một quá trình thông qua đó giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu, kết quả, kế hoạch hoạt động của nhà quản ly;t6 chức, giám sát toàn bộ hoạt động doanh nghiệp hoặc từng hoạt động nhỏ của doanh nghiệp. (2009) cho rằng KSNB là một hệ thống dé nhận biết, phòng tránh, hiệu chỉnh các lỗi có thể xảy ra trong quá trình xử lý thông tin. Bên cạnh đó, Barnabas, C.
(2011) cho thấy KSNB là một tập hợp các thành phần của doanh nghiệp, bao gồm: nguồn lực, hệ thống, quy trình, văn hóa, cau trúc và nhiệm vụ giúp nhân viên đạt được mục tiêu doanh nghiệp. Các tổ chức quốc tế uy tín cũng đưa ra những khái niệm khác nhau về KSNB như COSO (1929): KSNB là quá trình do nhà quản lý, HDQT và các thành viên trong tổ chức chi phối, nó được thiết lập dé cung cấp sự đảm bảo hợp lý việc đạt được các mục tiêu của tô chức. Theo Ủy ban Basel 1998 đưa ra khái niệm KSNB là một quá trình được thực hiện bởi Hội đồng quản tri, Ban diéu hanh va toan thé nhân viên. Kiểm soát nội bộ không đơn thuần chỉ là một quy trình hay chính sách được áp dụng một lần tại một thời điểm nhất định, mà kiểm soát nội bộ cần được thực hiện liên tục, lâu đài và nhất quán ở tất cả các cấp độ quản lý cũng như trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Hội đồng quản trị và Ban điều hành có trách nhiệm thiết lập môi trường văn hóa phù hợp dé tạo thuận lợi cho quá trình KSNB được hiệu quả và theo dõi sự hiệu quả đó diễn ra liên tục; tuy nhiên, mỗi cá nhân trong một tổ chức phải tham gia vào quá trình này. Ở Việt Nam, theo IAS 400 (2001): Hệ thống kiểm soát nội bộ là toàn bộ những chính sách và thủ tục kiểm soát do Ban Giám đốc của đơn vị thiết lập nhằm đảm bảo việc quản lý chặt chẽ và hiệu quả của các hoạt động trong kha năng có thé. Theo VSA 315 (2013) KSNB được thiết kế, thực hiện và duy trì nhằm giải quyết các rủi ro kinh doanh đã được xác định, gây ra nguy cơ đơn vị không đạt được một trong các mục tiêu liên quan đến: Độ tin cậy của quy trình lập và trình bày BCTC; Hiệu quả và hiệu suất hoạt động; Việc tuân thủ pháp luật và các quy định hiện hành. Mặc dù, quan niệm về KSNB được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, nhấn mạnh các khía cạnh và mục tiêu khác nhau nhưng đêu có một sô điêm chung như: e Thứ nhất, kiểm soát nội bộ là một quá trình, bao gồm các hoạt động kiểm soát được thiết lập ở tất cả các bộ phận và kết hợp với nhau thành một hệ thống thống nhất.
e Thứ hai, kiêm soát nội bộ được vận hành bởi con người. Con người vừa là chủ thê vừa là đối tượng của kiểm soát. Con người xây dựng nên các chính sách, quy trình và cũng chính con người thực thi các hoạt động kiểm soát đó. Do đó, vai trò của con người là vô cùng quan trọng, quyết định sự thành công của kiêm soát nội bộ.
e KSNB dam bảo hợp lý việc thực hiện mục tiêu của t6 chức: Điều này khang định KSNB chỉ có thé cung cấp sự đảm bao hợp lý chứ không phải đảm bảo tuyệt đối. Do đó, theo tác giả KSNB là quá trình thực hiện các thủ tục, cơ chế kiểm soát nhằm đạt mục tiêu doanh nghiệp gồm: hữu hiệu và hiệu quả của hoạt động, quản lý và phòng ngừa rủi ro, sự tin cậy của báo cáo tài chính, sự tuân thủ các luật lệ và quy định. Mục tiêu và nhiệm vụ - Mục tiêu của kiểm soát nội bộ: e Đầu tiên, mục tiêu quan trọng là bảo vệ tài sản của đơn vỊ. Kiểm toán viên nội bộ có nhiệm vụ giám sát quá trình bảo vệ tài sản dé giảm bớt tôn thất do các hành vi trộm cắp, hỏa hoạn, sử dụng sai mục đích hoặc bat hợp pháp.
Dé đảm bảo việc này, kiểm toán viên nội bộ phải đánh giá rủi ro thất thoát của từng loại tài sản và xây dựng các thủ tục kiểm soát phù hợp. Ví dụ, tiền mặt là một tài sản dé bị xâm phạm và mat cắp, do đó cần được bảo vệ cần trọng và kỹ lưỡng. Trong khi đó, đối với các tài sản công kénh và tương đối có định, rủi ro it hơn và có thé áp dụng các biện pháp bảo vệ khác. e Thứ hai, sự trung thực và tính dang tin cậy của thông tin.
Nhà quản lý căn cứ vào thông tin kinh tế, tài chính mà bộ phận kế toán tông kết và cung cấp dé đưa ra những quyết định quan trọng. Nếu thông tin không kịp thời, phản ánh không đúng dan thực trạng của công ty, thì sẽ dẫn đến những quyết định sai lầm. Do đó, việc tồn tại một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả là tiền đề dé giúp nhà quan lý đưa ra những quyết định phù hợp đối với đơn vị trong từng giai đoạn cụ thể. Đề thực hiện mục tiêu này, kiểm toán viên nội bộ phải kiểm tra hệ thống thông tin dé xác định xem thông tin trên số sách kế toán, báo cáo tài chính có chính xác, đáng tin cậy, kip thời, hoàn chỉnh và hữu ích không.
e Thứ ba, sự tuân thủ luật và quy định hiện hành. Hệ thống kiểm soát nội bộ là công cụ hỗ trợ Ban giám đốc giám sát quá trình tuân thủ các chính sách, kế hoạch, thủ tục, pháp luật và các quy định có ảnh hưởng quan trọng tới hoạt động sản xuất kinh doanh. Đề dat được mục tiêu này, hệ thống kiểm soát nội bộ thực hiện các biện pháp như duy trì và kiểm tra việc tuân thủ các chính sách liên quan đến các hoạt động của doanh nghiệp, ngăn chặn và phát hiện kịp thời cũng như xử lý các sai phạm và gian lận trong mọi hoạt động của doanh nghiệp, đảm bảo việc ghi chép kế toán đầy đủ, chính xác cũng như việc lập báo cáo tài chính phù hợp. e Thứ tư, tính hữu hiệu và hiệu quả kinh doanh.
Hệ thống kiểm soát nội bộ giúp tăng cường sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn lực của doanh nghiệp. Bằng cách xác định các tình trạng không hiệu quả và kinh tế trong hoạt động của đơn vị, kiểm toán viên nội bộ có thé đề xuất các biện pháp dé tối ưu hóa việc sử dụng tài sản và quản lý nguồn lực một cách hợp lý. Điều này có thể bao gồm cải thiện quy trình làm việc, giảm thiểu lãng phí, cải thiện hiệu suất va năng suất lao động, tôi ưu hóa sử dụng công cụ và thiết bi, và tang cường quan lý rủi ro. - Nhiệm vụ của kiểm soát nội bộ: e Kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các chính sách, quy trình, quy định của đơn vị vả các quy định pháp luật liên quan.
e Đánh giá mức độ tuân thủ và hiệu quả của các hoạt động kinh doanh, cach thức sử dụng tài sản của đơn vỊ. e Phát hiện và ngăn chặn kip thời những sai phạm, tham nhũng, lãng phí va các rủi ro tiêm ân. e Kiểm tra tính chính xác, trung thực, kịp thời của các thông tin tài chính va phi tài chính. e Đánh giá hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ và đề xuất các biện pháp hoàn thiện.
e Hỗ trợ ban lãnh đạo trong công tác quản lý, điều hành thông qua việc cung cấp các thông tin phân tích. e Bảo vệ tài sản của don vị, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí. e Hỗ trợ đơn vị tuân thủ các quy định của pháp luật, đạt được các mục tiêu đề ra. Vai trò của kiểm soát nội bộ - Ở khía cạnh hoạt động: e Đảm bảo tính trung thực, chính xác của các thông tin tai chính va báo cáo tài chính.
Giúp nhà quản lý và các bên liên quan có thông tin đáng tin cậy dé ra quyết định. e Đảm bao sự tuân thủ các quy định, chính sách nội bộ và quy định pháp luật của Nhà nước, giảm thiểu rủi ro pháp lý. e Nang cao hiệu quả, hiệu suất hoạt động kinh doanh thông qua việc sử dụng hợp lý, tiết kiệm các nguồn lực. e Xác định và giảm thiểu rủi ro trong các hoạt động của tô chức.
e Đảm bao tính chính xác, dang tin cậy và kip thời của thông tin tài chính va kế toán. - Ở khía cạnh quản lý: e Đánh giá hiệu quả và hiệu suất của các quy trình và hoạt động. e Tăng cường uy tín, thương hiệu của doanh nghiệp, gia tăng niềm tin cho các nhà đầu tư và các bên liên quan. e Dé xuât cải tiên và tôi ưu hóa quy trình làm việc đê tăng cường hiệu suât và 10 năng suất.
e Xác định và giảm thiểu lãng phí và tôn thất trong các quy trình và hoạt động.