chương 1: những nghiên cứu về việc áp dụng IFRS đã chỉ ra những thuận lợi và thách thức khi Việt Nam tiến hành áp dụng IFRS, có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng IFRS. Những nhân tố tiêu biểu đã được nêu trong các nghiên cứu có thể kể đến như tốc độ tăng trưởng kinh tế, trình độ giáo dục, hệ thống pháp luật, văn hóa, thị trường vốn, chính trị, tính quốc tế, …Những nghiên cứu trên đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích cho đề tài nghiên cứu của tác giả. 123doc 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Tổng quan về IFRS 2.
Lịch sử hình thành của IFRS Chuẩn mực báo cáo tài chính Quốc tế (IFRS) là tên gọi của các chuẩn mực do Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) ban hành. IASB là tổ chức chuẩn mực kế toán quốc tế được thành lập năm 1973, có trụ sở tại Luân Đôn, Anh. Nhiệm vụ của IASB là soạn thảo ra những chuẩn mực quốc tế cho lĩnh vực kế toán. Trước năm 2001, IASB còn có tên gọi là Ủy ban Chuẩn Mực Kế toán Quốc tế IASC (International Accounting Standards Committee).
Chuẩn mực được IASC soạn ra có tên gọi: Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (International Accounting Standards (IAS)). Những chuẩn mực này sau một thời gian lại được đổi tên thành Chuẩn mực báo cáo tài chính Quốc tế (International Financial Reporting Standards (IFRS)). Mục đích của những chuẩn mực này không chỉ là tính chính xác của kế toán mà còn là sự toàn vẹn và minh bạch Báo cáo tài chính. Quá trình hình thành và phát triển chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế được tính từ khi Ủy ban Chuẩn Mực Kế toán Quốc tế - IASC (tiền thân của IASB) được thành lập đến nay.
Qúa trình này được chia thành hai giai đoạn chính, trước và sau năm 2001. Giai đọan thứ nhất: từ 1973 đến 2001 Năm 1973 một uỷ ban xây dựng các chuẩn mực kế toán quốc tế (International Accounting Standard Committee - IASC) đã được thành lập tại Luân Đôn với tư cách là tổ chức soạn thảo chuẩn mực quốc tế đầu tiên trên thế giới. IASC là một tổ chức độc lập, thực hiện các mục tiêu xây dựng, ban hành các Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASs) và để cho IASs được chấp nhận rộng rãi trên thế 123doc 12 giới. Hơn nữa, IASC luôn cố gắng cập nhật, cải tiến và biến đổi phù hợp các quy định về kế toán, chuẩn mực kế toán và các thủ tục trình bày báo cáo tài chính, phát huy tối đa tính hiệu quả, hiệu lực của chuẩn mực kế toán quốc gia và quốc tế.
Thành viên của uỷ ban này là tất cả các tổ chức kế toán chuyên nghiệp. Thông qua việc xây dựng đưa ra các chuẩn mực, nguyên tắc kế toán, uỷ ban này có sứ mệnh thu hẹp những khác biệt về kế toán giữa các nước, các chuẩn mực kế toán này được chấp nhận và tuân thủ trên thế giới, làm cho số liệu kế toán đáp ứng được yêu cầu dễ hiểu, so sánh được, hướng đến việc cải thiện và hòa hợp về các quy định liên quan đến việc lập và trình bày báo cáo tài chính. Sự ra đời của Ủy ban Chuẩn Mực Kế toán Quốc tế (IASC) vào năm 1973 là kết quả của một thỏa thuận giữa các hiệp hội nghề nghiệp của các nước Úc, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Mexico, Hà Lan, Vương quốc Anh và Ireland, và Hoa Kỳ. Các thành viên hỗ trợ bổ sung được thêm vào trong những năm tiếp theo, và trong năm 1982, những "thành viên" hỗ trợ của IASC bao gồm tất cả các tổ chức kế toán chuyên nghiệp là thành viên của Liên đoàn Kế toán Quốc Tế (IFAC).
Hội đồng quản trị thiết lập chuẩn mực của IASC được gọi là Hội đồng quản trị IASC gồm có 13 quốc gia thành viên và bổ sung 3 thành viên tổ chức hoạt động bán thời gian, trên cơ sở tình nguyện. Số lượng thành viên gia nhập IASC ngày càng tăng. Tính đến cuối 2000, IASC có 156 thành viên đến từ 114 quốc gia. Trong suốt quá trình hoạt động, IASC đã ban hành được Khuôn mẫu lý thuyết về việc lập và trình bày báo cáo tài chính và 41 Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS), trong đó có 31 chuẩn mực có hiệu lực đến cuối năm 2000.
Các chuẩn mực này được sử dụng làm cơ sở xây dựng chuẩn mực kế toán tại nhiều quốc gia, và được chấp nhận bởi nhiều cơ quan quản lý thị trường chứng khoán. Một bước chuyển mới trong nỗ lực thúc đẩy việc sử dụng các chuẩn mực quốc tế của IASC vào năm 1987. IASC sẽ xem xét sửa đổi các chuẩn mực kế toán quốc tế 123doc 13 hiện có của mình, để có thể thỏa mãn nhu cầu của tổ chức quốc tế các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán IOSCO là cần có một tập hợp các chuẩn mực làm cơ sở chung cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính của các công ty muốn được niêm yết trên thị trường chứng khoán nước ngoài. Tổ chức quốc tế các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán (IOSCO) đã chấp nhận tạm thời việc phát triển các chuẩn mực kế toán quốc tế phục vụ thị trường vốn năm 1995.
Cho đến năm 2000, Ủy ban Kỹ thuật của IOSCO chấp nhận chính thức tất cả các chuẩn mực kế toán quốc tế của IASC, và khuyến cáo các cơ quan quản lý thị trường vốn các nước cho phép các công ty nước ngoài được lựa chọn chuẩn mực kế toán quốc tế thay cho chuẩn mực kế toán quốc gia. Sau gần 25 năm thành tựu, năm 1997, IASC nhận thấy rằng để tiếp tục thực hiện vai trò của mình một cách hiệu quả, phải tìm cách để mang lại sự hội tụ giữa chuẩn mực kế toán quốc gia và thông lệ, chuẩn mực kế toán toàn cầu với chất lượng cao. Để làm điều đó, IASC thấy cần phải thay đổi cấu trúc. Vào cuối năm 1997, IASC đã thành lập một Ban Công tác chiến lược để xem xét lại cơ cấu và chiến lược của mình.
Giai đoạn này kết thúc vào cuối năm 2000 với sự tái cấu trúc IASC hình thành IASB vào năm 2001. Giai đoạn thứ 2: từ 2001 đến nay Sau khi IASC tái cơ cấu để thúc đẩy xa hơn quá trình hội tụ kế toán quốc tế, vào tháng 4 năm 2001, Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IASB ra đời, thay thế Ủy ban Chuẩn Mực Kế toán Quốc tế (IASC). Tổ chức Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASC Foundation) đã hình thành với chức năng giám sát hoạt động, cơ cấu và chiến lược cũng như tài trợ kinh phí hoạt động cho IASB. IASC Foundation là tổ chức bao gồm các công ty kiểm toán quốc tế, các định chế tài chính tư nhân, các công ty công nghiệp, các ngân hàng trung ương và ngân hàng phát triển,…trên toàn thế giới.
123doc 14 IFRS Foundation và IASB được thành lập vào năm 2001 để phát triển chuẩn mực báo cáo tài chính chất lượng cao, dễ hiểu, thực thi và được chấp nhận trên toàn cầu dựa trên nguyên tắc xác định rõ ràng. Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) là một cơ quan tư nhân độc lập, phát triển và phê duyệt Chuẩn mực báo cáo tài chính Quốc tế (IFRS). Tính đến cuối năm 2005, IASB đã ban hành tất cả 42 chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IAS/IFRS). IASB có 14 thành viên, trong đó 12 thành viên của 9 nước làm việc toàn thời gian và một số chuyên gia khác.
IASB phối hợp với các tổ chức ban hành chuẩn mực kế toán ở các nước để đạt được sự hội tụ các chuẩn mực kế toán. Mục tiêu hoạt động chính của IASB là phát triển các chuẩn mực kế toán có chất lượng cao, thống nhất, dễ hiểu và có tính khả thi cao cho toàn thế giới trên quan điểm phục vụ lợi ích của công chúng; tăng cường tính minh bạch, có thể so sánh được của thông tin trong báo cáo tài chính và các báo cáo liên quan đến tài chính, kế toán khác, giúp những thành viên tham gia thị trường vốn thế giới và những người sử dụng báo cáo tài chính đưa ra các quyết định kinh tế; xúc tiến việc sử dụng và ứng dụng nghiêm ngặt các chuẩn mực kế toán quốc tế; đem đến những giải pháp có chất lượng cao cho sự hòa hợp giữa hệ thống chuẩn mực kế toán quốc gia và các chuẩn mực kế toán quốc tế. Đồng thời, thúc đẩy quá trình hội tụ chuẩn mực kế toán quốc gia với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế. IASB giữ lại các chuẩn mực kế toán quốc tế hiện hành cũng như ban hành các chuẩn mực mới là chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.
Các chuẩn mực kế toán quốc tế hiện hành được xem xét lại, chỉnh sửa và ban hành dưới tên chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế. Trong hơn mười năm qua, đã có 13 chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế mới (IFRS) được ban hành và 29 chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) được chỉnh sửa, bổ sung. Khuôn mẫu lý thuyết cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính quốc tế (IFRS Framework) cũng được ban hành mới vào năm 2010. 123doc 15 Thuật ngữ chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế được sử dụng theo nghĩa rộng, bao gồm tất cả các chuẩn mực do IASB ban hành.
Trong giai đọan này, Hiệp định Norwalk ký kết vào tháng 9 năm 2002 giữa Hội đồng Chuẩn mực Kế toán tài chính (FASB), chuẩn mực của Mỹ, và Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB). Hiệp định là một bước tiến quan trọng đối với Hoa Kỳ, chính thức hóa cam kết về sự hội tụ của US GAAP và Chuẩn mực Báo cáo tài chính Quốc tế. FASB cam kết hợp tác hướng tới mục tiêu sản xuất các chuẩn mực báo cáo chất lượng cao trên toàn thế giới để hỗ trợ thị trường vốn toàn cầu lành mạnh. Hiệp định đặt ra một số sáng kiến, trong đó có một động thái để loại bỏ sự khác biệt nhỏ giữa các chuẩn mực của Mỹ và Quốc tế, quyết định sắp xếp chương trình làm việc trong tương lai và cam kết làm việc cùng nhau trong các dự án chung.
Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế đã và đang được áp dụng tại nhiều nước trên thế giới. Tình hình áp dụng IFRS của các quốc gia trên thế giới Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế ngày càng được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới như châu Âu, Úc, Nam Phi, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á… Toàn bộ các quốc gia trong khối liên minh Châu Âu (EU) đã áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế cho việc lập báo cáo tài chính từ năm 2005.