Giáo Trình Môn Học Luật Hiến Pháp Tại Trường Trung Cấp Trường Sơn Đắk Lắk

Giáo trình luật hiến pháp nghề pháp luật trung cấp cung cấp kiến thức cơ bản về hệ thống pháp luật và quyền con người trong xã hội.

• Tác giả: Nguyễn Văn Khánh
• Trường học: Trường Trung Cấp Trường Sơn Đắk Lắk
• Chuyên ngành: Pháp Luật
• Đề tài: Giáo Trình Luật Hiến Pháp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ MÔN HỌC LUẬT HIẾN PHÁP
• 1.1. Đối tượng nghiên cứu của khoa học luật hiến pháp
• 1.2. Nêu khái quát lịch sử phát triển của hiến pháp trên thế giới
• 1.3. Phân tích nhận định “Hiến pháp là bản khế ước xã hội”
• 1.4. Tại sao nói Hiến pháp là công cụ giới hạn quyền lực Nhà nước?
• 3. CHƯƠNG 3: LỊCH SỬ LẬP HIẾN VIỆT NAM
• 3.1. Tư tưởng lập hiến Việt nam trước cách mạng tháng Tám
• 3.2. Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1946
• 3.3. Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1959
• 3.4. Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1980
• 3.5. Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1992
• 4. CHƯƠNG 4: CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
• 4.1. Khái niệm chế độ chính trị
• 4.2. Bản chất và mục đích của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam
• 4.3. Các hình thức nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam
• 4.4. Hệ thống chính trị nước Cộng hòa XHCN Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: CHẾ ĐỘ KINH TẾ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
• 5.1. Khái niệm chế độ kinh tế
• 5.2. Mục đích, chính sách phát triển của nhà nước theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001)
• 5.3. Chế độ sở hữu và các thành phần kinh tế
• 5.4. Các nguyên tắc quản lý nhà nước đối với nền kinh tế
• 6. CHƯƠNG 6: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN
• 6.1. Khái niệm công dân
• 6.2. Đặc điểm các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
• 6.3. Các nguyên tắc hiến pháp của chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
• 6.4. Nội dung các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
• 8. CHƯƠNG 8: BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
• 8.1. Khái niệm về bộ máy nhà nước
• 8.2. Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước
• 8.3. Hệ thống cơ quan đại diện (cơ quan quyền lực nhà nước)
• 8.4. Hệ thống cơ quan chấp hành (cơ quan hành chính nhà nước)
• 8.5. Hệ thống Tòa án nhân dân
• 8.6. Hệ thống Viện kiểm sát nhân dân

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Luật Hiến Pháp Trung Cấp Trường Sơn Đắk Lắk

Giáo trình Luật Hiến pháp Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk là tài liệu quan trọng trong chương trình đào tạo ngành luật. Tài liệu này được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về hệ thống pháp luật Việt Nam, đặc biệt là về luật hiến pháp. Nội dung giáo trình không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các quy định pháp luật mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình hướng đến việc trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa và quyền cơ bản của công dân. Nội dung giáo trình bao gồm các chương học về lịch sử lập hiến, chế độ chính trị và bộ máy nhà nước.

1.2. Cấu trúc và phương pháp giảng dạy

Cấu trúc giáo trình được thiết kế khoa học, dễ hiểu, với các phương pháp giảng dạy hiện đại. Điều này giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và nắm bắt kiến thức một cách hiệu quả.

II. Thách thức trong việc giảng dạy Luật Hiến Pháp tại Trường Sơn Đắk Lắk

Việc giảng dạy Luật Hiến pháp tại Trường Sơn Đắk Lắk gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt tài liệu tham khảo và nguồn lực giảng dạy. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và khả năng tiếp cận kiến thức của sinh viên.

2.1. Thiếu hụt tài liệu và nguồn lực

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu học tập phù hợp. Điều này dẫn đến việc không thể nắm bắt đầy đủ kiến thức cần thiết cho việc học tập và nghiên cứu.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn

Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. Điều này đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp giảng dạy linh hoạt và sáng tạo hơn.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả trong giáo trình Luật Hiến Pháp

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy, giáo trình Luật Hiến pháp Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại. Các phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện.

3.1. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận tài liệu học tập và nâng cao khả năng tự học. Các bài giảng trực tuyến và tài liệu điện tử là những công cụ hữu ích.

3.2. Tổ chức các buổi thảo luận và thực hành

Các buổi thảo luận và thực hành giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này không chỉ nâng cao khả năng tư duy mà còn giúp sinh viên tự tin hơn trong việc trình bày ý kiến.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình Luật Hiến Pháp

Giáo trình Luật Hiến pháp Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk không chỉ là tài liệu học tập mà còn có ứng dụng thực tiễn cao. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào công việc thực tế trong lĩnh vực pháp luật.

4.1. Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ công dân

Giáo trình giúp sinh viên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của công dân trong xã hội. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng ý thức pháp luật và trách nhiệm công dân.

4.2. Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên

Nội dung giáo trình cung cấp cho sinh viên những kiến thức cần thiết để định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực pháp luật. Điều này giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

V. Kết luận về tương lai của giáo trình Luật Hiến Pháp

Giáo trình Luật Hiến pháp Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk có vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành luật. Tương lai của giáo trình phụ thuộc vào việc cập nhật nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp với thực tiễn.

5.1. Cập nhật nội dung giáo trình

Cần thường xuyên cập nhật nội dung giáo trình để phù hợp với sự thay đổi của pháp luật và nhu cầu xã hội. Điều này giúp sinh viên nắm bắt kịp thời các quy định mới.

5.2. Đổi mới phương pháp giảng dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Luật Hiến pháp (Mã số: MH 09) được ban hành kèm theo Quyết định số 140/QĐ-TCTS ngày 02 tháng 8 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk. Tài liệu do tập thể tác giả biên soạn gồm: Nguyễn Văn Khánh (Chủ biên), Trần Danh Phú và Nguyễn Thị Tuyền. Trong chương trình đào tạo ngành/nghề Pháp luật trình độ trung cấp, môn học giữ vị trí là môn khoa học cơ sở, mang tính chất của một môn khoa học xã hội chuyên ngành.

Mục tiêu học tập của giáo trình hướng tới việc trang bị cho người học tri thức về: chế độ chính trị, chế độ kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, cùng hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước. Về mặt kỹ năng, giáo trình hướng đến năng lực vận dụng kiến thức hiến định vào xử lý các vấn đề pháp lý tại nơi làm việc và cộng đồng, phân biệt tính hợp pháp và không hợp pháp của các hành vi trong đời sống. Đồng thời, giáo trình rèn luyện năng lực tự chủ, trách nhiệm pháp lý và ý thức tuân thủ pháp luật.

Cấu trúc giáo trình kết hợp giữa lý luận đại cương ngành luật hiến pháp, lịch sử lập hiến thế giới và Việt Nam, cùng hệ thống các chế định hiến định thực định. Cách tiếp cận của tài liệu dựa trên phương pháp phân tích văn bản quy phạm, đặt các quy định hiến pháp trong tiến trình phát triển chính trị - kinh tế - xã hội của đất nước qua từng thời kỳ lịch sử.

Điểm đặc trưng của giáo trình là việc hệ thống hóa chi tiết tiến trình lập hiến Việt Nam qua 5 bản Hiến pháp (1946, 1959, 1980, 1992 sửa đổi 2001, 2013), đi kèm hệ thống câu hỏi nhận định đúng/sai có phân tích căn cứ pháp lý cụ thể.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Căn cứ theo mục lục và cấu trúc nội dung, giáo trình triển khai các chủ đề trọng tâm gồm:

• Chương 1: Tổng quan về ngành Luật Hiến pháp và môn học Luật Hiến pháp. Làm rõ khái niệm ngành luật, đối tượng và phương pháp điều chỉnh. Phân tích 3 nguyên tắc bao trùm: nguyên tắc chủ quyền nhân dân (khoản 2 Điều 2, Điều 3 Hiến pháp 2013), nguyên tắc nhà nước pháp quyền XHCN (Điều 2 Hiến pháp 2013), nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết giữa các dân tộc (Điều 5 Hiến pháp 2013). Hệ thống hóa các chế định: chế độ chính trị, quyền cơ bản của người dân, chính sách kinh tế - xã hội, chế độ bầu cử và tổ chức bộ máy nhà nước.
• Chương 2: Khái quát về Hiến pháp. Khái quát lịch sử lập hiến thế giới từ Đại Hiến chương Magna Carta (1215), Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (1787) đến các bản hiến pháp thành văn của Ba Lan, Pháp (1791), Thụy Điển (1809), Venezuela (1811), Tây Ban Nha (1812). Trích dẫn học thuyết của các học giả: Philippe Ardant (phân loại hiến pháp thành văn và bất thành văn), B. Kavanagh, M. Peele, M. Hauriou, Georges Burdeau. Phân tích bản chất giai cấp, bản chất xã hội, luận điểm "Hiến pháp là bản khế ước xã hội" và vai trò giới hạn quyền lực nhà nước.
• Chương 3: Lịch sử lập hiến Việt Nam. Phân tích tư tưởng lập hiến của Nguyễn Ái Quốc (Bản Yêu sách của nhân dân An Nam năm 1919 với yêu cầu lập hiến tại Điều 7; bản "Lời hô hoán cùng Vạn quốc hội" năm 1926). Trình bày hoàn cảnh, cơ cấu và đặc điểm của 5 bản Hiến pháp: Hiến pháp 1946 (7 chương, 70 điều), Hiến pháp 1959 (10 chương, 112 điều), Hiến pháp 1980 (12 chương, 147 điều), Hiến pháp 1992 (12 chương, 147 điều, sửa đổi năm 2001) và Hiến pháp 2013 (11 chương, 120 điều).
• Chương 4: Chế độ chính trị nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Xác định bản chất nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; các hình thức nhân dân thực hiện quyền lực trực tiếp và gián tiếp; vị trí lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (Điều 4) và vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Điều 9).
• Chương 5: Chế độ kinh tế nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Khái niệm chế độ kinh tế; sự chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN nhiều thành phần; chế độ sở hữu và các nguyên tắc quản lý kinh tế của nhà nước.
• Chương 6: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Phân định khái niệm quyền con người và quyền công dân; các nguyên tắc hiến định và nội dung các nhóm quyền chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội (Điều 50, 51, 58).
• Chương 8: Bộ máy nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động; cơ cấu hệ thống cơ quan đại diện (Quốc hội, HĐND), cơ quan hành chính (Chính phủ, UBND), cơ quan xét xử (Tòa án nhân dân) và cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp (Viện kiểm sát nhân dân).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng (Fundamental theories): Học thuyết khế ước xã hội về nguồn gốc hiến pháp; học thuyết nhà nước pháp quyền XHCN; lý thuyết về kiểm soát và giới hạn quyền lực nhà nước; cơ chế bảo hiến.
• Nguyên tắc cốt lõi (Core principles): Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan nhà nước; nguyên tắc chủ quyền nhân dân; nguyên tắc tập trung dân chủ; nguyên tắc pháp chế XHCN.
• Khung phân tích (Essential frameworks): Khung đối sánh thể chế qua các giai đoạn lịch sử dựa trên các tiêu chí: hình thức chính thể, cơ cấu nguyên thủ quốc gia (Chủ tịch nước cá nhân tại Hiến pháp 1946, 1959, 1992 so với Hội đồng Nhà nước tập thể tại Hiến pháp 1980), và mô hình tổ chức chính quyền địa phương (ba cấp hành chính, sự điều chỉnh chế định khu tự trị, đặc khu).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn (Technical skills): Tra cứu, viện dẫn chính xác các điều khoản trong văn bản Hiến pháp và luật tổ chức bộ máy nhà nước (Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức HĐND và UBND các thời kỳ 1983, 1989, 1994).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích cấu trúc quy phạm hiến pháp; so sánh sự thay đổi về kỹ thuật lập hiến, thẩm quyền của các thiết chế qua từng thời kỳ sửa đổi hiến pháp.
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Giải quyết các câu hỏi nhận định pháp lý; nhận diện hành vi hợp hiến, vi hiến trong hoạt động quản lý hành chính và đời sống xã hội.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng cách tiếp cận kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết thể chế và phân tích quy nạp từ các sự kiện lịch sử lập hiến. Kiến thức về các quy phạm hiến pháp được giải thích gắn liền với bối cảnh kinh tế, chính trị và xã hội cụ thể khi văn bản được ban hành.

Hệ thống bài tập trong giáo trình được thiết kế dưới dạng câu hỏi nhận định đúng/sai kèm yêu cầu giải thích căn cứ pháp lý. Phương pháp này rèn luyện tư duy phản biện và khả năng đối chiếu văn bản, ví dụ:

• Xác định nguồn của Luật Hiến pháp không chỉ gồm các bản Hiến pháp mà bao gồm cả luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định liên quan.
• Phân tích tính lịch sử của sự ra đời Hiến pháp (nhà nước chiếm hữu nô lệ, phong kiến chưa có hiến pháp).
• Phân định các hình thức thực hiện quyền lực nhà nước trực tiếp (bầu cử, trưng cầu ý dân) và gián tiếp (qua Quốc hội, HĐND).
• Phân biệt phạm vi áp dụng giữa "quyền con người" (mang tính phổ quát nhân loại) và "quyền công dân" (gắn với quốc tịch cụ thể).
• Đánh giá sự thay đổi của chế độ sở hữu (Hiến pháp 1980 không thừa nhận sở hữu tư nhân; Hiến pháp 1992 công nhận sở hữu tư nhân và kinh tế tư bản tư nhân tại Điều 21, Điều 58).

Phương pháp đánh giá kết quả học tập tập trung vào hai tiêu chí: mức độ ghi nhớ chính xác các nguyên tắc, điều khoản hiến định và khả năng lập luận logic khi phân tích các nhận định pháp lý.

Về định hướng tự học, giáo trình yêu cầu người học nghiên cứu tuần tự từ lý luận chung (Chương 1, 2) sang tiến trình lịch sử (Chương 3) trước khi đi sâu vào các chế định cụ thể (Chương 4, 5, 6, 8). Người học cần tự giải quyết các bài tập nhận định trước khi đối chiếu với phần đáp án và giải thích mẫu để củng cố phương pháp lập luận.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Hệ thống hóa tiến trình lập hiến Việt Nam: Giáo trình trình bày chi tiết quá trình soạn thảo, ban hành và nội dung của các bản Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992 (kèm Nghị quyết số 51/2001/QH10 sửa đổi, bổ sung 24 điều) và Hiến pháp 2013 (11 chương, 120 điều).
• Tích hợp học thuyết pháp lý quốc tế: Tài liệu đưa vào các định nghĩa, quan điểm về hiến pháp của các học giả quốc tế (Philippe Ardant, B. Kavanagh, M. Peele, M. Hauriou, Georges Burdeau) để làm rõ tính chất của hiến pháp như một khế ước xã hội và công cụ giới hạn quyền lực nhà nước.
• Làm rõ sự chuyển biến thể chế qua thời kỳ đổi mới: Phân tích sự chuyển dịch từ thuật ngữ "Nhà nước chuyên chính vô sản" (Hiến pháp 1980) sang "Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" (Hiến pháp 1992); sự chuyển dịch từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng XHCN nhiều thành phần; sự mở rộng quyền tự do kinh doanh (Điều 57) và quyền tài sản (Điều 58).
• Cập nhật tổ chức bộ máy nhà nước: Trình bày sự thay đổi cơ cấu từ Hội đồng Nhà nước, Hội đồng Bộ trưởng (Hiến pháp 1980) sang mô hình Chủ tịch nước và Chính phủ (Hiến pháp 1992); phân cấp hành chính 3 cấp; tăng cường thẩm quyền của Chủ tịch UBND theo Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 1994; bổ sung các tòa chuyên trách (kinh tế, lao động, hành chính) và chế độ thẩm phán bổ nhiệm trong hệ thống Tòa án nhân dân.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên/Học sinh đào tạo: Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh, sinh viên trình độ trung cấp thuộc ngành/nghề Pháp luật tại các trường trung cấp, cao đẳng nghề.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần trang bị kiến thức cơ bản về khoa học xã hội, kiến thức nhập môn lý luận chung về nhà nước và pháp luật để tiếp thu các khái niệm về quy phạm pháp luật, chế định, quan hệ pháp luật và hình thức nhà nước.
• Mục đích sử dụng của giảng viên: Giảng viên sử dụng giáo trình làm khung bài giảng chuẩn cho mô-đun Luật Hiến pháp (MH 09), sử dụng các chủ đề lý luận và hệ thống câu hỏi nhận định đúng/sai làm ngân hàng đề kiểm tra, đánh giá thường xuyên và định kỳ.
• Mục đích tự học và tra cứu: Phục vụ cán bộ tư pháp - hộ tịch xã/phường, công chức cơ sở, người làm công tác phổ biến giáo dục pháp luật cần tra cứu lịch sử lập hiến, cơ sở lý luận về tổ chức bộ máy nhà nước và các chế định quyền công dân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?
Giáo trình được thiết kế theo chuẩn chương trình đào tạo trung cấp nghề Pháp luật của Trường Trung cấp Trường Sơn Đắk Lắk, phù hợp cho học sinh, sinh viên học nghề luật và những người cần tài liệu cơ sở về hiến pháp.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học môn này?
Người học cần nắm vững kiến thức giáo dục công dân và các khái niệm cơ bản của học phần Lý luận Nhà nước và Pháp luật (như khái niệm nhà nước, quy phạm pháp luật, hệ thống pháp luật).

3. Điểm khác biệt về nội dung của giáo trình này là gì?
Giáo trình kết hợp phân tích học thuyết hiến pháp thế giới với việc hệ thống hóa toàn diện lịch sử 5 bản Hiến pháp Việt Nam, đồng thời cung cấp hệ thống bài tập nhận định đúng/sai có phân tích căn cứ điều luật cụ thể.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?
Người học cần đọc kỹ phần giới thiệu mục tiêu từng chương, nghiên cứu nội dung các nguyên tắc hiến định, sau đó tự trả lời các bài tập nhận định và đối chiếu với phần lập luận giải thích ở cuối chương.

5. Cần tài liệu bổ trợ nào kèm theo quá trình học tập?
Người học cần kết hợp đọc toàn văn các văn bản: Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992, Hiến pháp năm 2013, các luật tổ chức bộ máy nhà nước (Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức TAND, Luật Tổ chức VKSND, Luật Tổ chức chính quyền địa phương).

---

Kết luận

Giáo trình Luật Hiến pháp (Mã số: MH 09) cung cấp hệ thống tri thức cơ bản về ngành luật nền tảng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Nội dung tài liệu làm rõ bản chất lý luận của hiến pháp, quá trình phát triển lịch sử lập hiến và cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước qua các thời kỳ.

Lộ trình học tập đề xuất: Nghiên cứu đại cương và lịch sử lập hiến (Chương 1, 2, 3), tiếp tục với các chế định cụ thể về chính trị, kinh tế, quyền công dân (Chương 4, 5, 6), và hoàn thành ở nội dung tổ chức bộ máy nhà nước (Chương 8). Để phục vụ học tập và nghiên cứu, người học cần kết hợp giáo trình với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và các văn kiện chính trị - pháp lý liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I- Chế độ chính trị; Chương II- Chế độ kinh tế; Chương III- Văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ; Chương IV- Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; Chương V- Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; Chương VI- Quốc hội; Chương VII- Chủ tịch nước; Chương VIII- Chính phủ; Chương IX- Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân; Chương X- Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân, Chương XI- Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Thủ đô ngày Quốc Khánh; Chương XII- Hiệu lực của Hiến pháp và việc sửa đổi Hiến pháp. Lời nói đầu của Hiến pháp 1992 về cơ bản cũng giống như lời nói đầu của các Hiến pháp trước, ghi nhận những thành quả của cách mạng Việt Nam và xác định những nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới. Trong lời nói đầu cũng xác định những vấn đề cơ bản mà Hiến pháp sẽ quy định. Hiến pháp 1992 đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của lịch sử lập hiến ViệtNam.

Đây là bản Hiến pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ đổi mới toàn diện và sâu sắc về kinh tế, từng bước và vững chắc về chính trị. Đây là bản Hiến pháp kế thừa có chắt lọc những tinh hoa của các Hiến pháp 1946; 1959; 1980; đồng thời là bản Hiến pháp vận dụng sáng tạo những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta. Trước tình hình hiện nay, đất nước ta đã có nhiều thay đổi trong bối cảnh tình hình quốc tế có những chuyển biến to lớn, sâu sắc và phức tạp. Yêu cầu sửa đổi Hiến pháp năm 1992 để bảo đảm đổi mới đồng bộ cả về kinh tế và chính trị, xây dựng Nhà 8 nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, xây dựng và bảo vệ đất nước, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế là hết sức quan trọng.

BÀI TẬP : Câu hỏi nhận định đúng sai 1.Nguồn của luật Hiến Pháp chỉ bao gồm các bản Hiến Pháp Việt Nam? Nhận định Sai Vì nguồn của luật Hiến Pháp ko chỉ có các bản Hiến pháp mà còn cả các bộ luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác. Hiến Pháp ra đời cùng với sự ra đời của nhà nước? Nhận định SAI Vì không phải nhà nước nào ra đời cũng có Hiến Pháp ( vd: nhà nước chiếm hữu nô lệ, phong kiến,…) 3.Ở nước ta hiện nay, nhân dân chỉ thực hiện quyền lực nhà nước gián tiếp qua Quốc hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp? Nhận định SAI, Vì công dân ko chỉ thực hiện quyền lực nn thông qua Quốc hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp mà còn có quyền trực tiếp bầu cử, biểu quyết khi nhà nước trưng cầu dân ý.Các tổ chức là thành viên của Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam hiện nay đều được Hiến pháp và Pháp Luật thừa nhận là các tổ chức Chính Trị -Xã Hội và là “cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân? Nhận định SAI Vì thành viên của Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam gồm các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tỏ chức chính trị-xã hội và các cá nhân tiêu biểu… (Đ9.Các bản Hiến Pháp việt nam đều ghi nhận sự lãnh đạo của Đảng Công Sản Việt Nam ? Nhận định SAI Vì theo Hiến Pháp 1946 ko ghi nhận sự lãnh đạo của Đảng.Trong hệ thống chính trị nước ta hiện nay, nhà nước giữ cai trò là lực lượng lãnh đạo? Nhận định SAI Vì Đảng lãnh đạo, nhà nc là trung tâm của hệ thống chính trị thực hiện quyền lực nhà nước.Quyền con người và quyền công dân là hai phạm trù hoàn toàn đồng nhất với nhau? Nhận định SAI 9 Vì 2 khái niệm này có nét tương đồng chứ ko đồng nhất! quyền con người bao hàm rộng hơn, mang tính chất toàn cầu, toàn nhân loại còn quyền công dân chỉ trong pham vi quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định. Theo quy định của Hiến pháp thì quyền và nghĩa vụ của công dân do Hiến pháp và Pháp Luật quy định? ->Nhận định SAI vì …do Hiến Pháp và Luật quy định (đ51 HIẾN PHÁP) 9. Hiến Pháp 1980 ko thừa nhận quyền sở hữu tư nhân? Nhận định ĐÚNG.

Theo quy định của Hiến pháp lao động là quyền của công dân? Nhận định SAI , vì lao động là quyền và nghĩa vụ của công dân (Đ58 Hiến pháp) 10 CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ HIẾN PHÁP Mã chương/mã chương: Giới thiệu: Hiến pháp là đạo luật gốc do Quốc hội ban hành có giá trị pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quy định những vấn đề cơ bản nhất về chủ quyền quốc gia, chế độ chính trị, chính sách kinh tế, xã hội; quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước Mục tiêu: - Nắm bắt sự ra đời, khái niệm, bản chất của hiến pháp Nội dung chính: 1.Sự ra đời của Hiến pháp Hiến pháp là văn kiện chính trị - pháp lý đặc biệt quan trọng, là nhân tố bảo đảm sự ổn định chính trị, xã hội và chủ quyền của quốc gia, thể hiện bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước và chế độ. Là đạo luật cơ bản, luật gốc của Nhà nước, Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật. Theo dòng lịch sử lập hiến của nước ta, kể từ khi thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đến nay, nước ta đã có 05 bản Hiến pháp, đó là Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2001), Hiến pháp năm 2013. Các bản Hiến pháp này đều ra đời trong những bối cảnh và ở những thời điểm lịch sử nhất định nhằm thể chế hóa đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam cho mỗi giai đoạn phát triển của đất nước.

Hiến pháp năm 1946 Sau khi đọc bản “Tuyên ngôn độc lập” ngày 2/9/1945, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, ngày 03/9/1945, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định việc xây dựng một bản hiến pháp dân chủ là một trong sáu nhiệm vụ cấp bách của Chính phủ. Người nói: “Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế nên nước ta không có hiến pháp, nhân dân ta không được hưởng quyền tự do, dân chủ. Chúng ta phải có một hiến pháp dân chủ”. Ngày 20/9/1945, Chính phủ lâm thời ra sắc lệnh thành lập Ban dự thảo hiến pháp gồm 7 người, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu.

Tháng 11/1945, Ban dự thảo đã hoàn thành công việc và Bản dự thảo được công bố cho toàn dân thảo luận. Hàng triệu người Việt Nam hăng hái tham gia đóng góp ý kiến cho Bản dự thảo với những nội dung mơ ước bao đời của bản thân về độc lập, tự do. Ngày 2/3/1946, trên cơ sở Ban dự thảo hiến pháp của Chính phủ, Quốc hội khóa I đã thành lập Ban dự thảo Hiến pháp gồm 11 người, đại diện cho nhiều tổ chức, đảng phái khác nhau do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Ban dự thảo có nhiệm vụ tổng kết các ý kiến tham gia đóng góp của nhân dân và xây dựng Bản dự thảo cuối cùng để đưa ra Quốc hội xem xét, thông qua.

Ngày 9/11/1946, tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa I đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta với 240 phiếu thuận, 2 phiếu chống. Hiến pháp được thông qua đã đánh dấu sự cáo chung của nền thống trị ngoại bang, tuyên bố nước Việt Nam độc lập từ Bắc đến Nam, theo chế độ dân chủ nhân dân, quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo; các quyền tự do dân chủ được đảm bảo… 11 Tuy nhiên, do hoàn cảnh chiến tranh (10 ngày sau khi Quốc hội thông qua Hiến pháp, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ) bản Hiến pháp năm 1946 không được chính thức công bố, nhưng dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh thần của các quy định trong Hiến pháp năm 1946 đã được thực hiện trên thực tế căn cứ vào tình hình cụ thể b. Hiến pháp năm 1959 Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tục đấu tranh để hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Hiến pháp năm 1946 đã hoàn thành sứ mạng lịch sử của mình, nhưng so với tình hình và nhiệm vụ cách mạng mới cần được bổ sung, thay đổi.

Vì vậy, tại kỳ họp lần thứ 6, Quốc hội khóa I đã quyết định sửa đổi Hiến pháp năm 1946 và thành lập Ban dự thảo Hiến pháp sửa đổi bao gồm 28 thành viên, do Chủ tịch Hồ Chí Minh làm Trưởng ban. Sau khi làm xong Bản dự thảo đầu tiên, tháng 7/1958, Bản dự thảo được đưa ra thảo luận trong đội ngũ cán bộ trung cấp và cao cấp thuộc các cơ quan quân, dân, chính, đảng. Ngày 1/4/1959, bản dự thảo được công bố để toàn dân thảo luận và tham gia đóng góp ý kiến. Cuộc thảo luận này kéo dài trong 4 tháng với sự tham gia sôi nổi, tích cực của các tầng lớp nhân dân lao động.

Ngày 31/12/1959, tại kỳ họp thứ 11 Quốc hội khóa I đã nhất trí thông qua bản Hiến pháp sửa đổi và ngày 1/1/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh công bố Hiến pháp. Với 10 chương, 112 điều, Hiến pháp năm 1959 đã phát huy tinh thần của Hiến pháp năm 1946, đồng thời phản ánh đầy đủ tình hình thực tế của chế độ ta do cuộc cách mạng phản đế, phản phong thắng lợi đã mang lại, phản ánh đúng đắn con đường đang tiến lên của dân tộc. Là bản Hiến pháp của một nước dân chủ nhân dân tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, Hiến pháp năm 1959 khẳng định nước Việt Nam là một nước thống nhất từ Lạng Sơn đến Cà Mau, tổ chức theo chính thể Nhà nước dân chủ cộng hòa, tất cả quyền lực thuộc về Nhân dân, các quyền tự do dân chủ được bảo đảm. Nhân dân sử dụng quyền lực của mình thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp do Nhân dân bầu ra.

Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp và các cơ quan nhà nước khác thực hành theo nguyên tắc tập trung dân chủ… c.