Công Tác Xã Hội Nhóm Trong Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Trên Không Gian Mạng Cho Học Sinh

Công tác xã hội nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học Xuân Thu, nâng cao nhận thức và bảo vệ trẻ em.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Thanh Mai
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
• Đề tài: Công Tác Xã Hội Nhóm Trong Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Trên Không Gian Mạng Cho Học Sinh
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Trên Thế Giới
• 1.2.2. Việt Nam
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Khách thể nghiên cứu
• 1.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
• 1.7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 1.7.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.8. Cấu trúc khóa luận
• 2. PHẦN 2: PHẦN NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Các khái niệm công cụ
• 2.2. Không gian mạng
• 2.3. An ninh mạng
• 2.4. Giáo dục kỹ năng
• 2.5. Công tác xã hội nhóm
• 2.6. Nhân viên CTXH
• 2.7. Một số thuyết liên quan đến đề tài
• 2.7.1. Thuyết học tập xã hội
• 2.7.2. Thuyết nhận thức hành vi
• 2.8. Cơ sở thực tiễn đề tài
• 2.8.1. Khái quát về Trường tiểu học Xuân Thu
• 2.8.2. Khái quát về học sinh Trường tiểu học Xuân Thu
• 2.9. Tiểu kết chương 1
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG AN TOÀN TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN THU, HUYỆN SÓC SƠN, TP HÀ NỘI
• 3.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội
• 3.1.1. Nhận thức của học sinh
• 3.1.2. Nhận thức của phụ huynh
• 3.1.3. Nhận thức của nhà trường
• 3.2. Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội
• 3.2.1. Tổ chức hoạt động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học
• 3.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học
• 3.3. Nhu cầu về giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội
• 3.3.1. Nhu cầu của học sinh về tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng
• 3.3.2. Nhu cầu của giáo viên và lãnh đạo nhà trường về tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh
• 3.3.3. Nhu cầu của phụ huynh về tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG AN TOÀN TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN THU, HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 4.1. Đề xuất biện pháp giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội
• 4.2. Thực hiện hoạt động tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng cho học sinh
• 4.3. Tổ chức hoạt động phòng ngừa, giáo dục kỹ năng, tư vấn kiến thức an toàn trên không gian mạng cho học sinh
• 4.4. Xây dựng môi trường trường học an toàn và phù hợp với trẻ em
• 4.5. Xây dựng phòng công tác xã hội
• 4.6. Tổ chức thực nghiệm Công tác xã hội nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội
• 4.6.1. Tiến trình Công tác xã hội nhóm với học sinh lớp 5A - Trường tiểu học Xuân Thu
• 4.6.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 4.7. Tiểu kết chương 3
• 5. PHẦN 3: PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với các lực lượng giáo dục
• 5.2. Đối với Trường tiểu học Xuân Thu
• 5.3. Đối với các bậc phụ huynh học sinh
• 5.4. Đối với các em học sinh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Trên Không Gian Mạng

Giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học là một chủ đề ngày càng quan trọng trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Việc trang bị cho học sinh những kiến thức và kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân trên môi trường mạng không chỉ giúp các em tránh khỏi những rủi ro mà còn nâng cao nhận thức về an toàn thông tin. Theo báo cáo của UNICEF, trẻ em hiện nay thường xuyên tiếp xúc với internet và dễ dàng trở thành nạn nhân của các mối đe dọa trực tuyến. Do đó, việc giáo dục kỹ năng an toàn mạng là cần thiết và cấp bách.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Mạng

Giáo dục kỹ năng an toàn mạng giúp học sinh nhận thức rõ về các mối nguy hiểm tiềm ẩn trên không gian mạng. Các em cần hiểu rằng không phải mọi thông tin trên mạng đều đáng tin cậy và cần phải biết cách bảo vệ thông tin cá nhân của mình. Việc này không chỉ giúp các em tự bảo vệ mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn hơn.

1.2. Thực Trạng Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Mạng Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều trường học chưa chú trọng đến việc giảng dạy các kỹ năng này, dẫn đến việc học sinh thiếu kiến thức cần thiết để tự bảo vệ mình. Theo một nghiên cứu, chỉ có 30% học sinh tiểu học được đào tạo về an toàn mạng, điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chương trình giáo dục hiện tại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Mạng

Mặc dù giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng là cần thiết, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc triển khai. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu và chương trình giảng dạy phù hợp. Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về an toàn mạng, dẫn đến việc họ không tự tin trong việc giảng dạy cho học sinh. Hơn nữa, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng khiến cho việc cập nhật kiến thức trở nên khó khăn.

2.1. Thiếu Tài Liệu Và Chương Trình Giảng Dạy

Nhiều trường học chưa có tài liệu giảng dạy chính thức về an toàn mạng, điều này dẫn đến việc giáo viên phải tự tìm hiểu và xây dựng nội dung giảng dạy. Sự thiếu hụt này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn làm giảm sự quan tâm của học sinh đối với vấn đề an toàn mạng.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đào Tạo Giáo Viên

Đào tạo giáo viên về an toàn mạng là một thách thức lớn. Nhiều giáo viên không có đủ kiến thức và kỹ năng để giảng dạy cho học sinh. Việc này cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức chuyên môn và chính phủ để đảm bảo giáo viên được trang bị đầy đủ kiến thức cần thiết.

III. Phương Pháp Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Mạng Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và phù hợp với lứa tuổi học sinh. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy có thể giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và thú vị hơn. Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cũng là một cách hiệu quả để giáo dục kỹ năng an toàn mạng.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Trong Giảng Dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy giúp học sinh dễ dàng tiếp cận thông tin và nâng cao sự hứng thú trong học tập. Các ứng dụng học tập trực tuyến có thể được sử dụng để tạo ra các bài học tương tác, giúp học sinh hiểu rõ hơn về an toàn mạng.

3.2. Tổ Chức Hoạt Động Ngoại Khóa

Các hoạt động ngoại khóa như hội thảo, buổi thảo luận và trò chơi giáo dục có thể giúp học sinh hiểu rõ hơn về an toàn mạng. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh học hỏi mà còn tạo cơ hội để các em thực hành các kỹ năng đã học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp giáo dục hiện đại có thể nâng cao nhận thức và kỹ năng của học sinh. Các trường học đã triển khai nhiều chương trình giáo dục an toàn mạng và nhận được phản hồi tích cực từ học sinh và phụ huynh. Điều này cho thấy rằng việc giáo dục kỹ năng an toàn mạng là khả thi và cần thiết.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình Giáo Dục

Nhiều trường học đã triển khai các chương trình giáo dục an toàn mạng và nhận được phản hồi tích cực từ học sinh. Các em đã có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức về an toàn mạng và biết cách bảo vệ thông tin cá nhân của mình.

4.2. Phản Hồi Từ Phụ Huynh Và Giáo Viên

Phụ huynh và giáo viên đều nhận thấy sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng an toàn mạng. Họ cho rằng việc này không chỉ giúp học sinh tự bảo vệ mà còn góp phần xây dựng một môi trường học tập an toàn hơn.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Giáo Dục Kỹ Năng An Toàn Mạng

Giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng cho học sinh không chỉ giúp các em tự bảo vệ mình mà còn góp phần xây dựng một xã hội an toàn hơn. Tương lai của giáo dục kỹ năng an toàn mạng cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính phủ và cộng đồng để đảm bảo rằng mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận kiến thức này.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai

Tương lai của giáo dục kỹ năng an toàn mạng cần được xây dựng dựa trên sự hợp tác giữa các bên liên quan. Các tổ chức giáo dục, chính phủ và cộng đồng cần cùng nhau tạo ra một môi trường học tập an toàn và hiệu quả cho học sinh.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Trường Học

Các trường học cần tích cực triển khai các chương trình giáo dục an toàn mạng và đảm bảo rằng giáo viên được đào tạo đầy đủ. Việc này sẽ giúp học sinh có được những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Chi tiếp cận vấn đề an toàn mạng dưới góc độ chuyên ngành Công tác xã hội (CTXH), đặt trong bối cảnh công nghệ thông tin và mạng internet phát triển nhanh chóng, trở thành một phần thiết yếu trong đời sống học sinh tiểu học phục vụ học tập trực tuyến, giải trí và giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, việc tham gia môi trường mạng tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt an toàn thông tin, bảo mật đời tư và các nguy cơ bị xâm hại. Báo cáo của Diễn đàn An ninh mạng Toàn cầu (GCF) chỉ ra 93% trẻ em từ 8-17 tuổi truy cập internet và 3/4 số trẻ từng gặp ít nhất một mối đe dọa trực tuyến; tại Việt Nam, theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững và Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Quốc tế, tỷ lệ trẻ sử dụng internet đạt 96,9%, trong đó cứ 3 trẻ thì có 2 trẻ có khả năng kết nối trực tuyến.

Tại địa bàn khảo sát là Trường Tiểu học Xuân Thu (huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội), nhà trường đã đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào chương trình giảng dạy ngoài giờ lên lớp. Dù vậy, nội dung an toàn trên không gian mạng chưa được chú trọng đúng mức, mới chỉ được giảng dạy lồng ghép dưới dạng một tiết học nhỏ trong phân phối chương trình, trong khi học sinh lứa tuổi tiểu học chưa có đầy đủ kiến thức, nhận thức và kỹ năng để tự bảo vệ mình. Xuất phát từ thực tế đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm kiểm chứng vai trò của phương pháp công tác xã hội nhóm trong việc nâng cao kỹ năng tự bảo vệ của học sinh.

Mục đích nghiên cứu: Khảo sát thực trạng nhận thức và kỹ năng an toàn trên không gian mạng của học sinh Trường Tiểu học Xuân Thu, từ đó vận dụng phương pháp CTXH nhóm để nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng thực hành an toàn cho các em.

Nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học.
2. Khảo sát thực trạng và đánh giá về nhận thức và kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tại Trường Tiểu học Xuân Thu, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội.
3. Đề xuất giải pháp nâng cao nhận thức và kỹ năng an toàn trên không gian mạng.
4. Vận dụng công tác xã hội nhóm trong việc giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tại Trường Tiểu học Xuân Thu, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội.

Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp công tác xã hội nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học.
• Khách thể nghiên cứu: Gồm 120 học sinh thuộc khối lớp 5, 30 phụ huynh học sinh và 5 giáo viên đang trực tiếp công tác tại Trường Tiểu học Xuân Thu.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Trường Tiểu học Xuân Thu, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu phương pháp công tác xã hội nhóm ứng dụng vào giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh tiểu học.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ tháng 12 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023.

Giả thuyết nghiên cứu: Việc giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường Tiểu học Xuân Thu vẫn chưa thực sự được quan tâm. Nếu có sự tiếp cận của phương pháp CTXH nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn mạng thì sẽ nâng cao hiệu quả nhận thức và kỹ năng cho học sinh trong việc chủ động tự bảo vệ bản thân trên môi trường mạng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên việc xác lập 5 khái niệm công cụ trung tâm: Không gian mạng, An ninh mạng, Giáo dục kỹ năng, Công tác xã hội nhóm và Nhân viên CTXH. Khung tham chiếu khoa học hành vi của đề tài được cấu thành từ hai lý thuyết nền tảng:

• Thuyết học tập xã hội (Social Learning Theory): Nhấn mạnh cơ chế trẻ tiếp thu chuẩn mực, quan sát mô hình hành vi từ bạn bè đồng trang lứa và môi trường xung quanh, làm cơ sở để thiết kế các hoạt động tương tác tương hỗ trong làm việc nhóm.
• Thuyết nhận thức hành vi (Cognitive Behavioral Theory - CBT): Ứng dụng nhằm giúp học sinh nhận diện các niềm tin sai lệch, nhận diện nguy cơ tiềm ẩn từ môi trường số và điều chỉnh phản xạ hành vi ứng phó an toàn khi đối mặt với rủi ro mạng.

Về cơ sở pháp lý và chính sách, nghiên cứu trích dẫn các văn bản luật quốc tế và Việt Nam:

• Quốc tế: Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của trẻ em trên mạng của Hoa Kỳ (COPPA, 1998) cấm thu thập thông tin cá nhân trẻ dưới 13 tuổi khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ; Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em năm 1989.
• Việt Nam: Luật An toàn thông tin mạng (2015), Luật Trẻ em (2016, đặc biệt là Điều 54 quy định trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng), Luật Tiếp cận thông tin (2016), Luật An ninh mạng (2018, Điều 29 quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng), và Quyết định số 830/QĐ-TTg ngày 30/07/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021-2025".

Hệ thống phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, so sánh và khái quát hóa tài liệu khoa học, văn bản quy phạm pháp luật nhằm xây dựng khung khái niệm và nội dung can thiệp.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến kết hợp câu hỏi đóng và câu hỏi mở đối với 120 học sinh khối 5, 30 phụ huynh và 5 giáo viên nhằm đánh giá thực trạng hành vi sử dụng mạng, mức độ hiểu biết và nhu cầu can thiệp.
  • Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn giáo viên, phụ huynh và học sinh để thu thập thông tin định tính về nhận thức và nhu cầu hỗ trợ kỹ năng an toàn mạng.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát thái độ, biểu hiện của học sinh và sự tương tác giữa nhà trường, gia đình liên quan đến hoạt động phòng ngừa nguy cơ mạng.
  • Phương pháp công tác xã hội nhóm: Thiết kế tiến trình sinh hoạt chuyên đề dành riêng cho nhóm học sinh lớp 5A Trường Tiểu học Xuân Thu.
  • Phương pháp thực nghiệm công tác xã hội: Tổ chức thực nghiệm can thiệp trên nhóm học sinh lớp 5A trong khoảng thời gian xác định, tiến hành đo lường, so sánh sự chuyển biến về nhận thức và kỹ năng của học sinh trước và sau khi tham gia tiến trình CTXH nhóm.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng kỹ thuật thống kê mô tả để xử lý các dữ liệu điều tra từ phiếu khảo sát.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn

Chương 1 thiết lập các luận điểm lý thuyết và mô tả bối cảnh trường hợp nghiên cứu. Tác giả định nghĩa không gian mạng, an ninh mạng và làm rõ bản chất của phương pháp CTXH nhóm là tiến trình tập hợp các cá nhân có chung nhu cầu để chia sẻ, học hỏi và thúc đẩy sự thay đổi tích cực thông qua mối tương tác giữa các thành viên và sự điều phối của nhân viên CTXH. Hai lý thuyết nền tảng (Thuyết học tập xã hội và Thuyết nhận thức hành vi) được phân tích để minh chứng rằng học sinh tiểu học dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường tương tác nhóm, do đó việc hình thành kỹ năng nhận diện rủi ro mạng có thể đạt hiệu quả cao thông qua trải nghiệm thực hành tập thể.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả tổng hợp dữ liệu tại Trường Tiểu học Xuân Thu năm học 2022-2023 (được thể hiện qua Bảng 4 trong văn bản về cơ cấu học sinh toàn trường). Học sinh tiểu học tại đây bắt đầu tiếp cận sớm với các thiết bị thông minh phục vụ học tập trực tuyến sau giai đoạn dịch bệnh, tuy nhiên sự kiểm soát từ phụ huynh và việc hướng dẫn bảo mật thông tin từ phía nhà trường vẫn còn nhiều khoảng trống.

Chương 2: Thực trạng giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội

Chương 2 trình bày các số liệu khảo sát thực tế trên khách thể 120 học sinh, 30 phụ huynh và 5 giáo viên, chia thành ba nhóm nội dung trọng tâm:

1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng an toàn mạng:

   • Dữ liệu từ Biểu đồ 1 và Biểu đồ 2 mô tả tỷ lệ các loại thiết bị điện tử học sinh sử dụng (điện thoại thông minh, máy tính) và quỹ thời gian học sinh truy cập mạng mỗi ngày.
   • Bảng 5 thống kê mục đích sử dụng internet của học sinh (tập trung vào xem video giải trí, chơi trò chơi trực tuyến, học tập, tìm kiếm tài liệu).
   • Bảng 6 và Biểu đồ 3 đo lường mức độ hiểu biết của học sinh về an toàn mạng và khả năng nhận diện các hành vi gây mất an toàn (lộ mật khẩu cá nhân, ấn vào đường link lạ, nói chuyện với người lạ).
   • Bảng 7 và Biểu đồ 4 phản ánh nhận thức của học sinh, phụ huynh và giáo viên về các đối tượng có nguy cơ cao gặp rủi ro trên không gian số cũng như mức độ cần thiết phải đưa giáo dục an toàn mạng vào trường học.

2. Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục và phòng ngừa nguy cơ:

   • Tác giả phân tích các hoạt động phòng ngừa đã từng được thực hiện tại trường (thống kê tại Bảng 8). Các nội dung an toàn mạng chủ yếu được nhắc đến thoáng qua, thiếu tính hệ thống và thiếu bài tập tình huống thực tế.
   • Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phòng ngừa nguy cơ: cơ sở vật chất, năng lực chuyên môn của giáo viên về an toàn thông tin số, sự phối hợp giữa phụ huynh và nhà trường.
   • Bảng 9 phản ánh các nguy cơ mất an toàn thực tế mà học sinh Trường Tiểu học Xuân Thu từng gặp phải hoặc có nguy cơ cao gặp phải (tiếp xúc nội dung xấu độc, bạo lực, bị làm phiền, lộ thông tin cá nhân).

3. Nhu cầu về giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng:

   • Khảo sát khẳng định học sinh có nhu cầu cao được tham gia các buổi học tương tác trực quan, học qua trò chơi thay vì nghe thuyết trình lý thuyết khô khan.
   • Cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh đều nhận định sự cần thiết phải có các chương trình tập huấn bài bản, có sự hỗ trợ của nhân viên công tác xã hội học đường chuyên trách.

Chương 3: Thực nghiệm công tác xã hội nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội

Chương 3 tập trung vào hai nội dung cốt lõi: hệ thống giải pháp đề xuất và quá trình triển khai thực nghiệm can thiệp nhóm.

Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp can thiệp giáo dục kỹ năng an toàn mạng tại trường:

• Thực hiện hoạt động tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng cho học sinh (truyền thông dưới cờ, tờ rơi, thông điệp 5K: "Không tin ngay, không vội bấm like, không thêm thắt, không kích động và không vội chia sẻ").
• Tổ chức hoạt động phòng ngừa, giáo dục kỹ năng, tư vấn kiến thức an toàn trên không gian mạng cho học sinh qua các chuyên đề cụ thể.
• Xây dựng môi trường trường học an toàn và phù hợp với trẻ em, thiết lập quy chế sử dụng thiết bị số.
• Xây dựng phòng công tác xã hội trong trường học để tiếp nhận tư vấn, trợ giúp tâm lý xã hội và giải quyết các vụ việc liên quan đến bắt nạt hoặc xâm hại mạng.

Về quy trình can thiệp thực nghiệm, nghiên cứu triển khai tiến trình CTXH nhóm chuyên biệt với đối tượng là học sinh lớp 5A:

• Giai đoạn chuẩn bị và thành lập nhóm: Xác định mục tiêu, thống nhất quy ước sinh hoạt, phân loại nhu cầu của các thành viên.
• Giai đoạn can thiệp trọng tâm: Tiến hành chuỗi các buổi sinh hoạt nhóm xoay quanh các chủ đề nhận diện thông tin xấu độc, bảo mật tài khoản cá nhân, phòng tránh kẻ xấu dụ dỗ và xử lý tình huống khi bị đe dọa trên mạng.
• Giai đoạn lượng giá và kết thúc nhóm: Tác giả tiến hành đo lường kết quả thực nghiệm thông qua so sánh đối chiếu nhận thức, kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống của học sinh lớp 5A trước và sau quá trình tham gia nhóm CTXH, ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt trong phản xạ bảo vệ bản thân.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể dựa trên việc tổng hợp các dữ liệu khảo sát và can thiệp thực nghiệm:

• Về mặt khảo sát: Làm rõ bức tranh thực trạng sử dụng mạng của 120 học sinh khối 5 Trường Tiểu học Xuân Thu, xác nhận nguy cơ rủi ro cao do trẻ truy cập internet thường xuyên nhưng thiếu kỹ năng phòng ngừa độc lập; làm rõ khoảng cách giữa nhận thức của phụ huynh, giáo viên với nhu cầu được hướng dẫn bài bản của học sinh.
• Về mặt thực nghiệm can thiệp: Khẳng định tính hiệu quả và khả thi của mô hình CTXH nhóm khi triển khai tại trường tiểu học, chứng minh học sinh sau can thiệp có sự chuyển biến tích cực trong việc nhận diện nguy cơ và biết cách tìm kiếm sự trợ giúp (qua thầy cô, cha mẹ hoặc các kênh bảo vệ trẻ em như Tổng đài quốc gia).

Nhóm nội dung can thiệp	Nội dung chi tiết được đề xuất trong văn bản	Đối tượng thụ hưởng / phối hợp
Hoạt động tuyên truyền	Tổ chức truyền thông an toàn mạng, áp dụng thông điệp 5K (Không tin ngay, không vội bấm like, không thêm thắt, không kích động, không vội chia sẻ).	Toàn thể học sinh, giáo viên Trường Tiểu học Xuân Thu.
Phòng ngừa & đào tạo kỹ năng	Triển khai các chuyên đề phòng chống bắt nạt mạng, bảo mật mật khẩu, nhận diện lừa đảo và nội dung xấu độc.	Học sinh khối 5, trực tiếp thực nghiệm tại lớp 5A.
Môi trường học đường	Xây dựng trường học an toàn số; ban hành quy tắc ứng xử trên không gian mạng cho học sinh.	Nhà trường, cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm.
Mô hình chuyên môn CTXH	Đề xuất thành lập Phòng Công tác xã hội học đường chuyên trách để tư vấn, can thiệp các vấn đề tâm lý xã hội và nguy cơ mạng.	Ban giám hiệu, nhân viên CTXH, phụ huynh, học sinh.

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, tác giả khẳng định đây là công trình nghiên cứu mới, tiên phong trong việc vận dụng phương pháp nghiệp vụ công tác xã hội nhóm vào mảng giáo dục an toàn không gian mạng cho học sinh bậc tiểu học tại Việt Nam. Nghiên cứu khắc phục hạn chế của các phương pháp thuyết giảng một chiều trước đây bằng cách cung cấp một mô hình can thiệp nhóm có quy trình, có kiểm chứng thực nghiệm trước và sau can thiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện dưới dạng nghiên cứu trường hợp (case study) với phạm vi không gian giới hạn tại một cơ sở giáo dục duy nhất là Trường Tiểu học Xuân Thu, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Mẫu khảo sát định lượng tập trung ở 120 học sinh khối lớp 5 và quy mô thực nghiệm chỉ triển khai trên nhóm học sinh lớp 5A trong khoảng thời gian từ tháng 12/2022 đến tháng 4/2023. Do đó, các kết quả khảo sát và thực nghiệm mang tính chất điển hình địa phương, phản ánh đặc thù của một trường học ngoại thành Hà Nội, chưa phản ánh đầy đủ thực trạng tại các vùng đô thị lớn hoặc khu vực nông thôn, miền núi khác.

Hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai có thể nhân rộng mô hình can thiệp CTXH nhóm sang các khối lớp tiểu học nhỏ hơn (lớp 3, lớp 4) và các trường có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau; đồng thời cần tiến hành theo dõi, đánh giá dài hạn (longitudinal study) để kiểm tra mức độ bền vững của kỹ năng an toàn mạng sau khi kết thúc chuỗi can thiệp nhóm.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội, Tâm lý học học đường, Giáo dục Tiểu học tham khảo về phương pháp xây dựng tiến trình can thiệp nhóm, kỹ thuật thiết kế bảng hỏi khảo sát và cấu trúc bài khóa luận tốt nghiệp ứng dụng thực nghiệm.
• Giáo viên tiểu học, cán bộ phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong, cán bộ quản lý trường học tham khảo các nội dung giáo dục an toàn mạng cụ thể (như thông điệp 5K, các tình huống nguy cơ mạng) để tích hợp vào các tiết sinh hoạt ngoại khóa và môn giáo dục kỹ năng sống.
• Nhân viên công tác xã hội trường học đang tìm kiếm mô hình tham chiếu thực tế để đề xuất thành lập phòng CTXH và triển khai các chương trình phòng ngừa rủi ro số cho học sinh tiểu học.

Câu hỏi thường gặp

Khách thể khảo sát và thực nghiệm của khóa luận gồm những ai?
Khách thể khảo sát thực trạng gồm 120 học sinh khối lớp 5, 30 phụ huynh và 5 giáo viên tại Trường Tiểu học Xuân Thu. Khách thể can thiệp thực nghiệm phương pháp CTXH nhóm là tập thể nhóm học sinh lớp 5A của trường.

Nghiên cứu đã vận dụng những lý thuyết khoa học hành vi nào làm khung tham chiếu?
Nghiên cứu ứng dụng hai lý thuyết khoa học nền tảng là Thuyết học tập xã hội (Social Learning Theory) và Thuyết nhận thức hành vi (Cognitive Behavioral Theory - CBT) để thiết kế các tương tác nhóm và điều chỉnh nhận thức, hành vi của học sinh trước rủi ro mạng.

Những văn bản pháp luật Việt Nam nào về an toàn mạng cho trẻ em được trích dẫn trong đề tài?
Đề tài trích dẫn Luật An toàn thông tin mạng (2015), Luật Trẻ em (2016, Điều 54), Luật Tiếp cận thông tin (2016), Luật An ninh mạng (2018, Điều 29) và Quyết định số 830/QĐ-TTg ngày 30/07/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021-2025.

Thông điệp 5K về an toàn mạng cho học sinh được nêu trong khóa luận gồm những nội dung gì?
Thông điệp 5K do Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam phát động được tác giả trích dẫn gồm: "Không tin ngay, không vội bấm like, không thêm thắt, không kích động và không vội chia sẻ".

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp can thiệp chính nào trong Chương 3?
Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp: Đẩy mạnh tuyên truyền an toàn mạng; Tổ chức hoạt động phòng ngừa, giáo dục kỹ năng và tư vấn chuyên đề; Xây dựng môi trường trường học an toàn số; Xây dựng phòng công tác xã hội trong trường học.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Quỳnh Chi đã giải quyết một vấn đề xã hội có tính thời sự cao bằng cách kết hợp cơ sở lý thuyết hành vi với thực tiễn can thiệp chuyên nghiệp của ngành Công tác xã hội. Công trình cung cấp bức tranh số liệu xác thực về nhận thức, hành vi và các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng của học sinh khối 5 Trường Tiểu học Xuân Thu (huyện Sóc Sơn, Hà Nội). Việc ứng dụng thực nghiệm phương pháp công tác xã hội nhóm trên học sinh lớp 5A đã chứng minh tính hiệu quả của mô hình can thiệp tương tác trong việc trang bị kiến thức tự bảo vệ cho trẻ em tiểu học. Hệ thống giải pháp và khuyến nghị được đề xuất mang tính ứng dụng cụ thể cho công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các lực lượng giáo dục trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thế giới công nghệ số - mạng internet giống như một phần của cuộc sống, internet ngày càng phổ biến và không thể phủ nhận rằng mạng xã hội mang lại rất nhiều lợi ích cho học sinh. Internet là ngôi nhà của tất cả các loại nội dung thú vị thu hút học sinh sử dụng, tiếp nhận internet giống như môi trường giao tiếp, kết nối và chia sẻ cuộc sống của mình như: Học tập trực tuyến, giải trí trên mạng xã hội, trò chơi và phương tiện truyền thông xã hội. Tuy nhiên việc học sinh sử dụng mạng internet với nhiều mục đích khác nhau còn tồn tại rất nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Trong một cuộc khảo sát của GCF – diễn đàn an ninh mạng toàn cầu cho thấy có tới 93% trẻ em từ 8-17 tuổi truy cập internet và 3 trong số 4 trẻ được hỏi cho biết đã gặp phải ít nhất một mối đe doạ mạng (1). Ủy ban về Quyền trẻ em cũng chỉ ra rằng “thế giới kỹ thuật số có thể bao gồm thông tin sai lệch, chứa định kiến giới, phân biệt đối xử, phân biệt chủng tộc, bạo lực, khiêu dâm hoặc bóc lột và sử dụng ngôn từ kích động thù địch, cũng như sai sự thật, tường thuật thông tin sai lệch , bóp méo quyền của trẻ em, tổn hại đến các quyền khác, chẳng hạn như quyền được bảo vệ, quyền riêng tư và không bị phân biệt đối xử.” (1) UNICEF cùng với các đối tác cũng đã đưa ra cảnh báo về việc mất an toàn không gian mạng đối với trẻ em và đưa ra văn bản chuyên môn mới để hối thúc (2) cần cảnh giác, có các biện pháp khẩn cấp để giảm thiểu những nguy cơ có thể xảy đến, và đảm bảo an toàn không gian mạng cho trẻ. Trước thực trạng trên, có thể thấy rằng việc giáo dục kỹ năng đảm bảo an toàn môi trường mạng cho học sinh là vô cùng cần thiết. Song trên thực tế, hoạt động này vẫn chưa nhận triển khai hiệu quả tại cộng đồng.

Là một sinh viên được đào tạo để trở thành một nhân viên CTXH chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng vượt qua khó khăn, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn, tôi luôn trăn trở trước vấn đề xã hội trên. Bản thân là một người yêu trẻ, tôi luôn trăn trở làm thể nào để trẻ có đủ các kiến thức, hiểu biết và các kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân chúng trước những nguy cơ và rủi ro tiềm ẩn đó. 9 Trường tiểu học Xuân Thu, Huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội là một trong số những trường tiểu học trên cả nước đã đưa việc giáo dục kỹ năng sống là môn học trong tiết dạy ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, vấn đề giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng vẫn chưa thực sự được chú trọng trong môn học giáo dục kỹ năng sống.

Giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho trẻ chỉ được triển khai dưới dạng một tiết học nhỏ trong giáo trình giáo dục kỹ năng sống bên cạnh giáo dục các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng làm việc ứng xử…Với tất cả lý do trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:" Công tác xã hội nhóm trong giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh". Tổng quan vấn đề nghiên cứu 2.1 Trên Thế Giới Ở các quốc gia phát triển, giáo dục kỹ năng an toàn trên không gian mạng là chủ đề rất được quan tâm và nó được nghiên cứu dựa trên nhiều phương diện cụ thể đó là những nghiên cứu, báo cáo khoa học, những điều Luật, dự án và chương trình hành động cụ thể như: Đạo luật COPPA (1998) – Children’s Online Privacy Act of 1998 là luật của liên bang Hoa Kỳ trong đó cấm việc thu thập trực tuyến các thông tin cá nhân từ trẻ em dưới 9 tuổi bởi những người hoặc các đơn vị thuộc thẩm quyền của Hoa Kỳ. Nó vạch ra chi tiết những gì một nhà điều hành trang web phải bao gồm trong chính sách bảo mật, khi nào và làm thế nào để được sự chấp thuận kiểm chứng từ cha mẹ hoặc người giám hộ, và trách nhiệm một nhà điều hành để bảo vệ sự riêng tư và an toàn của trẻ em trực tuyến bao gồm hạn chế về tiếp thị cho những người dưới 9 tuổi. Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của trẻ em trên mạng (COPPA) giúp bảo vệ trẻ em dưới 13 tuổi khi chúng trực tuyến.

Nó được thiết kế để ngăn không cho bất kỳ ai lấy được thông tin cá nhân của trẻ khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ. "Công ước quyền trẻ em" của Liên Hợp Quốc năm 1989. Công ước đã nhắc lại trong Tuyên ngôn Toàn Thế giới về Quyền con người, Liên Hợp Quốc đã công bố rằng trẻ em có quyền được hỗ trợ và chăm sóc đặc biệt và ghi nhớ trẻ em cần được chăm sóc và bảo vệ đặc biệt, thích hợp mặt pháp lý trước và sau khi ra đời. 10 Chủ đề xuyên suốt trong khuôn khổ chiến dịch tuyên truyền của Hiệp hội viễn thông quốc tế (ITV) năm nay là " Bảo vệ trẻ em trên mạng".

Child Helpine International (CHI) là đường dây hỗ trợ trẻ em quốc tế, là giúp đỡ trẻ em toàn cầu. Hoạt động này được lan rộng tại 150 quốc gia, CHI cho rằng trẻ em và thanh niên không chỉ có quyền mà bản thân họ còn là những người thích hợp nhất để phát hiện vấn đề nếu có trong tay những công cụ thích hợp. Trong một nghiên cứu thực hiện bởi NetSmartz (2022) cho thấy thực tế là trẻ em lên mạng nhiều hơn bao giờ hết 93% trẻ em từ 10 đến 17 tuổi sử dụng mạng và 75% trẻ em cùng độ tuổi có điện thoại di động, 73% thanh thiếu niên có hồ sơ mạng xã hội trên các trang như Facebook, với gần một nửa tải lên hình ảnh của chúng lên mạng. Điều này có thể gây mất an toàn môi trường mạng cho chúng, tạo các liên hệ không mong muốn như bắt nạt trên mạng, kẻ xấu lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân.

Trẻ có thể bắt gặp các nội dung không phù hợp với độ tuổi như nội dung khiêu dâm, nội dung bạo lực hoặc phản cảm, nội dung tục tĩu,… các nội dung trên là mối nguy hại đến sự phát triển tâm sinh lí của học sinh. NetSmartz cho rằng cần “Quản lý và giám sát truy cập internet của con bạn” gồm có 2 dạng chính: Phần mềm kiểm soát của phụ huynh - thường đi kèm với các giải pháp bảo mật Internet và cung cấp cho cha mẹ trẻ khả năng quản lý thời gian mà trẻ sử dụng trực tuyến hoặc các chương trình phần mềm chống virut - giúp cha mẹ giải quyết các vấn đề như phần mềm gián điệp và vi-rút từ các trang web mà con họ có thể vô tình truy cập. Chuyên gia bảo mật – Phóng viên an toàn và công nghệ Rebeca Edwards của SafeWise (Uỷ ban An toàn điện tử của Úc) đã làm cuộc khảo sát (2022) về các mối đe doạ trực tuyến hàng đầu đối với trẻ em. Thực trạng cho thấy trẻ em tại Úc đang phải đối mặt với các mối nguy hiểm tiềm ẩn trên không gian mạng cụ thể như: 44% trẻ em ở úc có trải nghiệm trực tuyến tiêu cực trong vòng 6 tháng bị bắt nạt trên mạng -hoạt động gây hấn, đe dọa hoặc ác ý nào được thực hiện thông qua giao tiếp điện tử (email, bài đăng trên mạng xã hội, tin nhắn văn bản, bị kẻ xấu lợi dụng trực tuyến - lôi kéo trẻ em vào mục đích bóc lột tình dục hoặc các hình thức lạm dụng khác hoặc Tiếp xúc với nội dung không phù hợp - mọi thứ từ 11 ngôn ngữ thô tục và lời nói căm thù đến hình ảnh bạo lực hoặc tình dục đều có thể có tác động có hại đối với một đứa trẻ.

Trong cuộc nghiên cứu đã đưa ra thực tế đáng báo động về việc mất an toàn trên không gian mạng và đưa ra các cảnh báo tới cha mẹ của trẻ. Đồng thời nghiên cứu trên đã đưa ra các biện pháp nhằm giúp đảm bảo an toàn trực tuyến qua video truyền thông có tên “Kids internet safety” được thực hiện bởi bà Rebeca Edwards Trong năm 2021 một nghiên cứu của internet matters.org đã nghiên cứu khảo sát thực trạng mất an toàn trên không gian mạng ở trẻ em 6-10 tuổi cho thấy có tới 42% trẻ em trong độ tuổi này tiếp xúc với mạng kỹ thuật số và 49% bố mẹ trẻ được khảo sát nhận thấy con mình gặp các nguy hiểm trên không gian mạng. Thật không may, trẻ em trong độ tuổi 6 – 10 tuổi còn quá non nớt để nhận ra đâu là mối nguy hiểm đang đe doạ đến chúng. Chúng có thể bắt gặp nội dung không phù hợp, chia sẻ thông tin cá nhân hoặc bắt đầu sao chép những gì trẻ lớn hơn làm trực tuyến, điều này có thể khiến chúng gặp rủi ro.org đã nghiên cứu ứng dụng Supporting young children nhằm giúp trẻ có môi trường “online safety” cha mẹ hiểu, cài đặt giới hạn nội dung,… những gì trẻ có thể làm để mang lại cho trẻ nhỏ từ 6-10 tuổi trải nghiệm tốt nhất khi truy cập trực tuyến.

CyberSafeKids là một tổ chức từ thiện của Ireland (2015) hoạt động nhằm trao quyền cho trẻ em, phụ huynh và giáo viên điều hướng thế giới trực tuyến một cách an toàn và có trách nhiệm. CyberSafeKids nghiên cứu chuyên sâu về các công cụ trợ giúp trong trường học để trẻ em có thể học tập trực tuyến an toàn. Thông qua các chương trình giáo dục, nghiên cứu và vận động sáng tạo giúp trẻ em mạnh mẽ hơn, thông minh hơn và an toàn hơn trong thế giới trực tuyến. Tổ chức CyberSafeKids đã góp phần tạo ra bộ các cuộc nói chuyện tương tác đề cập đến cách cả trẻ em và người lớn có thể điều hướng thế giới trực tuyến và có thể được gửi trực tiếp hoặc thông qua một nền tảng hội thảo trên web an toàn, thiết kế một công cụ tự đánh giá mức độ an toàn mạng và tổ chức các khoá học về an toàn trực tuyến.2 Việt Nam Trong xu thế toàn cầu, thế hệ Việt Nam được tiếp cận internet từ sớm và đặc biệt chuộng internet.

Vì vậy, vấn đề đảm bảo an toàn trên không gian mạng cũng nhận được sự quan tâm của cộng đồng và của những nhà khoa học.