Luận văn thạc sĩ vnu ued tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp của giảng viên tại trường đại học tài nguyên và môi trường hà nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu tổ chức giám sát giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp giảng viên tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

• Tác giả: Phạm Phương Chi
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Tuyết Oanh
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp của giảng viên tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2.1. Khái niệm Giám sát trong giáo dục
• 1.2.2. Hoạt động giảng dạy
• 1.2.3. Giám sát hoạt động giảng dạy
• 1.2.4. Phát triển nghề nghiệp
• 1.2.5. Hoạt động Giảng dạy và yêu cầu phát triển nghề nghiệp của giảng viên Đại học
• 1.2.6. Đặc điểm giảng dạy của Giảng viên đại học
• 1.2.7. Yêu cầu đối với phát triển nghề nghiệp của giảng viên đại học
• 1.3. Giám sát hoạt động giảng dạy của giảng viên ở trường đại học theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp của giảng viên
• 1.3.1. Vai trò của Giám sát hoạt động giảng dạy với phát triển nghề nghiệp giảng viên
• 1.3.2. Một số mô hình giám sát
• 1.3.3. Các thành tố trong tổ chức hoạt động giám sát
• 1.3.4. Phân cấp quản lý đối với hoạt động giám sát giảng dạy
• 1.4. Tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ VIỆC TỔ CHỨC GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của trường ĐH TNMT HN
• 2.1.3. Sứ mạng, tầm nhìn, giá trị cốt lõi và mục tiêu phát triển trường đến năm 2030
• 2.2. Giới thiệu khảo sát
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng việc nhận thức về hoạt động giám sát tại trường ĐHTNMTHN
• 2.4. Thực trạng việc tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy tại trường
• 2.5. Thực trạng mối quan hệ giữa tổ chức giám sát HĐGD với việc phát triển nghề nghiệp GV
• 2.6. Yếu tố ảnh hưởng tới việc tổ chức GS HĐGD tại trường ĐHTNMTHN
• 2.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: BIỆN PHÁP TỔ CHỨC GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính pháp chế
• 3.1.2. Đảm bảo tính khoa học
• 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm của giáo dục đại học
• 3.2. Các biện pháp tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp của giảng viên trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• 3.2.1. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức của giảng viên về hoạt động giám sát hoạt động giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp
• 3.2.2. Xây dựng cơ chế chính sách tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy phù hợp
• 3.2.3. Xây dựng đội ngũ giám sát viên có năng lực và phẩm chất để thực hiện việc giám sát hoạt động giảng dạy
• 3.2.4. Tổ chức thực hiện đa dạng các phương pháp giám sát hoạt động giảng dạy của giảng viên
• 3.2.5. Chỉ đạo việc lưu giữ và sử dụng hợp lý các kết quả giám sát cho việc phát triển nghề nghiệp của giảng viên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp và khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3.2. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giám sát hoạt động giảng dạy tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Giám sát hoạt động giảng dạy là một phần quan trọng trong quản lý giáo dục, đặc biệt tại các cơ sở đào tạo đại học. Tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, việc giám sát không chỉ nhằm mục đích kiểm tra mà còn hỗ trợ giảng viên trong việc phát triển nghề nghiệp. Điều này giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Khái niệm giám sát hoạt động giảng dạy

Giám sát hoạt động giảng dạy được hiểu là quá trình theo dõi, đánh giá và hỗ trợ giảng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo điều kiện cho giảng viên phát triển nghề nghiệp.

1.2. Vai trò của giám sát trong phát triển nghề nghiệp

Giám sát đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nghề nghiệp của giảng viên. Nó giúp giảng viên nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình giảng dạy, từ đó có kế hoạch cải thiện và nâng cao năng lực chuyên môn.

II. Thách thức trong giám sát hoạt động giảng dạy tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Mặc dù giám sát hoạt động giảng dạy có nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình giám sát và sự phát triển nghề nghiệp của giảng viên.

2.1. Thiếu hụt thông tin và dữ liệu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt thông tin và dữ liệu cần thiết để thực hiện giám sát hiệu quả. Điều này dẫn đến việc đánh giá không chính xác và không đầy đủ về hoạt động giảng dạy.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giám sát

Việc áp dụng các phương pháp giám sát hiện đại còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và sự hỗ trợ từ ban lãnh đạo. Điều này làm giảm hiệu quả của quá trình giám sát và phát triển nghề nghiệp của giảng viên.

III. Phương pháp giám sát hoạt động giảng dạy hiệu quả tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Để nâng cao hiệu quả giám sát hoạt động giảng dạy, cần áp dụng các phương pháp giám sát hiện đại và phù hợp với đặc điểm của giảng viên. Các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn hỗ trợ giảng viên trong việc phát triển nghề nghiệp.

3.1. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho giảng viên

Việc tổ chức các khóa bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận thức về giám sát hoạt động giảng dạy là rất cần thiết. Điều này giúp giảng viên hiểu rõ hơn về vai trò của giám sát trong phát triển nghề nghiệp.

3.2. Xây dựng cơ chế chính sách giám sát phù hợp

Cần xây dựng các cơ chế chính sách rõ ràng và phù hợp để tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện giám sát và nâng cao chất lượng giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giám sát hoạt động giảng dạy tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Việc giám sát hoạt động giảng dạy không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn. Các kết quả từ quá trình giám sát sẽ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và phát triển nghề nghiệp cho giảng viên.

4.1. Kết quả nghiên cứu về giám sát hoạt động giảng dạy

Nghiên cứu cho thấy rằng việc giám sát hoạt động giảng dạy đã góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy tại trường. Các giảng viên đã có những cải tiến rõ rệt trong phương pháp giảng dạy và tương tác với sinh viên.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn giám sát hoạt động giảng dạy, nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra. Điều này không chỉ giúp cải thiện quy trình giám sát mà còn hỗ trợ giảng viên trong việc phát triển nghề nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của giám sát hoạt động giảng dạy tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Giám sát hoạt động giảng dạy là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Tương lai của giám sát cần được định hướng rõ ràng để đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp của giảng viên.

5.1. Định hướng phát triển giám sát trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc phát triển giám sát hoạt động giảng dạy trong tương lai. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.2. Tầm quan trọng của giám sát trong giáo dục

Giám sát không chỉ là một công cụ quản lý mà còn là một phần không thể thiếu trong việc phát triển nghề nghiệp của giảng viên. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học, công tác quản lý chất lượng đào tạo đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức kiểm tra thụ động sang đồng hành, kiến tạo. Tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, nơi quy tụ hơn 400 cán bộ giảng viên trực tiếp tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học trong năm học 2018-2019, hoạt động giám sát đóng vai trò đòn bẩy then chốt. Tuy nhiên, thực tiễn quản trị nhà trường cho thấy công tác giám sát giảng dạy trước đây phần lớn dừng lại ở mức độ kiểm tra hành chính đơn thuần, đánh giá việc thực hiện quy chế và xếp loại thi đua, chưa thực sự trở thành công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giảng viên.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển chuyên môn ngày càng cao của giảng viên với cơ chế giám sát mang nặng tính kiểm soát cơ học. Mục tiêu cụ thể của đề tài nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về giám sát giáo dục, khảo sát toàn diện thực trạng tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, từ đó xác lập 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính đột phá nhằm thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp của giảng viên.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tập trung trong không gian Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội với dữ liệu thực chứng thu thập trong năm học 2018-2019. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc xác lập khung quản trị chất lượng giảng dạy hiện đại, hướng tới mục tiêu gia tăng ít nhất 25% hiệu quả tương tác sư phạm trên lớp và nâng tỷ lệ hài lòng về phát triển chuyên môn của giảng viên lên trên 85%, đóng góp thiết thực vào chiến lược khẳng định vị thế học thuật của nhà trường đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại, kết hợp với các lý luận kinh điển về quản lý xã hội. Về bản chất, quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm vận hành hệ thống đạt mục tiêu tối ưu. C. Mác từng khái quát một cách hình tượng: "Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều chỉnh mình còn dàn nhạc thì cần nhạc trưởng".

Khung lý thuyết của đề tài tích hợp mô hình giám sát phát triển của Carl D. Glickman và mô hình giám sát trường học hiện đại của George E. Pawlas cùng Peter F. Oliva. Trong đó, hệ thống 4 mô hình giám sát được làm rõ bao gồm: mô hình truyền thống (kiểm tra, phát hiện lỗi), mô hình khoa học (tiến hành theo quy trình, dữ liệu khách quan), mô hình lâm sàng (tiếp cận cộng tác, hỗ trợ trực diện) và mô hình nghệ thuật (linh hoạt, khơi gợi sự sáng tạo).

Nghiên cứu tập trung vào 5 khái niệm công cụ cốt lõi:

• Quản lý giáo dục: Quá trình thực hiện các chức năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Giám sát giáo dục (Supervision): Bắt nguồn từ thuật ngữ Latinh "Supervideo" (bao quát tầm nhìn), mang bản chất nhân văn, nhằm theo dõi, hướng dẫn và cải tiến quá trình giáo dục thay vì phán xét cơ học.
• Hoạt động giảng dạy đại học: Quá trình tương tác nhận thức đặc thù, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học và sư phạm chuyên ngành.
• Phát triển nghề nghiệp giảng viên (Professional Development): Quá trình nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng sư phạm và tư duy nghề nghiệp liên tục.
• Huấn luyện đồng đẳng (Peer coaching): Phương pháp giám sát hợp tác giữa các đồng nghiệp để cùng cải tiến chất lượng bài giảng.

Về mặt căn cứ pháp lý, luận văn bám sát Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ về đổi mới căn bản giáo dục đại học và Luật Giáo dục Đại học. Quy định chuẩn hóa giảng viên đại học đòi hỏi tối thiểu trình độ thạc sĩ, tương ứng với ít nhất 6 năm đào tạo chính quy, giúp giảng viên bước vào giảng đường ở độ tuổi từ 24 trở lên với nền tảng tư duy độc lập cao, đòi hỏi phương thức giám sát phải mang tính tôn trọng và hỗ trợ tối đa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp đồng bộ giữa phương pháp nghiên cứu lý luận và hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc kết hợp phỏng vấn sâu cá nhân và phân tích sản phẩm hoạt động đào tạo (kế hoạch giảng dạy, đề cương môn học, biên bản dự giờ, hồ sơ đánh giá thi đua).

Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 120 đối tượng, bao gồm 20 cán bộ quản lý (lãnh đạo Khoa, Phòng Đào tạo, Phòng Thanh tra) và 100 giảng viên đang trực tiếp giảng dạy tại các khoa chuyên ngành thuộc Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện cân đối giữa giảng viên trẻ dưới 5 năm công tác và giảng viên giàu kinh nghiệm trên 10 năm công tác.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính là nhằm lượng hóa chính xác mức độ nhận thức và thực trạng triển khai công tác giám sát thông qua các chỉ số thống kê toán học (tính điểm trung bình Mean, độ lệch chuẩn SD và xếp hạng Rank), đồng thời làm sâu sắc thêm các nguyên nhân quản lý thông qua phỏng vấn trực tiếp. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu và xử lý số liệu được tiến hành tập trung trong 2 học kỳ của năm học 2018-2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực chứng tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã làm sáng tỏ 4 nhóm phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, về nhận thức đối với hoạt động giám sát, có 82,5% cán bộ quản lý và 76,8% giảng viên nhận thức được tầm quan trọng của giám sát đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, vẫn còn 64,2% giảng viên có tâm lý e ngại, xem giám sát là hoạt động "bắt lỗi" mang tính thanh tra, thanh sát hành chính hơn là cơ hội phát triển bản thân.

Thứ hai, về nội dung thực hiện, công tác giám sát hành chính (kiểm tra giờ lên lớp, hồ sơ giáo án, quy chế thi cử) chiếm tỷ trọng áp đảo với 88,3% tần suất triển khai. Trong khi đó, việc giám sát về quản lý chuyên môn và hỗ trợ phát triển phương pháp giảng dạy tích cực chỉ đạt khoảng 34,5%, cho thấy sự mất cân đối lớn trong cơ cấu hoạt động.

Thứ ba, về phương pháp và kỹ thuật, hình thức dự giờ định kỳ truyền thống chiếm tỷ lệ 78,6%, trong khi các phương pháp tiên tiến như giám sát lâm sàng (clinical supervision) hay huấn luyện đồng đẳng (peer coaching) chỉ chiếm dưới 15,2%. Việc sử dụng kỹ thuật nghe nhìn hiện đại hoặc lập danh mục học tập (portfolio) của giảng viên gần như chưa được khai thác.

Thứ tư, về việc sử dụng kết quả, 71,4% số liệu giám sát thu thập được mới chỉ dừng lại ở khâu lưu trữ hành chính và phục vụ bình bầu thi đua cuối kỳ. Nhà trường chưa xây dựng được cơ chế phản hồi hai chiều để phân tích kết quả giám sát thành cơ sở dữ liệu định hướng kế hoạch bồi dưỡng cá nhân hóa cho từng giảng viên.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ nguyên nhân cơ bản: cơ chế phân cấp quản lý giữa Phòng Đào tạo, Phòng Thanh tra và các Khoa/Bộ môn còn thiếu sự liên kết đồng bộ; thiếu quy chế chuyên biệt về giám sát giảng dạy theo định hướng phát triển; đội ngũ cán bộ kiêm nhiệm công tác giám sát chưa được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng tham vấn sư phạm.

Khi so sánh với các nghiên cứu quốc tế, phát hiện này có sự tương đồng sâu sắc với kết quả nghiên cứu của Tadele Akalu Tesfaw & Roelande H. Hofman (2012) tại Ethiopia và nghiên cứu của Mudawali & Mudzofir (2017) tại Indonesia. Các tác giả đều khẳng định rằng nếu hoạt động giám sát chỉ dừng lại ở tính quy phạm hành chính mà thiếu đi sự hỗ trợ cộng tác, mức độ hài lòng và động lực đổi mới phương pháp của nhà giáo sẽ suy giảm rõ rệt.

Dữ liệu thực trạng có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột kép so sánh mức độ tập trung giữa "Giám sát tuân thủ hành chính" (đạt 88,3%) và "Giám sát hỗ trợ chuyên môn" (chỉ đạt 34,5%). Bảng số liệu phân tích khoảng cách nhận thức cũng chỉ ra rõ nhu cầu cấp bách của giảng viên về việc được tiếp cận quy trình giám sát nhân văn, mang tính đối thoại trực tiếp để hoàn thiện kỹ năng sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác giám sát giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp của giảng viên tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý cụ thể:

• Nâng cao nhận thức: Tổ chức định kỳ 04 đợt tập huấn và hội thảo chuyên đề mỗi năm học nhằm quán triệt mục tiêu nhân văn của giám sát phát triển nghề nghiệp; bảo đảm 100% cán bộ quản lý và giảng viên hiểu đúng vai trò của giám sát như một công cụ hỗ trợ sư phạm; hoàn thành trong quý 1 của năm học.
• Chuẩn hóa cơ chế chính sách: Xây dựng và ban hành Bộ quy chế giám sát hoạt động giảng dạy nội bộ, giảm 40% khối lượng kiểm tra giấy tờ cơ học, thiết lập quy trình đối thoại 2 chiều trước và sau giờ dạy; thời gian hoàn thiện trong 6 tháng do Ban Giám hiệu trực tiếp chỉ đạo.
• Phát triển đội ngũ giám sát viên: Tuyển chọn và chuẩn hóa năng lực cho 100% giám sát viên chuyên trách và kiêm nhiệm, bồi dưỡng định kỳ 2 lần/năm về kỹ năng tư vấn, kỹ thuật quan sát lớp học không gây áp lực; do Phòng Tổ chức Cán bộ chủ trì phối hợp Phòng Đào tạo.
• Đa dạng hóa phương pháp giám sát: Triển khai mô hình giám sát lâm sàng 3 bước, thúc đẩy huấn luyện đồng đẳng giữa các giảng viên trong cùng bộ môn và hướng dẫn xây dựng danh mục hồ sơ học tập (portfolio); áp dụng đồng bộ tại 100% các khoa chuyên ngành trong thời hạn 12 tháng.
• Tối ưu hóa và bảo mật kết quả giám sát: Số hóa toàn bộ dữ liệu giám sát trên nền tảng phần mềm quản lý nội bộ, bảo mật hồ sơ năng lực cá nhân, sử dụng kết quả giám sát làm căn cứ trực tiếp để thiết kế các khóa bồi dưỡng chuyên môn ngắn hạn; định kỳ đánh giá hiệu quả sau mỗi học kỳ đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Lãnh đạo cơ sở giáo dục đại học và Ban Giám hiệu: Tiếp cận khung lý luận quản trị chất lượng toàn diện, ứng dụng bộ 5 biện pháp quản lý để tái cơ cấu hệ thống giám sát và đảm bảo chất lượng nội bộ của nhà trường.
• Giảng viên đại học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Nắm bắt nguồn tài liệu tham khảo học thuật giá trị, cung cấp phương pháp luận thực chứng, các chỉ số thống kê cụ thể và hệ thống tài liệu tham khảo trong nước và quốc tế tin cậy.
• Trưởng Khoa, Trưởng Bộ môn và Giám sát viên: Vận dụng các công cụ quan sát lớp học, kỹ thuật tham vấn sư phạm, quy trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo mô hình huấn luyện đồng đẳng tại đơn vị.
• Chuyên viên Phòng Đào tạo, Phòng Đảm bảo chất lượng và Phòng Thanh tra: Khai thác kinh nghiệm phân cấp quản lý giám sát, phương pháp xử lý dữ liệu phản hồi từ sinh viên và cách thức thiết lập hồ sơ bồi dưỡng phát triển giảng viên hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt cốt lõi giữa giám sát và kiểm tra trong giáo dục là gì? Kiểm tra tập trung vào việc đo lường mức độ tuân thủ quy chế và tìm kiếm sai sót của người dạy. Ngược lại, giám sát giáo dục hiện đại chú trọng đồng hành, tư vấn, tạo dựng môi trường sư phạm an toàn để giảng viên thử nghiệm phương pháp mới và nâng cao năng lực nghề nghiệp liên tục.

Vì sao cần tiếp cận giám sát theo hướng phát triển nghề nghiệp giảng viên? Giảng viên đại học trải qua ít nhất 6 năm đào tạo bài bản và đảm nhiệm nhiệm vụ kép vừa giảng dạy vừa nghiên cứu khoa học. Giám sát phát triển giúp giải tỏa áp lực thanh tra, thúc đẩy động lực tự thân và nâng mức độ gắn kết chuyên môn lên trên 85%.

Mô hình giám sát lâm sàng được vận hành như thế nào trong trường đại học? Giám sát lâm sàng gồm chu trình 3 bước khép kín: trao đổi thống nhất mục tiêu trước giờ dạy, quan sát trực tiếp diễn biến lớp học dựa trên các tiêu chí thỏa thuận, và hội nghị phản hồi mang tính xây dựng nhằm giúp giảng viên tự phân tích, hoàn thiện kỹ năng giảng dạy.

Làm thế nào để loại bỏ tâm lý e ngại của giảng viên đối với hoạt động giám sát? Nhà trường cần bảo mật tuyệt đối kết quả giám sát cá nhân, tách biệt dữ liệu tư vấn chuyên môn với việc xử phạt hành chính, đồng thời tổ chức tập huấn để 100% cán bộ giảng viên thấu hiểu bản chất hỗ trợ đồng nghiệp của công tác giám sát.

Kết quả giám sát nên được lưu trữ và sử dụng ra sao để tối ưu hiệu quả? Dữ liệu giám sát cần được quản lý tập trung trên hệ thống danh mục học tập cá nhân (portfolio). Thay vì công khai gây căng thẳng nội bộ, kết quả này được đối chiếu định kỳ sau 2 học kỳ để đo lường mức độ tiến bộ và thiết kế chương trình bồi dưỡng sát nhu cầu.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết về tổ chức giám sát giáo dục đại học tiếp cận phát triển nghề nghiệp giảng viên theo xu hướng quốc tế.
• Khảo sát thực chứng tin cậy với 120 cán bộ, giảng viên tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội trong năm học 2018-2019, làm rõ các tồn tại trong giám sát hành chính cơ học.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ, khả thi, giải quyết triệt để sự mất cân đối giữa giám sát tuân thủ và giám sát phát triển chuyên môn.
• Định hình lộ trình chuyển đổi mô hình giám sát từ thanh tra áp đặt sang huấn luyện đồng đẳng và giám sát lâm sàng giai đoạn 2020-2025.
• Cung cấp cẩm nang thực tiễn cho các nhà quản trị đại học trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và chuẩn hóa chương trình đào tạo.

Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật xuất sắc cho công tác quản trị đại học hiện đại. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy kết nối với hệ thống thư viện trường hoặc bộ phận lưu trữ học liệu để khai thác toàn văn công trình nghiên cứu giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức giám sát hoạt động giảng dạy theo tiếp cận phát triển nghề nghiệp giảng viên đại học Chương 2: Thực trạng tổ chức giám sáthoạt động giảng dạy tại trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội. Chương 3: Biện pháp tổ chức giám sáthoạt động giảng dạy tại trƣờng Đại học Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Nội. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trƣờng học là một tổ chức giáo dục chính thức thực hiện các hoạt động dạy và học nhằm nỗ lực đạt đƣợc mục tiêu giáo dục.

Mục tiêu cơ bản của trƣờng là cung cấp trải nghiệm học tập cho học sinh để đạt đƣợc tiến bộ và lĩnh hội kiến thức, hành vi và kỹ năng theo chuẩn mực xã hội. Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc đạt đƣợc mục tiêu đó, bởi vì việc dạy học của giáo viên ảnh hƣởng đến sự tiến bộ và thành tích học tập của học sinh. Để phát huy vai trò của giáo viên cần có nhiều yếu tố, trong đó điều quan trọng là cung cấp một chƣơng trình phát triển nghề nghiệphợp lý. Mục tiêu của các hoạt động phát triển nghề nghiệp là cung cấp việc học tập và cải thiện năng lực giáo viên ở cả cấp độ cá nhân và cấp độ chuyên môn.

Nhiều chƣơng trình tập huấn các cấp độ đã đƣợc triển khai nhằm thực hiện mục đích trên, tuy nhiên thời gian tập huấn của các chƣơng trình không lâu và nội dung đề cập không đƣợc chuyên sâu nên đây chƣa phải là biện pháp mang tính lâu dài, liên tục. Một chƣơng trình khác trong chƣơng trình phát triển giáo viên là sự giám sát giáo viên. Sự giám sát giáo viên đã đƣợc tiến hành nhƣ một cách để duy trì và cải thiện chất lƣợng giáo dục ở trƣờng. Không giống nhƣ tập huấn nâng cao chuyên môn, giám sát có thể cung cấp trợ giúp trực tiếp và hƣớng dẫn liên tục cho giáo viên dựa trên sở thích và nhu cầu của họ.

Những điều đó nên đƣợc coi là những lợi thế mà sự giám sát có đƣợc nhƣ sự hỗ trợ chuyên nghiệp cho sự phát triển nghề nghiệp của giáo viên. Sự giám sát giáo viên có khả năng góp phần giải quyết vấn đề thiếu năng lực giáo viên và thành tích học sinh thấp. Do đó, những trở ngại của giám sát giáo viên hiện tại cần đƣợc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] loại bỏ, đồng thời phải cải thiện thực tiễn việc giám sát, bởi vì điều rất quan trọng là hỗ trợ giáo viên phát triển nghề nghiệp một cách tối ƣu. Giám sát hoạt động giảng dạy đóng vai trò quan trọng để hỗ trợ giáo viên trong việc duy trì và cải thiện việc giảng dạy của họ.

Điều này sẽ góp phần cải thiện chất lƣợng giáo dục trong trƣờng học. Hệ thống giám sát góp phần vào sự chuyển đổi và cải cách của tổ chức. Giám sát là một khía cạnh quan trọng của quản lý giáo dục vì nó có thể nâng cao chất lƣợng của tổ chức giáo dục. Một trong những chức năng của giám sát là cung cấp cơ hội cho giáo viên để cải thiện việc giảng dạy và phát triển năng lực của họ.

Vì vậy, một loạt các cá nhân có liên quan đến giám sát nhƣ nhà quản lý giáo dục, giáo viên hay ngƣời đƣợc giao nhiệm vụ giám sát đang đòi hỏi chuyên nghiệp hóa công việc và chức năng nhiệm vụ của họ. Ở một số nƣớc, giám sát không phải là khái niệm mới trong giáo dục và có rất nhiều nghiên cứu nói về vấn đề này. Trong đó có những đầu sách chuyên ngành về giám sát trong giáo dục của Mỹ nhƣ “Supervision and Instructional Leadership – a developmental approach” của các tác giả Carl D.Ross-Gordon, “Supervision for Today’s school” – George E. Đây đều là những cuốn sách viết rất sâu về giám sát, mà cụ thể là tất cả các hoạt động giám sát trong nhà trƣờng.

Một số đề tài luận văn trên thế giới đã lấy giám sát hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng làm đối tƣợng nghiên cứu. Đầu tiên, nghiên cứu đƣợc thực hiện bởi Mudawali và Mudzofir (2017), mang tên Mối quan hệ giữa Giám sát hoạt động giảng dạy và Phát triển nghề nghiệp: Nhận thức của giáo viên trung học và giáo viên trường trung học Hồi giáo Madrasah Tsanawiyah tại Lhokseumawe, Aceh, Indonesia. Trong luận văn, tác giả đã chỉ ra mối quan hệ giữa giám sát hoạt động giảng dạy với việc phát triển nghề nghiệp của giáo 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viên trung học. Hơn nữa, tác giả còn thực hiện khảo sát về mức độ nhận thức của giáo viên, về giám sát trong thực tiễn và giám sát họ kỳ vọng.

Luận văn cũng nêu ra khoảng cách giữa giám sát trong thực tiễn và giám sát đƣợc kỳ vọng cùng những khuyến nghị đối với trƣờng học và các nhà quản lý giáo dục. Thứ hai là nghiên cứu đƣợc thực hiện bởi Tadele Akalu Tesfaw và Roelande H. Hofman (2012), mang tên Giám sát hoạt động giảng dạy và mối quan hệ của nó với sự phát triển nghề nghiệp: Nhận thức của giáo viên trường cấp 2 công lập và ngoài công lập ở Addis Ababa. Nghiên cứu này đã kiểm tra nhận thức về sự giám sát của các giáo viên trong các trƣờng trung học ở Addis Ababa, Ethiopia.

Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu xem có sự khác biệt đáng kể giữa giáo viên mới ra trƣờng và giáo viên lâu năm trong nhận thức về việc thực hiện giám sát trong nỗ lực cải thiện chuyên môn của giáo viên hay không. Các nhà nghiên cứu đã lấy mẫu của 200 giáo viên, bao gồm các giáo viên mới ra trƣờng và giáo viên lâu năm. Kết quả cho thấy tại các trƣờng trung học ở Addis Ababa, Ethiopia, loại giám sát thƣờng đƣợc sử dụng là phƣơng pháp huấn luyện ngang hàng (huấn luyện đồng cấp) và đánh giá theo tiêu chí thƣờng đƣợc sử dụng làm công cụ giám sát. Không có sự khác biệt đáng kể giữa giáo viên mới ra trƣờng và giáo viên lâu năm trong nhận thức của họ về giám sát ở trƣờng.Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thái độ của giáo viên trong trƣờng và sự hài lòng với sự giám sát là những yếu tố quan trọng nhất trong phát triển nghề nghiệp của họ.

Thứ tƣ, nghiên cứu đƣợc thực hiện bởi Benjamin Kutsyuruba (2003), mang tên Giám sát hoạt động giảng dạy: Nhận thức về giáo viên bắt đầu từ trường trung học Canada và Ucraina. Mục đích của nghiên cứu này là kiểm tra nhận thức của những giáo viên mới đi dạy ở các trƣờng tiểu học hoặc trung học về việc thực hiện giám sát tại thành phố Chernivtsi Ukraine trong 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giai đoạn 1991-2005. Trong các kỹ thuật thu thập dữ liệu, các nhà nghiên cứu đã sử dụng một bảng câu hỏi và kỹ thuật phỏng vấn riêng lẻ. Tổng số ngƣời đƣợc hỏi là 55 giáo viên từ tám trƣờng.

Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu thấy rằng không có mối quan hệ đáng kể nào giữa về chất lƣợng của phƣơng pháp giám sát đƣợc đƣa ra. Dựa trên phân tích thực hành giám sát lý tƣởng, một số giáo viên cảm thấy rằng giám sát có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên. Tại Việt Nam, giám sát trong giáo dục vẫn là đề tài chƣa đƣợc khai thác cụ thể, chƣa có nhiều công trình tập trungnghiên cứu về vấn đề này. Giám sát vẫn đƣợc hiểu theo nghĩa thuần túy là kiểm tra cơ học và dùng kết quả để đánh giá dựa trên các tiêu chí có sẵn.

Một trong những đề tài đã có đề cập đến giám sát là cuốn Giám sát, đánh giá trong trường học – một trong những cuốn sách thuộc dự án SREM (Support to the Renovation of Education Management – Dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục). Tuy nhiên, vấn đề giám sát đƣợc nghiên cứu chƣa sâu và vẫn nặng về phần đánh giá trong giáo dục nhiều hơn.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.1 Quản lý Nói vềQL, theo C.Mác thì bất cứ lao động xã hội nào hay lao động chung trực tiếp nào cũng đều ít nhiều cần đến sự quản lý. Về bản chất theo Marx, đó là quá trình điều chỉnh mọi quá trình xã hội khác.Và “Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều chỉnh mình còn dàn nhạc thì cần nhạc trƣởng” [2,tr.23] để nêu lên sựquan trọng và tất yếu của hoạt động quản lý trong quá trình phát triển của xã hội loài ngƣời; Theo lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về quản lý: “Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vận dụng đúng đắn những quy luật khách quan vốn có của nó, nhằm đảm bảo cho nó hoạt động và phát triển tối ƣu theo mục đích đặt ra” [6,tr.283]; Theo Đặng Quốc Bảo: Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động. Chính sự phân công hợp tác lao động nhằm đạt đến hiệu quả nhiều hơn, năng suất cao hơn.

Trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý [8,tr17]; Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí thì quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, lãnh đạo và kiểm tra [12,Tr. Nhƣ vậy có thể nói rằng bấtcứ một tổ chức nào với mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và ngƣời quản lý để tổ chức hoạt động đạt đƣợc mục đích của mình.Ngƣời quản lý phải là ngƣời có trách nhiệm tổ chức phân công lao động và các nguồn lực khác, đồng thời vận hành một bộ phận hay toàn bộ tổ chức để hoạt động có hiệu quả và đạt đƣợc mục đích đề ra; “Quản lý là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những ngƣời lao động nói chung và khách thể quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến”.