Luận Văn Thạc Sĩ Về Tòa Án Trọng Tài Thường Trực La Haye Và Giải Quyết Tranh Chấp Quốc Tế

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích vnu ls tòa án trọng tài thường trực la haye và việc giải quyết các tranh chấp quốc tế luận văn ths, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Thắng
• Người hướng dẫn: Pgs.ts Nguyễn Bá Diến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc tế
• Đề tài: Tòa Án Trọng Tài Thường Trực La Haye Và Việc Giải Quyết Các Tranh Chấp Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÒA TRỌNG TÀI THƯỜNG TRỰC LA HAYE
• 1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Tòa trọng tài thường trực La Haye (PCA)
• 1.2. Quá trình thành lập và phát triển của PCA
• 1.3. Cơ cấu tổ chức của PCA
• 1.4. Các văn kiện pháp lý cơ bản
• 1.5. Thẩm quyền của PCA
• 1.6. Đặc điểm của PCA
• 1.7. Vị trí, vai trò của PCA trong tài phán quốc tế và phát triển luật quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỦ TỤC TỐ TỤNG VÀ LUẬT ÁP DỤNG CỦA PCA
• 2.1. Nguyên tắc thủ tục
• 2.2. Nguyên tắc lựa chọn luật áp dụng
• 2.3. Trình tự, thủ tục giải quyết tại PCA
• 2.3.1. Theo Công ước La Haye 1899 và Công ước La Haye 1907
• 2.3.2. Theo các quy tắc tố tụng ban hành sau Công ước La Haye 1899 và Công ước La Haye 1907
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG CỦA PCA
• 3.1. Thực tiễn cung cấp các dịch vụ pháp lý của PCA
• 3.2. Thực tiễn trọng tài
• 3.3. Các dịch vụ khác. Một số tranh chấp chủ quyền điển hình PCA đã giải quyết
• 3.3.1. Vụ tranh chấp chủ quyền đảo Palmas giữa Hà Lan và Mỹ (năm 1928)
• 3.3.2. Vụ tranh chấp quần đảo Hanish giữa Eritrea và Yemen (năm 1998 đến 1999)
• 3.3.3. Vụ tranh chấp biên giới trên biển giữa Barbados và Trinidad & Tobago (năm 2006)
• 4. CHƯƠNG 4: BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA TÒA TRỌNG TÀI THƯỜNG TRỰC LA HAYE VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM BẢO VỆ CHỦ QUYỀN TRÊN BIỂN ĐÔNG CỦA VIỆT NAM
• 4.1. Những bài học kinh nghiệm của PCA trong giải quyết tranh chấp chủ quyền lãnh thổ
• 4.2. Những ưu điểm của phương thức PCA
• 4.3. Những hạn chế của phương thức PCA
• 4.4. Giải pháp và đề xuất cho Việt Nam trong việc sử dụng phương thức PCA giải quyết tranh chấp chủ quyền biển Đông
• 4.4.1. Tình hình tranh chấp biển Đông hiện nay
• 4.4.2. Đề xuất các giải pháp cho Việt Nam tại PCA
• 4.4.3. Trình tự, thủ tục đưa vụ việc ra PCA
• 4.4.4. Những vấn đề Việt Nam cần chuẩn bị để đưa vụ việc ra PCA
• 4.4.5. Những vấn đề có thể phát sinh khi Việt Nam đưa tranh chấp chủ quyền biển đảo trên biển Đông tại thiết chế PCA
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Quyết Tranh Chấp Quốc Tế Tại Tòa Án Trọng Tài La Haye

Tòa án trọng tài thường trực La Haye (PCA) là một trong những thiết chế quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế. Được thành lập từ cuối thế kỷ 19, PCA đã đóng góp vào việc phát triển luật quốc tế và cung cấp một phương thức hòa bình để giải quyết các xung đột giữa các quốc gia. PCA không chỉ là nơi giải quyết tranh chấp mà còn là một diễn đàn cho các quốc gia thảo luận và tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề quốc tế. Sự phát triển của PCA phản ánh nhu cầu ngày càng tăng về một hệ thống pháp lý quốc tế hiệu quả và công bằng.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Tòa Án Trọng Tài La Haye

Tòa án trọng tài La Haye được thành lập vào năm 1900, với mục tiêu giải quyết các tranh chấp quốc tế mà không cần sử dụng vũ lực. Công ước La Haye 1899 đã đặt nền móng cho sự hình thành của PCA, quy định về việc thành lập và hoạt động của tòa án này. Qua các hội nghị hòa bình, PCA đã được củng cố và phát triển, trở thành một trong những tổ chức trọng tài quốc tế hàng đầu.

1.2. Vai Trò Của PCA Trong Giải Quyết Tranh Chấp Quốc Tế

PCA đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế thông qua việc cung cấp một nền tảng pháp lý cho các quốc gia. Tòa án này không chỉ giải quyết các vụ việc mà còn giúp các bên tranh chấp tìm kiếm giải pháp hòa bình, từ đó giảm thiểu xung đột và thúc đẩy hòa bình toàn cầu.

II. Những Thách Thức Trong Giải Quyết Tranh Chấp Tại PCA

Mặc dù PCA đã có nhiều thành công trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt sự tham gia của các quốc gia trong các vụ kiện. Nhiều quốc gia vẫn còn e ngại khi đưa tranh chấp của mình ra PCA do lo ngại về tính công bằng và hiệu quả của quy trình. Thêm vào đó, sự phức tạp của các quy định pháp lý và thủ tục tố tụng cũng là một rào cản lớn.

2.1. Sự Thiếu Tham Gia Của Các Quốc Gia

Nhiều quốc gia vẫn chưa quen với việc sử dụng PCA như một phương thức giải quyết tranh chấp. Điều này dẫn đến việc số lượng vụ kiện tại PCA không đạt yêu cầu, ảnh hưởng đến khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế một cách hiệu quả.

2.2. Phức Tạp Trong Quy Trình Tố Tụng

Quy trình tố tụng tại PCA có thể rất phức tạp và tốn thời gian. Điều này có thể khiến các bên tranh chấp cảm thấy không thoải mái khi tham gia vào quy trình, dẫn đến việc họ chọn các phương thức giải quyết khác.

III. Phương Pháp Giải Quyết Tranh Chấp Tại PCA

PCA áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để giải quyết các tranh chấp quốc tế. Các phương pháp này bao gồm trọng tài, hòa giải và các hình thức giải quyết tranh chấp khác. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào tính chất của vụ việc và sự đồng thuận của các bên liên quan.

3.1. Trọng Tài Tại PCA

Trọng tài là phương pháp phổ biến nhất tại PCA, cho phép các bên tranh chấp lựa chọn trọng tài viên và quy trình giải quyết. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình giải quyết.

3.2. Hòa Giải Tại PCA

Hòa giải là một phương pháp khác mà PCA áp dụng, giúp các bên tranh chấp tìm kiếm giải pháp thông qua sự trung gian của một bên thứ ba. Phương pháp này thường nhanh chóng và ít tốn kém hơn so với trọng tài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của PCA Trong Giải Quyết Tranh Chấp

PCA đã có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế. Một số vụ việc điển hình đã được giải quyết tại PCA, như vụ tranh chấp giữa Hà Lan và Mỹ về đảo Palmas. Những vụ việc này không chỉ giúp giải quyết tranh chấp mà còn tạo ra tiền lệ cho các vụ kiện sau này.

4.1. Vụ Tranh Chấp Đảo Palmas

Vụ tranh chấp giữa Hà Lan và Mỹ về đảo Palmas là một trong những vụ việc nổi bật nhất mà PCA đã giải quyết. Vụ việc này đã thiết lập nhiều nguyên tắc quan trọng trong luật quốc tế và được coi là một thành công lớn của PCA.

4.2. Các Vụ Việc Khác Tại PCA

Ngoài vụ Palmas, PCA còn giải quyết nhiều vụ việc khác liên quan đến tranh chấp quốc tế. Những vụ việc này đã góp phần vào việc phát triển luật quốc tế và củng cố vai trò của PCA trong hệ thống pháp lý toàn cầu.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của PCA Trong Giải Quyết Tranh Chấp

Tương lai của PCA trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự tham gia của các quốc gia và khả năng cải cách quy trình tố tụng. PCA cần phải tiếp tục phát triển và thích ứng với những thay đổi trong môi trường quốc tế để duy trì vai trò của mình như một thiết chế quan trọng trong giải quyết tranh chấp.

5.1. Cải Cách Quy Trình Tố Tụng

Để thu hút nhiều quốc gia tham gia hơn, PCA cần cải cách quy trình tố tụng của mình, làm cho nó trở nên đơn giản và hiệu quả hơn. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng của các quốc gia vào PCA.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

PCA cũng cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế khác để nâng cao hiệu quả trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế. Sự hợp tác này sẽ giúp PCA phát huy tối đa tiềm năng của mình trong việc duy trì hòa bình và ổn định toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÒA TRỌNG TÀI THƢỜNG TRỰC LA HAYE 1. Lịch sử hình thành và phát triển của Tòa trọng tài thƣờng trực La Haye (PCA) 1. Lịch sử hình thành thiết chế trọng tài Cho đến nay, dường như khoa học pháp lý vẫn chưa khẳng định được một cách chính xác phương thức trọng tài bắt đầu xuất hiện từ khi nào, nhưng có thể khẳng định đây chính là hình thức tiền thân của việc hình thành các tòa án sau này. Tòa Trọng tài là một trong những phương thức cổ xưa nhất để giải quyết bất hòa giữa người với người, giữa quốc gia với quốc gia.

Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đã biết sử dụng phương thức này để giải quyết tranh chấp. Quy định sơ khai về trọng tài trong luật mua bán hàng hóa cho phép các lái buôn được tự phân xử bất hòa của mình không cần có sự can thiệp của Nhà nước. Về sau Luật La Mã cho phép mở rộng phạm vi tranh chấp, không chỉ trong biên giới lãnh thổ, mà còn ở những nước La Mã có trao đổi hàng hóa, có nghĩa là trải rộng trên hầu khắp lục địa Châu Âu. Trong hệ thống luật của Anh, văn bản pháp luật đầu tiên về trọng tài phải kể đến Luật Trọng tài 1697, nhưng vào thời điểm luật được thông qua, đây đã là một phương thức rất phổ biến (phán quyết đầu tiên của trọng tài ở Anh được đưa ra vào năm 1610).

Tuy nhiên các quy định sơ khai về trọng tài trong hệ thống luật common law thể hiện một hạn chế cơ bản là bất cứ bên tham gia tranh chấp nào cũng có thể khước từ việc thực hiện phán quyết của trọng tài nếu thấy phán quyết đó bất lợi cho mình. Hạn chế này đã được khắc phục trong Luật năm 1697. Trong Hiệp ước Jay năm 1794, Anh và Mỹ đã thống nhất đưa các vấn đề còn đang tranh chấp liên quan đến các khoản nợ và biên giới ra giải quyết ở trọng tài. Việc giải quyết tranh chấp này kéo dài 7 năm và được coi là kết thúc thành công.

Năm 1872, Mỹ và Anh trên cơ sở Hiệp ước Washington năm 1871 đã dựa vào biện pháp trọng tài để giải quyết vụ Alabama, trong đó Mỹ kiện Anh vi phạm vai trò trung lập của mình trong cuộc 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chiến tranh ly khai ở Mỹ. Tòa trọng tài gồm năm Trọng tài viên do người đứng đầu các nước Anh, Mỹ, Barazil, Ý và Thụy Sỹ lựa chọn. Tòa trọng tài đã kết luận cho Mỹ thắng kiện và nước Anh phải trả một khoản bồi thường cho những hoạt động trái pháp luật của mình. Từ đầu thế kỷ XX, các nước (trong đó có Pháp và Mỹ) bắt đầu thông qua các đạo luật quy định và khuyến khích việc phân xử ở cấp trọng tài thay cho kiện tụng ở tòa án vốn được cho là kém hiệu quả hơn.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của thương mại thế giới, phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài cũng phát triển dẫn tới việc hình thành những tổ chức trọng tài quốc tế để giải quyết các tranh chấp phát sinh trong các hợp đồng thương mại quốc tế. Tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài ngày càng được thừa nhận rộng rãi, đặc biệt là trong các thập kỷ gần đây. Cuối thế kỷ 19, người ta đã cố gắng hợp thức hoá tính cách pháp lý cho hình thức trọng tài qua hai Hội nghị quốc tế. Đó là hội nghị Hoà bình tổ chức tại La Haye vào năm 1899 và năm 1907.

Hai hội nghị này đã đi đến việc soạn thảo quy chế và thủ tục và nỗ lực hướng dẫn các quốc gia áp dụng triệt để các hiệp ước trọng tài và khái niệm “Trọng tài” được đề cập nhiều trong luật quốc tế. Định nghĩa sớm nhất về trọng tài được nêu trong Công ước La Haye năm 1899, theo đó: “Trọng tài là nhằm để giải quyết những bất đồng giữa các bên thông qua một người thứ ba do chính các bên lựa chọn trên cơ sở tôn trọng luật pháp”. Công ước La Haye 1907 qui định: “Trọng tài quốc tế có đối tượng giải quyết là những tranh chấp giữa các quốc gia qua sự can thiệp của những trọng tài viên do các quốc gia tranh chấp tự chọn và đặt trên cơ sở của sự tôn trọng luật pháp”. Quá trình thành lập và phát triển của PCA 1.

Quá trình thành lập của PCA Với mong muốn tìm kiếm các giải pháp giải quyết các xung đột giữa các quốc gia mà không cần sử dụng lực lượng quân sự, ý tưởng về tổ chức Hội nghị hòa bình thế giới được Sa hoàng Nicholas II đưa ra ngày 29/08/1898. Ngày 18/05/1899 Hội nghị hòa bình thế giới lần thứ nhất đã được nhóm họp tại La Haye (viết theo tiếng Pháp), (Hague viết theo tiếng Anh), (Den Haag theo tiếng Hà Lan) của Hà Lan 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dưới sự chủ trì của Sa hoàng Nicholas II và ông Mikhail Nikolayevich Muravyov, Bộ trưởng Bộ ngoại giao Nga. Có 26 quốc gia đã tham dự hội nghị bao gồm các nhà lãnh đạo của Bắc Mỹ và Nam Mỹ, vua Nam Tư, hoàng đế của đế quốc Ottoman, quốc vương Thái Lan, đại diện của Thanh Triều (Trung Quốc),. Hội nghị hòa bình La Haye lần thứ nhất đã thảo luận rất nhiều vấn đề liên quan đến chiến tranh cũng như giải quyết các xung đột giữa các quốc gia.

Kết quả của hội nghị là sự ra đời của Công ước La Haye 1899 (còn được gọi là Công ước La Haye I). Công ước La Haye 1899 được ký kết vào ngày 29/07/1899 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 04/09/1900. Nội dung cơ bản của Công ước La Haye năm 1899 tập trung vào vấn đề giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình. Một trong những nội dung cơ bản của Công ước là quy định về việc thành lập Tòa trọng tài thường trực với tư cách là một thiết chế quốc tế giúp các quốc gia có tranh chấp có thể giải quyết các tranh chấp của mình theo phương pháp hòa bình[48].

Trên cơ sở của Công ước La Haye 1899, Tòa trọng tài thường trực đã được thành lập vào năm 1900, có trụ sở chính tại cung điện Hòa Bình, thành phố La Haye của Hà Lan. Tòa trọng tài thường trực La Haye (PCA) bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 1902, tuy nhiên, một thời gian sau đó quy chế hoạt động của Tòa trọng tài đã bắt đầu bộc lộ nhiều hạn chế cần phải điều chỉnh. Xuất phát từ yêu cầu này, Hội nghị hòa bình thế giới lần 2 đã được nhóm họp tại La Haye từ ngày 15 đến ngày 18/10/1907, kết quả hội nghị đã ký kết Công ước La Haye 1907 (còn gọi là Công ước La Haye II). Công ước La Haye 1907 sửa đổi một số nội dung của Công ước La Haye 1899 đồng thời cũng bổ sung rất nhiều nội dung mới so với Công ước La Haye 1899[48].

Công ước La Haye 1907 chủ yếu tập trung quy định cụ thể về thủ tục tố tụng trọng tài, đặc biệt là những quy định về thẩm quyền của Tòa trọng tài thường trực (Điều 43); trình tự, thủ tục chọn Trọng tài viên (Điều 44 – Điều 46); và quan trọng nhất là trình tự, thủ tục để Tòa trọng tài giải quyết một tranh chấp cụ thể (Điều 51 – Điều 85), bổ sung thêm thủ tục tố tụng trọng tài rút gọn (Điều 86 – Điều 90). Những quy định của Công ước La Haye đã góp phần hoàn thiện quy chế tổ chức và hoạt động của PCA, góp phần quan trọng vào sự phát triển của PCA ở những giai đoạn sau này [12]. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quá trình phát triển của PCA a.

Giai đoạn trước năm 1980 Trong thời gian giữa hai Hội nghị hòa bình (1900-1907), PCA chưa có nhiều đóng góp trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế, vai trò của PCA chưa được thể hiện tương xứng với những gì các quốc gia mong muốn khi thành lập, số lượng thành viên của Tòa cũng không thay đổi nhiều so với lúc mới thành lập. Nguyên nhân là quy chế hoạt động của Tòa chưa thật sự phù hợp, nhiều quốc gia cũng chưa có thói quen sử dụng Tòa trọng tài như một cách thức giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn và quan trọng nhất, phần lớn các quốc gia trên thế giới giai đoạn này đều là thuộc địa phụ thuộc vào các nước tư bản chủ nghĩa Tây Âu, chỉ có một số nước ở các châu lục khác giữ được chủ quyền của quốc gia mình (Nhật Bản, Thái Lan,. Sau Hội nghị hòa bình lần 2 (1907) quy chế hoạt động, thủ tục tố tụng của PCA đã được hoàn thiện hơn, cơ chế hoạt động của Tòa cũng hiệu quả hơn. Chính vì vậy, PCA đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong việc thực hiện chức năng giải quyết các tranh chấp quốc tế.

Số lượng thành viên là 42 (trong đó chủ yếu gia nhập sau Hội nghị hòa bình lần 2 năm 1907). Phân bố theo châu lục: châu Âu có 18 quốc gia, châu Mỹ có 19 quốc gia, châu Á có 5 quốc gia, châu Phi và châu Đại Dương không có quốc gia nào [19]. Giữa thập niên 30 của thế kỷ XX, những dấu hiệu của một cuộc chiến tranh thế giới thứ hai ngày càng rõ ràng, các thiết chế quốc tế hiện có đã hoàn toàn bất lực trong việc ngăn chặn cuộc chiến tranh này. Sau chiến tranh thế giới thứ hai (1939- 1945) một lần nữa yêu cầu về một thiết chế quốc tế đủ khả năng ngăn chặn các mâu thuẫn, xung đột giữa các quốc gia phát triển thành các cuộc chiến tranh ngày càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Ngày 25/06/1945 Hiến chương Liên Hợp Quốc được thông qua và bắt đầu có hiệu lực chính thức từ ngày 24/10/1945. Cùng với việc thông qua Hiến chương Liên Hợp Quốc, quy chế của Tòa án công lý quốc tế (International Court of Justice- ICJ) cũng được thông qua và Tòa án công lý quốc tế, cơ quan tài phán chính của Liên Hợp Quốc đã được khai sinh, “mở ra một chương mới trong lịch sử tài phán quốc tế” [8]. Ngày 05/02/1946 Đại hội đồng Liên 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hợp Quốc đã tiến hành bầu chọn các thẩm phán của Tòa án công lý quốc tế và Tòa án chính thức đi vào hoạt động từ ngày 06/02/1946, trở thành cơ quan tài phán chính của Liên Hợp Quốc cho đến ngày nay.