LÔØI CAÛM ÔN Xin chaân thaønh caûm ôn Ban giaùm hieäu, Phoøng khoa hoïc coâng ngheä - sau ñaïi hoïc tröôøng Ñaïi hoïc Sö phaïm Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ chuùng toâi trong suoát khoùa hoïc vaø trong quaù trình hoaøn thaønh luaän vaên. Xin chaân thaønh caûm ôn caùc thaày coâ giaùo ñaõ taän tình giaûng daïy chæ daãn, cung caáp taøi lieäu vaø mang laïi cho chuùng toâi nhöõng tri thöùc raát caàn thieát vaø quí baùu. Ñaëc bieät, xin ñöôïc baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán Tieán só Voõ Quang Phuùc ñaõ quan taâm höôùng daãn giuùp ñôõ chuùng toâi trong suoát quaù trình laøm luaän vaên. Xin chaân thaønh caûm ôn Ban giaùm hieäu, caùn boä, giaùo vieân vaø caùc baïn sinh vieân tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm Thaønh phoá Hoà Chí Minh.
Xin chaân thaønh caûm ôn Ban giaùm ñoác vaø Coâng nhaân nhaø maùy Nöôùc Giaûi Khaùt Bidrico ñaõ taïo moïi ñieàu kieän giuùp ñôõ toâi hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Xin ñöôïc caûm ôn caùc anh, chò hoïc vieân lôùp Cao hoïc quaûn lyù giaùo duïc K12 ñaõ chia seû, giuùp ñôõ toâi trong suoát khoùa hoïc.Hoà Chí Minh, thaùng 02 Naêm 2005 Nguyeãn Thò Caåm Haø 1 M MÔÔÛ Û Ñ ÑAAÀU ÀU 1. Lí do choïn ñeà taøi Veà vai troø cuûa giaùo duïc vaø ñaøo taïo trong söï nghieäp Coâng nghieäp hoaù - hieän ñaïi hoaù (CNH - HÑH) ñaát nöôùc hieän nay, vaên kieän Ñaïi hoäi IX cuûa Ñaûng coäng saûn Vieät Nam ñaõ xaùc ñònh : “Phaùt trieån giaùo duïc- ñaøo taïo laø moät trong nhöõng ñoäng löïc quan troïng thuùc ñaåy söï nghieäp CNH - HÑH, laø ñieàu kieän ñeå phaùt huy nguoàn löïc con ngöôøi - yeáu toá cô baûn ñeå phaùt trieån xaõ hoäi, taêng tröôûng kinh teá nhanh vaø beàn vöõng”. Ñaây laø quan ñieåm cô baûn nhaán maïnh vai troø ñaùp öùng nguoàn nhaân löïc ngaøy caøng cao cuûa giaùo duïc ñoái vôùi söï nghieäp CNH - HÑH ôû nöôùc ta hieän nay vaø ñaây cuõng chính laø yeâu caàu khaùch quan khieán Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta raát quan taâm ñeán giaùo duïc toaøn dieän cho theá heä treû, ñaëc bieät laø nguoàn nhaân löïc coù trình ñoä chuyeân moân cao.
Ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc coù trình ñoä chuyeân moân cao vaø coù phaåm chaát ñaïo ñöùc ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu cuûa hoaït ñoäng ngheà nghieäp laø chöùc naêng vaø nhieäm vuï troïng taâm cuûa baäc giaùo duïc ñaïi hoïc vaø cao ñaúng. Tuy nhieân, trong thöïc teá cuûa coâng taùc ñaøo taïo, vaán ñeà giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp ñang coøn laø vaán ñeà caáp baùch, ñieàu naøy ñaõ ñöôïc ñöa ra trong baùo caùo cuûa Boä Coâng nghieäp “…nguoàn nhaân löïc ñöôïc caùc tröôøng ñaøo taïo ra ñaït yeâu caàu chuyeân moân vaø coù kyõ naêng ngheà nghieäp, nhöng hoï chöa coù thaùi ñoä ñuùng ñaén, tinh thaàn traùch nhieäm chöa cao, tình yeâu ñoái vôùi ngheà nghieäp coøn haïn cheá vaø vì theá hoï saün saøng boû ngheà khi gaëp nhöõng tình huoáng khoù khaên.21) Ñaïo ñöùc vaø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cuûa sinh vieân ñöôïc hình thaønh trong nhieàu maët cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi (ñôøi soáng tinh thaàn vaø ñôøi soáng vaät chaát), chòu taùc ñoäng töø nhieàu phía (gia ñình, nhaø tröôøng vaø xaõ hoäi), thoâng qua raát nhieàu 2 daïng hoaït ñoäng phong phuù vaø phöùc taïp cuûa con ngöôøi (hoïc taäp, lao ñoäng saûn xuaát, hoaït ñoäng xaõ hoäi, sinh hoaït taäp theå vaø vui chôi…) vaø trong nhieàu moái quan heä (kinh teá, chính trò, xaõ hoäi vaø vaên hoùa…) vaø taát caû ñeàu phaûi traûi qua moät thôøi gian… Tröôøng ñaïi hoïc, cao ñaúng ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc coù chaát löôïng cao khoâng chæ thoâng qua hoaït ñoäng daïy hoïc maø coøn baèng nhieàu daïng hoaït ñoäng khaùc. Vì vaäy, ngay trong quaù trình ñaøo taïo taïi tröôøng caàn phaûi taêng cöôøng caùc hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø ñaëc bieät laø hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân. Thöïc teá, vieäc nghieân cöùu quaûn lyù hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân trong caùc hoaït ñoäng ñaøo taïo noùi chung vaø hoaït ñoäng thöïc taäp ngheà noùi rieâng chöa ñöôïc quan taâm nhieàu.
Phaàn lôùn nhöõng coâng trình ñaõ coâng boá ñeàu chæ höôùng veà giaùo duïc ñaïo ñöùc cho hoïc sinh phoå thoâng, nhö “Nhöõng bieän phaùp quaûn lyù hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc cho hoïc sinh phoå thoâng trung hoïc cuûa ngöôøi Hieäu tröôûng” (Luaän vaên thaïc só cuûa Döông Thò TruùcBaïch), “Tìm hieåu giaù trò ñaïo ñöùc vaø caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán ñònh höôùng giaù trò ñaïo ñöùc cuûa sinh vieân thaønh phoá Hoà Chí Minh” (Luaän vaên TNÑH cuûa Hoà Ñaéc Haûi Mieân), hoaëc “Ñònh höôùng giaù trò ñaïo ñöùc trong sinh vieân – thöïc traïng vaø giaûi phaùp”(Luaän vaên thaïc só cuûa Voõ vaên Thöôûng )… Cho ñeán nay chöa coù coâng trình naøo nghieân cöùu veà quaûn lyù hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân noùi chung vaø sinh vieân tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm(tröôøng CÑCNTP) noùi rieâng. Trong nhieàu naêm qua, Tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm thaønh phoá Hoà Chí Minh vaø nhöõng tröôøng Cao ñaúng khaùc cuûa Boä Coâng nghieäp raát chuù troïng ñeán chaát löôïng ñaøo taïo. Tuy nhieân, trong quaù trình ñaøo 3 taïo coøn naëng veà daïy kieán thöùc, kyõ naêng, maø chöa coù nhöõng quan taâm thoûa ñaùng ñeán maûng giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân. Vì theá, sau khi toát nghieäp neáu gaëp nhöõng tình huoáng khoù khaên caùc em coù theå saün saøng boû ngheà khoâng moät chuùt baên khoaên; ñi laøm ngheà khaùc vôùi thaùi ñoä döûng döng, khoâng tieác nuoái ngheà nghieäp maø mình ñaõ choïn vaø ñöôïc ñaøo taïo.
Vì theá, ñeå ñaøo taïo ra nguoàn nhaân löïc coù chaát löôïng cao vaø coù nhöõng phaåm chaát ñaïo ñöùc ñaùp öùng vôùi yeâu caàu cuûa ngheà nghieäp “ nhaø tröôøng ñang nhanh choùng hoaøn thieän quy trình (toå chöùc vaø thöïc hieän) hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân nhaèm khaéc phuïc nhöõng haïn cheá trong qui trình ñaøo taïo neâu treân, goùp phaàn naâng cao chaát löôïng ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc ñaùp öùng yeâu caàu neàn kinh teá coâng nghieäp hieän ñaïi cuûa ñaát nöôùc” (A.22) Baûn thaân toâi cuõng raát quan taâm ñeáán vaán ñeà giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân neân ñaõ thu thaäp ñöôïc moät soá thoâng tin vaø tö lieäu lieân quan ñeán vaán ñeà ñaïo ñöùc vaø giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp trong moät soá tröôøng ñaøo taïo ngheà vaø tröôøng CÑCNTP tp HCM. Vôùi taát caû nhöõng lí do treân, chuùng toâi choïn vaán ñeà:” Hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm Thaønh phoá Hoà Chí Minh:Thöïc traïng vaø giaûi phaùp” ñeå nghieân cöùu. Muïc ñích nghieân cöùu Treân cô sôû nghieân cöùu lyù luaän, ñieàu tra thöïc traïng hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm ñeà xuaát giaûi phaùp quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân nhaèm naâng cao hieäu quaû giaùo duïc toaøn dieän cuûa nhaø tröôøng. Khaùch theå vaø ñoái töôïng nghieân cöùu 3.
Khaùch theå nghieân cöùu: 4 Caùc hoaït ñoäng quaûn lyù coâng taùc ñaøo taïo sinh vieân trong tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc phaåm Tp. Ñoái töôïng nghieân cöùu: Chuû theå vaø khaùch theå quaûn lyù cuøng vôùi phöông thöùc hoaït ñoäng cuûa hoï trong hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân taïi tröôøng Cao ñaúng Coâng nghieäp Thöïc Phaåm Tp. Giaû thuyeát khoa hoïc Hieän nay, hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân tröôøng CÑCNTP tp.HCM chöa ñaùp öùng yeâu caàu. Neáu naâng cao nhaän thöùc cuûa caùc chuû theå quaûn lí, thöïc hieän ñuùng vaø phoái hôïp caùc hoaït ñoäng GD ñaïo ñöùc vaø ñaïo ñöùc ngheà cho sinh vieân trong nhaø tröôøng thì seõ goùp phaàn naâng cao chaát löôïng GD ñaïo ñöùc ngheà vaø naâng cao hieäu quaû ñaøo taïo cuûa nhaø tröôøng.
Nhieäm vuï nghieân cöùu cuûa ñeà taøi 5. Toång hôïp vaø khaùi quaùt moät soá vaán ñeà lyù luaän veà ñaïo ñöùc, giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø quaûn lyù hoaït ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc laøm cô sôû cho hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc taïi tröôøng CÑCNTP Tp. Khaûo saùt thöïc traïng giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø quaûn lyù hoïat ñoäng giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân taïi tröôøng CÑCNTP Tp. Phaân tích nguyeân nhaân cuûa thöïc traïng aáy.
Ñeà xuaát heä thoáng nhöõng giaûi phaùp quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc cho sinh vieân tröôøng CÑCNTP Tp.HCM vaø thöû nghieäm. Phöông phaùp nghieân cöùu 5 6. Phöông phaùp luaän nghieân cöùu: Nhöõng quy luaät trieát hoïc Maùc xít, ñöôøng loái quan ñieåm giaùo duïc vaø ñaøo taïo cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc Vieät Nam. Caùc phöông phaùp nghieân cöùu cuï theå - Nhoùm phöông phaùp nghieân cöùu lyù luaän (ñoïc saùch baùo, phaân tích, toång hôïp, khaùi quaùt hoùa…).
- Nhoùm phöông phaùp nghieân cöùu thöïc tieãn (ñieàu tra baèng phieáu caâu hoûi, troø chuyeän vaø phoûng vaán, toång keát kinh nghieäm, thöû nghieäm, nghieân cöùu saûn phaåm). - Phöông phaùp toaùn: söû duïng chöông trình SPSS 7. Giôùi haïn cuûa ñeà taøi Ñeà taøi chæ nghieân cöùu hoaït ñoäng quaûn lyù giaùo duïc ñaïo ñöùc, nhaát laø ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cho sinh vieân trong quaù trình ñaøo taïo taïi tröôøng, khoâng giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà tieáp tuïc phaùt trieån ñaïo ñöùc ngheà nghieäp cuûa sinh vieân sau khi ra tröôøng. Caáu truùc luaän vaên Ngoaøi phaàn môû ñaàu, phaàn keát luaän vaø yù kieán ñeà xuaát, luaän vaên coù ba chöông, danh muïc taøi lieäu tham khaûo vaø phuï luïc.
6 C CHHÖ ÖÔÔN NGG 11 C CÔÔ SSÔ ÔÛ Û L LÍÍ L LUUA AÄN ÄN C CUUÛA ÛA V VAAÁN ÁN Ñ ÑEEÀ À N NG HIIE GH EÂN ÂN C CÖÖÙU ÙU 1. Ñaïo ñöùc vaø giaùo duïc ñaïo ñöùc 1. Khaùi nieäm ñaïo ñöùc Coù nhieàu yù kieán khaùc nhau veà ñaïo ñöùc. Chaúng haïn nhö: “ Ñaïo ñöùc laø nhöõng tieâu chuaån, nhöõng quy taéc sinh hoaït xaõ hoäi, laø nhöõng tieâu chuaån, nhöõng quy taéc haønh vi cuûa con ngöôøi nhöõng quy taéc ñoù quyeát ñònh nghóa vuï vaø thaùi ñoä cuûa con ngöôøi ñoái vôùi nhau vaø ñoái vôùi xaõ hoäi vaø vieäc tuaân theo nhöõng quy taéc naøy lieân quan ñeán ñoäng cô beân trong cuûa con ngöôøi”.
“Ñaïo ñöùc cuûa con ngöôøi bieåu hieän ôû naêng löïc haønh ñoäng töï nguyeän, töï giaùc vì lôïi cuûa nhöõng ngöôøi khaùc vaø cuûa xaõ hoäi. Noùi ñeán ñaïo ñöùc cuûa xaõ hoäi noùi chung töùc laø noùi ñeán heä thoáng nhöõng chuaån möïc ñaïo ñöùc… Xeùt töø quan ñieåm naøy thì ñaïo ñöùc laø heä thoáng nhöõng chuaån möïc ñaïo ñöùc bieåu hieän söï quan taâm töï nguyeän, töï giaùc cuûa nhöõng con ngöôøi trong quan heä vôùi nhau vaø trong xaõ hoäi noùi chung. “Ñaïo ñöùc laø moät hình thaùi yù thöùc xaõ hoäi ñaëc bieät, bao goàm heä thoáng nhöõng quan ñieåm, quan nieäm, nhöõng quy taéc, nguyeân taéc, chuaån möïc xaõ hoäi.