chương 1 nhằm đưa ra các khác nhau trong định nghĩa và so sánh trong phan thực trạng tăng trưởng tại chương 3 trong bai 1.4 Phương pháp phân tích tong hợp ; Phương pháp phân tích tông hợp được chia làm 2 mảng phân tích va tông hop, phan tích là nghiên cứu các tài liệu khác nhau để tìm hiểu sâu sắc về hiện tượng/ đối tượng tìm hiểu. Còn tổng hợp là liên kết các luồng thôn tin được tạo từ phân tích và từ đó xây dựng hệ thống lý thuyết đầy đủ. Phương pháp phân tích thực trạng trong phát triển du lịch bền vững của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2016-2023. Còn phương pháp tổng hợp được sử dụng chủ yếu ở chương 3, với việc tong hợp, đánh giả những kết qua đạt được và những hạn ché, nguyên nhân của hạn chế và những vấn dé đặt ra dé phát triển du lịch Quảng Ninh theo hướng bền vững.5 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp - Dữ liệu thứ câp là những dữ liệu được thu thập từ những nguôn có sẵn và đã qua thu thập tổng hợp và xử lý như sách,báo cáo, tài liệu,.
Phương pháp này được sử dụng trong cả 4 chương và phương pháp này phân tích các thông tin số liệu về các nguồn lực và thực trạng phát triển du lịch; thể hiện kết quả đạt được trong phát triển du lịch theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh; phát hiện, đúc kết được các quy luật của các đối tượng nghiên cứu trong quá trình nghiên cứu và phương hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững. 24 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE PHÁT TRIEN DU LỊCH THEO HƯỚNG BÈN VỮNG 2.1 Các khái niệm chung 2.1 Khái niệm về du lịch Theo từ điển bách khoa quốc tế về du lịch do Viện Hàn lâm Khoa học quốc tế về Du lịch xuất bản: "Du lịch là cuộc hành trình mà một bên là người khởi hành với mục dich đã chọn trước và một bên là những công cụ làm thoả mãn các nhu cầu của họ"". Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (Word Tourist Organization), một tô chức thuộc Liên Hiệp Quốc, Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá, tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn, cũng như trong mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư, nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hăn nơi định cư.
Theo II Pirogionic (1985): “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cutrong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyên và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh , phát triển thé chất và tinh thần, nâng cao trình độnhận thức văn hoá hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hoá.” Còn tại Việt Nam, theo Nguyễn Văn Đính (2009): “ Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao déi hàng hóa va dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu và nhu cầu khác của khách du lịch.Các hoạt động đó phải dem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thực cho nước lam du lịch và cho ban than doanh nghiệp.” > Như vậy, hiểu chung nhất, du lịch hàm ý chi tat cả các hoạt động có liên quan đến quá trình con người đi khỏi ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích thỏa mãn các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu nghiên cứu,. trong một thời gian nhất định. Trong thời kỳ hội nhập và phát triển ngày nay, du lịch ngày càng khang định vị tri của mình đối với sự phát triển của nhân loại. Đối với nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, hiện nay du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, mang lại nguồn thu 25 ngoại tệquan trọng, góp phan giải quyết việc làm, khai thác hiệu quả nguồn lực tự nhiên và nhân văn, nâng cao đời sống người dân,.2 Khái niệm về phát triển bền vững Theo Ủy ban Môi trường và Phát triển thế giới (1987): “Những thế hệhiện tại cần đáp ứng nhu cầu của mình sao cho không làm hại đến khả năng các thế hệtương lai đáp ứng các nhu cầu của họ.” Hội nghị thượng đỉnh thế giới về môi trường họp tại Rio de Janeiro (1992) đưa ra khái niệm: “Phát triển bền vững là phát triển kinh tế - xã hội lành mạnh, dựa trên sự sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệmôi trường, nhằm đáp ứng nhu cầu của thế hệ con người hiện nay và không làm tốn hại tới các thế hệtương 4 99 lai.3 Khái niệm du lịch bền vững Giống như khái niệm về phát triển bền vững, quan điểm về phát triển du lịch bền vững cũng không ngừng thay đổi theo thời gian và không tách rời khái niệm phát triển bền vững.
Trong quá trình nhận thức về du lịch bền vững đã có nhiều khái niệm được các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu và hoạt động du lịch đưa ra như dưới đây: Tại Hội nghị về môi trường và phát triển của Liên Hợp Quốc tai Rio de Janeiro (1992), Tổ chức Du lich Thế giới (UNWTO) đã đưa ra định nghĩa: “Du lịch bền vững là việc phát triển các hoạt động du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách du lịch và người dân bản địa trong khi vẫn quan tâm đến việc bảo tồn và tôn tạo các nguôn tài nguyên cho việc phát triển hoạt động du lich trong tương lai. Du lịch bền vững nhằm thoả mãn các nhu cầu về kinh tế, xã hội, thâm mỹ của con người trong khi đó vẫn duy trì được sự toàn vẹn về văn hoá, đa dạng sinh học, sự phát triển của các hệsinh thái và các héthéng hỗ trợ cho cuộc sống con người”. Theo World Conservation Union (1996): “Du lịch bền vững là việc di chuyên và tham quan đến các vùng tự nhiên một cách có trách nhiệm với môi trường dé tận hưởng và đánh giá cao tự nhiên theo cách khuyến cáo về bảo tồn, có tác động thấp từ du khách và mang lại những lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh tê-xã hội của cộng đồng địa phương”. Machado (2003) đã định nghĩa du lịch bền vững là: “Các hình thức du lịch đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách du lịch, ngành du lịch, và cộng đồng địa phương nhưng không ảnh hưởng tới khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau.
Du lịch khả thi về kinh tế nhưng không phá huỷ tài nguyên mà tương lai của du lịch phụ 26 thuộc vào đó, đặc biệt là môi trường tự nhiên và kết cấu xã hội của cộng đồng địa phương” Tuy hiện nay vẫn chưa thống nhất được quan điểm về du lịch bền vững nhưng khái niệm do UNWTO đưa ra tại Hội nghị về môi trường và phát triển của Liên Hợp Quốc tại Rio de Janeiro (1992) được nhiều quốc gia trên thế giới và các nhà khoa học đồng tình nhất.4 Đặc điểm và vai trò của phát triển du lịch bền vững 2.1 Đặc điểm của phát triển du lịch bền vững Phát triển du lịch bền vững là sự phát triển có kiểm soát dé cân bằng các yếu tố môi trường, kinh tế và văn hóa xã hội. Việc này có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì việc bảo tồn, giảm thiểu được các tác động xấu tới môi trường và đem lại nhiều lợi ích cho cộng đồng địa phương khi nâng cao được môi trường sống và đem lại nhiều lợi nhuận, tạo ra nhiều việc làm cho địa phương. Phương thức phát triển hướng tới sự cân đối, hài hoà giữa 3 khía cạnh chính đó là kinh tế, môi trường và văn hóa - xã hội. e Bảo vệ môi trường: Du lịch bền vững có rất ít tác động đến môi trường tự nhiên như thiên nhiên, động vật và hạn chế làm ảnh hưởng đến môi trường, thực hiện những hoạt động đem lại lợi ích cao nhất cho môi trường.
e Hoa nhập với nền văn hóa, xã hội: Khi tham gia du lịch, cần sẽ đảm bảo không làm ảnh hưởng hoặc các tác động xấu đến nền văn hóa ở nơi đó mà thay vào do là sự tôn trong, hòa nhập với nền văn hóa, xã hội. e Tạo kinh tế: Du lịch bền vững tạo điều kiện phát triển kinh tế cho cộng đồng, tạo thu nhập cho người dân ở đó Ngoài ra thì bên quản lý và các nhà chức trách nên đặt ra yêu cầu trách nhiệm cao và sự công bằng về lợi ích đối với các chủ thé tham gia hoạt động du lịch, dé hướng đến việc phát triển bên vững 1.2 Vai trò của phát triển du lịch bền vững Phát triển du lịch bền vững giúp bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, sử dụng tối ưu các nguồn tài nguyên này không chỉ thỏa mãn nhu cầu hiện tại mà còn đảm bảo cho sự phát triển tương lai, bên cạnh đó cũng giảm thiểu các tác động đến 27 môi trường. Từ đó đảm bảo sự hải hòa vê môi trường sông cho các loài động thực vật cũng như môi trường sông của con người. Phát triển du lịch bền vững có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, việc này đảm bảo sự hoạt động kinh tế tồn tại lâu dài.
Như là việc khai thác các đặc sản văn hóa của vùng, người dân trong vùng có thé nâng cao đời sống nhờ khách du lịch đến tham quan, sử dụng những dịch vụ du lịch và sản phẩm đặc trưng của vùng miền, của vùng. Ngoài ra, phát triển du lịch bền vững cũng giúp người làm du lịch, cơ quan địa phương, và người dân địa phương có công ăn việc làm. Việc phát triển du lịch bền vững còn có vai trò quảng bá văn hóa, con người tới các bạn bè quốc tế trên thế giới, việc này giúp địa phương có thể gặp gỡ và giao lưu với các du khách từ nhiều nước trên thế giới dé tìm hiểu về văn hóa truyền thống nơi đây 2.2 Nội dung và tiêu chí đánh giá phát triển bền vững 2.1 Nội dung của phát triển du lịch bền vững Thứ nhất, phát triển du lịch gắn với tăng trưởng kinh tế. Yếu tố này giúp đem lại kinh tế cho cộng đồng, giúp họ có thể ồn định cuộc song va tao ra nhiéu viéc lam cho dia phuong.