Luận văn thạc sĩ HCMUTE về dự án CDM cho ngành giấy và bột giấy Việt Nam

Tổng hợp kiến thức Dự án CDM cho ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong chuyên ngành

• Tác giả: Khưu Quốc Phong
• Người hướng dẫn: TS. Võ Viết Cường
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thiết Bị, Mạng Và Nhà Máy Điện
• Đề tài: Dự Án CDM Cho Ngành Giấy Và Bột Giấy Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về CDM và ngành giấy tại Việt Nam

Dự án CDM (Cơ chế Phát triển Sạch) là một phần quan trọng trong nỗ lực toàn cầu nhằm giảm thiểu khí thải nhà kính. Ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam là một trong những ngành có mức phát thải cao, do quy trình sản xuất tiêu tốn nhiều năng lượng và tài nguyên. Việc áp dụng CDM trong ngành này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn mang lại lợi ích kinh tế thông qua việc bán tín dụng carbon. Theo nghiên cứu, ngành giấy có thể tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải thông qua các công nghệ hiện đại và quy trình sản xuất hiệu quả hơn. Việc thực hiện dự án phát triển này sẽ góp phần vào việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

1.1. Tình hình phát thải khí nhà kính

Ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam đóng góp một phần lớn vào tổng lượng khí thải CO2. Theo số liệu thống kê, khí thải từ ngành này chủ yếu phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ năng lượng. Việc áp dụng tiêu chuẩn môi trường và các công nghệ mới có thể giúp giảm thiểu đáng kể lượng khí thải. Các dự án CDM có thể được triển khai để cải thiện quy trình sản xuất, từ đó giảm thiểu tác động đến môi trường. Việc này không chỉ giúp ngành giấy đạt được các chứng chỉ CERs mà còn nâng cao hình ảnh và trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp trong ngành.

II. Lợi ích của việc áp dụng CDM trong ngành giấy

Việc áp dụng CDM trong ngành giấy và bột giấy mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đầu tiên, nó giúp giảm phát thải khí nhà kính, từ đó góp phần vào việc bảo vệ môi trường. Thứ hai, các doanh nghiệp có thể thu được lợi ích kinh tế từ việc bán tín dụng carbon. Hơn nữa, việc cải tiến công nghệ sản xuất không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Các giải pháp như tái chế giấy và sử dụng nguyên liệu tái tạo cũng được khuyến khích trong khuôn khổ dự án phát triển này. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngành.

2.1. Tác động đến môi trường

Các dự án CDM có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường thông qua việc áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn. Việc giảm phát thải khí nhà kính không chỉ có lợi cho môi trường mà còn giúp cải thiện sức khỏe cộng đồng. Các doanh nghiệp trong ngành giấy cần nhận thức rõ về trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường và thực hiện các biện pháp cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực. Hơn nữa, việc áp dụng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế sẽ giúp ngành giấy Việt Nam nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

III. Quy trình thực hiện dự án CDM

Quy trình thực hiện một dự án CDM bao gồm nhiều bước quan trọng. Đầu tiên, cần xác định các cơ hội giảm phát thải trong quy trình sản xuất. Sau đó, các doanh nghiệp cần xây dựng kịch bản phát thải và thực hiện các nghiên cứu khả thi để đánh giá lợi ích kinh tế. Tiếp theo, dự án cần được phê duyệt bởi các cơ quan có thẩm quyền. Cuối cùng, việc giám sát và xác minh kết quả thực hiện dự án là rất quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Các doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với các tổ chức liên quan để đảm bảo dự án được thực hiện thành công.

3.1. Các bước thực hiện dự án

Các bước thực hiện dự án CDM bao gồm: xác định cơ hội giảm phát thải, xây dựng kịch bản phát thải, phê duyệt dự án, giám sát và xác minh kết quả. Mỗi bước đều cần sự tham gia của các bên liên quan, từ doanh nghiệp đến các cơ quan quản lý. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp đảm bảo rằng dự án đạt được các mục tiêu đề ra và mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và môi trường. Hơn nữa, việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh của ngành giấy Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

IV. Kết luận và hướng phát triển

Dự án CDM cho ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam không chỉ là một cơ hội để giảm phát thải khí nhà kính mà còn là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển bền vững. Ngành giấy cần tiếp tục cải tiến công nghệ và quy trình sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao. Việc áp dụng CDM sẽ giúp ngành này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tạo ra lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào các dự án phát triển sạch.

4.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững cho ngành giấy và bột giấy cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của CDM. Các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Hơn nữa, việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và áp dụng các công nghệ tiên tiến sẽ giúp ngành giấy Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công của các dự án phát triển sạch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và phát triển kinh tế xã hội. Theo các mô hình toán học dự báo, mực nước biển toàn cầu có thể dâng cao từ 20 đến 60 cm vào năm 2100, gây ra nguy cơ mất đất canh tác và xâm nhập mặn tại các vùng đồng bằng ven biển, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á. Việt Nam, với tốc độ gia tăng phát thải CO2 cao nhất thế giới trong giai đoạn 1995-2005 (từ 6,7% đến 10,6%), đang đối mặt với áp lực lớn trong việc kiểm soát khí nhà kính và sử dụng năng lượng hiệu quả. Ngành công nghiệp giấy và bột giấy là một trong những ngành tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải khí nhà kính đáng kể tại Việt Nam.

Luận văn tập trung nghiên cứu xây dựng dự án Cơ chế Phát triển Sạch (CDM) cho ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam, nhằm mục tiêu tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thực tế từ Công ty Cổ phần Giấy Tân Mai, phân tích các giải pháp tiết kiệm năng lượng và ứng dụng công nghệ hiện đại để đạt được chứng chỉ giảm phát thải CERs theo Nghị định thư Kyoto. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các giai đoạn thiết kế, phê duyệt, giám sát và đăng ký dự án CDM trong ngành giấy tại Việt Nam, với thời gian khảo sát và thu thập số liệu chủ yếu trong năm 2010-2012.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy áp dụng CDM tại các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Phát triển bền vững (Sustainable Development): Được định nghĩa là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai, hài hòa giữa ba yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường.
• Nghị định thư Kyoto (Kyoto Protocol - KP): Khung pháp lý quốc tế nhằm giảm phát thải khí nhà kính, trong đó các nước phát triển (Annex I) phải cắt giảm khí thải, còn các nước đang phát triển có thể tham gia các dự án CDM để nhận chứng chỉ giảm phát thải CERs.
• Cơ chế Phát triển Sạch (Clean Development Mechanism - CDM): Công cụ cho phép các nước phát triển đầu tư vào các dự án giảm phát thải tại các nước đang phát triển để nhận CERs, đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững tại nước chủ nhà.
• Các khái niệm chính: CERs (Certified Emission Reductions), GHG (Greenhouse Gas), hiệu quả năng lượng, tiết kiệm năng lượng, phát thải cơ sở, dự án đồng phát năng lượng, công nghệ BIVIS và OptiConcept M.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng dữ liệu thực tế thu thập tại Công ty Cổ phần Giấy Tân Mai, bao gồm số liệu tiêu thụ năng lượng điện, hơi, nước, thông số kỹ thuật thiết bị sản xuất, và các báo cáo giám sát môi trường năm 2010.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn Công ty Giấy Tân Mai làm đối tượng nghiên cứu điển hình do đây là một trong những nhà máy giấy lớn, có quy trình sản xuất tiêu thụ năng lượng cao và có tiềm năng áp dụng CDM.
• Phương pháp phân tích:
  • Phân tích hiện trạng tiêu thụ năng lượng và phát thải khí nhà kính.
  • Tính toán lượng khí CO2 giảm phát thải dựa trên các giải pháp tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi công nghệ.
  • Phân tích kinh tế các giải pháp đầu tư, bao gồm tính toán thời gian hoàn vốn, lợi ích kinh tế từ việc bán CERs.
  • Áp dụng quy trình xây dựng và đăng ký dự án CDM theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam và UNFCCC.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong năm 2010, xây dựng dự án và tính toán trong năm 2011, hoàn thiện luận văn và đề xuất trong năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm năng tiết kiệm năng lượng lớn trong ngành giấy Việt Nam: Qua khảo sát tại Công ty Giấy Tân Mai, tổng mức tiêu thụ điện năng năm 2010 đạt khoảng 3 triệu kWh, trong đó hệ thống chiếu sáng chiếm 25%, hệ thống điều hòa không khí 20%, và dây chuyền sản xuất giấy chiếm 40%. Việc thay thế bóng đèn T10 bằng T5 và lắp đặt biến tần cho các động cơ bơm giúp tiết kiệm điện năng khoảng 15-20%, tương đương giảm phát thải CO2 khoảng 1.200 tấn/năm.

2. Ứng dụng công nghệ BIVIS và OptiConcept M hiệu quả: Công nghệ BIVIS trong sản xuất bột giấy giúp giảm tiêu thụ nguyên liệu và năng lượng, tiết kiệm khoảng 10% năng lượng hơi và điện. Máy xeo giấy OptiConcept M cải thiện hiệu suất sản xuất, giảm tiêu hao điện năng 12% so với công nghệ truyền thống. Tổng lượng khí CO2 giảm được từ hai công nghệ này ước tính khoảng 2.500 tấn/năm.

3. Sử dụng lò hơi đốt Biomass thay thế lò hơi đốt than: Việc chuyển đổi này giúp giảm phát thải CO2 khoảng 30% so với lò hơi truyền thống, đồng thời tận dụng nguồn nguyên liệu sinh khối sẵn có tại địa phương, góp phần phát triển bền vững vùng nguyên liệu.

4. Khả năng đạt chứng chỉ CERs và lợi ích kinh tế: Tổng lượng CERs dự kiến thu được từ các giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải tại Công ty Giấy Tân Mai là khoảng 4.500 tấn CO2/năm. Phân tích kinh tế cho thấy thời gian hoàn vốn trung bình của các dự án dao động từ 2 đến 4 năm, với lợi nhuận từ việc bán CERs góp phần cải thiện hiệu quả tài chính của nhà máy.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên cho thấy việc xây dựng dự án CDM trong ngành giấy và bột giấy tại Việt Nam là hoàn toàn khả thi và có ý nghĩa thực tiễn lớn. Việc áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ hiện đại không chỉ giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí vận hành. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mức tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải tại Công ty Giấy Tân Mai tương đương hoặc cao hơn mức trung bình ngành giấy ở các nước đang phát triển.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tiêu thụ điện năng theo tháng, biểu đồ suất tiêu hao điện năng trên mỗi tấn giấy, và bảng phân tích kinh tế chi tiết từng giải pháp. Những biểu đồ này minh họa rõ ràng xu hướng giảm tiêu thụ năng lượng và phát thải sau khi áp dụng các giải pháp CDM.

Ngoài ra, việc sử dụng lò hơi Biomass và công nghệ BIVIS còn góp phần phát triển vùng nguyên liệu bền vững, tạo ra chuỗi giá trị xanh cho ngành giấy Việt Nam. Tuy nhiên, để triển khai rộng rãi, cần có sự hỗ trợ về chính sách, tài chính và nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thúc đẩy áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong ngành giấy: Khuyến khích các doanh nghiệp thay thế thiết bị chiếu sáng, lắp đặt biến tần cho động cơ và cải tiến công nghệ sản xuất nhằm giảm tiêu thụ điện năng ít nhất 15% trong vòng 3 năm tới. Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên Môi trường cần phối hợp xây dựng chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính.

2. Hỗ trợ đầu tư công nghệ hiện đại như BIVIS và OptiConcept M: Nhà nước nên ưu đãi thuế và hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho các dự án đầu tư công nghệ xanh, nhằm giảm thời gian hoàn vốn xuống dưới 4 năm. Các doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu và áp dụng công nghệ phù hợp với quy mô sản xuất.

3. Phát triển vùng nguyên liệu bền vững và ứng dụng AR-CDM: Khuyến khích trồng rừng nguyên liệu theo tiêu chí AR-CDM để vừa hấp thụ CO2 vừa cung cấp nguyên liệu ổn định cho ngành giấy. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần phối hợp với các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu trong 5 năm tới.

4. Tăng cường năng lực quản lý và thực hiện dự án CDM: Cần đào tạo chuyên sâu cho cán bộ kỹ thuật và quản lý doanh nghiệp về quy trình xây dựng, đăng ký và giám sát dự án CDM. Bộ Tài nguyên và Môi trường nên tổ chức các khóa tập huấn định kỳ và xây dựng hệ thống hỗ trợ trực tuyến.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các doanh nghiệp ngành giấy và bột giấy: Nhận biết cơ hội tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tận dụng cơ chế CDM để nâng cao hiệu quả sản xuất và lợi nhuận.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và năng lượng: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển bền vững ngành công nghiệp, đặc biệt trong việc triển khai CDM.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kỹ thuật môi trường, năng lượng: Nắm bắt kiến thức về CDM, quy trình xây dựng dự án và các giải pháp công nghệ tiết kiệm năng lượng trong ngành giấy.

4. Nhà đầu tư và tổ chức tài chính: Đánh giá tiềm năng đầu tư vào các dự án CDM trong ngành giấy, hiểu rõ về lợi ích kinh tế và môi trường từ các dự án này.

Câu hỏi thường gặp

1. CDM là gì và tại sao ngành giấy cần áp dụng?
   CDM là cơ chế phát triển sạch giúp các nước đang phát triển nhận đầu tư để giảm phát thải khí nhà kính và nhận chứng chỉ CERs. Ngành giấy tiêu thụ nhiều năng lượng và phát thải lớn, nên áp dụng CDM giúp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tăng lợi ích kinh tế.

2. Làm thế nào để tính toán lượng khí CO2 giảm phát thải trong dự án CDM?
   Lượng CO2 giảm được tính dựa trên sự khác biệt giữa phát thải thực tế và phát thải cơ sở (không áp dụng dự án), sử dụng các hệ số phát thải chuẩn và số liệu tiêu thụ năng lượng thực tế. Ví dụ, lắp biến tần giúp giảm 15% điện năng tiêu thụ tương đương giảm hàng trăm tấn CO2 mỗi năm.

3. Quy trình đăng ký dự án CDM tại Việt Nam gồm những bước nào?
   Quy trình gồm 7 giai đoạn: thiết kế dự án, phê duyệt quốc gia, phê chuẩn (validation), đăng ký, giám sát, xác minh và chứng nhận, cuối cùng là ban hành CERs. Mỗi bước có thời gian và yêu cầu cụ thể do Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định.

4. Các công nghệ BIVIS và OptiConcept M có ưu điểm gì?
   BIVIS giúp giảm tiêu thụ nguyên liệu và năng lượng trong sản xuất bột giấy, còn OptiConcept M nâng cao hiệu suất dây chuyền xeo giấy, giảm tiêu hao điện năng và tăng chất lượng sản phẩm. Cả hai công nghệ đều góp phần giảm phát thải và tiết kiệm chi phí.

5. Làm sao doanh nghiệp có thể tận dụng lợi ích từ việc bán CERs?
   Doanh nghiệp cần xây dựng dự án CDM đạt chuẩn, đăng ký và được cấp chứng chỉ CERs. CERs có thể bán trên thị trường carbon quốc tế, tạo nguồn thu bổ sung. Ví dụ, Công ty Giấy Tân Mai dự kiến thu về lợi nhuận từ việc bán khoảng 4.500 tấn CERs mỗi năm.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính khả thi của việc xây dựng dự án CDM trong ngành giấy và bột giấy Việt Nam, đặc biệt qua nghiên cứu thực tế tại Công ty Giấy Tân Mai.
• Các giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ hiện đại như BIVIS, OptiConcept M và lò hơi Biomass giúp giảm phát thải CO2 đáng kể, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất.
• Quy trình xây dựng và đăng ký dự án CDM tại Việt Nam được phân tích chi tiết, giúp doanh nghiệp hiểu rõ các bước thực hiện và yêu cầu pháp lý.
• Lợi ích kinh tế từ việc bán chứng chỉ CERs góp phần thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào các dự án xanh, hỗ trợ phát triển bền vững ngành giấy.
• Đề xuất các giải pháp và khuyến nghị cụ thể nhằm thúc đẩy áp dụng CDM rộng rãi trong ngành giấy, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và phát triển năng lượng bền vững tại Việt Nam.

Các doanh nghiệp ngành giấy nên bắt đầu khảo sát hiện trạng năng lượng, phối hợp với cơ quan chức năng để xây dựng dự án CDM phù hợp, đồng thời tìm kiếm nguồn vốn và hỗ trợ kỹ thuật để triển khai hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ sau cuộc đại cách mạng công nghiệp nhân loại đã thật sự bƣớc vào một nền sản xuất hiện đại. Và trải qua hơn hai thế kỷ phát triển thế giới đã tiến một bƣớc dài trên con đƣờng phát triển kinh tế với các nhà máy khổng lồ, những đất nƣớc công nghiệp giàu có, những thành phố xa hoa không bao giờ ngủ…Nhƣng rồi cùng với các thành tựu đó, con ngƣời cũng nhận ra rằng đang có những hệ lụy không nhỏ mà do chính mình gây ra. Sự phát triển quá nhanh, chú trọng về kinh tế đã dẫn tới những hậu quả to lớn về môi trƣờng khủng khiếp mà dễ thấy nhất là sự ấm dần lên của vỏ trái đất, kéo theo đó là hàng loạt thiên tai do sự biến đổi khí hậu gây nên, về mặt xã hội cũng gặp nhiều biến động với những cuộc xung đột diễn ra liên tiếp ở khắp nơi trên thế giới và những tệ nạn sinh ra từ những nền kinh tế lớn… Và thuật ngữ “phát triển bền vững” đƣợc sinh ra để chỉ sự nhận thức lại của con ngƣời về vấn đề phát triển nhƣ thế nào trong tƣơng lai. Nội dung giải thích cho thuật ngữ “phát triển bền vững” chính là: "Sự phát triển của nhân loại không thể chỉ chú trọng tới phát triển kinh tế mà còn phải tôn trọng những nhu cầu tất yếu của xã hội và sự tác động đến môi trường sinh thái học", tuy nhiên để thực hiện đƣợc theo đó là không hề đơn giản.

Phát triển bền vững là sự phát triển hài hòa cả ba mặt: Kinh tế - Xã hội – Môi trường, để đáp ứng đầy đủ nhu cầu đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của thế hệ hiện tại nhƣng không tổn hại, gây trở ngại đến khả năng cung cấp tài nguyên để phát triển kinh tế - xã hội mai sau. Phát triển bền vững đã là mục tiêu chính trong sự phát triển xix Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts. Võ Viết Cƣờng hiện nay ở mọi lĩnh vực đời sống, xã hội của con ngƣời và trong ngành năng lƣợng nó càng là mục tiêu quan trọng. Ngành công nghiệp năng lƣợng có thể xem là xƣơng sống, là mạch máu cho sự sống của cả nền kinh tế xã hội.

Sự phát triển năng lƣợng luôn luôn đƣợc chú trọng ở tất cả các quốc gia. Chính bởi lẽ đó mà sự phát triển bền vững năng lƣợng phải luôn đặt lên hàng đầu, cần sự quan tâm hợp tác của tất cả các ngành, các đơn vị liên quan đến nó. Để đạt đƣợc mục tiêu phát triển năng lƣợng bền vững có 4 con đƣờng sau đây, viết tắt là 4R(oads) : - Renewable hay Tái tạo: sử dụng các nguồn năng lƣợng có khả năng phục hồi nhanh, thân thiện môi trƣờng thay thế cho các nguồn năng lƣợng hóa thạch đang đƣợc sử dụng. - Reuse hay Tái sử dụng: sử dụng những phế phẩm sản xuất để tạo ra năng lƣợng, giúp làm sạch hơn môi trƣờng sống.

- Recycle hay Tái chế: sử dụng các vật liệu có thể thu hồi và tái sử dụng, giảm đi việc khai thác các nguồn tài nguyên không hoàn lại từ môi trƣờng. - Reduce hay Giảm thiểu: giảm mức sử dụng năng lƣợng hiện nay xuống nhƣng vẫn đảm bảo cho sản xuất; sử dụng năng lƣợng tiết kiệm nhƣng hiệu quả, giảm tổn thất không cần thiết xuống mức tối đa. Ở Việt Nam thì 3 con đƣờng đầu, bƣớc đầu áp dụng vẫn còn gặp khó khăn nhiều mặt, chỉ duy nhất con đƣờng Giảm thiểu, tiết kiệm mang tính khả thi cao để thực hiện mục tiêu phát triển năng lƣợng bền vững. Nó cũng rất phù hợp với các chính sách tiết kiệm hiện nay của chính phủ ta khi mà mức độ lãng phí năng lƣợng trong nền công nghiệp nƣớc ta là rất lớn.

Và ngành Giấy và Bột giấy là ngành sử dụng nhiều năng lƣợng và phát thải lớn. Cho nên thực thi tiết kiệm năng lƣợng và giảm phát thải cho ngành Giấy và Bột giấy là điều vô cùng cấp thiết phải đƣợc đề ra với những hƣớng đi cụ thể. Trong quá trình thực hiện các chính sách phát triển bền vững thì không riêng gì ngành Giấy và Bột giấy mà các ngành khác đều cần sự hỗ trợ về vốn đầu tƣ ban đầu, và xx Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts. Võ Viết Cƣờng do đó mà Cơ chế phát triển sạch (CDM) thuộc Nghị định thƣ Kyoto (KP) đƣợc đề ra nhằm cung cấp sự hỗ trợ cho các dự án, mang lại sự phát triển bền vững quốc gia.

Đây là lý do mà ngƣời thực hiện chọn đề tài: “Xây dựng dự án CDM cho ngành Giấy và Bột giấy Việt Nam”. Với mong muốn tìm hiểu rõ hơn về Cơ chế phát triển sạch, cách thức thực hiện nó nhƣ thế nào, mang lại lợi ích gì cho sự phát triển bền vững năng lƣợng ở Việt Nam, đối tƣợng nghiên cứu và áp dụng là ngành Giấy Việt Nam. Mục tiêu của luận văn Ngƣời thực hiện nghiên cứu đề tài này với mong muốn giúp cho ngƣời đọc biết đƣợc tầm quan trọng của việc phát triển bền vững năng lƣợng, tìm hiểu rõ hơn về CDM và các cơ hội để đạt đƣợc chứng chỉ CERs trong lĩnh vực công nghiệp; Đồng thời đƣa ra một thí dụ áp dụng CDM điển hình cho ngành công nghiệp Giấy với những giải pháp cụ thể, có tính khả thi để nâng cao khả năng đạt đƣợc mục tiêu là tiết kiệm năng lƣợng đóng góp vào sự phát triển bền vững năng lƣợng ở Việt Nam. Nội dung của luận văn  Tìm hiểu về vấn đề phát triển năng lƣợng bền vững.

 Tìm hiểu về Cơ chế phát triển sạch (CDM) và thị trƣờng Carbon, những lợi ích khi tham gia.  Những cơ hội để đạt đƣợc chứng chỉ CERs tại Việt Nam.  Quy trình tổng quát và quy trình chi tiết cho các cơ hội đặc trƣng có thể đạt đƣợc chứng nhận CERs trong Ngành Công nghiệp Sản xuất Giấy tại Việt Nam.  Thực hiện tính toán dự án CDM tại nhà máy Giấy Tân Mai.

Giải quyết mục tiêu của luận văn Để đáp ứng đƣợc mục tiêu đã đề ra, ngƣời thực hiện tiến hành nghiên cứu và giải quyết các vấn đề nhƣ sau: xxi Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts. Võ Viết Cƣờng  Thu thập số liệu, tài liệu liên quan đến CDM. Nguồn tƣ liệu chính lấy từ UNFCCC, Point Carbon, Work Bank  Tìm kiếm các giáo trình, sách, báo, các bài giảng về phát triển bền vững nói chung và phát triển bền vũng năng lƣợng nói riêng.  Tìm hiểu các chính sách ở nƣớc ta trong việc đăng ký chứng nhận CDM từ BTN&MT - Việt Nam.

 Quy trình thực hiện một dự án CDM, học tập từ qui trình của các nƣớc trên thế giới.  Thu thập số liệu, quy trình công nghệ và các công nghệ mới, các tài liệu liên quan đến thực trạng Sản xuất Giấy trên thế giới và Việt Nam.  Những phƣơng pháp tính toán lƣợng giảm khí thải nhà kính (GHG) cho một số trƣờng hợp cụ thể.  Khảo sát, đo đạc, thu thập số liệu thực tế tại nhà máy Giấy Tân Mai.

 Thực hiện tính toán, phân tích các giải pháp có thể thực hiện tại nhà máy Giấy Tân Mai. Bố cục của luận văn Do thời gian và điều kiện nghiên cứu hạn chế nên đồ án tập trung nghiên cứu vào các nội dung sau:  Chƣơng 0: Giới thiệu chung.  Chƣơng 1: Tổng quan về Phát triển năng lƣợng bền vững; Nghị định thƣ Kyoto và Cơ chế phát triển sạch(CDM).  Chƣơng 2: Quy trình chung của các dự án CDM tại Việt Nam.

 Chƣơng 3: CDM cho Ngành Công nghiệp Giấy và Bột giấy tại Việt Nam.  Chƣơng 4: Tính toán, thiết kế dự án CDM cho nhà máy Giấy Tân Mai.  Chƣơng 6: Quy trình đăng ký lấy chứng chỉ CERs cho ngành Giấy Việt Nam.  Chƣơng 5: Kết luận và Hƣớng phát triển của đề tài.

xxii Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts. Điểm mới của luận văn Khái niệm CDM không phải là một khái niệm mới ở nƣớc ta, tuy nhiên việc áp dụng CDM vào các Ngành, các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh thì chƣa đƣợc phổ biến và số lƣợng các nghiên cứu còn rất hạn chế. Do đó, ngƣời nghiên cứu chọn đề tài này để đi sâu vào phân tích, ứng dụng CDM, và kinh doanh khí thải trong lĩnh vực tiêu thụ và tiết kiệm điện năng tiến tới mục tiêu phát triển nền năng lƣợng bền vững, luận văn cũng chọn một đối tƣợng nghiên cứu điển hình là ngành Giấy và Bột giấy, vốn là Ngành tiêu thụ và tổn thất nhiều điện năng nhất ở nƣớc ta hiện nay. Giá trị thực tiễn của luận văn Đề tài mang lại giá trị thực tiễn cho ngành Giấy và Bột giấy trong vấn đề xây dựng các dự án tiết kiệm năng lƣợng theo phƣơng thức CDM nhƣ thế nào, những đóng góp về lợi ích của nó đối với ngành; đề tài cũng chỉ ra các cơ hội đạt đƣợc CERs và lợi ích của CDM trong tiến trình hiện đại hóa ngành Giấy và Bột giấy Việt Nam.

xxiii Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts. Võ Viết Cường Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG, NGHỊ ĐỊNH THƢ KYOTO VÀ CƠ CHẾ PHÁT TRIỂN SẠCH (CDM) Biến đổi khí hậu đang đe dọa trực tiếp đến sự sống trên toàn thế giới, nó ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực trong xã hội. Để mang lại sự cân bằng cho thế giới, khái niệm Phát triển bền vững đã ra đời; Nghị định thư Kyoto (KP) và Cơ chế phát triển sạch (CDM) cũng được sinh ra nằm phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững đó. Tuy nhiên, ở nước ta, do không có sự quan tâm đúng mức về lĩnh vực này nên sự hiểu biết về chúng của chúng ta trở nên mơ hồ và khó ứng dụng.

Chương này sẽ trình bày về thế nào là phát triển bền vững, về khái niệm, nội dung, mục đích và các cơ chế thực hiện của hai khái niệm KP và CDM nhằm mục đích mang lại những hiểu biết đẩy đủ hơn về chúng để có cơ sở mở rộng xem xét, nghiên cứu ứng dụng của chúng tại Việt Nam. Những vấn đề về môi trƣờng toàn cầu 1. Biến đổi khí hậu Trong vài thập kỷ qua, nhân loại đã và đang trải qua các biến động bất thường của khí hậu toàn cầu. Trên bề mặt Trái đất, khí quyển và thủy quyển không ngừng nóng lên làm xáo động môi trường sinh thái, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy với đời Page 1 Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Ts.

Võ Viết Cường sống loài người. Trong thế kỷ XX, mực nước biển đã dâng cao khoảng từ 10 – 20cm (0,1 – 0,2m). Riêng trong giai đoạn 1961 – 2003, mực nước biển đã tăng 1,8mm/năm.