Dạy Học Bố Cục Chất Liệu Sơn Dầu Ở Trường Cao Đẳng Sư Phạm Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp dạy học bố cục chất liệu sơn dầu tại trường cao đẳng sư phạm Nghệ An, nâng cao chất lượng giảng dạy.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Nghĩa Phương
• Trường học: Trường Cao Đẳng Sư Phạm Nghệ An
• Chuyên ngành: Mỹ thuật
• Đề tài: Dạy Học Bố Cục Chất Liệu Sơn Dầu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dạy Học Bố Cục Chất Liệu Sơn Dầu Nghệ An

Dạy học bố cục chất liệu sơn dầu là quá trình phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Nó bao gồm việc truyền đạt kiến thức về nguyên tắc bố cục trong hội họa, kỹ thuật sử dụng chất liệu sơn dầu, và phát triển khả năng sáng tác bố cục sơn dầu cho sinh viên. Quá trình này không chỉ trang bị cho sinh viên kỹ năng vẽ tranh mà còn giúp họ phát triển tư duy thẩm mỹ và khả năng biểu đạt nghệ thuật. Theo tài liệu gốc, việc giảng dạy sơn dầu tại Việt Nam bắt đầu từ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1925, đánh dấu sự du nhập và phát triển của chất liệu này trong nền hội họa Việt Nam. Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo giáo viên mỹ thuật, góp phần lan tỏa tình yêu và kiến thức về sơn dầu đến các thế hệ học sinh.

1.1. Khái niệm cơ bản về bố cục trong hội họa sơn dầu

Bố cục trong hội họa là sự sắp xếp các yếu tố thị giác như hình, khối, đường nét, màu sắc, ánh sáng để tạo nên một tổng thể hài hòa và có ý nghĩa. Trong sơn dầu, bố cục càng trở nên quan trọng vì chất liệu này cho phép người họa sĩ tạo ra nhiều lớp, nhiều hiệu ứng khác nhau, từ đó làm phong phú thêm khả năng biểu đạt. Bố cục tốt giúp người xem dễ dàng tiếp nhận thông điệp mà họa sĩ muốn truyền tải, đồng thời tạo nên sự cân bằng và nhịp điệu cho tác phẩm. Việc nắm vững nguyên lý thị giác là yếu tố then chốt để tạo nên một bố cục thành công.

1.2. Vai trò của chất liệu sơn dầu trong sáng tác bố cục

Chất liệu sơn dầu có những đặc tính riêng biệt, ảnh hưởng lớn đến quá trình sáng tác bố cục. Độ dẻo, độ che phủ, khả năng tạo lớp và hiệu ứng bề mặt là những yếu tố giúp họa sĩ tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và sự phong phú về màu sắc. Việc hiểu rõ tính chất của sơn dầu giúp người họa sĩ kiểm soát được quá trình sáng tác và tạo ra những tác phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân. Kỹ thuật sơn dầu cho phép người họa sĩ tạo ra nhiều hiệu ứng khác nhau, từ những mảng màu mịn màng đến những nét vẽ thô ráp, mạnh mẽ.

II. Thực Trạng Dạy Bố Cục Chất Liệu Sơn Dầu Tại CĐSP Nghệ An

Thực tế dạy học bố cục chất liệu sơn dầu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An đối diện với nhiều thách thức. Mặc dù sơn dầu là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo, việc truyền đạt kiến thức và kỹ năng cho sinh viên vẫn còn nhiều hạn chế. Cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, và phương pháp giảng dạy cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành mỹ thuật. Theo luận văn gốc, việc tìm hiểu kiến thức về kỹ thuật sơn dầu và kinh nghiệm vẽ tranh của các họa sĩ là nền tảng quan trọng cho giảng viên mỹ thuật. Việc đánh giá hiệu quả dạy học bố cục cũng cần được chú trọng để đảm bảo chất lượng đào tạo.

2.1. Đánh giá chương trình đào tạo mỹ thuật hiện tại

Chương trình đào tạo mỹ thuật tại Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An cần được đánh giá một cách toàn diện để xác định những điểm mạnh và điểm yếu. Nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, và hệ thống đánh giá cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả. Việc cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, cũng như tăng cường tính thực hành, là những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, giữa kiến thức cơ bản và kỹ năng chuyên sâu.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận chất liệu sơn dầu của sinh viên

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận chất liệu sơn dầu do thiếu kiến thức cơ bản, kỹ năng thực hành, và điều kiện vật chất. Việc pha màu, sử dụng cọ, và xử lý bề mặt là những kỹ năng cần thiết mà sinh viên cần được trang bị. Ngoài ra, chi phí mua sơn dầu và các vật liệu liên quan cũng là một rào cản đối với nhiều sinh viên. Cần có những giải pháp để hỗ trợ sinh viên vượt qua những khó khăn này, như tổ chức các buổi hướng dẫn thực hành, cung cấp vật liệu miễn phí hoặc giá rẻ, và tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các hoạt động ngoại khóa liên quan đến sơn dầu.

2.3. Đội ngũ giảng viên và phương pháp giảng dạy bố cục sơn dầu

Đội ngũ giảng viên đóng vai trò then chốt trong việc dạy học bố cục chất liệu sơn dầu. Giảng viên cần có kiến thức chuyên môn sâu rộng, kỹ năng sư phạm tốt, và tâm huyết với nghề. Phương pháp giảng dạy cần được đổi mới để tăng tính tương tác và khuyến khích sự sáng tạo của sinh viên. Việc sử dụng các phương tiện trực quan, tổ chức các hoạt động nhóm, và tạo điều kiện cho sinh viên thực hành là những cách hiệu quả để nâng cao chất lượng giảng dạy. Cần có sự trao đổi kinh nghiệm giữa các giảng viên để học hỏi và phát triển.

III. Giải Pháp Nâng Cao Dạy Bố Cục Sơn Dầu Tại CĐSP Nghệ An

Để nâng cao chất lượng dạy học bố cục chất liệu sơn dầu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện chương trình đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, tăng cường cơ sở vật chất, và đổi mới phương pháp giảng dạy. Theo luận văn, việc đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy bố cục là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nghiên cứu. Việc tổ chức thực nghiệm sư phạm cũng là một cách để đánh giá hiệu quả của các giải pháp.

3.1. Đổi mới nội dung chương trình vẽ tranh sơn dầu

Nội dung chương trình vẽ tranh sơn dầu cần được đổi mới để đáp ứng yêu cầu thực tế của ngành mỹ thuật. Cần bổ sung những kiến thức và kỹ năng mới, cũng như tăng cường tính thực hành. Chương trình cần tập trung vào việc phát triển khả năng sáng tác bố cục sơn dầu cho sinh viên, cũng như giúp họ hiểu rõ về nguyên tắc bố cục trong hội họa. Việc đưa vào các bài tập thực tế, các dự án sáng tạo, và các hoạt động ngoại khóa là những cách hiệu quả để nâng cao chất lượng chương trình.

3.2. Nâng cao chất lượng giảng dạy bố cục chất liệu sơn dầu

Chất lượng giảng dạy bố cục chất liệu sơn dầu cần được nâng cao thông qua việc bồi dưỡng chuyên môn cho giảng viên, đổi mới phương pháp giảng dạy, và tăng cường sự tương tác giữa giảng viên và sinh viên. Giảng viên cần được cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, cũng như được tạo điều kiện để tham gia các khóa đào tạo, hội thảo, và triển lãm. Phương pháp giảng dạy cần được đổi mới để tăng tính trực quan, sinh động, và khuyến khích sự sáng tạo của sinh viên. Việc sử dụng các phương tiện trực quan, tổ chức các hoạt động nhóm, và tạo điều kiện cho sinh viên thực hành là những cách hiệu quả để nâng cao chất lượng giảng dạy.

3.3. Đầu tư cơ sở vật chất cho môn học sơn dầu

Cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong việc dạy học bố cục chất liệu sơn dầu. Cần đầu tư trang thiết bị hiện đại, phòng học rộng rãi, và vật liệu đầy đủ để đáp ứng nhu cầu học tập và thực hành của sinh viên. Phòng học cần được trang bị đầy đủ ánh sáng, giá vẽ, bảng vẽ, và các dụng cụ cần thiết khác. Vật liệu cần được cung cấp đầy đủ và đảm bảo chất lượng. Việc tạo ra một môi trường học tập thoải mái và tiện nghi sẽ giúp sinh viên phát huy tối đa khả năng sáng tạo.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Bài Tập Bố Cục Sơn Dầu Tại CĐSP Nghệ An

Việc áp dụng các phương pháp dạy học bố cục vào thực tế thông qua các bài tập cụ thể là rất quan trọng. Các bài tập này cần được thiết kế sao cho phù hợp với trình độ của sinh viên và giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Các bài tập có thể bao gồm vẽ tĩnh vật, vẽ chân dung, và vẽ tranh theo chủ đề. Theo luận văn, việc thực nghiệm sư phạm là một cách để đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy. Việc kiểm tra và đánh giá kết quả thực nghiệm cũng cần được thực hiện một cách khách quan và khoa học.

4.1. Nhóm bài vẽ tĩnh vật Phân tích và thực hành bố cục

Nhóm bài vẽ tĩnh vật là một phần quan trọng trong chương trình dạy học bố cục chất liệu sơn dầu. Các bài tập này giúp sinh viên làm quen với các nguyên tắc bố cục trong hội họa, cũng như rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích. Sinh viên cần được hướng dẫn cách sắp xếp các vật thể, lựa chọn góc nhìn, và sử dụng ánh sáng để tạo ra một bố cục hài hòa và có ý nghĩa. Việc thực hành vẽ tĩnh vật thường xuyên sẽ giúp sinh viên nâng cao khả năng cảm thụ thẩm mỹ và kỹ năng vẽ tranh.

4.2. Nhóm bài vẽ chân dung Bố cục và biểu cảm trong sơn dầu

Nhóm bài vẽ chân dung là một thử thách lớn đối với sinh viên, vì nó đòi hỏi không chỉ kỹ năng vẽ mà còn khả năng biểu đạt cảm xúc và tính cách của nhân vật. Sinh viên cần được hướng dẫn cách lựa chọn góc nhìn, sắp xếp bố cục, và sử dụng màu sắc để tạo ra một bức chân dung sống động và có hồn. Việc nghiên cứu các tác phẩm chân dung nổi tiếng của các họa sĩ bậc thầy cũng là một cách hiệu quả để học hỏi và nâng cao trình độ.

4.3. Nhóm bài vẽ tranh theo chủ đề Sáng tạo bố cục sơn dầu

Nhóm bài vẽ tranh theo chủ đề là cơ hội để sinh viên thể hiện khả năng sáng tác bố cục sơn dầu và biểu đạt ý tưởng của mình. Sinh viên cần được khuyến khích lựa chọn những chủ đề gần gũi với cuộc sống và thể hiện chúng một cách sáng tạo và độc đáo. Việc nghiên cứu các tác phẩm tranh theo chủ đề của các họa sĩ nổi tiếng cũng là một cách hiệu quả để học hỏi và tìm kiếm nguồn cảm hứng.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Và Triển Vọng Dạy Bố Cục Sơn Dầu Nghệ An

Việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp dạy học bố cục chất liệu sơn dầu là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng đào tạo. Cần có một hệ thống đánh giá khách quan và khoa học, dựa trên các tiêu chí rõ ràng và cụ thể. Việc đánh giá cần được thực hiện thường xuyên và liên tục, từ đó đưa ra những điều chỉnh và cải tiến phù hợp. Triển vọng của việc dạy học bố cục sơn dầu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An là rất lớn, nếu có sự đầu tư và quan tâm đúng mức. Theo luận văn, việc hoàn thành đề tài có thể vận dụng và bổ sung nguồn tư liệu tham khảo vào việc giảng dạy mỹ thuật.

5.1. Phương pháp đánh giá kết quả học tập môn bố cục sơn dầu

Phương pháp đánh giá kết quả học tập môn bố cục sơn dầu cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng và cụ thể, bao gồm kiến thức lý thuyết, kỹ năng thực hành, và khả năng sáng tạo. Việc đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan và khoa học, sử dụng các phương pháp đa dạng như kiểm tra viết, thực hành vẽ, và đánh giá dự án. Cần có sự phản hồi kịp thời và chi tiết cho sinh viên để họ có thể cải thiện và phát triển.

5.2. Triển vọng phát triển môn sơn dầu tại trường CĐSP Nghệ An

Triển vọng phát triển môn sơn dầu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An là rất lớn, nếu có sự đầu tư và quan tâm đúng mức. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, cải thiện cơ sở vật chất, và đổi mới phương pháp giảng dạy sẽ giúp môn sơn dầu phát triển mạnh mẽ và đóng góp vào sự phát triển chung của ngành mỹ thuật. Cần có sự hợp tác giữa nhà trường, giảng viên, sinh viên, và các tổ chức liên quan để tạo ra một môi trường học tập và sáng tạo tốt nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, Luận văn gồm 02 chƣơng. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài Chƣơng 2. Một số biện pháp nâng cao dạy học bố cục chất liệu sơn dầu tại trƣờng cao đẳng sƣ phạm Nghệ An 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Một số khái niệm chung 1.

Khái niệm dạy học Dạy học bao gồm hai hoạt động: Hoạt động dạy và hoạt động học. Hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau, tồn tại cho nhau. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về dạy học, nhƣng tựu chung lại có thể hiểu một cách khái quát: Dạy là sự tổ chức và điều khiển tối ƣu quá trình sinh viên chiếm lĩnh tri thức, trong và bằng cách đó hình thành và phát triển nhân cách. Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học, dƣới sự điều khiển sƣ phạm của giáo viên.

Phương pháp dạy học Phƣơng pháp là cách thức hoặc phƣơng pháp, phƣơng thức,…để giải quyết một vấn đề. Có nghĩa là tìm cách tiến hành công việc từ ban đầu đến khi kết thúc - tìm những công đoạn cần thiết hay còn gọi là những bƣớc đi liên tục, có logic chặt chẽ nhằm đạt đƣợc hiệu quả cao cho công việc. Những phƣơng pháp đƣợc vận dụng và tiến hành trong hoạt động dạy học theo phƣơng thức nhà trƣờng đƣợc gọi là phƣơng pháp dạy học. Cho đến nay, có rất nhiều quan điểm khác nhau về PPDH, chƣa có sự thống nhất về định nghĩa khái niệm.

Phạm Viết Vƣợng cho rằng: “Phƣơng pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động phối hợp, tƣơng tác giữa giáo viên và học sinh, nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học, hình thành hệ thống kĩ năng, kĩ xảo, thực hành sáng tạo và thái độ chuẩn mực theo mục tiêu của quá trình dạy học”[7,Tr253] Theo Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “PPDH là con đƣờng chính yếu, cách thức làm việc phối hợp, thống nhất của thầy và trò, trong đó thầy truyền đạt nội dung trí dục để trên cơ sở đó, và thông qua đó, mà chỉ đạo sự 8 học tập của trò; còn trò lĩnh hội và tự chỉ đạo sự học tập cả bản thân, để cuối cùng đạt tới mục đích dạy học”[7,Tr. Mặc dù có những quan điểm khác nhau nhƣng các tác giả đều thừa nhận PPDH có những đặc trƣng sau: - PPDH phản ánh sự vận động của quá trình nhận thức của trò nhằm đạt đƣợc mục đích học tập. - PPDH phản ánh cách thức hoạt động, tƣơng tác, sự trao đổi thông tin, dạy học (truyền đạt và lĩnh hội) giữa thầy và trò. - PPDH phản ánh cách thức tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của thầy: kích thích và xây dựng động cơ; tổ chức hoạt động nhận thức và kiểm tra - đánh giá kết quả nhận thức của trò; phản ánh cách thức tổ chức, tự điều khiển, tự kiểm tra - đánh giá của trò.

Từ những nhận định trên, ta có thể khái quát về PPDH nhƣ sau: PPDH là cách thức hoạt động của GV và SV, trong đó GV là ngƣời chỉ đạo, tổ chức các hoạt động dạy và học; SV là ngƣời tổ chức, chủ động tham gia các hoạt động học tập nhằm đạt đƣợc các mục tiêu dạy - học. Bố cục Nói đến bố cục, tức là nói đến phạm vi lĩnh vực sáng tác nghệ thuật. Một tác phẩm hội họa đƣợc công bố trƣớc quần chúng là công bố một thành tựu tƣ duy, một quá trình lao động sáng tạo. Nó là tấm gƣơng phản ánh trung thành tƣ tƣởng tình cảm trí tuệ của tác giả.

Đem đến cho ngƣời thƣởng thức một cảm xúc, niềm rung cảm nhiều hay ít trƣớc tác phẩm ấy là tùy thuộc vào sự hấp dẫn sức truyền cảm bằng chính ngôn ngữ tạo hình mà nhà hội họa đã vận dụng để sáng tạo nên nó. Nhƣng sự biểu hiện cái đẹp nghệ thuật có liên quan trực tiếp với sức mạnh nhận thức mà nghệ sĩ đạt đƣợc. “Sức mạnh nhận thức đó là chuyên môn tay nghề, là quá trình nhào nặn lý giải sắp xếp cấu trúc nghệ thuật bằng chính ngôn ngữ và phƣơng tiện 9 để biểu đạt ngôn ngữ ấy theo một quan niệm riêng, sở thích riêng. Việc sắp xếp đó gọi là bố cục” [3, Tr.

Bố cục là gì? Trong khái niệm chung có thể hiểu: Bố cục là làm cho hài hòa hay bố cục là sự sắp xếp khéo léo để đạt đến sự hài hòa thuận mắt. Bố cục là sự cân bằng các bộ phận, các khối phân bổ trong bức tranh, những tuyến trong tranh phong cảnh, những hình ảnh sự vật trong tranh tĩnh vật, khuôn mặt cánh tay trong tranh chân dung, nhóm ngƣời trong tranh có chủ đề. Tất cả đều có mục đích tạo nên một chỉnh thể hài hòa. Tóm lại những quan niệm trên tuy cách nói khác nhau song chung quy vẫn thống nhất đối với công việc của bố cục trong một tác phẩm nghệ thuật là Lôgic và hài hòa hay một chỉnh thể hài hòa logic trong tác phẩm hội họa là toàn bộ phƣơng pháp cấu tạo thành tác phẩm, nó bao gồm phƣơng pháp bố cục, các quy tắc bố cục và sự vận dụng các quy tắc đó, từ hình, đƣờng nét, màu sắc sự thống nhất để đạt đến sự thuận mắt hợp lý… Sau khi xác định chủ đề tƣ tƣởng cho bức tranh tƣơng lai ngƣời họa sĩ phải vẽ hàng chục phác thảo để tìm ra các giải quyết cho một chỉnh thể hài hòa gồm có: Từ hòa sắc nhịp điệu, đƣờng nét chung, ánh sáng bóng tối, trọng tâm, mảng chính mảng phụ… Những yếu tố tạo hình này thể hiện cách diễn tả tối ƣu thông qua kết cấu, bộc lộ nội dung một cách hợp lý nhất mà ngƣời xem có thể cảm thụ trực tiếp bằng cảm tính.

Việc nghiên cứu bố cục là tìm hiểu tính hài hòa và tính logic mà trong khi thể hiện bố cục phải quan tâm và hiệu quả đó phải đƣợc bộc lộ trên mặt phẳng dƣới dạng mô hình nhƣ thế nào? Tìm hiểu hài hòa trong tranh là tìm hiểu vì sao quy luật hài hòa là quy luật tối thƣợng trong nghệ thuật, những điều kiện để đạt đến hài hòa. Điều kiện đó là gì? Vì sao chỉ thông qua đó mới thực hiện đƣợc sự hài hòa. Là do hài hòa có tính quy luật khách quan nên nó 10 cũng có những quy tắc mà ngƣời họa sĩ phải nhận thức thấu đáo để vận dụng. Trong lịch sử nghệ thuật các nhà hội họa điêu khắc, kiến trúc đã tìm ra những quy luật cho sự hài hòa, đƣợc họ vận dụng trong sáng tác nhƣ tỷ lệ cân đối (tỷ lệ vàng), quy tắc bố cục theo đƣờng chéo, theo hình tam giác, hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật… Mục đích cuối cùng của ngƣời sáng tác mĩ thuật là phải sản sinh đƣợc những tác phẩm nghệ thuật của mình, tức là phải biết là (sáng tác) tranh (bố cục tranh).

Tất cả những môn học chuyên ngành cơ bản nhƣ Hình họa, Điêu khắc, Trang trí, Giải phẫu, Luật xa gần, Nghệ thuật học… đều phục vụ và hỗ trợ cho mục đích cuối cùng ấy. Bài thi tốt nghiệp ra trƣờng của các sinh viên mĩ thuật là bài có tính chất tổng hợp: bố cục tranh hoặc bố cục tạo dáng để sáng tạo ra các sản phẩm mĩ thuật. Bố cục tranh là công việc vô cùng thú vị, là sự rèn luyện cơ bản của ngƣời học mĩ thuật và họa sĩ sáng tác tranh. Chất liệu sơn dầu Trong quá trình tiến hóa, con ngƣời không ngừng cải tạo thế giới tự nhiên phục vụ cho lợi ích của mình.

Từ khi tìm ra lửa và trải qua hàng vạn năm con ngƣời đã tiến hóa một bƣớc dài trên con đƣờng cải tạo thế giới tự nhiên. Trồng trọt, chế biến, sản xuất ra các sản phẩm tiêu dùng từ thô sơ với hai bàn tay khéo léo tinh xảo đến những mặt hàng cao cấp từ những nhà máy hiện đại. Con ngƣời đã tìm ra biết bao vật liệu mới, chất liệu mới đƣợc sản xuất ra bằng sự phát triển vƣợt bậc của khoa học kĩ thuật… Nhƣ vậy trong thế giới tự nhiên có các dạng vật chất do sự biến đổi của tự nhiên mà tạo thành các trạng thái vật chất khác nhau: khô, đanh, rắn chắc nhƣ kim cƣơng, sắt, thép, vàng, bạc, đồng, gỗ, đá… Nhƣng cũng có nhiều dạng vật chất mềm, nhẹ, xốp, dẻo, mịn màng, óng ả nhƣ mây, nƣớc, cây cối, hoa lá thảo mộc… Đó là các dạng vật chất mới, chất liệu mới do 11 con ngƣời sáng tạo ra. Một trong những chất liệu do con ngƣời tạo ra để làm phƣơng tiện cho việc biểu hiện nghệ thuật hội họa đó là chất liệu sơn dầu.

Sơn dầu là một loại họa phẩm đƣợc làm từ sắc tố (pigment), thƣờng dƣới dạng bột khô đƣợc nghiền kỹ với dầu lanh (cây gai) hay dầu cù túc. Tuy nhiên, việc pha màu sơn dầu đòi hỏi phải có kiến thức chuyên môn để tránh gây những phản ứng hóa học bởi sắc tố có thể là nguyên liệu khoáng, hữu cơ hoặc nguyên liệu hóa học. Sơn dầu không thấm nƣớc, có độ dẻo và độ che phủ mạnh (dễ dàng phủ kín lớp sơn khác ở dƣới, trừ các màu có tính đặc biệt). Cũng có lúc ngƣời ta dùng từ màu dầu thay cho từ sơn dầu với ý định chỉ chất liệu dùng trong tác phẩm.

Với những ƣu điểm vƣợt trội, sơn dầu đã trở thành chất liệu chính để tạo ra các tác phẩm nghệ thuật. Điển hình là những bức tranh kiểu Hà Lan mới ở Bắc Âu và sự phát triển của kỹ thuật vẽ tranh sơn dầu thời Phục Hƣng đã gần nhƣ thay thế hoàn toàn các loại chất liệu khác. Vasari họa sĩ kiến trúc sƣ và nhà lịch sử mĩ thuật Phục hƣng Italia cho rằng anh em họa sĩ Hubert Van Eyck (1370-1426) và Han Van Eyck (1390-1441) ngƣời Hà Lan đã phát hiện ra sơn dầu. Họa sĩ Van Eyck đã khám phá ra sơn dầu khi ông đem bức tranh vẽ bằng lòng trắng trứng có phết một lớp vecsni ra phơi nắng cho chóng khô, nhƣng không thành công vì bị nứt nẻ.

Vì thế Van Eyck phải nghĩ ra cách chế tạo những chất dầu có thể khô trong bóng râm. Thấy dầu hồ đào đáp ứng đƣợc yêu cầu này, Van Eck bèn trộn dầu với bột màu và thấy màu sáng rực rỡ, không cần quét một lớp vecsni lên bức tranh nhƣ trƣớc nữa.3] 12 Van Eyck đã dùng dầu làm chất liệu chính của tranh. Rõ ràng chính ông đã mở đƣờng cho nền hội họa bằng sơn dầu. Ngƣời đƣa sơn dầu từ Hà Lan của Van Eyck vào Italia khoảng những năm 1460-1470 là Adamessina.

Lập tức kỹ thuật này đƣợc các họa sĩ Italia hăng hái sử dụng và cải tiến.