Đánh giá thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á - Chi nhánh Huế

Khóa luận đánh giá thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Nam Á chi nhánh Huế

• Tác giả: Đoàn Dương Trà My
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Khang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Đánh giá thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á - Chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan tín dụng trung và dài hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế

Tín dụng trung và dài hạn đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế địa phương. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á chi nhánh Huế cung ứng nguồn vốn này cho các dự án kinh doanh dài hạn. Các khoản vay có thời hạn từ trên một năm đến hàng chục năm. Khách hàng sử dụng vốn để mua sắm máy móc thiết bị và mở rộng cơ sở hạ tầng sản xuất. Hoạt động này tạo lập dòng tiền ổn định cho cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp vay vốn. Tại thị trường Thừa Thiên Huế, nhu cầu tài trợ các dự án thương mại và dịch vụ gia tăng liên tục. Nam Á Bank chi nhánh Huế xây dựng các gói tín dụng thích ứng với đặc thù kinh tế khu vực. Quy trình thẩm định dự án đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban chuyên môn. Ngân hàng luôn nỗ lực cân bằng giữa tăng trưởng quy mô và kiểm soát an toàn hệ thống. Tỷ trọng dư nợ dài hạn phản ánh rõ nét định hướng chiến lược của ngân hàng trong từng thời kỳ. Nguồn vốn cho vay trung và dài hạn góp phần thúc đẩy các ngành kinh tế trọng điểm tại địa phương tăng trưởng bền vững.

1.1. Bản chất và vai trò của tín dụng trung và dài hạn

Tín dụng trung và dài hạn tài trợ cho các phương án đầu tư có thời gian hoàn vốn kéo dài. Khoản vay trung hạn kéo dài từ một đến năm năm. Khoản vay dài hạn có thời gian trên năm năm. Loại hình tín dụng này hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ hiện đại. Doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ nguồn tài chính dài hạn ổn định. Đối với Nam Á Bank chi nhánh Huế, hoạt động cho vay dài hạn đem lại nguồn thu lãi suất bền vững. Ngân hàng mở rộng mối quan hệ đồng hành cùng các khách hàng doanh nghiệp chiến lược. Danh mục cho vay trung dài hạn cũng giúp ngân hàng khẳng định uy tín thương hiệu trên địa bàn.

1.2. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng dài hạn

Đánh giá hoạt động tín dụng dựa trên hệ thống chỉ tiêu định lượng cụ thể. Quy mô dư nợ phản ánh tốc độ mở rộng thị phần của chi nhánh qua các năm. Tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn thể hiện mức độ tập trung nguồn vốn dài hạn. Bên cạnh quy mô, chỉ tiêu an toàn giữ vị trí quyết định chất lượng tín dụng. Tỷ lệ nợ quá hạn đo lường khả năng thu hồi vốn đúng kỳ hạn cam kết. Tỷ lệ nợ xấu cho thấy mức độ rủi ro tổn thất tài chính tiềm ẩn. Hiệu suất thu nợ thể hiện năng lực quản trị dòng tiền của ngân hàng. Việc phân tích đồng bộ các chỉ tiêu giúp lãnh đạo ngân hàng có cái nhìn toàn diện về chất lượng danh mục.

II. Thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế

Giai đoạn 2022-2024 ghi nhận nhiều biến động trong hoạt động cho vay tại Nam Á Bank chi nhánh Huế. Quy mô dư nợ trung và dài hạn có sự tăng trưởng nhưng chưa đạt kỳ vọng tối ưu. Nền kinh tế biến động làm giảm nhu cầu vay vốn dài hạn của các doanh nghiệp. Một số khoản vay phát sinh nợ quá hạn do khách hàng gặp khó khăn kinh doanh. Chi nhánh phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại lớn. Mặt bằng lãi suất cho vay tại chi nhánh đôi lúc chưa thực sự cạnh tranh. Điều này dẫn tới khó khăn trong việc thu hút các dự án đầu tư có tiềm năng sinh lời cao. Đội ngũ cán bộ tín dụng còn mỏng và thiếu kinh nghiệm xử lý hồ sơ phức tạp. Khâu thẩm định dự án chưa lường hết các rủi ro thị trường và biến động tài chính của khách hàng. Công tác giám sát sau cho vay chưa được thực hiện liên tục và đồng bộ. Hồ sơ chứng minh phương án kinh doanh của khách hàng còn thiếu minh bạch, gây cản trở cho quá trình thẩm định. Những hạn chế này trực tiếp làm gia tăng rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

2.1. Phân tích rủi ro nợ quá hạn và nợ xấu tại chi nhánh

Tỷ lệ nợ quá hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế có xu hướng tăng trong giai đoạn gần đây. Các khoản nợ xấu chủ yếu bắt nguồn từ những dự án bất động sản và du lịch chậm tiến độ. Dòng tiền trả nợ của khách hàng bị gián đoạn kéo theo nguy cơ mất vốn của ngân hàng. Quá trình xử lý tài sản bảo đảm gặp nhiều rào cản pháp lý và thời gian kéo dài. Sự gia tăng nợ xấu làm xói mòn lợi nhuận và uy tín kinh doanh của chi nhánh. Ngân hàng buộc phải trích lập dự phòng rủi ro lớn hơn mức bình thường. Tình trạng này đòi hỏi các biện pháp kiểm soát nợ nghiêm ngặt hơn.

2.2. Hạn chế từ nhân sự và năng lực thẩm định phương án vay

Năng lực thẩm định dự án của cán bộ tín dụng vẫn còn nhiều điểm nghẽn đáng lưu ý. Số lượng nhân sự tín dụng tại chi nhánh tương đối mỏng so với khối lượng công việc. Nhiều nhân viên trẻ chưa tích lũy đủ kinh nghiệm thực tế về phân tích tài chính chuyên sâu. Khả năng dự báo biến động thị trường và đánh giá năng lực trả nợ còn thiếu chuẩn xác. Thông tin về các gói sản phẩm tín dụng chưa được truyền tải toàn diện tới khách hàng mục tiêu. Sai sót trong khâu định giá tài sản bảo đảm vẫn còn xuất hiện cục bộ. Điều này gây khó khăn cho việc đưa ra quyết định cấp tín dụng an toàn.

III. Giải pháp tín dụng trung và dài hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế

Để nâng cao hiệu quả cho vay, Nam Á Bank chi nhánh Huế cần triển khai nhóm giải pháp tổng thể. Trước hết, ngân hàng cần hoàn thiện chính sách lãi suất linh hoạt và cạnh tranh hơn. Việc điều chỉnh biên độ lãi suất vay trung và dài hạn giúp thu hút thêm nhiều doanh nghiệp uy tín. Chi nhánh cũng cần đa dạng hóa các gói sản phẩm tín dụng theo từng ngành nghề kinh doanh. Thông tin về thủ tục và điều kiện vay cần được công khai minh bạch và dễ tiếp cận. Đồng thời, ngân hàng phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác tín dụng. Cán bộ thẩm định cần được đào tạo liên tục về kỹ năng phân tích báo cáo tài chính và thẩm định dòng tiền. Ngân hàng cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ nghiêm ngặt hơn. Quy trình kiểm tra định kỳ mục đích sử dụng vốn sau giải ngân phải được siết chặt. Bên cạnh đó, chi nhánh cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong khâu thu thập và xử lý dữ liệu khách hàng. Sự kết hợp đồng bộ giữa chính sách và con người sẽ củng cố nền tảng tín dụng an toàn.

3.1. Đổi mới quy trình thẩm định và quản trị rủi ro cấp vốn

Ngân hàng cần chuẩn hóa quy trình thẩm định hồ sơ vay vốn trung và dài hạn. Chuyên viên tín dụng phải xác minh tính pháp lý và tính khả thi của phương án kinh doanh. Việc định giá tài sản thế chấp cần tuân thủ nguyên tắc khách quan và độc lập. Ngân hàng nên áp dụng công cụ chấm điểm tín dụng tự động để sàng lọc khách hàng tiềm năng. Việc giám sát dòng tiền trả nợ định kỳ giúp phát hiện sớm dấu hiệu rủi ro vỡ nợ. Đơn vị cần phân loại các khoản vay có nguy cơ quá hạn để kịp thời cơ cấu thời hạn trả nợ. Cách làm này giảm thiểu đáng kể chi phí trích lập dự phòng rủi ro.

3.2. Nâng cao năng lực cán bộ và phát triển sản phẩm linh hoạt

Phát triển nguồn nhân lực là chìa khóa nâng cao chất lượng tín dụng bền vững. Nam Á Bank chi nhánh Huế cần tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ định kỳ cho cán bộ. Nhân viên cần rèn luyện kỹ năng phân tích tài chính doanh nghiệp và đạo đức nghề nghiệp. Chi nhánh nên xây dựng cơ chế khen thưởng gắn liền với chất lượng của danh mục cho vay. Đồng thời, ngân hàng cần thiết kế thêm các sản phẩm vay dài hạn phù hợp với từng nhóm khách hàng. Doanh nghiệp vừa và nhỏ cần các gói tín dụng có tài sản bảo đảm linh hoạt. Sự đổi mới này sẽ giúp chi nhánh tăng cường sức hút trên thị trường.

IV. Đánh giá tín dụng trung và dài hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế

Đánh giá tín dụng trung và dài hạn tại Nam Á Bank chi nhánh Huế cung cấp bức tranh toàn cảnh về hoạt động cấp vốn giai đoạn vừa qua. Hoạt động này vừa thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực vừa mang lại nguồn thu ổn định cho ngân hàng. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn đối mặt với áp lực nợ quá hạn và hạn chế về năng lực thẩm định dự án. Việc kiểm soát rủi ro đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý đến phương pháp vận hành thực tế. Chi nhánh cần kiên định mục tiêu tăng trưởng tín dụng đi đôi với kiểm soát chất lượng danh mục. Sự phối hợp giữa chính sách khách hàng, công tác nhân sự và quy trình thẩm định là yếu tố then chốt. Bài học thực tiễn từ chi nhánh khẳng định việc quản lý dòng tiền dự án phải đặt lên hàng đầu. Đơn vị cần liên tục cập nhật tình hình tài chính của người vay để phòng ngừa rủi ro từ sớm. Khi triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, ngân hàng sẽ nâng cao vị thế cạnh tranh tại Thừa Thiên Huế. Nguồn vốn trung và dài hạn sẽ tiếp tục phát huy vai trò động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong công tác cấp tín dụng dài hạn

Thực tiễn hoạt động tại chi nhánh mang lại nhiều bài học giá trị về quản trị rủi ro tín dụng. Ngân hàng không nên chạy theo mục tiêu tăng trưởng quy mô dư nợ bằng mọi giá. Việc thẩm định tính khả thi của phương án kinh doanh phải đặt lên hàng đầu. Thẩm định cẩn trọng giúp ngân hàng tránh được các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro cao. Giám sát thường xuyên việc sử dụng vốn vay là điều kiện bắt buộc để bảo toàn vốn. Đội ngũ nhân sự tín dụng cần duy trì tính kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp nghiêm ngặt. Sự minh bạch thông tin giữa ngân hàng và khách hàng là yếu tố quyết định thành công của khoản vay.

4.2. Định hướng ứng dụng và phát triển danh mục tín dụng

Trong tương lai, Nam Á Bank chi nhánh Huế cần ưu tiên rót vốn vào các lĩnh vực kinh tế xanh. Doanh nghiệp hoạt động trong ngành dịch vụ và thương mại địa phương cần được ưu tiên cấp tín dụng. Ngân hàng cần hoàn thiện hạ tầng số để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay vốn. Việc kiểm soát chất lượng tín dụng phải được thực hiện tự động hóa qua phần mềm ngân hàng. Chi nhánh nên thiết lập cơ chế phản ứng nhanh trước các biến động tiêu cực của thị trường tài chính. Tăng trưởng an toàn và hiệu quả sẽ giúp đơn vị duy trì vị thế vững chắc trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển kinh tế, nhu cầu vốn trung và dài hạn đóng vai trò then chốt đối với việc đầu tư cơ sở hạ tầng, đổi mới trang thiết bị công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp cũng như đáp ứng nhu cầu sở hữu tài sản giá trị lớn của khách hàng cá nhân. Đối với các ngân hàng thương mại, tín dụng trung và dài hạn vừa là kênh sinh lời chủ yếu thông qua biên độ lãi suất cao hơn tín dụng ngắn hạn, vừa là công cụ phân bổ rủi ro và xác lập mối quan hệ hợp tác lâu dài với khách hàng.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Nam Á - Chi nhánh Huế chính thức đi vào hoạt động từ ngày 06/05/2021 tại số 175 đường Bà Triệu, phường Xuân Phú, thành phố Huế. Là một chi nhánh mới thành lập trên địa bàn có sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều tổ chức tín dụng lâu năm, chi nhánh đối mặt với bài toán vừa phải mở rộng thị phần, vừa phải kiểm soát chất lượng tín dụng và phòng ngừa rủi ro nợ xấu trong hoạt động cấp tín dụng trung và dài hạn. Từ đòi hỏi thực tiễn đó, tác giả Đoàn Dương Trà My đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng với đề tài: "Đánh giá thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á - Chi nhánh Huế".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về ngân hàng thương mại và hoạt động tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng thương mại.
2. Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Nam Á - Chi nhánh Huế giai đoạn 2022 - 2024 thông qua hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại chi nhánh trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động liên quan đến tín dụng trung và dài hạn được triển khai tại Ngân hàng TMCP Nam Á - Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Nam Á - Chi nhánh Huế (Địa chỉ: Số 175 Bà Triệu, Phường Xuân Phú, Quận Thuận Hóa, Thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2022 đến năm 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và lý thuyết tài chính - ngân hàng:

• Căn cứ Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 12/2024/TT-NHNN quy định về bản chất của hoạt động cho vay là một hình thức cấp tín dụng có hoàn trả cả gốc và lãi theo thỏa thuận.
• Căn cứ Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 xác định vị trí pháp lý, chức năng và các nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng thương mại (huy động vốn, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán).
• Căn cứ Điều 10 Khoản 2 Thông tư số 21/VBHN-NHNN ngày 16/7/2024 về phân loại thời hạn tín dụng: cho vay trung hạn là các khoản vay có thời hạn trên 01 năm đến tối đa 05 năm; cho vay dài hạn là các khoản vay có thời hạn trên 05 năm.

Về mặt lý luận nghiệp vụ, khóa luận phân loại các hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn thành 4 nhóm chính:

• Tín dụng theo dự án: Cấp vốn trung và dài hạn dựa trên tính khả thi, hiệu quả của dự án đầu tư và dòng tiền tạo ra trong tương lai.
• Tín dụng hợp vốn: Hình thức nhiều tổ chức tín dụng cùng tài trợ cho một dự án có nhu cầu vốn vượt giới hạn cấp tín dụng của một tổ chức đơn lẻ.
• Tín dụng trả góp: Khoản vay được hoàn trả gốc và lãi theo định kỳ nhiều lần, thường áp dụng cho tài trợ tài sản cố định hoặc tiêu dùng giá trị lớn.
• Tín dụng tuần hoàn (Hạn mức tín dụng): Cấp hạn mức tín dụng duy trì trong một thời hạn nhất định, cho phép khách hàng rút vốn linh hoạt theo chu kỳ sản xuất kinh doanh.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được phân chia rõ thành hai nhóm:

• Chỉ tiêu định tính: Mức độ tuân thủ các nguyên tắc vay vốn (đảm bảo bằng tài sản, hoàn trả đúng hạn) và điều kiện lập hồ sơ, thẩm định khách hàng trước, trong và sau giải ngân.
• Chỉ tiêu định lượng: Tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ suất lợi nhuận tín dụng, cơ cấu thu nhập từ lãi, vòng quay vốn tín dụng và hệ số trích lập dự phòng rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ tài liệu nội bộ, báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo chuyên đề về hoạt động tín dụng giai đoạn 2022 - 2024 do các phòng ban chức năng của Chi nhánh Huế cung cấp.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp tổng hợp để làm rõ bản chất vấn đề, kết hợp phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối nhằm lượng hóa xu hướng biến động của từng chỉ tiêu qua các năm.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực trạng tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng thương mại

Chương này tổng kết có hệ thống các khái niệm căn bản về ngân hàng thương mại, ba chức năng trọng yếu (trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng) và các mảng nghiệp vụ cốt lõi. Tác giả phân tích sâu các đặc điểm đặc thù của tín dụng trung và dài hạn: thời gian hoàn vốn chậm, áp lực thẩm định tài chính phức tạp, độ rủi ro tiềm ẩn cao đi kèm với mức lãi suất và kỳ vọng lợi nhuận lớn hơn so với tín dụng ngắn hạn. Chương 1 cũng xác lập khung các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động tín dụng, phân định thành hai nhóm:

• Nhân tố chủ quan: Chính sách tín dụng, quy mô nguồn vốn, năng lực tài chính, hệ thống thông tin tín dụng, trình độ chuyên môn và đạo đức của đội ngũ cán bộ tín dụng, hiệu quả công tác tiếp thị và hệ thống kiểm soát nội bộ.
• Nhân tố khách quan: Môi trường kinh tế vĩ mô, chu kỳ kinh doanh của nền kinh tế, năng lực tài chính và đạo đức của bên vay vốn, cùng sự thay đổi của khung khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động ngân hàng.

Chương 2: Thực trạng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á - Chi nhánh Huế

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động của Chi nhánh Huế từ khi thành lập (05/2021) đến năm 2024:

• Cơ cấu tổ chức và nhân sự: Tính đến năm 2024, chi nhánh có 78 cán bộ nhân viên (tăng 69,565% so với 46 người năm 2023 và 39 người năm 2022). Về cơ cấu trình độ năm 2024, nhân sự có trình độ đại học chiếm 79,487% (62 người), cao đẳng chiếm 17,949% (14 người), sau đại học chiếm 2,564% (2 người). Về độ tuổi, lực lượng lao động từ 25 đến 35 tuổi chiếm đa số với 58,974% (46 người).
• Kết quả kinh doanh tổng thể: Tổng doanh thu năm 2022 đạt 26,480 tỷ đồng, năm 2023 đạt 32,120 tỷ đồng và năm 2024 đạt 30,800 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế có sự bứt phá mạnh trong năm 2023 đạt 10,010 tỷ đồng (tăng 426,842% so với 1,900 tỷ đồng năm 2022), sau đó giảm nhẹ 9,291% trong năm 2024 xuống mức 9,017 tỷ đồng.
• Sản phẩm và quy trình tín dụng: Chi nhánh triển khai danh mục sản phẩm đa dạng gồm Cho vay kinh doanh, Cho vay kinh doanh tự do, Cho vay Happy Home (tài trợ mua bất động sản với tỷ lệ tài trợ lên đến 100% nhu cầu vốn nếu đủ tài sản bảo đảm), Cho vay tiêu dùng có tài sản bảo đảm, Cho vay phát triển nông nghiệp nông thôn và gói An Gia Lập Nghiệp (vay mua căn hộ dự án liên kết). Quy trình cấp tín dụng trung và dài hạn vận hành chặt chẽ theo 6 bước: (1) Tiếp nhận hồ sơ; (2) Xác minh, thẩm định; (3) Công chứng thế chấp, đăng ký giao dịch bảo đảm; (4) Phê duyệt và giải ngân; (5) Giám sát, thu nợ gốc và lãi định kỳ; (6) Thanh toán, tất toán khoản vay.
• Diễn biến chỉ tiêu tín dụng trung và dài hạn:
  • Quy mô khách hàng: Tổng số khách hàng vay vốn tại chi nhánh tăng trưởng liên tục từ 412 khách hàng (năm 2022) lên 523 khách hàng (năm 2023) và đạt 730 khách hàng (năm 2024). Tuy nhiên, số lượng khách hàng vay trung và dài hạn lại ghi nhận xu hướng sụt giảm liên tiếp: từ 147 khách hàng (2022) xuống 128 khách hàng (2023, giảm 12,925%) và chỉ còn 115 khách hàng vào năm 2024 (giảm 10,156%).
  • Dư nợ tín dụng: Tổng dư nợ của chi nhánh giảm từ 214 tỷ đồng (2022) xuống 174 tỷ đồng (2023) và 165 tỷ đồng (2024). Dư nợ trung và dài hạn lần lượt đạt 63 tỷ đồng (2022), 54 tỷ đồng (2023) và 49 tỷ đồng (2024). Tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn trên tổng dư nợ duy trì ổn định quanh mức 29,439% - 31,034%.
  • Thu lãi và tỷ suất sinh lời: Thu lãi từ cho vay trung và dài hạn đạt 1,260 tỷ đồng năm 2022, giảm xuống 1,130 tỷ đồng năm 2023 và đạt 1,050 tỷ đồng năm 2024, chiếm tỷ trọng từ 21,524% đến 23,077% tổng thu lãi cho vay của chi nhánh.
  • Chỉ số kiểm soát rủi ro và chất lượng tín dụng: Đáng chú ý, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu đối với danh mục cho vay trung và dài hạn trong cả 3 năm 2022, 2023, 2024 đều bằng 0%. Vòng quay vốn tín dụng trung dài hạn có bước nhảy vọt từ 0,107 vòng (2022) lên 1,465 vòng (2023) nhờ doanh số thu nợ tăng mạnh lên 126 tỷ đồng, sau đó đạt 1,110 vòng vào năm 2024. Hệ số trích lập dự phòng rủi ro dao động quanh ngưỡng an toàn: 2,556% (2022), 2,426% (2023) và 2,531% (2024).
• Đánh giá hạn chế và nguyên nhân: Mặc dù bảo toàn chất lượng tài sản, hoạt động tín dụng trung và dài hạn của chi nhánh bộc lộ hạn chế là quy mô dư nợ và tệp khách hàng thu hẹp dần. Nguyên nhân đến từ việc thương hiệu Nam A Bank còn khá mới tại Thừa Thiên Huế; mạng lưới phòng giao dịch mỏng; vị trí chi nhánh ở xa các khu công nghiệp tập trung; nhân sự tín dụng trẻ, thiếu kinh nghiệm tiếp thị khách hàng doanh nghiệp lớn; mức lãi suất cho vay chưa thực sự cạnh tranh so với các ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn; và tiêu chuẩn thẩm định khắt khe đối với năng lực tài chính của bên vay.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á - Chi nhánh Huế

Dựa trên mục tiêu chiến lược của hệ thống Nam A Bank và kết quả phân tích thực trạng, chương 3 đề xuất 8 nhóm giải pháp đồng bộ và các kiến nghị cụ thể:

1. Mở rộng mạng lưới và kênh phân phối: Gia tăng độ phủ của chi nhánh và các điểm giao dịch vệ tinh tại các vùng kinh tế trọng điểm của địa phương.
2. Cá nhân hóa công tác chăm sóc khách hàng: Thiết kế chính sách hậu mãi và chính sách lãi suất linh hoạt theo từng nhóm đối tượng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
3. Nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng: Tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ năng thẩm định dự án đầu tư dài hạn, phân tích dòng tiền và đánh giá đạo đức khách hàng.
4. Đẩy mạnh hoạt động tiếp thị (marketing): Xây dựng các chiến dịch quảng bá hình ảnh thương hiệu và truyền thông rõ nét về các gói tín dụng trung dài hạn đến cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
5. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng: Nghiên cứu phát triển các gói tín dụng đặc thù cho các ngành nghề thế mạnh tại Thừa Thiên Huế như du lịch, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao.
6. Đơn giản hóa quy trình và thủ tục cho vay: Rút ngắn thời gian thẩm định, tinh gọn hồ sơ giấy tờ mà vẫn đảm bảo tính tuân thủ pháp lý và quản trị rủi ro.
7. Nâng cao uy tín và vị thế của chi nhánh: Tích cực tham gia các chương trình an sinh xã hội, kết nối với các hiệp hội doanh nghiệp địa phương.
8. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và công nghệ ngân hàng: Ứng dụng công nghệ số vào khâu tiếp nhận hồ sơ, tra cứu thông tin tín dụng và quản lý tài sản bảo đảm.

• Kiến nghị với Hội sở chính: Đề xuất Ngân hàng TMCP Nam Á phân bổ hạn mức tín dụng phù hợp, hỗ trợ cơ chế lãi suất ưu đãi cho chi nhánh mới thành lập và hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm tổng hợp

Khóa luận đã trích xuất và tổng hợp chi tiết chuỗi dữ liệu thực tế tại Ngân hàng TMCP Nam Á - Chi nhánh Huế giai đoạn 2022 - 2024:

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024	So sánh 2023/2022 (+/-)	So sánh 2024/2023 (+/-)
Tổng số khách hàng vay vốn	Khách hàng	412	523	730	+111 (+26,942%)	+207 (+39,579%)
- Khách hàng vay ngắn hạn	Khách hàng	265	395	615	+130 (+49,057%)	+220 (+55,696%)
- Khách hàng vay trung & dài hạn	Khách hàng	147	128	115	-19 (-12,925%)	-13 (-10,156%)
Tổng dư nợ tín dụng	Tỷ đồng	214	174	165	-40 (-18,692%)	-9 (-5,172%)
- Dư nợ ngắn hạn	Tỷ đồng	151	120	116	-31 (-20,530%)	-4 (-3,333%)
- Dư nợ trung và dài hạn	Tỷ đồng	63	54	49	-9 (-14,286%)	-5 (-9,259%)
Tỷ trọng dư nợ trung & dài hạn	%	29,439	31,034	29,697	+1,595	-1,337
Tổng thu lãi từ hoạt động cho vay	Tỷ đồng	5,460	5,250	4,680	-0,210 (-3,846%)	-0,570 (-10,857%)
- Thu lãi vay trung và dài hạn	Tỷ đồng	1,260	1,130	1,050	-0,130 (-10,317%)	-0,080 (-7,080%)
Tỷ lệ nợ quá hạn trung & dài hạn	%	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Tỷ lệ nợ xấu trung & dài hạn	%	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Vòng quay vốn trung & dài hạn	Vòng	0,107	1,465	1,110	+1,358 (+1.269%)	-0,355 (-24,232%)
Hệ số trích lập dự phòng rủi ro	%	2,556	2,426	2,531	-0,130	+0,105

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Khóa luận đã xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện hướng vào tháo gỡ điểm nghẽn sụt giảm dư nợ:

• Định vị lại phân khúc khách hàng mục tiêu, chuyển dịch từ phụ thuộc vào vay tiêu dùng bất động sản sang tài trợ các phương án sản xuất kinh doanh khả thi của doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh.
• Thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro chủ động thay vì kiểm soát thụ động, đào tạo kỹ năng tái định giá tài sản bảo đảm định kỳ để duy trì tỷ lệ an toàn vốn.
• Tối ưu hóa quy trình thủ tục vay thông qua áp dụng công nghệ chấm điểm và hồ sơ điện tử, giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi của khách hàng.

Đóng góp của đề tài

• Khóa luận cung cấp bức tranh dữ liệu thực tế và chuẩn xác về kết quả vận hành của một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân mới thành lập trong giai đoạn hậu Covid-19 (2022 - 2024) tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Tác giả đã chỉ ra nghịch lý thực tiễn: mặc dù tổng số lượng khách hàng vay vốn chung toàn chi nhánh tăng mạnh (+77,18% sau 2 năm), song danh mục tín dụng trung và dài hạn lại bị thu hẹp cả về số khách hàng (-21,77%) lẫn dư nợ tuyệt đối (-22,22%).
• Phân tích nguyên nhân đằng sau con số nợ xấu 0% một cách khách quan: không hoàn toàn đồng nghĩa với việc quản trị rủi ro hoàn hảo, mà phần lớn xuất phát từ đặc tính các khoản vay trung và dài hạn mới phát sinh chưa đến thời điểm đáo hạn dòng tiền, kết hợp với chính sách xử lý nợ nội bộ và hỗ trợ tái cơ cấu sớm từ hội sở.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận giới hạn dữ liệu trong phạm vi 3 năm (2022 - 2024) tại một chi nhánh mới hoạt động từ tháng 5/2021. Do thời gian vận hành chưa đủ dài, nhiều khoản vay trung và dài hạn (đặc biệt các khoản vay trên 5 năm) chưa trải qua trọn vẹn chu kỳ hoàn vốn để kiểm chứng đầy đủ xác suất rủi ro vỡ nợ. Bên cạnh đó, nghiên cứu thuần túy sử dụng số liệu thứ cấp nội bộ và phương pháp thống kê mô tả, chưa thực hiện khảo sát xã hội học định lượng về mức độ hài lòng hoặc rào cản tiếp cận vốn từ góc nhìn của khách hàng bên ngoài.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu quan sát sang các năm tiếp theo khi các khoản tín dụng trung và dài hạn bước vào kỳ hạn trả nợ gốc tập trung; ứng dụng các mô hình kinh tế lượng (hồi quy Binary Logistic hoặc Probit) để xác định định lượng các nhân tố tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng; đồng thời thực hiện nghiên cứu so sánh đối sánh (benchmarking) hiệu quả hoạt động với các chi nhánh ngân hàng TMCP khác trên cùng địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Khóa luận là tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp luận và kết cấu trình bày một đề tài phân tích thực trạng tín dụng tại ngân hàng thương mại. Phần hệ thống hóa chỉ tiêu định lượng (vòng quay vốn, hệ số trích lập dự phòng, cơ cấu dư nợ) và quy trình tín dụng 6 bước có giá trị áp dụng thực tế cao cho các nghiên cứu tương tự.
• Đối với cán bộ quản lý và nhân viên tín dụng: Tài liệu phản ánh những thách thức thực tế trong phát triển tín dụng trung dài hạn tại các chi nhánh mới thành lập trên thị trường địa phương. Các số liệu về vòng quay vốn, tỷ trọng thu lãi và các nhóm giải pháp đa dạng hóa sản phẩm (Happy Home, An Gia Lập Nghiệp) cung cấp góc nhìn tham khảo hữu ích cho công tác xây dựng kế hoạch kinh doanh và quản trị rủi ro danh mục tại các đơn vị kinh doanh ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu đối với tín dụng trung và dài hạn tại Nam A Bank Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2022 - 2024 đều ghi nhận bằng 0%?
Theo phân tích của tác giả, tỷ lệ nợ xấu bằng 0% trong 3 năm qua xuất phát từ các nguyên nhân: Chi nhánh mới thành lập vào giữa năm 2021 nên các khoản vay trung và dài hạn có thời gian hoạt động ngắn, chưa đến thời điểm đáo hạn hoặc chưa bước vào giai đoạn khó khăn về dòng tiền trả nợ; chi nhánh áp dụng quy trình thẩm định tín dụng ban đầu thận trọng, lựa chọn tệp khách hàng có uy tín; đồng thời có sự phối hợp, hỗ trợ xử lý kỹ thuật và trích lập từ Hội sở chính trước khi các khoản nợ chuyển nhóm trên báo cáo phân loại nợ.

2. Quy mô dư nợ và số lượng khách hàng vay trung và dài hạn tại chi nhánh có xu hướng biến động như thế nào qua 3 năm?
Dư nợ tín dụng trung và dài hạn có xu hướng giảm liên tục: từ 63 tỷ đồng năm 2022 xuống 54 tỷ đồng năm 2023 (giảm 14,286%) và tiếp tục giảm xuống 49 tỷ đồng năm 2024 (giảm 9,259%). Tương tự, số lượng khách hàng vay trung và dài hạn cũng giảm từ 147 khách hàng (2022) xuống 128 khách hàng (2023) và còn 115 khách hàng (2024), dù tổng số lượng khách hàng vay vốn chung của chi nhánh vẫn tăng đều đặn qua các năm.

3. Tỷ trọng đóng góp của hoạt động cho vay trung và dài hạn vào tổng thu lãi của chi nhánh đạt mức bao nhiêu?
Khoản thu lãi từ cho vay trung và dài hạn đạt 1,260 tỷ đồng vào năm 2022 (chiếm 23,077% tổng thu lãi cho vay), đạt 1,130 tỷ đồng vào năm 2023 (chiếm 21,524%) và đạt 1,050 tỷ đồng vào năm 2024 (chiếm 22,436%). Chỉ tiêu này cho thấy cho vay trung và dài hạn duy trì đóng góp ổn định gần 1/4 tổng nguồn thu lãi từ hoạt động cấp tín dụng của chi nhánh.

4. Chi nhánh hiện đang cung cấp những gói sản phẩm cho vay trung và dài hạn cụ thể nào?
Khóa luận liệt kê 6 sản phẩm tín dụng trung và dài hạn trọng tâm được triển khai tại chi nhánh gồm: Cho vay kinh doanh, Cho vay kinh doanh tự do, Cho vay Happy Home (tài trợ mua bất động sản với tỷ lệ cho vay lên tới 100% nhu cầu nếu đủ tài sản bảo đảm), Cho vay tiêu dùng có tài sản bảo đảm, Cho vay phát triển nông nghiệp nông thôn và Cho vay An Gia Lập Nghiệp (tài trợ mua căn hộ thuộc các dự án liên kết với Nam A Bank).

5. Vòng quay vốn tín dụng trung và dài hạn tại Chi nhánh Huế đã thay đổi như thế nào trong giai đoạn khảo sát?
Vòng quay vốn ghi nhận mức tăng đột biến từ 0,107 vòng năm 2022 lên 1,465 vòng năm 2023 (tăng 1.269,159%), nguyên nhân chính do doanh số thu nợ tăng mạnh từ 15 tỷ đồng lên 126 tỷ đồng trong khi dư nợ bình quân giảm từ 140 tỷ xuống 86 tỷ đồng. Sang năm 2024, chỉ số này giảm nhẹ về mức 1,110 vòng do doanh số thu nợ điều chỉnh giảm xuống 91 tỷ đồng.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Đoàn Dương Trà My đã phản ánh bức tranh thực nghiệm chi tiết về hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Nam Á - Chi nhánh Huế trong 3 năm đầu hoạt động (2022 - 2024). Công trình chỉ rõ kết quả nổi bật trong việc kiểm soát tuyệt đối nợ xấu ở mức 0% và cải thiện vòng quay vốn, đồng thời thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn sụt giảm dư nợ và thu hẹp tệp khách hàng dài hạn do áp lực cạnh tranh thị trường. Các nhóm giải pháp về tiếp thị, đa dạng hóa sản phẩm và đơn giản hóa thủ tục thẩm định được đề xuất có tính khả thi cao, đóng góp cơ sở thực tiễn giúp chi nhánh củng cố thị phần và nâng cao chất lượng tín dụng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ VÀ LÝ LUẬN THỰC TIỄN VỀ THỰC TRẠNG TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại: 1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại: Trong nền kinh tế hàng hóa, ngay từ những thời gian đầu còn sơ khai đã xuất hiện nhiều tổ chức mà hoạt động của nó mang dáng dấp của hoạt động ngân hàng. Cùng với sự phát triển và hoạt động ngày càng phong phú và hiện đại hơn. Các NH thương mại hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng, hoạt động đó góp phần thúc đẩy tiền tệ nền kinh tế - xã hội phát triển. Hoạt động của ngân hàng thương mại trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng và được coi là một loại định chế tài chính đặc biệt của nền kinh tế thị trường.

Người ta cho rằng ngân hàng thương mại ra đời trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa phát triển tới một trình độ nhất định, đồng thời qua quá trình tồn tại và phát triển tới một trình độ nhất định, đồng thời qua quá trình tồn tại và phát triển hàng nhiều thế kỷ, hệ thống ngân hàng thương mại ngày càng được hoàn thiện, ngân hàng thương mại trở thành một trong những định chế không thể thiếu của nền kinh tế thị trường, hoạt động của ngân hàng thương mại đã và đang đóng góp và sẽ góp phần to lớn trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Ngân hàng thương mại có một vị trí đặc biệt trong nền kinh tế- xã hội. Từ những lập luận trên có thể khẳng định rằng: Ngân hàng Thương mại (NHTM) là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các loại hình doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể xã hội và cá nhân, bằng việc huy động vốn dưới hình thức nhận tiền gửi hoạt kỳ, tiền gửi định kỳ, tiền phát hành kỳ phiếu, trái phiếu, đồng thời sử dụng vốn huy động được để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng cho các đối tượng nói trên. 5 Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng có số lượng lớn và rất phổ biến trong nền kinh tế.

Sự có mặt của ngân hàng thương mại trong hầu hết các mặt hoạt động kinh tế xã hội đã chứng minh rằng: ở đâu có hệ thống ngân hàng thương mại phát triển, thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc độ cao của nền kinh tế - xã hội. Tại Khoản 1 Điều 1 Thông tư 12/2024/TT-NHNN quy định rằng:”Cho vay là một hình thức cấp tín dụng thông qua tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định, trong một thời gian nhất địng, theonguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi theo thoả thuận cho tổ chức tín dụng”. Luật số 47/2010/QH12 Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam định nghĩa: “Ngân hàng là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ NH, bao gồm: Huy động vốn dưới mọi hình thức, cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, chiết khấu chứng từ có giá, bao thanh toán, cho thuê tài chính và cung cấp mọi dịch vụ ngân hàng khác.

Như vậy có thể nói rằng NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường.