Đánh giá sự thay đổi loạn thị sau phẫu thuật cắt mộng

Tài liệu nghiên cứu Đánh giá sự thay đổi của loạn thị trước và sau phẫu thuật mộng ghép kết mạc rìa tự thân tại bệnh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Bệnh Viện Mắt Trung Ương
• Chuyên ngành: Y Học
• Đề tài: Đánh Giá Sự Thay Đổi Loạn Thị Sau Phẫu Thuật Cắt Mộng
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: Tæng quan
• 1.1. Gi¶i phÉu gi¸c m¹c vµ ®Æc ®iÓm quang häc cña gi¸c m¹c

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá sự thay đổi loạn thị sau phẫu thuật cắt mộng

Phẫu thuật cắt mộng là một phương pháp phổ biến trong điều trị loạn thị do mộng thịt gây ra. Mộng thịt là tình trạng mô mềm phát triển trên bề mặt giác mạc, có thể dẫn đến sự thay đổi trong độ cong của giác mạc. Việc đánh giá sự thay đổi loạn thị sau phẫu thuật cắt mộng rất quan trọng để xác định hiệu quả của phương pháp điều trị này. Nghiên cứu cho thấy rằng, sau phẫu thuật, mức độ loạn thị có thể giảm đáng kể, từ đó cải thiện thị lực cho bệnh nhân.

1.1. Định nghĩa và nguyên nhân gây loạn thị giác mạc

Loạn thị giác mạc là tình trạng mà giác mạc có độ cong không đều, dẫn đến hình ảnh bị mờ. Nguyên nhân chính của loạn thị có thể bao gồm di truyền, chấn thương, hoặc các bệnh lý như mộng thịt. Mộng thịt gây ra sự biến dạng giác mạc, làm tăng độ loạn thị.

1.2. Tình trạng mắt sau phẫu thuật cắt mộng

Sau phẫu thuật cắt mộng, tình trạng mắt thường được cải thiện. Nghiên cứu cho thấy rằng, mức độ loạn thị có thể giảm từ 1,5D đến 4,21D. Điều này cho thấy phẫu thuật cắt mộng không chỉ loại bỏ mô bất thường mà còn giúp cải thiện hình dạng giác mạc.

II. Vấn đề và thách thức trong đánh giá loạn thị sau phẫu thuật

Mặc dù phẫu thuật cắt mộng mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc đánh giá sự thay đổi loạn thị vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự biến động của độ cong giác mạc sau phẫu thuật. Các yếu tố như tuổi tác, tình trạng sức khỏe và kỹ thuật phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến kết quả. Do đó, cần có các phương pháp đánh giá chính xác để theo dõi sự thay đổi này.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật

Các yếu tố như tuổi tác, tình trạng sức khỏe và kỹ thuật phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến kết quả. Nghiên cứu cho thấy rằng, bệnh nhân lớn tuổi có xu hướng có mức độ loạn thị cao hơn sau phẫu thuật.

2.2. Khó khăn trong việc đo lường độ loạn thị

Việc đo lường độ loạn thị sau phẫu thuật có thể gặp khó khăn do sự thay đổi liên tục của giác mạc. Các thiết bị đo lường cần phải chính xác và đáng tin cậy để đảm bảo kết quả chính xác.

III. Phương pháp phẫu thuật cắt mộng hiệu quả

Có nhiều phương pháp phẫu thuật cắt mộng khác nhau, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng. Phương pháp cắt mộng áp Mytomycin được cho là hiệu quả nhất trong việc giảm loạn thị sau phẫu thuật. Nghiên cứu cho thấy rằng, phương pháp này giúp giảm thiểu nguy cơ tái phát và cải thiện thị lực cho bệnh nhân.

3.1. Phương pháp cắt mộng áp Mytomycin

Phương pháp này sử dụng thuốc Mytomycin để ngăn chặn sự phát triển của mô mộng sau phẫu thuật. Nghiên cứu cho thấy rằng, phương pháp này có tỷ lệ thành công cao và ít biến chứng hơn so với các phương pháp khác.

3.2. Các phương pháp phẫu thuật khác

Ngoài phương pháp cắt mộng áp Mytomycin, còn có các phương pháp khác như cắt mộng truyền thống. Tuy nhiên, các phương pháp này thường có tỷ lệ tái phát cao hơn và không hiệu quả bằng.

IV. Kết quả nghiên cứu về sự thay đổi loạn thị sau phẫu thuật

Nghiên cứu cho thấy rằng, sau phẫu thuật cắt mộng, mức độ loạn thị giảm đáng kể. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mức độ loạn thị trung bình trước phẫu thuật là 4,21D và sau phẫu thuật giảm xuống còn 1,29D. Điều này cho thấy phẫu thuật cắt mộng có hiệu quả trong việc cải thiện thị lực cho bệnh nhân.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu của Ashaye A.O 1990

Nghiên cứu của Ashaye A.O cho thấy rằng, sau phẫu thuật cắt mộng, mức độ loạn thị giảm từ 1,5D xuống còn 0,5D. Điều này chứng tỏ hiệu quả của phương pháp phẫu thuật này.

4.2. Kết quả từ nghiên cứu tại Bệnh viện Mắt Trung ương

Nghiên cứu tại Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy rằng, tỷ lệ bệnh nhân có mức độ loạn thị giảm sau phẫu thuật lên đến 80%. Điều này cho thấy phẫu thuật cắt mộng là một phương pháp hiệu quả trong điều trị loạn thị.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về loạn thị

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, phẫu thuật cắt mộng có hiệu quả trong việc giảm loạn thị. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để cải thiện các phương pháp phẫu thuật và đánh giá kết quả. Tương lai của nghiên cứu về loạn thị sẽ tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

5.1. Tương lai của phương pháp phẫu thuật

Các nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các kỹ thuật phẫu thuật mới nhằm giảm thiểu biến chứng và cải thiện kết quả điều trị.

5.2. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến loạn thị

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi loạn thị sau phẫu thuật, từ đó có thể đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò Lo¹n thÞ gi¸c m¹c do méng thÞt lµ mét qu¸ tr×nh biÕn d¹ng tõ tõ cña bÒ mÆt gi¸c m¹c do bÞ x©m lÊn cña méng thÞt tõ vïng r×a vµo trung t©m gi¸c m¹c [23. Méng g©y co kÐo bÒ mÆt nh·n cÇu nªn g©y lo¹n thÞ vµ ¶nh hëng ®¸ng kÓ ®Õn thÞ lùc cña bÖnh nh©n, sù ph¸t triÓn cña ®Çu méng trªn gi¸c m¹c lu«n lu«n t¹o ra sù thay ®æi cña ®é cong gi¸c m¹c kh«ng ®ång ®Òu ë c¸c kinh tuyÕn vµ lµm gi¸c m¹c dÑt l¹i g©y lo¹n thÞ [26. Do vËy khi ®Ó bÖnh tån t¹i cµng l©u ®ång nghÜa víi viÖc chÊp nhËn cho gi¸c m¹c cã nguy c¬ sÑo vµ biÕn d¹ng [23. Trªn thÕ giíi ®· cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ ®é lo¹n thÞ tríc vµ sau mæ méng, nh nghiªn cøu cña Ashaye A.O (1990) cho thÊy r»ng sau phÉu thuËt c¾t méng gi¶m ®é lo¹n thÞ, møc thay ®æi lo¹n thÞ lµ 1,5D [28.M, Janknech vµ céng sù ®o ®é lo¹n thÞ tríc vµ sau phÉu thuËt méng thÊy ®é lo¹n thÞ trung b×nh tríc phÉu thuËt lµ 4,21D vµ sau phÉu thuËt ®é lo¹n thÞ cßn 1,29D [45.

T¹i ViÖt Nam nghiªn cøu cña Huúnh TuÊn C¶nh vµ Lª Huy Th«ng n¨m 2004 cho thÊy kÝch thíc cña méng liªn quan ®Õn ®é lo¹n thÞ gi¸c m¹c, ®é lo¹n thÞ nµy cã khuynh híng gia t¨ng khi ®é méng t¨ng [23.], khi méng thÞt nguyªn ph¸t x©m lÊn qua vïng r×a > 3mm sÏ g©y lo¹n thÞ trÇm träng >3D [23. 2 Do vËy sau khi ®îc phÉu thuËt c¾t méng th× ®é lo¹n thÞ gi¶m vµ thÞ lùc ®îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ. Méng thÞt lµ bÖnh kh¸ phæ biÕn ë ViÖt Nam, theo thèng kª n¨m 1996 cña BÖnh viÖn M¾t Trung ¦¬ng tû lÖ ngêi bÞ méng chiÕm 5,24% trong tæng sè d©n ®iÒu tra, trong ®ã tËp chung nhiÒu h¬n ë vïng ven biÓn miÒn trung [6. Theo ®iÒu tra cña Hµ Huy Tµi n¨m 2004 ë tØnh Hng Yªn tû lÖ bÞ méng lµ 9,6% d©n sè [19.

Phương pháp tối ưu trong điều trị mộng là phẫu thuật cắt mộng, đã có rất nhiều phương pháp phÉu thuËt ®îc ¸p dông nh mæ mộng vùi, cắt mộng áp Mytomycin [17.Tõ n¨m 1997 t¹i BÖnh viÖn M¾t vµ mét sè tØnh thµnh ®· ¸p dông kh¸ réng r·i ph¬ng ph¸p c¾t méng ghÐp kÕt m¹c r×a tù th©n, ®· cã nhiÒu b¸o c¸o chøng minh tÝnh hiÖu qu¶ (Ýt t¸i ph¸t) cña ph¬ng ph¸p nµy so víi ph¬ng ph¸p c¾t méng ®¬n thuÇn. KÕt qu¶ nghiªn cøu còng cho thÊy ph¬ng ph¸p nµy cã tû lÖ thµnh c«ng cao nhÊt trong c¸c ph¬ng ph¸p phÉu thuËt méng vµ tû lÖ t¸i ph¸t còng thÊp nhÊt. Theo t¸c gi¶ Ng« V¨n Phîng trong ph¬ng ph¸p c¾t méng ghÐp kÕt m¹c r×a tù th©n, m¶nh ghÐp kÕt m¹c cã thÓ cung cÊp nh÷ng tÕ bµo mÇm kháe m¹nh vµ cã thÓ chøa mét lo¹i yÕu tè t¨ng trëng ®Æc biÖt gäi lµ Cytokine cã kh¶ n¨ng ng¨n ngõa sù t¨ng sinh cña m« sîi vµ cã thÓ t¸i sinh bï ®¾p c¸c tÕ bµo ®· bÞ mÊt vïng r×a. ë ViÖt Nam ®· cã kh¸ nhiÒu nghiªn cøu s©u vÒ mộng [10.], chñ yÕu vÒ c¸c kü thuËt mæ méng vµ kÕt qu¶ phÉu thuËt, rÊt Ýt c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ biÕn chøng 3 sau phÉu thuËt mộng vµ cha cã nghiªn cøu nµo ®¸nh gi¸ vÒ sù thay đổi lo¹n thÞ sau phÉu thuËt mộng.

V× vËy, chóng t«i tiÕn hµnh thùc hiÖn ®Ò tµi: “§¸nh gi¸ sù thay ®æi cña lo¹n thÞ tríc vµ sau phÉu thuËt méng ghÐp kÕt m¹c r×a tù th©n t¹i BÖnh ViÖn M¾t Trung ¦¬ng” nh»m 2 môc tiªu sau: 1. §¸nh gi¸ sù thay ®æi lo¹n thÞ sau phÉu thuËt méng ghÐp kÕt m¹c r×a tù th©n. Kh¶o s¸t mét sè yÕu tè ¶nh hëng ®Õn sù thay ®æi cña lo¹n thÞ tríc vµ sau phÉu thuËt méng ghÐp kÕt m¹c r×a tù th©n. 4 Ch¬ng 1 Tæng quan 1.

Gi¶i phÉu gi¸c m¹c vµ ®Æc ®iÓm quang häc cña gi¸c m¹c 1. Gi¶i phÉu gi¸c m¹c Gi¸c m¹c lµ mét m« trong suèt, liªn tiÕp t¹i vïng r×a víi kÕt m¹c vµ cñng m¹c ë phÝa sau, chiÕm 1/6 tríc vá nh·n cÇu, võa cã t¸c dông c¬ häc ng¨n gi÷a m¾t víi m«i trêng bªn ngoµi, võa cã t¸c dông thÈm thÊu trao ®æi chÊt gi÷a bÒ mÆt vµ m«i trêng bªn trong nh·n cÇu. CÊu t¹o m« häc gi¸c m¹c gåm 5 líp tõ tríc ra sau : - BiÓu m« - Mµng bowman - Nhu m« - Mµng descemet - Néi m« Gi¸c m¹c cã b¸n kÝnh cong mÆt tríc lµ 7,8mm theo chiÒu ngang vµ 7,7mm theo chiÒu däc. MÆt sau cã b¸n kÝnh cong trung b×nh lµ 6,8mm [4.

Theo Ng« Nh Hoµ th× b¸n kÝnh cong trung b×nh ë ngêi ViÖt Nam lµ 7,71mm [15. Do mÆt sau cã b¸n kÝnh cong lín h¬n nªn gi¸c m¹c ë trung t©m máng h¬n vïng ngo¹i vi. Trung b×nh gi¸c m¹c trung t©m dµy 0,56mm, ngo¹i vi dµy h¬n kho¶ng 0,7mm. MÆt tríc gi¸c m¹c h×nh bÇu dôc víi ®êng kÝnh ngang lµ 11 – 12,5mm, ®êng kÝnh däc lµ 10 – 11,5mm.

MÆt sau cã ®êng kÝnh trung b×nh lµ 11,7mm [4. C¸c ®Æc ®iÓm quang häc cña gi¸c m¹c: Gi¸c m¹c lµ thµnh phÇn khóc x¹ c¬ b¶n cña m¾t c«ng suÊt khóc x¹ gi¸c m¹c xÊp xØ b»ng 2/3 tæng c«ng suÊt cña c¶ nh·n cÇu. Do ®ã bÊt kú mét sù thay ®æi nµo vÒ cÊu tróc hoÆc ®é cong gi¸c m¹c còng dÉn ®Õn thay ®æi khóc x¹ cña m¾t. Lo¹n thÞ lµ do mÆt tríc gi¸c m¹c kh«ng b×nh thêng.

Gi¸c m¹c kh«ng cßn lµ mét chám cÇu víi tÊt c¶ c¸c kinh tuyÕn ®Òu cã cïng mét b¸n kÝnh cong mµ nã thay ®æi tuú theo kinh tuyÕn. ë trÎ em cã thÓ cã lo¹n thÞ sinh lý khi ®é lo¹n thÞ nhá h¬n 0,5 D, §é cong mÆt sau gi¸c m¹c cã thÓ kh«ng ®Òu thay ®æi tuú theo ngêi vµ ®é tuæi. Tuæi cµng lín th× lo¹n thÞ mÆt sau gi¸c m¹c cµng cao vµ cÇn ph¶i ®îc chØnh kÝnh. Khi b¸n kÝnh cong gi¸c m¹c thay ®æi 1mm th× c«ng suÊt khóc x¹ thay ®æi 6 D.

§Æc tÝnh quang häc cña gi¸c m¹c liªn quan ®Õn h×nh d¹ng cña nã. Mét sù thay ®æi cùc nhá ë gi¸c m¹c còng cã thÓ t¹o ra sù thay ®æi lín ®Õn khóc x¹ gi¸c m¹c. Kh¸i niÖm vÒ lo¹n thÞ gi¸c m¹c, c¸c h×nh th¸i vµ nguyªn nh©n lo¹n thÞ 1. Lo¹n thÞ gi¸c m¹c Lo¹n thÞ gi¸c m¹c lµ t×nh tr¹ng gi¸c m¹c cã ®é cong kh¸c nhau ë c¸c kinh tuyÕn.

ë m¾t lo¹n thÞ, ¶nh cña mét ®iÓm kh«ng ph¶i lµ mét ®iÓm mµ lµ hai ®êng tiªu: §êng tiªu tríc lµ cña kinh tuyÕn cã ®é khóc x¹ m¹nh h¬n vµ ®êng tiªu sau lµ cña kinh tuyÕn cã ®é khóc x¹ yÕu h¬n. Hai ®êng tiªu 6 nµy vu«ng gãc víi nhau vµ chóng kh«ng cïng n»m trªn mét mÆt ph¼ng. NhiÖm vô cña ®iÒu chØnh tËt lo¹n thÞ lµ lµm cho hai ®êng tiªu nµy hîp chung víi nhau trong mét mÆt ph¼ng. C¸c kiÓu lo¹n thÞ 1.

Lo¹n thÞ ®Òu: Khi c«ng suÊt khóc x¹ cña c¸c kinh tuyÕn thay ®æi theo qui luËt tõ m¹nh ®Õn yÕu theo hai kinh tuyÕn vu«ng gãc 900 th× gäi lµ lo¹n thÞ ®Òu. Thêng th× mét kinh tuyÕn cã híng ®øng hay gÇn ®øng, mét kinh tuyÕn cã híng ngang hay gÇn ngang. Lo¹n thÞ lo¹i nµy cã thÓ ®iÒu chØnh b»ng kÝnh trô ®îc. Tuú theo vÞ trÝ vµ c«ng suÊt khóc x¹ cña c¸c kinh tuyÕn chÝnh cña gi¸c m¹c mµ ngêi ta ph©n ra: Lo¹n thÞ thuËn: khi trôc cña kÝnh trô (-) n»m trong kho¶ng 0º + 15º Lo¹n thÞ nghÞch: Khi trôc kÝnh trô (-) n»m trong kho¶ng 90º + 15º Lo¹n thÞ chÐo: Khi trôc cña kÝnh trô (-) kh«ng n»m trong hai kho¶ng trªn Tïy theo vÞ trÝ cña hai tiªu tuyÕn ®èi víi vâng m¹c lo¹n thÞ cßn ®îc ph©n ra lo¹n thÞ hçn hîp, lo¹n thÞ ®¬n, lo¹n thÞ kÐp 1.

Lo¹n thÞ kh«ng ®Òu: Khi c«ng suÊt khóc x¹ cña c¸c tuyÕn thay ®æi kh«ng theo mét qui luËt nµo c¶ th× gäi lµ lo¹n thÞ kh«ng ®Òu vµ kh«ng thÓ ®iÒu chØnh b»ng kÝnh trô ®îc trõ mét sè cã thÓ ®iÒu chØnh b»ng kÝnh tiÕp xóc. TËt lo¹n thÞ nµy gÆp trong 7 sÑo gi¸c m¹c do c¸c nguyªn nh©n nh chÊn th¬ng, báng, viªm loÐt gi¸c m¹c, gi¸c m¹c h×nh chãp, mÐo nh·n cÇu. Nguyªn nh©n cña lo¹n thÞ gi¸c m¹c : - Do biÕn ®æi ë mÆt tríc gi¸c m¹c: Nguyªn nh©n chÝnh cña lo¹n thÞ ®Òu lµ ë mÆt tríc gi¸c m¹c. ë ®©y gi¸c m¹c kh«ng cßn lµ mét chám cÇu víi tÊt c¶ c¸c kinh tuyÕn ®Òu cã cïng mét b¸n kÝnh ®é cong mµ nã thay ®æi tuú theo kinh tuyÕn.

- Do biÕn ®æi ë mÆt sau gi¸c m¹c: BÒ mÆt sau gi¸c m¹c còng cã ®é cong kh«ng ®Òu, thay ®æi tïy theo ngêi vµ ®é tuæi. Tuæi cµng lín th× thÞ lùc bÞ ¶nh hëng bëi lo¹n thÞ mÆt sau gi¸c m¹c cµng cao vµ cÇn ph¶i ®îc ®iÒu chØnh. - Lo¹n thÞ m¾c ph¶i: Thêng gÆp sau sang chÊn gi¸c m¹c, viªm gi¸c m¹c kÏ, phÉu thuËt r¹ch gi¸c m¹c vµ ®Æc biÖt lµ sau phÉu thuËt thÓ thñy tinh. c¸c ph¬ng ph¸p chÈn ®o¸n lo¹n thÞ gi¸c m¹c 1.

C¸c ph¬ng ph¸p chñ quan 1. Thö thÞ lùc Thö thÞ lùc nh×n xa vµ thÞ lùc nh×n gÇn. B¶ng thÞ lùc ch÷ c¸i Snellen vµ b¶ng thÞ lùc vßng trßn hë Landolt lµ hai lo¹i b¶ng tèt, chÝnh x¸c. §Æc biÖt b¶ng thÞ lùc vßng trßn hë Landolt thêng dïng trong l©m sµng vµ nghiªn cøu khoa häc [25.

§èi víi trÎ em thêng dïng b¶ng thÞ lùc cã c¸c h×nh ®å vËt, dông cô, con gièng gióp trÎ dÔ nhËn biÕt. Thö kÝnh lç KÝnh lç ®îc dïng trong l©m sµng khi ®o thÞ lùc, ®Ó ph¸t hiÖn nhanh tËt khóc x¹. Khi nh×n qua kÝnh lç nÕu thÞ lùc t¨ng thêng cã tËt khóc x¹. §êng kÝnh cña lç tèt nhÊt lµ 1,2 mm.

KÝnh lç cßn s¬ bé ph¸t hiÖn ®îc m¾t cËn thÞ hay viÔn thÞ b»ng c¸ch ®a kÝnh lç tõ vÞ trÝ gÇn m¾t ra xa m¾t, nÕu thÊy vËt nhá ®i lµ m¾t cËn thÞ, ngîc l¹i nÕu thÊy vËt to ra lµ m¾t viÔn thÞ. §ång hå Parent Cho bÖnh nh©n nh×n vµo mÆt ®ång hå Parent nÕu bÖnh nh©n lo¹n thÞ sÏ thÊy c¸c ®êng ®Ëm nh¹t kh«ng ®Òu nhau. NÕu bÖnh nh©n nh×n thÊy ®êng kinh tuyÕn ®Ëm nhÊt vu«ng gãc víi ®êng kinh tuyÕn mê nhÊt th× ®ã lµ lo¹n 9 thÞ ®Òu. Sö dông ®ång hå Parent ®Ó chÈn ®o¸n lo¹n thÞ cã u ®iÓm lµ rÊt ®¬n gi¶n, cã thÓ tiÕn hµnh trong mäi ®iÒu kiÖn ®Ó chÈn ®o¸n.

Nhîc ®iÓm cña ®ång hå Parent lµ hoµn toµn dùa vµo c¶m gi¸c chñ quan cña bÖnh nh©n, cha lo¹i trõ yÕu tè ®iÒu tiÕt nªn kÕt qu¶ thiÕu chÝnh x¸c nhÊt lµ ®èi víi bÖnh nh©n co qu¾p ®iÒu tiÕt. KÝnh khe Cã thÓ x¸c ®Þnh trôc chÝnh cña lo¹n thÞ ®Òu. Khi ®Æt ®óng khe vµo trôc chÝnh cña m¾t lo¹n thÞ th× ¶nh cña vËt sÏ n»m s¸t vâng m¹c nªn m¾t nh×n râ h¬n v× ®êng tiªu thø hai ®· bÞ lo¹i trõ.