ĐẶT VẤN ĐỀ Thịt lợn chiếm tới trên 70% tổng lượng thịt tiêu thụ ở thị trường trong nước, song với mức sống ngày càng nâng cao thì nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng cả về số lượng cũng như chất lượng. Điều đó đòi hỏi phải nâng cao năng suất chăn nuôi đặc biệt là chăn nuôi lợn. Năng suất chăn nuôi lợn của nước ta trong thời gian qua đã không ngừng được nâng lên, đó là nhờ có sự đóng góp to lớn của các nhà khoa học đã nghiên cứu áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công tác giống, kỹ thuật chăn nuôi, thú y, thức ăn cũng như cải tiến chế độ quản lý tổ chức. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành chăn nuôi hiện nay chăn nuôi lợn đang tập trung phát triển theo mô hình chăn nuôi lợn tập trung quy mô lớn, đảm bảo an toàn dịch bệnh, có năng suất và hiệu quả cao.
Đặc biệt các giống lợn ngoại như Landrace, Yorkshire đã được nước ta nhập từ lâu dễ thích nghi, có sức đề kháng tốt, khả năng sinh sản cao, nuôi con khéo và chất lượng thịt thơm ngon, rất phù hợp với tập quán chăn nuôi của người dân Việt Nam. Mục tiêu của chăn nuôi lợn là đổi mới cơ cấu giống theo hướng tăng tỷ lệ máu ngoại và nâng cao sản lượng, chất lượng thịt lợn đáp ứng tốt nhu cầu tiêu thụ trong nước và hướng tới xuất khẩu. Trước đây khi nền kinh tế nước ta chưa phát triển thì nước ta chỉ nuôi các giống lợn nội trong nước như: lợn Ỉ, Móng Cái, Ba Xuyên,.với hình thức chăn nuôi với quy mô nhỏ lẻ, nông hộ. Ngày nay, các giống lợn như Landrace, Yorkshire và Duroc đang là các giống gốc chính trong cơ cấu đàn lợn ngoại ở Việt Nam.
Hai giống lợn Landrace và Yorkshire thường được dùng làm con nái trong các công thức lai bởi năng suất sinh sản tốt, đẻ sai, nuôi con khéo, chất lượng thịt tốt… Giống lợn Duroc thường được dùng làm con đực trong các công thức lai bởi năng suất tăng trọng nhanh, tỷ lệ nạc cao, mỡ giắt trong thịt cao, tiêu tốn thức ăn 1 thấp… Ba giống này đã tham gia nhiều tổ hợp lai khác nhau như: (Landrace x Yorkshire) x Duroc, (Yorkshire x Landrace) x Duroc… đều cho năng suất và chất lượng thịt cao, chăn nuôi lợn trang trại đã và đang cung cấp thêm nguồn thực phẩm có chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường người tiêu dùng. Cùng với sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn của cả nước, Bắc Giang là một tỉnh có ngành chăn nuôi khá phát triển với nhiều hình thức chăn nuôi dưới dạng nông hộ và trang trại. Do vậy, để đẩy mạnh tốc độ chăn nuôi lợn ngoại đạt năng suất cao, sau khi đã tạo ra được các tổ hợp lai phù hợp thì việc quan trọng là phải tăng được năng suất sinh sản của nái để tạo ra một số lượng lớn con giống có chất lượng cung cấp cho các cơ sở chăn nuôi thương phẩm. Cho nên đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái F1 (Landrace x Yorkshire) được phối với đực Duroc có ý nghĩa rất quan trọng.
Xuất phát từ vấn đề trên chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái F1 (Landrace × Yorkshire) phối với đực Duroc nuôi ở Công Ty Chăn nuôi Hoà Phát, tại Thôn Bản Bầu, xã Long Sơn, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang”. MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI - Đánh giá năng suất sinh sản của đàn lợn nái lai F1 (LxY) nuôi tại trang trại. - Đánh giá tiêu tốn thức ăn để sản xuất 1 kg lợn con cai sữa. 2 Phần II : TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
MỘT SỐ GIỐNG LỢN NGOẠI 2. Giống lợn Landrace - Nguồn gốc: Lợn có nguồn gốc Đan Mạch được hình thành vào khoảng 1924-1925 do quá trình tạp giao giữa các giống lợn đến từ Anh, Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha, Trung Quốc tạo thành. Chúng được tạo thành bởi quá trình lai tạo chính giữa giống lợn Youtland có nguồn gốc Đức với lợn Yorkshire có nguồn từ Anh. Giống lợn này chủ yếu được nuôi nhiều ở Đan Mạch.
Sau 1990, chúng được chọn lọc và có năng suất cao và được nuôi ở nhiều nước châu Âu. Hiện nay giống lợn này được xuất đi khắp nơi để cải thiện giống lợn của nhiều nước và trở thành các giống Lợn Landrace Mỹ, Lợn Landrace Anh, Lợn Landrace Pháp, Lợn Landrace Canada, giống này cũng đã được nhập vào Việt Nam và nuôi phổ biến. Landrace được coi là giống heo tốt nhất trên thế giới hiện nay và được nuôi rất phổ biến ở nhiều nơi, Giống heo vừa sản xuất nạc vừa để nái. Rất thích hợp cho hộ chăn nuôi và trang trại.
Giống lợn này được nhập vào Việt Nam vào khoảng 1970 qua Cuba. Giống lợn Landrace được chọn một trong những giống tốt để thực hiện chương trình nạc hóa đàn lợn ở Việt Nam. - Đặc điểm ngoại hình: Lợn Landrace có dạng hình nêm (còn gọi là hình tên lửa) màu lông trắng tuyền, mình dài, có từ 16 - 17 đôi xương sườn, đầu dài hơi hẹp, tai to, dài rủ xuống che cả mắt, bốn chân hơi yếu. Lưng vồng lên, mặt lưng bằng phẳng, mông phát triển, tròn.
Lợn Landrace có từ 12 - 14 vú. Lợn Landrace là giống lợn hướng nạc. - Đặc điểm sinh trưởng: Lợn Landrace là giống lợn có năng suất cao. Tốc độ sinh trưởng nhanh, tiêu 3 tốn thức ăn/1 kg tăng khối lượng thấp từ 2,70 - 3,01 kg; tăng khối lượng bình quân/ngày từ 700 - 800 gam, tỷ lệ thịt nạc/thịt xẻ từ 58 - 60% (một số trạm kiểm tra năng suất thông báo tỷ lệ nạc của Landrace đạt từ 59,65 - 63,10%).
Khối lượng cơ thể lợn đực từ 280 - 320 kg, lợn nái từ 220 - 250 kg. - Khả năng sinh sản: Lợn Landrace có khả năng sinh sản khá cao và khả năng nuôi con khéo (trừ Landrace Bỉ, ngoài ra Landrace Bỉ còn có gen halothal gây bệnh yếu tim) và Landrace thường được chọn làm “dòng cái” trong các công thức lai giữa lợn ngoại cao sản với nhau.2 Giống lợn Yorkshire - Nguồn gốc: Lợn Yorkshire hay Lợn trắng lớn, Lợn Đại Bạch là một giống lợn nuôi có nguồn gốc ở Yorkshire, Anh quốc vì thế còn được gọi là lợn Yorkshire. Đầu tiên được công nhận vào năm 1868, giống lợn nuôi này là tổ tiên của lợn Yorkshire Mỹ (chỉ gọi là đơn giản là Yorkshire) tại Bắc Mỹ. Lợn trắng lớn là một trong những giống lợn nuôi được sử dụng rộng rãi trong lai tạo giống lợn nuôi khắp thế giới.
Đúng như tên gọi của nó, giống lợn này có da màu trắng, với tai dựng lên và mặt hình đĩa. Ban đầu nó được phát triển như là một giống lợn nuôi ngoài trời, nhưng ngày nay đây là giống nuôi nhốt và được thị trường ưa chuộng vì có lượng thịt nạc lớn. - Đặc điểm ngoại hình: Lợn Yorkshire có da trắng màu tuyền, mình dài, đầu nhỏ, lưng thẳng, ngực nở,mông tròn. Đầu to mũi gãy, mõm bẹ, tai to hướng về phía trước, chân chắc khỏe, bụng gọn có 14 vú.
Đối với lợn Đại Bạch nhập từ Liên Xô (cũ) có 2 kiểu hình: kiểu hình hướng nạc có tầm vóc to, thân dài, ngực hơi nông. Kiểu hình kiêm dụng mỡ - nạc có tầm vóc to, mình hơi ngắn, ngực sâu, mình tròn. Lợn Đại Bạch nuôi đẻ tại Việt Nam có ngoại hình thay đổi như lông thưa, thể chất có hiện tượng yếu, đi bàn, móng hơi dốc xuôi. Giống lợn Yorkshire thích hợp với chăn thả vì nó 4 là giống lợn ưa hoạt động.
- Đặc điểm sinh trưởng: Lợn Yorkshire sinh trưởng phát dục nhanh. Khối lượng khi trưởng thành của con đực từ 250 - 300 kg, con cái từ 200 - 250 kg. Lợn Yorkshire nuôi đẻ tại Việt Nam, khả năng tăng khối lượng giảm chút ít so với giống gốc, khối lượng lúc 12 tháng tuổi chỉ bằng khối lượng giống gốc lúc 11 tháng tuổi. Lợn Yorkshire có mức tăng khối lượng bình quân từ 650 - 750 gam/con/ngày ; tiêu tốn thức ăn từ 2,80 - 3,10 kg/kg tăng khối lượng, tỷ lệ thịt nạc/thịt xẻ từ 55 - 59%.
- Khả năng sinh sản: Lợn Yorkshire có khả năng sinh sản tương đối cao, đẻ bình quân 10 -11 con/lứa, khối lượng sơ sinh đạt 1,1 – 1,2 kg/con. Khi nuôi tại Việt Nam số con đẻ ra trên ổ bình quân là 9,57, khối lượng sơ sinh đạt 1,24 kg/con, khối lượng toàn ổ lúc 21 ngày tuổi đạt 55 - 60 kg, khối lượng bình quân/con lúc 60 ngày tuổi đạt từ 15 – 18 kg. Giống lợn Duroc - Nguồn gốc: Lợn Duroc có nguồn gốc từ miền Đông nước Mỹ và vùng Corn Belt. Dòng Duroc được tạo ra ở vùng New York năm 1823, bởi Isaac FrIngelavac PRRS MLVink.
Giống Duroc-Jersey có nguồn của hai dòng khác biệt Jersey đỏ của New Jersey và Duroc của New York. Còn dòng Jersey đỏ được tạo ra vào năm 1850 vùng New Jersey bởi Clark Pettit. Chủ yếu được nuôi ở vùng New Jersey và vùng New York, nước Mỹ. Đây là giống có nguồn gốc từ Mỹ, nhưng hiện nay đã hiện diện khắp nơi trên thế giới vì chúng cho năng suất cao và tỷ lệ nạc khá lớn, ít mỡ.
Lợn Duroc được coi là giống lợn tốt trên thế giới hiện nay và được nuôi rất phổ biến ở nhiều nơi, đặc biệt nuôi theo hướng nạc. Tuy nhiên, nuôi lợn Duroc cần có chế độ dinh dưỡng cao và chăm sỏc tốt mới đạt được kết quả tốt nhất. - Đặc điểm ngoại hình: 5 Lợn toàn thân có lông màu hung đỏ hoặc nâu đỏ (do đó thường gọi heo bò), đầu to vừa phải, mõm dài, tai to và dài, cổ nhỏ và dài, mình dài, vai-lưng-mông- đùi rất phát triển. Lợn thuần chủng có sắc lông đỏ nâu, bốn móng ở mỗi chân màu đen huyền, khi lai có màu vàng nhạt và xuất hiện đốm bông đen (thường ở đùi, mông, bụng).
Chúng có tai nhỏ, xụ nhưng gốc tai đứng, lưng còng, ngắn đòn, bụng thon, chân thấp. Giống Duroc là giống tiêu biểu cho hướng nạc, có tầm vóc trung bình. Chúng có bốn móng chân và mõm đen. Thân hình vững chắc, tai xụ từ nửa vành phía trước, dài đòn, chân chắc và khỏe.
Trọng lượng trưởng thành con đực trên 300 kg/con, con cái 200– 300 kg/con, tỷ lệ nạc cao. Chúng là giống lợn cho nhiều nạc, mỡ lưng mỏng (10 – 12 mm), nạc có sớ cơ dai, ít vân mỡ nên không ngon lắm, tỷ lệ nạc quày thịt có thể 65%. Chúng tăng trọng nhanh, tiêu tốn thức ăn thấp, tỷ lệ nạc cao và chất lượng thịt tốt. có khả năng tăng trọng từ 750-800 g/ngày, 6 tháng tuổi heo thịt có thể đạt 105–125 kg.
Duroc trưởng thành con đực nặng tới 370 kg, con cái 250– 280 kg.