Đánh giá năng suất sinh sản của đàn nái GF24 phối với các dòng đực GF399 tại Bắc Kạn

Chuyên khảo phân tích Đánh giá năng suất sinh sản của đàn nái gf24 phối với các dòng đực gf399 nuôi tại trang trại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Hoàng Viết Trường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Vũ Quang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái GF24 phối với đực GF399 tại Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Nguồn gốc, đặc điểm và một số tính năng sản xuất của giống lợn nghiên cứu
• 2.1.1. Dòng lợn đực GF399
• 2.1.2. Giống lợn nái GF24
• 2.2. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.2.1. Sự thành thục về tính
• 2.2.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.2.3. Chu kỳ tính
• 2.2.4. Sự điều hòa hoạt động chu kỳ tính
• 2.3. Các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái và các yếu tố ảnh hưởng
• 2.3.1. Một số chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái
• 2.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của lợn nái
• 2.4. Quá trình sinh trưởng và phát triển của lợn con
• 2.4.1. Giai đoạn trong cơ thể mẹ
• 2.4.2. Đặc điểm về sự phát triển của cơ quan tiêu hoá
• 2.4.3. Đặc điểm về cơ năng điều tiết thân nhiệt của lợn con
• 2.4.4. Sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn của lợn con cai sữa
• 2.5. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Khái quát chung về trang trại nghiên cứu
• 3.4. Một số chỉ tiêu đánh giá đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái GF24
• 3.5. Theo dõi các chỉ tiêu về năng suất sinh sản lợn nái GF24
• 3.6. Tính tiêu tốn thức ăn/1kg lợn con cai sữa
• 3.7. Tình hình dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.8.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát hoạt động chăn nuôi của trang trại nghiên cứu
• 4.2. Cơ cấu đàn lợn của trại Linkfarm Bắc Kạn
• 4.3. Quy trình chăm sóc – nuôi dưỡng lợn tại trại Linkfarm Bắc Kạn
• 4.4. Công tác vệ sinh và phòng bệnh
• 4.5. Năng suất sinh sản của lợn nái
• 4.5.1. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh dục của đàn lợn nái nuôi tại trang trại
• 4.5.2. Năng suất sinh sản của nái GF24 phối với đực GF399
• 4.6. Tiêu tốn thức ăn/1 kg lợn con cai sữa
• 4.7. Tình hình dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con
• 4.7.1. Tình hình dịch bệnh trên đàn lợn nái
• 4.7.2. Tình hình dịch bệnh trên đàn lợn con theo mẹ
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC TẬP TẠI TRẠI

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá năng suất sinh sản lợn nái GF24

Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái GF24 phối với đực GF399 tại Bắc Kạn là một nghiên cứu quan trọng trong ngành chăn nuôi. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định hiệu quả sinh sản của giống lợn này mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc cải thiện quy trình chăn nuôi. Lợn nái GF24 được biết đến với khả năng sinh sản tốt, trong khi đực GF399 mang lại chất lượng giống cao. Việc phối giống giữa hai dòng này hứa hẹn sẽ tạo ra những lứa con khỏe mạnh và năng suất cao.

1.1. Đặc điểm giống lợn nái GF24 và đực GF399

Lợn nái GF24 có đặc điểm nổi bật về khả năng sinh sản, với số lượng con sơ sinh cao. Đực GF399 cũng có khả năng sinh trưởng tốt và tỷ lệ nạc cao. Sự kết hợp giữa hai giống này tạo ra những lứa con có tiềm năng phát triển mạnh mẽ.

1.2. Tình hình chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn

Bắc Kạn là một trong những tỉnh có tiềm năng phát triển chăn nuôi lợn. Tình hình chăn nuôi tại đây đang dần được cải thiện nhờ vào việc áp dụng các giống lợn mới và công nghệ chăn nuôi hiện đại.

II. Vấn đề và thách thức trong chăn nuôi lợn nái GF24

Mặc dù lợn nái GF24 có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong quá trình chăn nuôi. Các vấn đề như dịch bệnh, chế độ dinh dưỡng không hợp lý và quản lý chuồng trại có thể ảnh hưởng đến năng suất sinh sản. Việc nhận diện và giải quyết những vấn đề này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản

Năng suất sinh sản của lợn nái GF24 chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như chế độ dinh dưỡng, điều kiện chăm sóc và môi trường sống. Việc cải thiện các yếu tố này sẽ giúp nâng cao năng suất sinh sản.

2.2. Tình hình dịch bệnh trên đàn lợn

Dịch bệnh là một trong những thách thức lớn nhất trong chăn nuôi lợn. Việc theo dõi và phòng ngừa dịch bệnh là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của đàn lợn và duy trì năng suất sinh sản.

III. Phương pháp nghiên cứu năng suất sinh sản lợn nái GF24

Nghiên cứu năng suất sinh sản của lợn nái GF24 phối với đực GF399 được thực hiện thông qua các phương pháp theo dõi và thu thập dữ liệu. Các chỉ tiêu như số con sơ sinh, tỷ lệ sống sót và tiêu tốn thức ăn được ghi nhận để đánh giá hiệu quả sinh sản. Phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về năng suất sinh sản của giống lợn này.

3.1. Theo dõi các chỉ tiêu sinh sản

Việc theo dõi các chỉ tiêu sinh sản như số con sơ sinh và tỷ lệ sống sót là rất quan trọng. Những dữ liệu này sẽ giúp đánh giá chính xác năng suất sinh sản của lợn nái GF24.

3.2. Phân tích tiêu tốn thức ăn

Phân tích tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg lợn con cai sữa là một chỉ tiêu quan trọng trong nghiên cứu. Điều này giúp xác định hiệu quả sử dụng thức ăn và ảnh hưởng đến năng suất sinh sản.

IV. Kết quả nghiên cứu năng suất sinh sản lợn nái GF24

Kết quả nghiên cứu cho thấy lợn nái GF24 phối với đực GF399 có năng suất sinh sản cao. Số lượng con sơ sinh và tỷ lệ sống sót đều đạt mức tốt, cho thấy sự kết hợp giữa hai giống này mang lại hiệu quả cao trong chăn nuôi. Những kết quả này sẽ là cơ sở để cải thiện quy trình chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn.

4.1. Năng suất sinh sản của lợn nái GF24

Năng suất sinh sản của lợn nái GF24 được đánh giá qua số lượng con sơ sinh và tỷ lệ sống sót. Kết quả cho thấy lợn nái GF24 có khả năng sinh sản tốt, với số con sơ sinh trung bình đạt 12,8 con.

4.2. Tiêu tốn thức ăn và hiệu quả kinh tế

Tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg lợn con cai sữa là một chỉ tiêu quan trọng. Kết quả cho thấy tiêu tốn thức ăn thấp, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy lợn nái GF24 phối với đực GF399 có năng suất sinh sản cao và tiềm năng phát triển lớn. Việc áp dụng các giống lợn mới và cải tiến quy trình chăn nuôi sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình chăn nuôi

Để nâng cao năng suất sinh sản, cần cải tiến quy trình chăn nuôi, bao gồm chế độ dinh dưỡng và quản lý chuồng trại. Việc này sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn

Ngành chăn nuôi lợn tại Bắc Kạn có tiềm năng phát triển lớn. Việc áp dụng công nghệ mới và giống lợn chất lượng sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp hơn 60% tổng giá trị toàn ngành chăn nuôi và chiếm tới 70% thị phần trong rổ thực phẩm thịt tiêu thụ nội địa. Theo số liệu thống kê chăn nuôi quốc gia, quy mô đàn lợn cả nước đã vượt mức 28 triệu con (xếp thứ 6 toàn cầu), sản lượng thịt hơi xuất chuồng hàng năm đạt xấp xỉ 2,9 triệu tấn với sự tham gia của 16 tập đoàn nông nghiệp quy mô lớn quản lý hơn 6 triệu con lợn thịt (chiếm 23 - 24% tổng đàn). Trong bối cảnh áp lực dịch bệnh gia tăng và giá nguyên liệu thức ăn biến động, việc tối ưu hóa năng suất sinh sản thông qua cải tiến di truyền và chuẩn hóa quy trình nuôi dưỡng trở thành nhiệm vụ sống còn.

Thực trạng sản xuất thương phẩm hiện đối mặt với nhiều điểm nghẽn kỹ thuật: năng suất sinh sản đàn nái địa phương hoặc nái lai thương phẩm truyền thống còn thấp, số con sơ sinh sống chọn nuôi không đồng đều, tỷ lệ mắc hội chứng viêm vú - viêm tử cung - mất sữa (MMA - Mastitis-Metritis-Agalactia) còn ở mức cao làm kéo dài thời gian chờ phối và tăng tiêu tốn thức ăn (Feed Conversion Ratio - FCR) trên mỗi kilôgam lợn con cai sữa.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp kỹ sư Chăn nuôi Thú y: "Đánh giá năng suất sinh sản của đàn nái GF24 phối với dòng đực GF399 nuôi tại trang trại Linkfarm Bắc Kạn ở xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn" (Thực hiện bởi sinh viên Hoàng Viết Trường, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Vũ Quang, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm giải quyết trực tiếp bài toán trên.

Mục tiêu cụ thể của dự án:

1. Xác định các chỉ tiêu sinh lý sinh dục và đánh giá toàn diện năng suất sinh sản của đàn nái ngoại GF24 khi phối giống nhân tạo với dòng đực thương phẩm GF399 trong điều kiện thực tế tại Bắc Kạn.
2. Định lượng chính xác mức tiêu tốn thức ăn trên 1 kg lợn con cai sữa (TTTA/kg KLCS) qua các giai đoạn mang thai và nuôi con.
3. Khảo sát tỷ lệ phát sinh dịch bệnh sản khoa trên đàn nái (hội chứng MMA, lốc mủ, rối loạn chu kỳ) và bệnh đường tiêu hóa trên đàn lợn con theo mẹ.

Giải pháp kỹ thuật cốt lõi là ứng dụng tổ hợp lai tiến bộ di truyền giữa dòng nái cụ kỵ/ông bà ngoại nhập (GreenFeed GF24 - phát triển từ nền tảng di truyền PIC Camborough®48) kết hợp dòng đực cuối GF399 mang ưu thế tăng trọng nhanh và tỷ lệ nạc cao, vận hành trên hệ thống chuồng kín kiểm soát tiểu khí hậu tự động kết hợp an toàn sinh học đa lớp.

Phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: 60 lợn nái GF24, đàn lợn con theo mẹ (hơn 500 cá thể) và 13 đực giống GF399.
• Địa điểm: Trang trại hạt nhân Linkfarm Bắc Kạn (xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn).
• Thời gian theo dõi: Từ ngày 06/03/2023 đến ngày 31/05/2023.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại khu vực miền núi phía Bắc, phương thức chăn nuôi lợn nái truyền thống sử dụng các giống F1 (Landrace x Yorkshire) phối đực nội hoặc đực lai chưa qua chọn lọc đánh dấu gen dẫn đến năng suất không ổn định.

Tiêu chí so sánh	Nái nội/Lai truyền thống	Nái F1 Landrace x Yorkshire	Nái GF24 x Đực GF399 (Đề tài)
Số con sơ sinh sống (SCSSS/ổ)	7,0 - 9,5 con	10,4 - 11,2 con	12,5 - 12,8 con
Khối lượng cai sữa (KLCS/con 21 ngày)	4,5 - 5,2 kg	5,5 - 6,2 kg	6,5 - 7,2 kg
Tiến bộ di truyền hàng năm	< 0,5%	0,8 - 1,2%	1,0 - 3,0% (công nghệ PIC)
Độ đồng đều đàn con	Kém ($\sigma > 0,35$)	Trung bình	Rất cao ($\sigma < 0,15$)
Khả năng thích ứng chuồng kín	Trung bình	Khá	Tuyệt vời

Ưu tiên giải pháp theo ma trận MoSCoW:

• Must Have: Kiểm soát thân nhiệt lợn sơ sinh bằng thảm và thùng úm chuyên dụng; chương trình vaccine 100% dịch tễ; công thức dinh dưỡng tách biệt 4 giai đoạn mang thai/nuôi con.
• Should Have: Hệ thống sát trùng phương tiện bằng vôi hóa kết hợp chiếu xạ Ozone/UV cho thiết bị chăn nuôi; định lượng lượng ăn cám tự do sau đẻ 7 ngày theo công thức cá thể hóa.
• Could Have: Ứng dụng cảm biến đo thân nhiệt tự động cho nái trước đẻ 24 giờ.
• Won't Have: Thụ tinh tự nhiên trực tiếp (100% áp dụng thụ tinh nhân tạo với liều tinh pha loãng kiểm soát mật độ).

Thách thức sinh học lớn nhất là đặc điểm thích nghi của lợn con sơ sinh: hệ thống điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện do lớp mỡ dưới da mỏng, lượng glycogen dự trữ thấp, cùng với đường tiêu hóa ban đầu hoàn toàn thiếu acid chlohydric ($HCl$) tự do trong 14 ngày đầu khiến kháng thể sữa đầu dễ bị tổn thương nếu quy trình tách nhóm bú không chuẩn xác.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc chu trình công nghệ chăn nuôi khép kín tại Linkfarm Bắc Kạn:

[Khu cách ly hậu bị (30 ngày)] 
[Chuồng phát triển hậu bị (Ăn 3.5kg/ngày + Vaccine)]

Technology Stack trong quản trị trang trại:

• Hệ thống làm mát: Giàn lạnh Cooling Pad & Quạt hút công nghiệp điều khiển qua tủ biến tần nhiệt độ.
• Hệ số dinh dưỡng thức ăn chăn nuôi:
  • Cám nái chửa kỳ I & II: PIC06 (Protein thô $\ge 16%$, Năng lượng trao đổi $ME \ge 3000\text{ kcal/kg}$, Lysine $\ge 0,7%$, Canxi $0,7 - 1,5%$, Phốt pho $0,5 - 1,2%$).
  • Cám nái nuôi con: PIC08 (Protein thô $\ge 16%$, $ME \ge 3100\text{ kcal/kg}$, Lysine $\ge 1,2%$).
  • Cám tập ăn lợn con: GF01 (Protein thô $\ge 21%$, $ME \ge 3400\text{ kcal/kg}$, Lysine $\ge 1,5%$).
• Hóa dược & Chế phẩm thú y: Oxytocin tiêm co bóp tử cung, Oxytetracycline ($1\text{ ml}/10\text{ kg}$ thể trọng), Ketovet ($1\text{ ml}/33\text{ kg}$ thể trọng), Toltrazuril trị cầu trùng, sắt Dextran phòng thiếu máu.

Methodology

• Phương pháp bố trí thí nghiệm: Đánh giá ngẫu nhiên hoàn toàn trên 60 nái GF24 sinh sản từ lứa 1 đến lứa 5 phối cùng tinh dịch đực GF399.
• Phương pháp thu thập số liệu: Ghi chép nhật ký chuồng trại hàng ngày; cân trực tiếp khối lượng sơ sinh toàn ổ (sau lau khô, cắt rốn, chưa bú sữa đầu) bằng cân cơ học sai số $\pm 10\text{g}$; cân khối lượng cai sữa toàn ổ ở 21 - 28 ngày tuổi bằng cân điện tử 100 kg.
• Phương pháp xử lý thống kê: Dữ liệu được tính toán và chuẩn hóa trên Microsoft Excel 2010 và phân tích phương sai một nhân tố (One-way ANOVA) qua phần mềm Minitab 16. So sánh sự sai khác giữa các giá trị trung bình bằng phép thử Tukey HSD với mức ý nghĩa tin cậy $p < 0,05$.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai theo dõi thực nghiệm được chia thành 4 giai đoạn cụ thể:

1. Chuẩn bị chuồng đẻ (8 bước tiêu chuẩn):

   • Bước 1: Thu gom rác hữu cơ, bọc kín động cơ quạt gió.
   • Bước 2: Phun xà phòng tiêu độc tỷ lệ $1/100$.
   • Bước 3: Rửa áp lực bằng máy xịt Kärcher công suất cao.
   • Bước 4: Chà cọ sàn đan bê tông, máng ăn và thùng úm.
   • Bước 5: Xịt rửa nhiệt bằng nước nóng.
   • Bước 6: Ngâm khử trùng thảm cao su với dung dịch sát trùng $1/100$.
   • Bước 7: Phun sương Farmcide $1/100$ toàn bộ không gian chuồng.
   • Bước 8: Quét vôi trắng tiệt trùng đáy và vách chuồng ($1\text{ bao}/\text{phòng}$).

2. Thuật toán cấp thức ăn cho nái giai đoạn đẻ và nuôi con: Lượng thức ăn nái nuôi con hàng ngày ($FI$ - Feed Intake) được tính toán tự động theo quy tắc:

def calculate_lactation_feed(day_post_farrowing, num_piglets):
    """
    Tính lượng thức ăn hàng ngày (kg) cho lợn nái nuôi con giống GF24
    """
    if 1 <= day_post_farrowing <= 6:
        # Tăng dần 1.0 kg mỗi ngày để nái thích nghi đường tiêu hóa
        base_feed = 1.0 * day_post_farrowing
        return min(base_feed, 6.0)
    elif day_post_farrowing >= 7:
        # Áp dụng công thức chuẩn thức ăn tự do theo số con nuôi
        # FI = 2.4 kg (duy trì mẹ) + 0.4 kg * số con theo mẹ
        return 2.4 + (num_piglets * 0.4)
    else:
        raise ValueError("Ngày sau đẻ không hợp lệ")

# Ví dụ nái nuôi 12 con từ ngày thứ 7 trở đi:
# FI = 2.4 + (12 * 0.4) = 7.2 kg/ngày

3. Thuật toán tính toán hiệu quả sử dụng thức ăn đàn con:

$$\text{TTTA/kg KLCS} = \frac{\sum \text{Thức ăn (Chửa kỳ I + Chửa kỳ II + Nuôi con + Lợn con tập ăn)}}{\text{Tổng khối lượng cai sữa toàn ổ (kg)}}$$

def compute_fcr_weaned_litter(gestation_feed_kg, lactation_feed_kg, piglet_starter_feed_kg, litter_weaning_weight_kg):
    total_feed_consumed = gestation_feed_kg + lactation_feed_kg + piglet_starter_feed_kg
    fcr = total_feed_consumed / litter_weaning_weight_kg
    return round(fcr, 3)

4. Kỹ thuật đỡ đẻ và can thiệp sơ sinh 7 bước:
   • Tiếp nhận nái đẻ (dấu hiệu: rặn đẻ, vỡ ối, chảy dịch nhờn, ra phân su trước 30 - 60 phút).
   • Kéo nhẹ thai theo nhịp co bóp tử cung, lau sạch nhớt miệng/mũi khai thông hô hấp.
   • Thắt rốn cách cuống bụng 2 cm, cắt rốn cách nút thắt 5 cm, sát trùng cồn Iod $10%$.
   • Lăn bột úm giữ ấm toàn thân, đưa vào thùng úm treo đèn hồng ngoại cách mặt sàn 30 cm.
   • Chia 3 nhóm vú luân phiên bú sữa đầu trong 24 giờ đầu.
   • Tiêm sắt Dextran ($200\text{ mg Fe}^{3+}$) và nhỏ Toltrazuril ngày thứ 2; cắt đuôi, bấm số tai; thiến đực thương phẩm ngày thứ 3; tập ăn cám GF01 từ ngày thứ 5.

Testing và validation

Số liệu theo dõi trên 60 ổ đẻ tại trang trại cho thấy độ tin cậy thống kê cao:

• Kiểm soát lốc nái: Tỷ lệ thụ thai đạt $93,3%$ ngay từ lần phối giống đầu tiên bằng kỹ thuật dẫn đực thí tình ngược chiều gió mỗi sáng.
• Thời gian sinh lý: Thời gian đẻ trung bình giữa con đầu và con cuối là $254,7 \pm 18,2\text{ phút}$; thời gian ra nhau thai hoàn toàn là $116,3 \pm 12,4\text{ phút}$. Không ghi nhận trường hợp sót nhau nghiêm trọng nhờ can thiệp dự phòng Oxytocin kết hợp Ketovet.

Kết quả đạt được

Các chỉ tiêu năng suất sinh sản chính thu nhận từ đàn nái GF24 phối đực GF399:

Chỉ tiêu năng suất	Đơn vị tính	Giá trị trung bình ($\pm \text{SE}$)
Tuổi động dục lần đầu	Ngày	$157,10 \pm 4,20$
Tuổi phối giống lần đầu	Ngày	$229,80 \pm 5,10$
Tuổi đẻ lứa đầu	Ngày	$353,70 \pm 6,30$
Thời gian mang thai	Ngày	$114,35 \pm 0,85$
Số con đẻ ra/ổ (SCSS)	Con	$12,80 \pm 0,32$
Số con sơ sinh sống/ổ (SCSSS)	Con	$12,50 \pm 0,28$
Số con để nuôi/ổ (SCĐN)	Con	$12,10 \pm 0,25$
Tỷ lệ sơ sinh sống	%	$97,65 \pm 0,45$
Khối lượng sơ sinh/con (KLSS)	kg/con	$1,38 \pm 0,04$
Khối lượng sơ sinh toàn ổ	kg/ổ	$17,25 \pm 0,55$
Số con cai sữa/ổ (LCCS)	Con	$11,85 \pm 0,22$
Tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa	%	$97,93 \pm 0,38$
Khối lượng cai sữa/con (21 ngày)	kg/con	$6,85 \pm 0,15$
Khối lượng cai sữa toàn ổ	kg/ổ	$81,17 \pm 1,85$
Tiêu tốn thức ăn/kg lợn cai sữa	kg cám/kg tăng trọng	$3,82 \pm 0,12$

Về tình hình bệnh tật:

• Đàn nái sinh sản ($n = 60$): Tỷ lệ mắc hội chứng MMA chỉ chiếm $3,33%$ (2 con), viêm tử cung thể nhẹ $5,0%$ (3 con), hoàn toàn không xảy ra sảy thai truyền nhiễm.
• Đàn lợn con theo mẹ ($n = 500$): Tỷ lệ tiêu chảy phân trắng là $4,2%$ (được điều trị khỏi $100%$ bằng kháng sinh đường ruột trong 48 giờ), tỷ lệ chết do nái đè giảm xuống dưới $1,5%$ nhờ ứng dụng khung lồng đẻ chuẩn hóa.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới về tổ hợp di truyền: Đề tài chứng minh ưu thế vượt trội của tổ hợp nái GF24 (Camborough®48 cải tiến chỉ số di truyền $1 - 3%/\text{năm}$) phối đực GF399 so với các công thức lai F1 Landrace x Yorkshire truyền thống: nâng số con sơ sinh sống thêm $1,3 - 1,8\text{ con/ổ}$ và tăng khối lượng sơ sinh bình quân lên $1,38\text{ kg/con}$ (cao hơn $8 - 12%$).
2. Chuẩn hóa công thức dinh dưỡng định lượng: Ứng dụng quy trình cho ăn nái nuôi con linh hoạt theo số con bú thực tế ($FI = 2,4 + 0,4 \times \text{SCĐN}$) giúp lợn mẹ duy trì thể trạng lý tưởng sau cai sữa, rút ngắn thời gian động dục trở lại xuống còn $4,8 \pm 0,5\text{ ngày}$.
3. Mô hình kiểm soát tiểu khí hậu và an toàn sinh học cấp trang trại hạt nhân: Thiết lập hàng rào 3 lớp kết hợp buồng khử khuẩn Ozone/UV cho toàn bộ vật tư y tế, chứng minh tính khả thi của việc bảo vệ đàn lợn giống an toàn tuyệt đối trước các dịch bệnh nguy hiểm (Dịch tả lợn Châu Phi - ASF, Tai xanh - PRRS).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng nhân rộng và kịch bản thực tế

Mô hình tổ hợp lai GF24 x GF399 cùng quy trình kỹ thuật tại Linkfarm Bắc Kạn có khả năng chuyển giao trực tiếp cho các hệ thống trang trại quy mô vừa và lớn (từ 300 đến 5.000 nái) tại khu vực trung du miền núi phía Bắc.

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

• Giả định quy mô trang trại: 500 nái sinh sản GF24.
• Số lứa đẻ/nái/năm: 2,35 lứa.
• Số lợn con cai sữa tăng thêm trên mỗi nái/năm so với giống cũ:

$$2,35 \times (11,85 - 9,5) = 5,52\text{ con/nái/năm}$$

• Tổng đàn lợn cai sữa tăng thêm hàng năm: $500 \times 5,52 = 2.760\text{ con}$.
• Lợi nhuận gộp chênh lệch (tính trên giá thành sản xuất lợn giống $1.200.000\text{ VNĐ/con}$ trừ chi phí thức ăn, vaccine): Ước đạt trên 1,8 tỷ VNĐ/năm cho quy mô 500 nái.
• Thời gian hoàn vốn đầu tư nâng cấp giống và chuồng trại kín: 14 - 18 tháng.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

[Tháng 1-2: Cải tạo chuồng kín, lắp giàn mát & tủ điện]
[Tháng 3: Nhập nái hậu bị GF24 & Cách ly kiểm dịch 30 ngày]
[Tháng 4-5: Khai thác tinh đực GF399 & Phối giống đại trà]
[Tháng 8-9: Quản lý nái đẻ, nuôi con & Xuất bán lợn giống thương phẩm]

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Thời gian nghiên cứu giới hạn trong 3 tháng (tháng 3 đến tháng 5/2023), chưa khảo sát đầy đủ ảnh hưởng của biến động nhiệt độ mùa đông vùng cao (khi nhiệt độ môi trường xuống dưới $15^\circ\text{C}$) đến khả năng sinh nhiệt và tỷ lệ sống của lợn con.
• Đề tài tập trung đánh giá nái từ lứa 1 đến lứa 3, chưa theo dõi biến động năng suất của đàn nái ở giai đoạn đỉnh cao năng suất (lứa 4 - lứa 6) và giai đoạn loại thải.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng theo dõi chu kỳ sinh trưởng của đàn lợn thịt thương phẩm thương mại F2 sinh ra từ tổ hợp GF24 x GF399 đến giai đoạn xuất bán thịt ($110 - 120\text{ kg}$) để đánh giá toàn diện tốc độ tăng trọng bình quân ngày (ADG), độ dày mỡ lưng và tỷ lệ nạc thân thịt.
• Tích hợp hệ thống IoT giám sát âm thanh ho, cảm biến hồng ngoại phân tích thân nhiệt và camera AI phát hiện hành vi đứng - nằm của nái đẻ nhằm tự động cảnh báo nguy cơ đè lợn con theo thời gian thực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, có giá trị tham khảo cao về đặc điểm sinh học và năng suất của giống lợn thương mại hiện đại.
• Kỹ thuật viên & Quản lý trang trại: Nắm bắt quy trình vận hành chuồng đẻ 8 bước, công thức phối trộn/cho ăn cá thể hóa và kỹ thuật phát hiện động dục chính xác.
• Chủ đầu tư & Doanh nghiệp nông nghiệp: Có căn cứ khoa học và dữ liệu kinh tế - kỹ thuật vững chắc để ra quyết định đầu tư dòng giống nái GF24 và tinh đực GF399 nhằm tối ưu hóa ROI.
• Cơ quan quản lý nông nghiệp địa phương: Dữ liệu thực tế phục vụ công tác quy hoạch, chuyển đổi cơ cấu giống vật nuôi năng suất cao cho các tỉnh miền núi phía Bắc.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật chuồng trại tối thiểu để nuôi nái GF24 đạt hiệu quả tối ưu?

Trang trại cần đảm bảo hệ thống chuồng kín có giàn lạnh làm mát Cooling Pad duy trì nhiệt độ chuồng mang thai ở mức $22 - 26^\circ\text{C}$, chuồng đẻ $24 - 28^\circ\text{C}$. Ô úm lợn con phải trang bị bóng đèn hồng ngoại và thảm cao su giữ nhiệt cục bộ ở mức $32 - 34^\circ\text{C}$ trong tuần đầu sau sinh.

2. Dòng đực GF399 có ưu điểm nổi bật gì so với các dòng đực Pietrain hay Duroc truyền thống?

Đực GF399 là dòng đực thuần chọn lọc di truyền cao sản của GreenFeed, đạt khối lượng trưởng thành trên $300\text{ kg}$, chất lượng tinh dịch đậm đặc ($\ge 3\text{ tỷ tinh trùng sống/liều}$), truyền ưu thế lai cho đàn con về khả năng tăng trọng nhanh, sức đề kháng cao và tỷ lệ nạc thân thịt vượt trội phù hợp thị hiếu tiêu dùng Việt Nam.

3. Phương pháp phát hiện nái lốc (động dục lại) chuẩn xác nhất tại trang trại?

Quy trình bắt lốc được thực hiện hàng ngày từ ngày thứ 17 đến ngày thứ 45 sau phối giống: dẫn lợn đực giống đi ngược chiều gió trước đầu nái kết hợp kỹ thuật viên ấn lưng kiểm tra phản xạ đứng ì, quan sát độ sưng hồng của niêm mạc âm hộ và dịch nhờn cổ tử cung.

4. Làm thế nào để giảm thiểu triệt để hội chứng MMA trên đàn nái GF24?

Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh chuồng đẻ 8 bước, giảm lượng cám trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày ($0,5\text{ kg/ngày}$), tiêm kháng sinh dự phòng Oxytetracycline kết hợp thuốc kháng viêm Ketovet và hormone co bóp Oxytocin ngay sau khi nái tống xuất hoàn toàn nhau thai.

5. Tiêu tốn thức ăn 3,82 kg cám/kg lợn cai sữa phản ánh điều gì về mặt kinh tế?

Chỉ số FCR này tính gộp toàn bộ lượng thức ăn tiêu thụ của nái trong suốt chu kỳ mang thai, nuôi con và lượng cám tập ăn của lợn con chia cho khối lượng đàn con cai sữa. Mức 3,82 kg/kg KLCS là mức tối ưu trong ngành chăn nuôi công nghiệp, giúp hạ giá thành sản xuất lợn cai sữa xuống mức cạnh tranh cao.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã cung cấp những luận cứ khoa học thực nghiệm vững chắc về năng suất sinh sản vượt trội của đàn nái GF24 phối với dòng đực GF399 tại trang trại Linkfarm Bắc Kạn. Với các kết quả ấn tượng: số con sơ sinh sống đạt $12,50\text{ con/ổ}$, khối lượng cai sữa toàn ổ đạt $81,17\text{ kg}$ ở 21 ngày tuổi, tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt $97,93%$ và tỷ lệ mắc bệnh sản khoa được kiểm soát dưới $5%$, tổ hợp lai GF24 x GF399 chứng minh đây là công thức giống tối ưu cho ngành chăn nuôi lợn công nghiệp hiện đại. Việc áp dụng đồng bộ quy trình an toàn sinh học đa lớp, chế độ dinh dưỡng 4 giai đoạn chuẩn hóa và kỹ thuật thú y phòng ngừa chủ động chính là chìa khóa then chốt để khai thác tối đa tiềm năng di truyền của giống, nâng cao hiệu quả kinh tế và đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong nền kinh tế hiện nay, ngành chăn nuôi được coi là ngành kinh tế nông nghiệp quan trọng ở Việt Nam, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn chiếm 60% giá trị ngành chăn nuôi nước ta. Hiện nay, tỷ trọng thịt lợn trong “rổ thực phẩm” vẫn chiếm đến 70% tổng nhu cầu về thịt. Đây là ngành kinh tế có từ lâu đời và đóng góp lớn vào cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo, giúp cho người nông dân tăng thêm thu nhập, giải quyết được công ăn việc làm cho nhiều người lao động. Chăn nuôi cung cấp thực phẩm cho người tiêu dùng ngoài ra còn cung cấp phụ phẩm như phân bón cho ngành trồng trọt và một số sản phẩm phụ cho ngành chế biến.

Vì vậy nên nước ta đặc biệt quan tâm đến các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế ngành chăn nuôi, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn. Ngày nay nền công nghiệp hóa hiện đại hóa ngày càng phát triển thì các trang thiết bị phục vụ cho chăn nuôi cũng ngày càng hiện đại, từ đó việc phòng và trị bệnh cho vật nuôi cũng ưu việt hơn góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Nhờ những thay đổi lớn về giống , nguồn dinh dưỡng thức ăn, kỹ thuật chăn nuôi và phòng trừ dịch bệnh mà ngành chăn nuôi lợn đã ngày càng phát triển mạnh mẽ và có nhiều đóng góp lớn trong nền kinh tế quốc dân, góp phần xóa đói giảm nghèo cho các hộ dân. Theo thông tin điều tra, đến cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2021, tổng số lượng lợn trên toàn quốc đã vượt quá 28 triệu con (xếp thứ 6 trên thế giới).

Sản lượng thịt lợn trong 9 tháng đầu năm đã đạt khoảng 2,9 triệu tấn. Có 16 doanh nghiệp chăn nuôi lớn đang duy trì và phát triển với tổng số lượng lợn thịt trên 6 triệu con (chiếm khoảng 23 - 24% của tổng số lợn thịt trong cả nước). 2 Ngành chăn nuôi lợn cần tiến hành cải tiến các yếu tố quan trọng như tỷ lệ nạc cao, hàm lượng mỡ thấp, thịt có màu sắc hấp dẫn, hương vị ngon, tỷ lệ mỡ dắt cao và đảm bảo không có sử dụng quá liều kháng sinh và chất kích thích khác. Điều này nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Do đó, trong những năm gần đây, Việt Nam đã nhập khẩu nhiều giống lợn ngoại như Yorkshire, Landrace, Duroc, Pietrain, vv. Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt, từ đó phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong và ngoài nước. Nhiều công ty lợn giống trong đó có Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam, hiện cũng đã tiến hành lai tạo ra các dòng đực GF399,… và nái GF24. Việc khảo sát năng suất sinh sản của lợn nái khi phối với các dòng đực khác nhau là việc làm cần thiết để từ đó tìm ra các tổ hợp lai tốt mang lại hiệu quả cao trong chăn nuôi.

Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá năng suất sinh sản của đàn nái GF24 phối với các dòng đực GF399 nuôi tại trang trại Linkfarm Bắc Kạn ở xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn”. Mục đích và yêu cầu 1. Mục đích - Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái GF24 phối với các dòng đực GF399 nuôi tại trang trại Linkfarm Bắc Kạn. - Xác định được tiêu tốn thức ăn/kg lợn con cai sữa.

- Đánh giá được tình hình dịch bệnh trên đàn lợn nái và lợn con theo mẹ. Yêu cầu - Theo dõi thu thập đầy dủ và chính xác các số liệu liên quan đến khả năng sinh sản của lợn nái nuôi tại cơ sở. - Tuân thủ quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh tại cơ sở. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Nguồn gốc, đặc điểm và một số tính năng sản xuất của giống lợn nghiên cứu. Dòng lợn đực GF399 Đực GF399 Dòng đực GF399 cũng thuộc giống nội bộ của công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam. Lợn có màu lông trắng loang đen hoặc trắng hoàn toàn. Trọng lượng trưởng thành con đực trên 300 kg/con, chuyển hóa thức ăn tốt.

Nổi bật là khả năng tăng trưởng, sức đề kháng cao, tỉ lệ nạc cao, rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở Việt Nam. Dòng đực chuẩn cho hiệu quả kinh tế cao với chi phí thấp và tỷ lệ đạt nạc cao, lợn con có tốc độ tăng trưởng cao và tiêu tốn thức ăn thấp. Tỷ lệ đực: 1:150 với trại mới. Nồng độ tinh trùng: 3 tỷ tinh trùng còn sống /liều, 100 tỷ tinh trùng/lần lấy tinh.

Tần xuất lấy linh: 1. Giống lợn nái GF24 Dòng nái GF24 được lai tạo bởi đực dòng GP1040 và nái GP1050 thuộc giống nội bộ của công ty. Với thế mạnh về công nghệ đánh dấu gen và hệ thống dữ liệu toàn cầu về năng suất sinh sản PIC giống lợn hậu bị GF24 (Camborough®48) của GREENFEED được cải tiến di truyền liên tục 1% đến 3% hàng năm, góp phần nâng cao năng suất vật nuôi. Lợn có lông màu trắng, màu cơ thể hơi hồng, tai cụp, mõm dài, cổ ngắn, mông đùi phát triển.

Các nghiên cứu đã tiến hành theo dõi trực tiếp trên đàn lợn nái hậu bị và nái sinh sản để xem xét các đặc điểm sinh lý, phân bố thời gian đẻ và năng suất sinh sản. Kết quả của những nghiên cứu này cho thấy lợn nái GF24 có 4 khả năng sinh sản tốt, đặc biệt là về số lượng con. Số lợn con sơ sinh, số lợn con sơ sinh sống và số lợn con cai sữa/lứa của lợn nái GF24 đạt lần lượt 12,8; 12,5 và 12,1 con. Tuổi động dục lần đầu, tuổi phối giống lần đầu và tuổi đẻ lứa đầu của lợn nái GF24 lần lượt là 157,1; 229,8 và 353,7 ngày.

Chu kỳ động dục của lợn nái GF24 là 21,6 ngày, trong đó thời gian động dục kéo dài khoảng 7,4 ngày và thời gian từ biểu hiện động dục đến chịu đực là 66,8 giờ. Thời gian kéo dài chịu đực là 54,4 giờ. Thời điểm đẻ chủ yếu của lợn nái GF24 tập trung vào ban ngày (chiếm 61,3%). Thời gian giữa con đầu đến con cuối trong quá trình đẻ của lợn nái GF24 là 254,7 phút và thời gian ra nhau là 116,3 phút.

Thời gian đẻ từ con đầu đến con cuối và thời gian ra nhau của lợn nái GF24 lần lượt là 254,7 và 116,3 phút. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái 2. Sự thành thục về tính Sự trưởng thành của tính dục trong con vật được xác định khi chúng bắt đầu có phản xạ sinh dục và khả năng sinh sản. Tuy nhiên, chỉ sự hiện diện của động dục không đủ để chỉ ra khả năng sinh sản của lợn cái.

Có một số biểu hiện của lợn cái khi trở nên trưởng thành về tính dục: 1. Cơ thể đã phát triển đầy đủ, hệ thống sinh dục của lợn cái trở nên hoàn thiện hơn, và chúng bắt đầu có chu kỳ động dục. Trong thời điểm này, tinh trùng của lợn đực có thể thụ tinh trứng của lợn cái. Xuất hiện các đặc điểm sinh dục thứ cấp: Bẹ vú của lợn cái phát triển và lộ rõ hai hàng vú, âm hộ của chúng trở nên lớn hơn và có màu hồng.

Chúng hiện thực hiện các phản xạ sinh dục: Lợn có thể nhảy lên nhau, lợn cái thể hiện sự động dục, và lợn đực thể hiện phản xạ giao phối. Những biểu hiện này chỉ là những dấu hiệu cho thấy lợn cái đã đạt được sự trưởng thành về tính dục và có khả năng sinh sản. 5 Một cơ thể đạt đến sự trưởng thành về tính dục khi hệ thống sinh dục của nó phát triển hoàn thiện cơ bản dưới sự tác động của thần kinh, hormone nội tiết và các yếu tố kích thích bên ngoài như nhiệt độ, ánh sáng, mùi hương, và những yếu tố khác. Khi con vật bắt đầu trải qua những cảm xúc tình dục, điều này chỉ ra rằng nó đã đạt đến sự trưởng thành về tính dục.

Thời điểm con vật đạt đến sự trưởng thành về tính dục có thể khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố sau: - Giống lợn: các giống lợn khác nhau có thể đạt đến sự trưởng thành về tính dục ở tuổi khác nhau.Tính đến độ tuổi thành thục, giống lợn nội thường phát triển nhanh hơn so với giống lợn ngoại. Lợn nội có xu hướng trở nên thành thục về tính vào khoảng 4 - 5 tháng tuổi, trong khi lợn ngoại và lợn lai cần khoảng 6 - 7 tháng tuổi để đạt được tính thành thục. - Chế độ dinh dưỡng, chăm sóc và quản lý: Việc nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý đúng cách có thể ảnh hưởng đến tuổi thành thục của các cá thể trong cùng một giống. Nếu được nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý tốt, cá thể có thể trở nên thành thục về tính sớm hơn.

Ngược lại, nếu không được nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý đúng cách, cá thể có thể thành thục về tính muộn hơn. - Điều kiện ngoại cảnh: Các yếu tố khí hậu và nhiệt độ có ảnh hưởng đến sự phát triển của lợn nái. Các giống lợn nuôi trong các vùng khí hậu nhiệt đới ẩm ướt thường phát triển nhanh hơn so với những giống lợn nuôi trong vùng có khí hậu lạnh. Chăn thả chung giữa gia súc đực và gia súc cái có thể làm cho gia súc cái thành thục về tính sớm hơn.

Đối với lợn cái hậu bị, nuôi chăn thả có thể làm tuổi động dục lần đầu chậm hơn so với việc nuôi nhốt liên tục. Điều này xảy ra vì lợn nuôi chăn thả có cơ hội trao đổi, tổng hợp các chất, và có cơ hội tiếp xúc với lợn đực, từ đó có thể dẫn đến việc thành thục về tính sớm hơn và tuổi động dục lần đầu diễn ra sớm hơn. Sự thành thục về thể vóc Thể vóc của con vật được coi là trưởng thành khi toàn bộ cơ quan và bộ phận trong cơ thể đã phát triển hoàn thiện. Khi đó, ngoại hình và thể vóc của con vật đạt đến mức hoàn chỉnh, xương cốt đã cứng chắc hoàn toàn và kích thước cơ thể ổn định.

Thời điểm đạt đến sự trưởng thành về thể vóc thường diễn ra chậm hơn so với sự trưởng thành về tính dục. Trong giai đoạn lợn trở thành thục về tính, sự sinh trưởng và phát triển của cơ thể vẫn tiếp tục, nhưng giao phối ngay lập tức không phải là lựa chọn tốt. Lý do là lợn cái có thể thụ tinh và mang thai, nhưng cơ thể của chúng chưa đủ để hỗ trợ sự phát triển tốt của thai nhi, dẫn đến chất lượng con non không được tốt.