Đặt vấn đề Chăn nuôi là ngành sản xuất quan trọng trong nền nông nghiệp - Việt Nam, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cung cấp thực phẩm thiết yếu hàng ngày. Đối với nghành nông nghiệp nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng, đây là nghành rất phát triển không chỉ riêng với Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Nhu cầu về thịt lợn ngày càng tăng cả trong nước và ngoài nước, thịt lợn là thức ăn chủ yếu hằng ngày trong bữa cơm gia đình. Vì vậy, truyền thống chăn nuôi lợn đã xuất hiện từ rất lâu ở các hộ gia đình.
Xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng là một xã nông thôn vùng núi giáp biên giới có điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội thuận lợi cho việc phát triển nghành chăn nuôi, với tổng quy mô đàn lợn năm 2022 là 6.220 con với 379 hộ gia đình chăn nuôi thuộc 14 xóm khác nhau. Chăn nuôi lợn là ngành mà hầu như hộ gia đình nào cũng đã và đang tập trung để phát triển nhằm phát triển kinh tế hộ, nâng cao thu nhập, góp phần cải thiện đời sống. Tuy nhiên các hộ gia đình chỉ chăn nuôi với quy mô nhỏ lẻ, chăn nuôi theo ình thức tập trung chưa phát triển, chưa mở rộng sản xuất. Vậy việc chăn nuôi lợn có thực sự đem lại hiệu quả kinh tế hay không vẫn là một câu hỏi để ngỏ chưa có lời giải đáp.
Hiện nay vẫn chưa có một nghiên cứu chuyên sâu nào về vấn đề này trên địa bàn xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng để có một cái nhìn chính xác và cụ thể hơn. Và câu hỏi đặt ra đó là: “Hiệu quả kinh tế của các hộ gia đình trong việc chăn nuôi như thế nào”? “Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi”? “Khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và nâng cao thêm thu nhập cho các hộ gia đình đang chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Thống 2 Nhất”? Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Đánh giá hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn quy mô hộ gia đình trên địa bàn xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng” 1. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động chăn nuôi lợn quy mô hộ gia đình trên địa bàn xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng.
Mục tiêu cụ thể Nghiên cứu thực trạng chăn nuôi lợn trên địa bàn bàn xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng. Đánh giá hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn của các hộ gia đình trên địa bàn bàn xã Thống Nhất, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng. Đề xuất giải pháp để năng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn quy mô hộ gia đình. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa khoa học Đề tài là cơ hội cho em được học tập, rèn luyện, đi sâu vào thực tế, được áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, cung cấp những kiến thức thực tế khi tiếp xúc, làm việc với người dân. Tích lũy thêm những kiến thức mới cho bản thân nhằm phục vụ cho công tác sau này. Ngoài ra, đề tài còn là cơ hội cho em được nghiên cứu, tìm hiểu về đời sống của người dân trên địa bàn xã nơi mình đang sinh sống, từ đó hiểu thêm về tình hình địa phương và có những dự định ấp ủ để phát triển quê hương. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp nhìn nhận đúng hơn và có cơ sở để đánh giá hiệu quả kinh tế cũng như đề ra các giải pháp và định hướng cho 3 các hộ gia đình chăn nuôi lợn, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện kinh tế, đời sống xã hội.
4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn 2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 2. Hiệu quả Hiệu quả là một thuật ngữ dùng để chỉ các mối liên hệ giữa kết quả thực hiện với các mục tiêu hoạt động của chủ thể và chi phí mà chủ thể bỏ ra để có kết quả đó trong những điều kiện nhất định.
Vì vậy theo hướng mục tiêu của chủ thể, kết quả trong hoạt động càng lớn hơn chi phí bỏ ra thì càng có lợi. Đối với các phương án hành động khác nhau hiệu quả chính là chỉ tiêu để phân tích, đánh giá, lựa chọn chúng. Hiệu quả dùng để phân tích đánh giá và lựa chọn phương án hoạt động. Hiệu quả được biểu hiện ở nhiều góc độ khác nhau nên cũng có nhiều khái niệm khác nhau.
Hiệu quả kinh tế * Hiệu quả kinh tế (economic efficiency) là phương diện của quá trình sản xuất cho biết kết hợp các đầu vào nhân tố cho phép tối thiểu hóa chi phí để sản xuất ra một mức sản lượng nhất định (Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân) Hiệu quả kinh tế là tỉ lệ giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra hay ngược lại đó là chi phí trên một đồng sản phẩm hay mức sinh lời của đồng vốn. Với yếu tố đầu vào hay các tài nguyên nhất định để tạo ra một khối lượng sản phẩm lớn nhất chính là mục tiêu chung của quá trình sản xuất. Nói cách khác, với một sản lượng nhất định làm sao để cho chi phí và lao động là thấp nhất. Điều đó cho thấy trong quá trình sản xuất nó thể hiện mối quan hệ giữa yếu tố đầu vào và đầu ra , biểu hiện tính hiệu quả của sản xuất.
[1] 5 Có rất nhiều quan điểm khác nhau khi nói về hiệu quả kinh tế. Xuất phát từ nhiều góc độ khác nhau nên các nhà nghiên cứu khác nhau có quan điểm về hiệu quả kinh tế cũng khác nhau. Hiệu quả kinh tế là tiêu chuẩn cao nhất của mọi sự lựa chọn trong kinh tế của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường dưới sự quản lí của nhà nước (GS.TS Ngô Đình Giao). Theo TS Nguyễn Tiến Mạnh “hiệu quả kinh tế là phạm trù hiệu quả khách quan phản ánh trình độ lợi dụng nguồn lực để đạt được mục tiêu đã xác định trước”.
Theo quan điểm của Mác, hiệu quả kinh tế là “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lí giữa thời gian lao động sống và lao động vật hóa giữa các nghành” đó là quy luật tiết kiệm và tăng năng suất lao động hay tăng hiệu quả. Theo quan điểm của Mác: “nâng cao năng suất lao động vượt quá nhu cầu cá nhân của mỗi người lao động là cơ sở hết thảy của mọi xã hội”. Khi nói về khái niệm hiệu quả, chúng ta cần phân biệt rõ 3 khái niệm cơ bản về hiệu quả đó là: hiệu quả kĩ thuật, hiệu quả phân bổ nguồn lực và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kĩ thuật là số sản phẩm có thể đạt được trên chi phí đầu vào.
Nó được áp dụng trong kinh tế vi mô để xem xét tình hình sử dụng nguồn nhân lực cụ thể, nó cho biết mọi đơn vị nguồn lực dùng trong sản xuất đem lại bao nhiêu đơn vị sản phầm. Hiệu quả phân phối: là chỉ tiêu hiệu quả trong các yếu tố sản phẩm và giá đầu vào được tính phản ánh giá trị sản phẩm thu thêm trên một đồng chi phí thêm về đầu vào hay nguồn lực. Hiệu quả kinh tế là mức sản xuất đạt cả hai yếu tố về hiệu quả kĩ thuật và hiệu quả phân phối.[8] Có quan điểm lại xem xét hiệu quả kinh tế là sự so sánh giữa mức độ biến động của kết quả sản xuất và chi phí bỏ ra, so sánh này có thể tính cho số tuyệt 6 đối và tương đối. Quan điểm này có tính ưu việt trong đánh giá hiệu quả kinh tế theo chiều sâu, hiệu quả của việc ứng dụng các tiến bộ kĩ thuật, có nghĩa là hiệu quả của phần đầu tư thêm.
[8] Như vậy: Hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế, biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh việc khai thác các nguồn lực và tiết kiệm chi phí các nguồn lực đó trong sản xuất nhằm thực hiện mục đích sản xuất kinh doanh. Bản chất của hiệu quả kinh tế Là sự tương quan so sánh về cả mặt tuyệt đối và tương đối giữa kết quả thu được và lượng chi phí bỏ ra. Bản chất của hiệu quả kinh tế trong quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình sử dụng các nguồn lực như đất đai, vốn, lao động, máy móc thiết bị.nhằm đạt được mục tiêu đề ra.[5] Hiệu quả kinh tế là chỉ tiêu rất thiết thực, thông qua hiệu quả kinh tế nhằm nghiên cứu tìm ra phương hướng và biện pháp phù hợp nhằm thúc đẩy nên sản xuất phát triển, đáp ứng như cầu ngày càng cao của xã hội. Nghiên cứu hiệu quả kinh tế góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất trong nước hòa nhập với nền kinh tế trong khu vực và cả ngoài quốc tế.
Từ các quan niệm và các nội dung của hiệu quả kinh tế thì bản chất của hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp nói chung và trong chăn nuôi lợn nói riêng, đặc biệt là lợn thịt có thể hiểu ở các góc độ như sau. Hiệu quả kĩ thuật chăn nuôi thực chất là quá trình thâm canh để tăng năng suất vật nuôi. Tức là khi ta đầu tư chi phí đầu vào như giống, thức ăn,.sao cho hiệu quả nhất để ta thu được khối lượng đạt cao và thu được vốn, lợi nhuận cao nhất. Tiết kiệm chi phí sản xuất trên đơn vị đầu ra của sản phẩm, mà sản phẩm đầu ra của lợn thịt với giá thành/1kg thit lợn hơi khi xuất chuồng.
Có nghĩa 7 giảm được đầu vào như thức ăn, giống, lao động.làm cho giá thành giảm nhanh hơn giá mua của sản phẩm trước biến động của thị trường. Nâng cao hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp là quá trình phát triển của trình độ sản xuất. Khi một chu trình sản xuất kết thúc ta xác định và đánh giá được hiệu quả kinh tế đem lại ở mức độ nào, để từ đó xem xét, tìm ra đặc điểm sau đó làm tăng hiệu quả kinh tế, cải thiện các yếu tố làm sao cho các yếu tố giảm không làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và làm cho các yếu tố có lợi tăng lên để từ đó không ngừng phát triển nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi, đời sống xã hội.Cách xác định hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế là mối quan hệ giữa yếu tố hiện vật và giá trị trong việc sử dụng các nguồn lực vào trong quá trình sản xuất.