Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất Công Nghiệp Tại Tỉnh Phú Thọ

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Cao Đàm
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Hệ Thống Tiêu Chí Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất Công Nghiệp (Nghiên Cứu Trường Hợp Tỉnh Phú Thọ)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Vấn đề nghiên cứu
• 1.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Kết cấu Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CÓ LIÊN QUAN
• 1.1.1. Công nghệ, năng lực công nghệ, đổi mới công nghệ và các khái niệm liên quan
• 1.1.2. Khái niệm năng lực công nghệ
• 1.1.3. Khái niệm công nghệ
• 1.1.4. Khái niệm năng lực
• 1.1.5. Khái niệm năng lực công nghệ
• 1.1.6. Khái niệm năng lực đổi mới công nghệ
• 1.1.7. Khái niệm đổi mới
• 1.1.8. Khái niệm đổi mới công nghệ
• 1.1.9. Năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
• 1.1.10. Đánh giá năng lực đổi mới công nghệ
• 1.1.11. Tiêu chí đánh giá năng lực đổi mới công nghệ trong sản xuất công nghiệp
• 1.2. CÁC QUAN HỆ TRONG ĐÁNH GIÁ NLĐMCN CỦA DN
• 1.2.1. Quan hệ giữa tiêu chí và đánh giá. Quan hệ giữa trình độ công nghệ và năng lực công nghệ. Quan hệ giữa năng lực công nghệ và đổi mới công nghệ
• 1.2.2. Quan hệ giữa đánh giá NLĐMCN với hoạt động ĐMCN
• 1.2.3. Quan hệ giữa công nghệ và sản xuất công nghiệp
• 1.2.4. Quan hệ giữa công nghệ và sản phẩm của công nghệ. Quan hệ giữa đổi mới công nghệ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và của sản phẩm. Tính tất yếu của đổi mới công nghệ trong sản xuất công nghiệp
• 1.3. Kết luận chương một
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ CỦA DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN PHÚ THỌ
• 2.1. Tình hình đổi mới công nghệ giai đoạn 2005 – 2008. Tổng hợp kết quả khảo sát. Nhận xét tình hình đổi mới công nghệ giai đoạn 2005 – 2008
• 2.2. Tình hình đánh giá năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn Phú Thọ. Tổng hợp kết quả khảo sát. Nhận xét tình hình đánh giá năng lực công nghệ của doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn Phú Thọ
• 2.3. Bàn luận về tiêu chí đánh giá. Khái quát tình hình về chỉ tiêu, nội dung đánh giá năng lực đổi mới công nghệ
• 2.4. Thực trạng, nguyên nhân và hướng tháo gỡ khó khăn về đánh giá năng lực đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP
• 3.1. Lựa chọn các tiêu chí đánh giá năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Cơ sở và sự cần thiết phải lựa chọn tiêu chí
• 3.2. Lý do lựa chọn các yếu tố để xây dựng tiêu chí ĐGNLĐMCN. Hệ thống tiêu chí ĐGNLĐMCN. Kết quả khảo sát ý kiến góp ý
• 3.3. Cơ cấu, tỷ lệ tiêu chí
• 3.4. Hệ thống tiêu chí (mười hai tiêu chí và tiêu chí thành phần)
• 3.4.1. Tiêu chí về ý tưởng đổi mới và các tiêu chí thành phần
• 3.4.2. Tiêu chí về năng lực của nhân lực và các tiêu chí thành phần
• 3.4.3. Tiêu chí về năng lực vốn cho đổi mới và các tiêu chí thành phần
• 3.4.4. Tiêu chí về năng lực nghiên cứu và triển khai và các tiêu chí thành phần
• 3.4.5. Tiêu chí về năng lực thông tin công nghệ và các tiêu chí thành phần
• 3.4.6. Tiêu chí về năng lực cải tiến quy trình công nghệ và các tiêu chí thành phần
• 3.4.7. Tiêu chí về năng lực cạnh tranh của sản phẩm và các tiêu chí thành phần
• 3.4.8. Tiêu chí năng lực tìm kiếm và lựa chọn công nghệ và các tiêu chí thành phần
• 3.4.9. Tiêu chí về năng lực đàm phán công nghệ và các tiêu chí thành phần
• 3.4.10. Tiêu chí về năng lực tiếp nhận và đưa công nghệ mới vào hoạt động và các tiêu chí thành phần
• 3.4.11. Tiêu chí về các thiết chế đổi mới công nghệ và các tiêu chí thành phần
• 3.5. Lượng hoá các tiêu chí
• 3.5.1. Xác định điểm và các khung điểm (mức điểm) cho các tiêu chí (để tính độ đo của năng lực đổi mới công nghệ)
• 3.6. Phương pháp đánh giá
• 3.6.1. Lựa chọn phương pháp đánh giá
• 3.6.2. Mức đánh giá. Tính toán và trình bày kết quả
• 3.6.3. Tổng hợp kết quả và tính toán
• 3.6.4. Lựa chọn hình thức trình bày kết quả. Áp dụng thử hệ thống tiêu chí để thực hành đánh giá
• 3.7. Khảo sát tại 05 doanh nghiệp
• 3.8. Kết quả khảo sát tại 05 doanh nghiệp
• 3.9. Trình bày kết quả đánh giá của 05 doanh nghiệp
• 3.10. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Khuyến nghị
• PHỤ LỤC VÀ CÁC BẢNG BIỂU
• A.1. Phụ lục 1: Phiếu điều tra, khảo sát hoạt động đổi mới công nghệ tại doanh nghiệp
• A.2. Phụ lục 2: Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát thực trạng hoạt động ĐMCN tại các DN
• A.3. Phụ lục 3: Phiếu điều tra, khảo sát hoạt động đánh giá năng lực đổi mới công nghệ tại doanh nghiệp
• A.4. Phụ lục 4: Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát hoạt động đánh giá năng lực ĐMCN của các doanh nghiệp
• A.5. Phụ lục 5: Phiếu trưng cầu ý kiến về hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực ĐMCN của doanh nghiệp
• A.6. Phụ lục 6: Phiếu điều tra, áp dụng thử hệ thống tiêu chí để đánh giá NLĐMCN của doanh nghiệp
• A.7. Phụ lục 7: Danh sách các doanh nghiệp đã tiến hành điều tra, khảo sát về hoạt động ĐMCN
• A.8. Phụ lục 8: Danh sách các doanh nghiệp đã tiến hành điều tra, khảo sát về hoạt động đánh giá năng lực ĐMCN
• A.9. Phụ lục 9: Danh sách các doanh nghiệp đã áp dụng thử hệ thống tiêu chí để đánh giá năng lực đổi mới công nghệ
• B.1. Bảng 3.1: Hệ thống tiêu chí và các tiêu chí thành phần
• B.2. Bảng 3.2: Bảng thống tiêu chí và các tiêu chí thành phần được lượng hoá
• B.3. Bảng 3.3: Tổng hợp năng lực đổi mới công nghệ của 05 doanh nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ Tại Phú Thọ

Đánh giá năng lực công nghệ trong doanh nghiệp sản xuất tại Phú Thọ là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng gia tăng. Năng lực công nghệ không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc đánh giá này giúp các doanh nghiệp nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình sản xuất, từ đó có những điều chỉnh phù hợp để nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Anh (2009), việc xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực công nghệ là cần thiết để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc cải tiến và đổi mới công nghệ.

1.1. Khái Niệm Năng Lực Công Nghệ Trong Doanh Nghiệp

Năng lực công nghệ được hiểu là khả năng của doanh nghiệp trong việc áp dụng và phát triển công nghệ mới. Điều này bao gồm khả năng tiếp thu, cải tiến và đổi mới công nghệ hiện có. Theo các chuyên gia, năng lực công nghệ là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường hiện nay.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ

Đánh giá năng lực công nghệ giúp doanh nghiệp nhận diện được các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Qua đó, doanh nghiệp có thể đưa ra các giải pháp cải tiến, từ việc đầu tư vào công nghệ mới đến việc đào tạo nhân lực. Điều này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Phú Thọ.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ Tại Phú Thọ

Mặc dù việc đánh giá năng lực công nghệ là cần thiết, nhưng các doanh nghiệp tại Phú Thọ đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn lực tài chính để đầu tư vào công nghệ mới. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa không có khả năng tiếp cận các nguồn vốn cần thiết để thực hiện đổi mới công nghệ. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt nhân lực có trình độ cao cũng là một rào cản lớn trong việc áp dụng công nghệ mới.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính

Nhiều doanh nghiệp tại Phú Thọ gặp khó khăn trong việc huy động vốn để đầu tư vào công nghệ mới. Điều này dẫn đến việc họ không thể cải tiến quy trình sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Theo thống kê, chỉ có khoảng 30% doanh nghiệp có khả năng đầu tư vào công nghệ mới.

2.2. Thiếu Nhân Lực Chất Lượng Cao

Sự thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao là một trong những nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp không thể áp dụng công nghệ mới. Nhiều doanh nghiệp không thể tìm được nhân viên có kỹ năng phù hợp để vận hành và bảo trì các thiết bị công nghệ hiện đại.

III. Phương Pháp Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ Hiệu Quả

Để đánh giá năng lực công nghệ một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp khoa học và hệ thống tiêu chí rõ ràng. Việc xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về năng lực công nghệ của mình. Theo nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Anh (2009), các tiêu chí này cần phải được thiết kế sao cho phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Tiêu Chí Đánh Giá

Hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực công nghệ cần bao gồm các yếu tố như khả năng tiếp thu công nghệ, năng lực nghiên cứu và phát triển, và khả năng cải tiến quy trình sản xuất. Việc xây dựng hệ thống này sẽ giúp doanh nghiệp có thể tự đánh giá và cải thiện năng lực công nghệ của mình.

3.2. Áp Dụng Các Phương Pháp Đánh Giá Khoa Học

Doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp đánh giá khoa học như phân tích SWOT, phân tích chi phí-lợi ích để có cái nhìn rõ ràng hơn về năng lực công nghệ của mình. Những phương pháp này sẽ giúp doanh nghiệp xác định được điểm mạnh và điểm yếu, từ đó có những điều chỉnh phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Đánh Giá Năng Lực Công Nghệ

Kết quả đánh giá năng lực công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu mà còn cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng chiến lược phát triển. Doanh nghiệp có thể sử dụng kết quả này để điều chỉnh kế hoạch đầu tư, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh. Theo nghiên cứu, những doanh nghiệp áp dụng kết quả đánh giá vào thực tiễn đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong năng lực sản xuất.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Sản Xuất

Sau khi thực hiện đánh giá, nhiều doanh nghiệp đã tiến hành cải thiện quy trình sản xuất của mình. Việc áp dụng công nghệ mới giúp giảm thiểu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng trưởng mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm.

4.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực

Kết quả đánh giá cũng chỉ ra rằng việc đào tạo nhân lực là rất cần thiết. Doanh nghiệp đã đầu tư vào các chương trình đào tạo để nâng cao kỹ năng cho nhân viên, từ đó giúp họ có thể vận hành và bảo trì các thiết bị công nghệ hiện đại một cách hiệu quả.

V. Kết Luận Về Năng Lực Công Nghệ Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất

Đánh giá năng lực công nghệ trong doanh nghiệp sản xuất tại Phú Thọ là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh. Việc xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá rõ ràng và áp dụng các phương pháp khoa học sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về năng lực công nghệ của mình. Từ đó, doanh nghiệp có thể đưa ra các giải pháp cải tiến phù hợp để phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.

5.1. Tương Lai Của Năng Lực Công Nghệ Tại Phú Thọ

Trong tương lai, việc nâng cao năng lực công nghệ sẽ trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp tại Phú Thọ. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp cần chủ động trong việc đánh giá năng lực công nghệ của mình và tìm kiếm các giải pháp cải tiến. Việc đầu tư vào công nghệ mới và đào tạo nhân lực sẽ là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.