Đánh Giá Điều Trị Vô Sinh Bằng Bơm Tinh Trùng Vào Buồng Tử Cung Tại Bệnh Viện Sản Nhi Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu đánh giá điều trị vô sinh bằng bơm tinh trùng vào buồng tử cung tại bệnh viện sản nhi bắc ninh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đỗ Văn Tạo
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Hợi
• Trường học: Trường Đại Học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Sản Phụ Khoa
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Bơm Tinh Trùng Vào Buồng Tử Cung Tại Bệnh Viện Sản Nhi Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bơm Tinh Trùng Vào Buồng Tử Cung Tại Bắc Ninh

Vô sinh là một vấn đề sức khỏe ngày càng được quan tâm, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và đòi hỏi nguồn lực lớn để giải quyết. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vô sinh được định nghĩa là tình trạng không có thai sau một năm quan hệ tình dục đều đặn mà không sử dụng biện pháp tránh thai. Tại Việt Nam, tỷ lệ vô sinh dao động từ 3% đến 15%, và có xu hướng gia tăng. Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh đã triển khai kỹ thuật IUI Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh như một giải pháp hỗ trợ sinh sản, mang lại hy vọng cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Nghiên cứu này tập trung đánh giá hiệu quả của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung Bắc Ninh, cung cấp thông tin chi tiết về đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị tại bệnh viện.

1.1. Định nghĩa vô sinh và tầm quan trọng của điều trị hiếm muộn

Vô sinh không chỉ là một vấn đề y tế mà còn là một vấn đề xã hội, ảnh hưởng đến tâm lý và kinh tế của các cặp vợ chồng. Theo WHO, vô sinh là tình trạng không có thai sau 12 tháng quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai. Việc chẩn đoán và điều trị vô sinh hiếm muộn sớm là rất quan trọng, đặc biệt đối với phụ nữ trên 35 tuổi. Khám hiếm muộn Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh giúp các cặp vợ chồng xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Theo nghiên cứu của Nguyễn Viết Tiến, tỷ lệ vô sinh chung ở Việt Nam là 7,7%, trong đó vô sinh nguyên phát chiếm 3,9% và vô sinh thứ phát chiếm 3,8%.

1.2. Giới thiệu về phương pháp IUI Bơm Tinh Trùng Vào Buồng Tử Cung

Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản trong đó tinh trùng được lọc rửa và bơm trực tiếp vào buồng tử cung của người phụ nữ. Mục đích của IUI là tăng số lượng tinh trùng đến được ống dẫn trứng, từ đó tăng khả năng thụ tinh. IUI thường được chỉ định trong các trường hợp vô sinh do tinh trùng yếu, bất thường về cổ tử cung hoặc không rõ nguyên nhân. Kỹ thuật IUI Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, sử dụng trang thiết bị hiện đại.

II. Thách Thức Điều Trị Vô Sinh Và Vai Trò Của IUI Bắc Ninh

Điều trị vô sinh là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp giữa bác sĩ và bệnh nhân. Các yếu tố như tuổi tác, nguyên nhân vô sinh và tình trạng sức khỏe tổng thể có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Một trong những thách thức lớn nhất là lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, cân bằng giữa hiệu quả, chi phí và nguy cơ. Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) được coi là một lựa chọn hàng đầu, đặc biệt tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh, do tính an toàn, đơn giản và chi phí hợp lý.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến thành công của bơm tinh trùng vào buồng tử cung

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công của IUI, bao gồm tuổi của người phụ nữ, chất lượng tinh trùng, số lượng và kích thước nang noãn, độ dày niêm mạc tử cung và nguyên nhân vô sinh. Theo nghiên cứu, tỷ lệ thành công của IUI giảm dần theo độ tuổi của người phụ nữ. Chất lượng tinh trùng cũng là một yếu tố quan trọng, tinh trùng phải có khả năng di động tốt và hình dạng bình thường để có thể thụ tinh. Tỷ lệ thành công IUI Sản Nhi Bắc Ninh sẽ được trình bày chi tiết trong các phần sau của bài viết.

2.2. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp IUI so với các kỹ thuật khác

So với các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khác như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), IUI có ưu điểm là ít xâm lấn hơn, chi phí thấp hơn và ít gây biến chứng hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công của IUI thường thấp hơn IVF. IUI phù hợp với các trường hợp vô sinh nhẹ hoặc không rõ nguyên nhân, trong khi IVF thường được chỉ định cho các trường hợp vô sinh nặng hơn như tắc ống dẫn trứng hoặc tinh trùng rất yếu. Nếu IUI Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh không thành công, IVF có thể là lựa chọn tiếp theo.

III. Quy Trình IUI Chuẩn Tại Bệnh Viện Sản Nhi Bắc Ninh Chi Tiết

Để đảm bảo hiệu quả và an toàn, quy trình IUI tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh được thực hiện theo các bước chuẩn hóa, bao gồm: khám và tư vấn, kích thích buồng trứng, theo dõi nang noãn, chuẩn bị tinh trùng và bơm tinh trùng vào buồng tử cung. Mỗi bước đều được thực hiện cẩn thận bởi đội ngũ y tế chuyên nghiệp, đảm bảo tuân thủ các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Chuẩn bị trước khi IUI tại Bắc Ninh cũng là một yếu tố quan trọng để tăng tỷ lệ thành công.

3.1. Các bước chuẩn bị và thăm khám trước khi thực hiện IUI

Trước khi thực hiện IUI, các cặp vợ chồng sẽ được khám và tư vấn kỹ lưỡng để đánh giá tình trạng sức khỏe và xác định nguyên nhân vô sinh. Các xét nghiệm cần thiết bao gồm: xét nghiệm máu, siêu âm tử cung buồng trứng, tinh dịch đồ và kiểm tra độ thông của ống dẫn trứng. Người phụ nữ cũng sẽ được hướng dẫn về cách chuẩn bị trước khi IUI tại Bắc Ninh, bao gồm chế độ ăn uống, sinh hoạt và sử dụng thuốc (nếu cần). Bác sĩ sẽ xem xét kỹ lưỡng và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

3.2. Kích trứng IUI Bắc Ninh Phác đồ và theo dõi sự phát triển nang noãn

Kích thích buồng trứng là một bước quan trọng trong quy trình IUI, giúp tăng số lượng nang noãn và cải thiện khả năng thụ tinh. Bác sĩ có thể sử dụng các loại thuốc như Clomiphene citrate hoặc Gonadotropin để kích thích buồng trứng. Quá trình theo dõi nang noãn được thực hiện bằng siêu âm để đánh giá kích thước và số lượng nang noãn. Thời điểm rụng trứng được xác định bằng xét nghiệm LH hoặc tiêm hCG. Siêu âm canh trứng Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh là một công cụ quan trọng để theo dõi sự phát triển của nang noãn.

3.3. Lọc rửa và bơm tinh trùng Kỹ thuật thực hiện tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh

Tinh trùng sau khi được lấy từ người chồng sẽ được lọc rửa để loại bỏ các tế bào chết, chất nhầy và các tạp chất khác, đồng thời chọn lọc những tinh trùng khỏe mạnh nhất. Tinh trùng sau khi lọc rửa sẽ được bơm trực tiếp vào buồng tử cung của người phụ nữ bằng một ống thông nhỏ. Quá trình bơm tinh trùng thường không gây đau đớn và chỉ mất vài phút. Sau khi bơm tinh trùng, người phụ nữ sẽ được nghỉ ngơi tại bệnh viện trong khoảng 30 phút. Bác sĩ sẽ dặn dò các lưu ý sau IUI tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Bơm Tinh Trùng Vào Buồng Tử Cung Tại Bắc Ninh

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh từ năm 2015 đến 2018 nhằm đánh giá hiệu quả của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung. Kết quả cho thấy, tỷ lệ có thai sau IUI phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi của bệnh nhân, loại vô sinh, số lượng và kích thước nang noãn, độ dày niêm mạc tử cung và nguyên nhân vô sinh. Nghiên cứu cũng so sánh kết quả điều trị vô sinh hiếm muộn Bắc Ninh bằng IUI với các phương pháp khác.

4.1. Tỷ lệ có thai sau IUI và các yếu tố ảnh hưởng Theo nghiên cứu

Nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ có thai sau IUI tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ví dụ, tỷ lệ có thai giảm khi tuổi của người vợ tăng lên. Vô sinh do rối loạn phóng noãn thường có tỷ lệ thành công cao hơn so với các nguyên nhân vô sinh khác. Độ dày niêm mạc tử cung cũng đóng vai trò quan trọng, niêm mạc tử cung quá mỏng có thể làm giảm khả năng làm tổ của phôi. Các kết quả chi tiết sẽ được trình bày trong phần kết quả nghiên cứu.

4.2. So sánh kết quả IUI với các phương pháp hỗ trợ sinh sản khác

So với các phương pháp hỗ trợ sinh sản khác như IVF, IUI có tỷ lệ thành công thấp hơn nhưng chi phí thấp hơn và ít xâm lấn hơn. IUI phù hợp với các trường hợp vô sinh nhẹ hoặc không rõ nguyên nhân, trong khi IVF thường được chỉ định cho các trường hợp vô sinh nặng hơn. Tuy nhiên, IUI có thể là một lựa chọn hợp lý cho các cặp vợ chồng có điều kiện kinh tế hạn hẹp hoặc không muốn thực hiện các kỹ thuật xâm lấn. Nếu IVF Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh có triển khai (cần kiểm tra), đây có thể là phương pháp thay thế khi IUI thất bại.

V. Kinh Nghiệm Và Lưu Ý Quan Trọng Khi IUI Sản Nhi Bắc Ninh

Để tăng cơ hội thành công khi thực hiện IUI tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh, các cặp vợ chồng cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, chuẩn bị tâm lý thoải mái và duy trì lối sống lành mạnh. Việc theo dõi sát sao sau IUI và tuân thủ các chỉ định của bác sĩ là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh. Kinh nghiệm IUI Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh từ các cặp vợ chồng khác có thể giúp bạn chuẩn bị tốt hơn.

5.1. Kinh nghiệm IUI Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh từ các cặp vợ chồng

Chia sẻ kinh nghiệm từ các cặp vợ chồng đã thực hiện IUI tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh có thể giúp các cặp vợ chồng khác chuẩn bị tâm lý tốt hơn và hiểu rõ hơn về quy trình điều trị. Nhiều cặp vợ chồng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, duy trì lối sống lành mạnh và giữ tinh thần lạc quan. Việc tìm hiểu thông tin về đánh giá bác sĩ IUI Bắc Ninh cũng có thể giúp bạn lựa chọn được bác sĩ phù hợp.

5.2. Các biến chứng có thể xảy ra sau IUI và cách xử lý

Mặc dù IUI là một kỹ thuật an toàn, nhưng vẫn có thể xảy ra một số biến chứng như nhiễm trùng, quá kích buồng trứng hoặc đa thai. Các cặp vợ chồng cần được thông báo về các nguy cơ này và được hướng dẫn cách nhận biết và xử lý. Việc theo dõi sát sao sau IUI và tuân thủ các chỉ định của bác sĩ là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh.

VI. Tương Lai Của Kỹ Thuật Bơm Tinh Trùng Và Vô Sinh Bắc Ninh

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung ngày càng được hoàn thiện và cải tiến, mang lại hy vọng cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Trong tương lai, các nghiên cứu tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình IUI, cải thiện chất lượng tinh trùng và nâng cao tỷ lệ thành công. Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh tiếp tục đầu tư vào trang thiết bị hiện đại và đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu điều trị vô sinh hiếm muộn ngày càng tăng.

6.1. Các hướng nghiên cứu mới nhằm nâng cao hiệu quả của IUI

Các nghiên cứu hiện nay tập trung vào việc tìm kiếm các phương pháp mới để cải thiện chất lượng tinh trùng, tăng cường khả năng thụ tinh và làm tổ của phôi. Một số hướng nghiên cứu bao gồm: sử dụng các chất chống oxy hóa để bảo vệ tinh trùng, áp dụng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI) trong trường hợp tinh trùng rất yếu và sử dụng các phương pháp sàng lọc phôi để chọn lựa những phôi khỏe mạnh nhất.

6.2. Vai trò của Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh trong điều trị vô sinh hiếm muộn

Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ điều trị vô sinh hiếm muộn cho người dân trong và ngoài tỉnh. Bệnh viện không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ, cập nhật các kỹ thuật mới và đào tạo đội ngũ y tế chuyên nghiệp để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của bệnh nhân. Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh điều trị vô sinh ngày càng khẳng định vị thế là một trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1. Định nghĩa về vô sinh Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO): vô sinh là trạng thái không có thai sau một năm chung sống vợ chồng mà không dùng một biện pháp tránh thai nào [6], [7],[8]. Đối với những trường hợp có nguyên nhân vô sinh tương đối rõ ràng thì việc tính thời gian không đặt ra nữa, hoặc đối với các cặp vợ chồng mà vợ trên 35 tuổi, sau 6 tháng mong muốn có con mà không có thai cũng đã được coi là vô sinh, cần được khám và điều trị sớm. Việc xác định tỷ lệ vô sinh một cách chính xác rất khó khăn vì một tỷ lệ không nhỏ các cặp vợ chồng còn đi khám chữa bệnh ở các cở sở y tế tư nhân và theo y học dân gian.

Theo nghiên cứu của GS Nguyễn Khắc Liêu và cộng sự tại Viện bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh với đầy đủ các phương pháp thăm dò về độ thông của đường sinh dục nữ, về phóng noãn, về tinh trùng… thì tỷ lệ vô sinh nữ là 55,4%, vô sinh nam 35,6% và vô sinh không rõ nguyên nhân là 10%. Theo nghiên cứu của Đào Xuân Hiền (2007) tại Bệnh viện Phụ Sản Trung Ương cho thấy vô sinh do rối loạn phóng noãn chiếm tỷ lệ 14,2%, vô sinh do tinh trùng chồng yếu hoặc ít chiếm 20,8% trong tổng số nguyên nhân vô sinh [9]. Sinh lý buồng trứng Buồng trứng có hai chức năng quan trọng là ngoại tiết và nội tiết. Hoạt động nội tiết Các tế bào hạt và những tế bào của vỏ nang chế tiết ra 3 hormon chính: estrogen, progesterone và androgen.

Các hormone này là hormone sinh dục có chứa nhân steran nên còn được gọi là các steroid sinh dục.ninh download by : [e-mail] 4 - Vỏ nang chế tiết estrogen. - Các tế bào hạt của hoàng thể chế tiết progesterone. - Các tế bào của rốn buồng trứng chế tiết androgen. Nang noãn được coi là một đơn vị hoạt động của buồng trứng cả về phương diện sinh sản và nội tiết 1.

Hoạt động ngoại tiết Nang noãn nguyên thủy có đường kính 0,05 mm. Dưới tác dụng của FSH, nang noãn lớn lên, chín. Nang noãn chín còn gọi là nang Graaf, có đường kính xấp xỉ 20 mm. Noãn chứa trong nang này cũng chín và chịu tác dụng phân bào.

Noãn chín có đường kính khoảng 100 µm. Trong mỗi chu kỳ kinh thường chỉ có một nang noãn phát triển để trở thành nang Graaf. Đó là nang nhạy nhất trong vòng kinh ấy, nang này phát triển từ một nang đã đang phát triển dở dang từ cuối vòng kinh trước [10]. Nang noãn chính là một nang có hốc (nang rỗng) có các thành phần: - Vỏ nang ngoài có cấu tạo bởi các sợi liên kết, thực sự chỉ có tác dụng bọc lấy nang.

- Vỏ nang trong có nhiều mạch máu, là một tuyến nội tiết, có khả năng chế tiết estrogen. - Hốc nang có chứa dịch nang trong có estron. Dưới tác dụng của LH, nang noãn càng chín nhanh, lồi ra phần ngoại vi của buồng trứng rồi vỡ, phóng noãn ra ngoài, đó là hiện tượng phóng noãn. Cũng dưới tác dụng của LH, phần còn lại của nang noãn tại buồng trứng dần dần biến đổi thành hoàng thể.

Vào cuối CKKN, khi LH tụt xuống trong máu, hoàng thể teo đi, để lại sẹo trắng gọi là vật trắng hay bạch thể [10],[11], 1. Vai trò của trục dưới đồi-tuyến yên-buồng trứng Chức năng của buồng trứng liên quan mật thiết với hoạt động của trục dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng. Trong mối liên quan của các hormone luan.ninh download by : [e-mail] 5 được chế tiết tại mỗi tầng nói trên, sự đồng bộ nhịp điệu chế tiết được thực hiện hài hòa nhờ cơ chế feed back. * Vùng dưới đồi: Vùng dưới đồi (hypothalamus) thuộc trung não, nằm quanh não thất 3 và nằm chính giữa hệ thống viền, tiết ra hormone giải phóng FSH và LH là Gonadotropin Releasing Hormon (GnRH).

GnRH được phóng thích vào mạch máu tới thùy trước tuyến yên qua sợi trục thần kinh và được bài tiết theo nhịp, cứ 1 đến 3 giờ GnRH được bài tiết một lần, mỗi lần kéo dài trong vài phút [6] Tác dụng của GnRH là kích thích tế bào thùy trước tuyến yên bài tiết FSH và LH theo cơ chế gắn vào các thụ thể làm tăng tính thấm calci, khiến calci nội bào tăng và hoạt hóa các tiểu đơn vị của gonadotropin. Khi sử dụng GnRH liều cao hoặc liên tục sẽ làm nghẽn kênh calci và dấn đến làm giảm thụ thể do đó làm gián đoạn hoạt động của cả hệ thống.Vì vậy nếu thiếu GnRH hoặc đưa vào liên tục GnRH thì tuyến yên sẽ không bài tiết cả FSH và LH [8]. * Tuyến yên: Tuyến yên là một tuyến nhỏ nằm trong hố yên của xương bướm.Tuyến yên gồm có hai phần có nguồn gốc từ thời kỳ bào thai hoàn toàn khác nhau là thùy trước và thùy sau tuyến yên [11]. Thùy trước tuyến yên được cấu tạo bởi những tế bào có khả năng chế tiết nhiều loại hormone khác nhau, trong đó có các tế bào bài tiết hormone hướng sinh dục FSH và LH dưới tác dụng của GnRH.

Mỗi một hormone mang một đặc tính, tác dụng riêng nhưng có liên quan đến tác dụng hiệp lực [8], [11]. FSH: có tác dụng kích thích các nang noãn của buồng trứng phát triển và trưởng thành, kích thích phát triển lớp tế bào hạt để từ đó tạo thành lớp vỏ của nang noãn.ninh download by : [e-mail] 6 LH có tác dụng: - Phối hợp với FSH làm phát triển nang noãn tiến tới trưởng thành. - Phối hợp FSH gây hiện tượng phóng noãn. - Kích thích tế bào hạt và vỏ còn lại phát triển thành hoàng thể đồng thời duy trì sự tồn tại của hoàng thể.

- Kích thích lớp tế bào hạt của nang noãn và hoàng thể bài tiết progesterone và tiếp tục bài tiết estrogen.1: Vai trò của trục dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng (Theo Clinical Gynecologic Endocrinogy an Infertility-Sixth Edition-Lippincott Williams and Wilkins) 1. Cơ chế phóng noãn Thông thường trong một chu kỳ phóng noãn có khoảng 30 nang noãn tạo thành một đoàn hệ noãn mà sự phát triển và trưởng thành của chúng phụ thuộc vào gonadotropin. Từ đoàn hệ noãn này có một nang noãn vượt trội phát triển và trưởng thành. Quá trình chọn lọc và phát triển, trưởng thành của nang noãn nguyên thủy bao gồm: luan.ninh download by : [e-mail] 7 - Nang noãn sơ cấp đường kính khoảng 50µm.

- Nang noãn thứ cấp có đường kính khoảng 200µm. - Nang tam cấp có đường kính khoảng 500µm bắt đầu hình thành lớp vỏ trong nang, hình thành gò noãn và dịch nang. - Nang noãn trưởng thành có đường kính khoảng 20mm, dịch trong nang chế tiết nhiều, tế bào vỏ tăng sinh mạnh. Người ta chia quá trình phát triển nang noãn thành những giai đoạn sau: * Pha nang noãn sớm: FSH sau khi vượt qua giá trị ngưỡng của từng cá thể sẽ kích thích các tế bào hạt của buồng trứng sản xuất insulin like-grow-factor-2 (IGF-2).

Dưới tác động của IGF-2 các tế bào vỏ của buồng trứng biệt hóa thành lớp tế bào vỏ trong và bao bọc nang noãn một cách trực tiếp. Các tế bào vỏ trong này đáp ứng với tác động điều hòa của các hormone tuyến yên thông qua các thụ thể của FSH và LH. Khi cholesterol trong máu được đưa vào tế bào vỏ chúng được chuyển hóa thành các androstennedion và testosterone. Các steroid này sẽ được phóng thích một nửa vào máu ngoại vi.

Nửa còn lại khuyếch tán vào trong lớp tế bào hạt đang trưởng thành và sẽ được tạo vòng thơm dưới tác động của aromatase để thành estrone và estradiol [12]. FSH là hormone điều hòa chính của tuyến yên đối với sự phát triển của nang noãn. Trước hết, dưới tác dụng của FSH, các tế bào hạt sẽ được kích thích sản xuất ra IGF-2. IGF-2 biệt hóa tế bào vỏ buồng trứng thành lớp tế bào vỏ trong.

Cuối cùng dưới tác dụng của LH, các tế bào vỏ trong sản xuất testosterone từ cholesterol sẽ chuyển thành estradiol dưới tác động của aromatase. Để hạn chế sự sản xuất androgen quá mức, các tế bào hạt tiết ra activin. Chất activin này không những ức chế sự sản xuất androgen trong tế bào vỏ mà còn kích thích tuyến yên sản xuất FSH. Cơ chế điều hòa này đảm bảo cho luan.ninh download by : [e-mail] 8 hệ thống tạo vòng thơm của estradiol hoạt động đầy đủ trong tế bào hạt, đồng thời giúp tế bào hạt trở nên nhạy cảm với LH.

- Trong pha nang noãn sớm, FSH kích thích tế bào hạt buồng trứng sản xuất cả acvitin lẫn inhibin. - Khi nồng độ activin tại buồng trứng tăng sẽ kích thích tuyến yên chế tiết FSH và ức chế tế bào vỏ nang tổng hợp testosterone từ cholesterol. - Khi nồng độ inhibin tại buồng trứng tăng sẽ ức chế tuyến yên tiết FSH và kích thích tế bào vỏ nang tổng hợp testosterone từ cholesterol. FSH còn kích thích sự tăng sinh tế bào hạt buồng trứng thông qua insulin- like - growth -factor-1 (IGF-1).

IGF-1 được sản xuất tại gan dưới tác động của hormone tăng trưởng (GnRH), dưới dạng insulin growth factor- binding protein (IGFBP). Khi nồng độ FSH tăng sẽ kích thích tác dụng của IGFBP protease, khi đó IGF-1 được tách khỏi IGFHBP và có tác dụng lên tế bào hạt buồng trứng [13]. * Pha chọn lọc Khi các nang noãn càng trưởng thành, số lượng tế bào hạt ngày càng tăng, sự sản xuất follistatin cũng tăng lên. Follistatin gắn một cách đặc hiệu vào activin làm giảm tác dụng của activin.

Mặt khác chất inhibin đồng thời sản xuất sẽ có tác dụng đối lập với activin làm cho FSH trở nên thiếu hụt một cách tương đối. Chỉ những nang noãn có lượng tế bào tăng nhạy với FSH mới có thể thu hút FSH và phát triển. Nhờ có tác dụng FSH mà số lượng các tế bào hạt buồng trứng được gia tăng và sản xuất inhibin và follistatin với số lượng ngày càng tăng. Follistatin ức chế chất activin (chất có nồng độ lớn hơn inhibin) nhờ đó mà sự sản xuất androgen trong nang noãn vượt trội tăng lên mạnh mẽ.

Cũng qua đó mà các nang noãn cạnh tranh khác sẽ thoái hóa để nhường chỗ cho nang noãn vượt trội phát triển.ninh download by : [e-mail] 9 Những nang noãn mà sự nhạy cảm của các tế bào hạt không đủ tới mức cần thiết do sự thiếu hụt tương đối FSH sẽ thoái triển để nhường chỗ cho nang noãn vượt trội. Chỉ một nang noãn vượt trội tiêp tục phát triển trưởng thành và chín ở giai đoạn tiền phóng noãn [12]. * Sự phóng noãn Nang noãn vượt trội ngày càng chế tiết nhiều estradiol đến một mức độ nào xuất hiện đỉnh LH vào giữa CKNN. Lượng lớn LH kích thích các prostaglandin tạo ra chuỗi phản ứng sinh ra các enzym hủy protein trên thành nang noãn.