Đặt vấn đề Đất đai luôn là nguồn lực tự nhiên có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Trong giai đoạn hiện nay, nƣớc ta đang trong quá trình đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trƣờng theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa thì vai trò của đai và các quan hệ đất đai ngày càng đƣợc nhìn nhận đầy đủ hơn, toàn diện hơn và khoa học hơn. Nhằm phát huy nguồn lực đất đai, khai thác, bảo tồn và sử dụng có hiệu quả đất đai thì việc quản lý của Nhà nƣớc đối với đất đai là việc hết sức cần thiết. Là đại diện chủ sở hữu toàn bộ đất đai trên phạm vi cả nƣớc, Nhà nƣớc có đầy đủ các quyền năng của chủ sở hữu, đó là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt đất đai.
Tuy nhiên trên thực tế, Nhà nƣớc không trực tiếp khai thác lợi ích trên từng mảnh đất mà việc này thuộc về các chủ thể đƣợc Nhà nƣớc giao quyền sử dụng đất. Việc trao quyền sử dụng đất một mặt thể hiện ý chí của Nhà nƣớc đối với chức năng nắm quyền lực trong tay, mặt khác thể hiện ý chí của Nhà nƣớc với tƣ cách là chủ sở hữu đất đai. Nhà nƣớc thực hiện việc trao quyền sử dụng đất cho các đối tƣợng thông qua công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. Chính vì vậy mà công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong quản lý đất đai của Nhà nƣớc mà nó còn ý nghĩa, ảnh hƣởng tới đời sống chủ thể sử dụng đất đƣợc giao, đƣợc thuê và thu hồi đất.
Chính vì vậy, việc sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm nguồn tài nguyên đất là một yêu cầu rất cấp bách. Do đó, để thấy đƣợc phần nào tình hình quản lý đất đai thông qua công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất đối với các đối tƣợng sử dụng đất theo các nội dung hƣớng dẫn trong Luật Đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan để có những nhận xét chính xác nhất. Đánh giá c 2 công tác giao đất và cho thuê đất nhằm tìm ra những thiếu sót và tồn tại để đề xuất các giải pháp khắc phục sao cho việc quản lý và sử dụng đất hiệu quả. Lạng Sơn là tỉnh miền núi thuộc vùng Đông Bắc, nằm ở vị trí đƣờng quốc lộ 1A, 1B, 4A, 4B, 279 đi qua, là điểm nút của sự giao lƣu kinh tế với các tỉnh phía Tây nhƣ Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Kạn, phía Đông nhƣ tỉnh Quảng Ninh, phía Nam nhƣ Bắc Giang, Bắc Ninh, thủ đô Hà Nội và phía Bắc tiếp giáp với Trung Quốc, với 2 cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu quốc gia và 7 cặp chợ biên giới.
Trong đó, huyện Văn Lãng là một huyện miền núi, biên giới nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Lạng Sơn, cách trung tâm Tỉnh Lỵ 30 km, có đƣờng quốc lộ 4A đi qua dài 32km. Có đƣờng biên giới Quốc gia giáp với nƣớc cộng hoà nhân dân Trung Hoa dài 36 km. Huyện có 20 đơn vị hành chính (19 xã và 1 thị trấn). Là một huyện đang phát triển với nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng.
Việc đánh giá công tác quản lý đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn xã nói riêng để thấy đƣợc những thuận lợi, khó khăn, tìm ra các nguyên nhân để từ đó đề ra các giải pháp khắc phục làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là rất cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu đó, đƣợc sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý tài nguyên và sự hƣớng dẫn của cô giáo Th.s Dƣơng Thị Thanh Hà em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn Huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014 - 2016”. Mục đích nghiên cứu *Mục tiêu tổng quát Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng sơn giai đoạn 2014 - 2016. Từ đó tìm ra những thuận lợi khó khăn để đề xuất hƣớng giải quyết để khắc phục mặt yếu kém, phát huy những mặt đã đạt đƣợc để công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất đạt hiệu quả cao nhất cho huyện Văn Lãng trong thời gian tới.
c 3 *Mục tiêu cụ thể Nắm đƣợc điều kiện, kinh tế - xã hội và hiện trạng sử dụng đất, tình hình quản lý đất đai trên địa bàn huyện Văn Lãng; Đánh giá đƣợc công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện Văn Lãng giai đoạn 2014 - 2016, từ đó tìm ra đƣợc những thuận lợi và khó khăn và có những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về Luật Đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất nói riêng. - Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tiễn để củng cố thêm cho bài học trên lớp. * Ý nghĩa thực tiễn - Nắm đƣợc tình hình giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của huyện.
- Tìm ra những mặt đạt đƣợc và hạn chế của công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất từ đó đƣa ra biện pháp khắc phục khó khăn trong thời gian tới. c 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài căn cứ pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Cơ sở khoa học Công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất là cơ sở để xác lập quyền hợp pháp của ngƣời sử đất khi đăng kí.
Đây là điều kiện để xác định bƣớc đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tƣ của các doanh nghiệp đầu tƣ vào địa bàn. Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà Nhà nƣớc thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đảm bảo cho việc sử dụng đất của các chủ sử dụng đất trên từng thửa đất tuân thủ theo đúng nề nếp kỹ cƣơng pháp luật. Tạo điều kiện để Nhà nƣớc quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật.
Điều mà chúng ta có thể thấy trong công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai, thì hoạt động giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai. Chính vì vậy thông qua hoạt động này chúng ta sẽ xác định và biết đƣợc về thông tin của từng thửa đất và là cơ sở để quản lý các thông tin về đất đai trong hệ thống hồ sơ địa chính với đầy đủ về các thông tin tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng thửa đất. Hệ thống các thông tin đó chính là sản phẩm kế thừa từ việc thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc dụng đất đai. Đồng thời đây cũng chính là nội dung làm tiền đề và hƣớng tới hoàn thiện các nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai khác.
Căn cứ pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2.1Các văn bản pháp luật của nhà nước - Luật Đất đai 2013 đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam khóa XIII kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013, do Quốc hội ban hành và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2014. c 5 - Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Đất đai 2013. - Nghị định 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nƣớc.
- Nghị định 47/2014/NĐ- CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. - Thông tƣ số 23/2014/TT- BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Thông tƣ số 24/2014/TT- BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 về hồ sơ địa chính. - Thông tƣ số 25/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 về bản đồ địa chính - Thông tƣ 57/2010/TT-BTC ngày 16/4/2010 của Bộ Tài Chính quy định về việc lập dự án sử dụng và quyết toán kinh phí tổ chứ thực hiện bồi thƣờng hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất.
- Thông tƣ 76/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 06 năm 2014 hƣớng dẫn nghị định 45 về thu tiền sử dụng đất - Thông tƣ 77/2014/TT – BTC ngày 16 tháng 06 năm 2014 hƣớng dẫn nghị định 46 về thu tiền đất thuê mặt nƣớc 2. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Khái niệm và một số quy định trong công tác giao đất và cho thuê đất 2. Khái niệm giao đất, cho thuê đất Nhà nƣớc giao quyền sử dụng đất (Nhà nƣớc giao đất) là việc Nhà nƣớc ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối tƣợng có nhu cầu sử dụng đất.
c 6 Nhà nƣớc cho thuê quyền sử dụng đất (Nhà nƣớc cho thuê đất) là việc Nhà nƣớc quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tƣợng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất. Nguyên tắc giao đất, cho thuê đất - Việc giao đất, cho thuê đất phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền xét duyệt. - Phải bảo vệ tốt quỹ đất nông nghiệp, lâm nghiệp. - Phải theo đúng chế độ thể lệ và bảo vệ sử dụng đất đai.
Căn cứ quyết định giao đất, cho thuê đất Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền phê duyệt. Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tƣ, đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất Điều 59: Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất 1.