Chương 1 MOT SỐ VAN ĐỀ LÝ LUẬN VE BOI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HOI ĐÁT VÀ PHÁP LUẬT VỀ BOI THUONG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẮT 6 VIỆT NAM ï đường khi Nhà tức tìm hồi đất 111.1 Dinh nghta bởi thường lu Nhà muse tìm hãi đã Mặc di nguời SDD không phải là chủ sở hữu dit di mà chỉ có quyễn SDD do tính đặc thủ của chế đô sở hữu đất dai ð Việt Nem: Đất dai thuộc sỡ hữu toàn dân do Nhà nước dai điện chủ sở hữu và thắng nhất quản ý; Nhà nước giao dit, cho thuê đất cho tổ chúc, hô ge đính, cá nhân sử ding én dinh lâu đời (goi chung là người SDD). Tuy nhiên, quyền SDD của người sử dung được pháp luật bảo hô (Điều 54 Hiến pháp năm 2013). Vi vây, khi Nhà mde thu hồi đất sở dng vio mục ich quốc phòng - en ninh, phát triển KT-XH vì lợi ích quốc gia công công. tì vẫn dé bai thường cho người SDB được đất ra, Vay bổi thường về đất khi Nhà nước thủ hồi đất là g7, Theo Luật Đắt ai năm 2013: "Bởi thường về đất là vide Nhà xước tri lại gi bị quyên sử chong đất đốt vớt điện tích đất Hai hổi cho người sit chong die” Vay tạ sao người SDB được Nhà nước - đủ điện chỗ sở hữu toàn din vi đất đi - trao quyên SDD để sử dạng thông qua hình thie giao ‡ cho thuê đất mà khi Nhà nước ths hồi đất họ lạ được bồi thường Điễu này due ly giả bài một sổ lý do chủ yêu sau đầy, Thứ nhất thụ hồi dit 1à việc Nhà nước ra quyết định hành chính để tha lại dit và quyên SDD đã giao cho chỗ thể SDB theo quy định của pháp luật đất dat CCho dis muốn hay không muốn ti thụ hỏi đất luôn gây ra những hậu quả tiêu cục din ngời SDD.
Ho bi hước đoạt mắt tự liêu sẵn xuất nơi sinh sống cự trú và ð vào tình trang đời sống bị dio lộn, gặp nhiễu khó hin. Những "tả họa" này ap xuống đâu người SDD không phã do 18: cöa họ gây ra mà xuất phát từ yêu cầu khách [Bien 12 Đền 3 Luật DR dani 2013 10 quan của xã hộ như do nhụ cầu SDD vio mue dich quốc phòng- en mink; phát tiễn KT-XH vũ lợi ich quốc gia, công công, Vi vậy việc bd thường cho nguời SDD để khắc phục những hậu quãtiêu cục do thu hải đất không dolất của họ gây ra Thứ hai, theo pháp luật dit dai hiện hành, trích nhiệm bỗi thường được đặt xa khi Nhà nước thu hồi dit sử dung vào mục dich quốc phòng an ninh; phát tiễn KT-XH vì lợi ich quốc ga công công Thông thường khi nhắc đến cum từ thơ hd, ching te thường ng đầy là chế tú, hình phat dành cho người có hin vi vỉ pham pháp oật Tuy hiên trong troờng hợp này, thụ hội đắt không phã la chế ải được Nhà nước áp đăng đổi với nguôi SDD mã do niu cầu cần có đất để sở dụng vio mục dich quốc hing en ninh; phát tiển KT-XH vi lợi ích quốc ga cổng công. Nhà nước buộc phi thụ hải dit đã giao cho người SDB sử dung én định lâu đã. Do đó, Nhà nước ghi bỗi thường những thiệt hai do việc thu hồi đất gây ra cho người SDD Thuật ngữ "Bối thuờng" được sở dang trong các vin bản quy phạm pháp uất ở nước ta, đặc biét là rong các vin bản quy phạm pháp luật về đất da.
Sau khí Luật Đất dai năm 1987 ra di, Héi đồng Bộ truing (nay là Chính phổ) đã ban hành, Quyết ảnh số 186/HĐBT ney 31/05/1990 quy Ảnh "V din bùthiệt ha đất nông "nghiệp, đất có rùng khi chuyển sang nữ đụng vào mục dich khác", Thuật ngữ "Đn. bi thiệt hei" được sở đụng thay cho thuật ngữ "Bồi thường!. Mắc đò pháp it khi ấy không đưa ra sự lý giải rõ rang chỉ tiết về nội ham của thuật ngữ đến bù thiệt hai song tim hiểu nội dung các quy đính về din bù có thể thấy diy là việc bù dip lei những tin thất do vide thu hồi đất gây ra cho người SDD. Thuật ngữ này được ấp tue được sit dung trong Luật Đất đai năm 1993, Luật Size đổi, bỗ sang mốt sổ điệu của Luật Dit đủ năm 1998 và các vin bin hướng din thi hành Chỉ đến khi Luật Sita đổi, bỗ sang một sổ đâu cũa Luật Đất đai năm 2001 được Quốc hội ban hành, thuật ngũ "Bổi thường" mới được nữ dung trở lạ và được kế thửa trong các đạo Luật Đất dai năm 2003, Luật Đất dai năm 2013 và các vin bản hướng dẫn thi hành.
Cho dò ở những thời kỳ khác nhau pháp luật đất dai sử dụng thuật ngữ "bổi thường" hay thuật ng din bù thiệt hai" song giữa hai thuật ngữ này có sự tương đồng, nó được sở dụng a chỉ việc Nhà nước ba dip các thiét hạ là hậu quả ce thụ Hồi đốt cho người SDD ma không do lt của ho gây ra u 11. Đặc đẫu của bdthường lửa Nhà nước ths hồi đất Bổ thường khí Nhà nước thụ hồ đất là một dang cụ thé của bổi thường nói chung Bên canh các đặc điểm chung cia bai thường bổi thường khi Nha nước thủ Hồi đất còn có mốt sổ đặc điểm riêng chủ yêu sau đầy: “Một là vận đề bi thường chi đặt ra khi Nhà nước thụ hồi đất cũa người SDD để sở đọng vào mục ich quốc phông an ninh, phát tiển KT-XH vì lợi ich quốc gia, công công, Điễu này có nghĩa là không phi bit cử trường hop người bí thu hồi dit nào cũng được Nhà nước béi thường Chỉ những trường hợp Nha nước thụ hỗi đất sử dung vào mục dich quốc phòng- an ninh (quy din tại Điều 61 Luật Đất dsi năm 2013) thu his đắt đ phát tiễn KT-XH wi lợi ích quốc gia công công (uy ảnh tạ Điều 62 Luật Đất đụ nim 2013) mới được Nhà nước bổi thường, ‘Hea là việc béi thường cho người SDB không do lỗ của Nhà nước gây ra mà xuất phát từ nhủ cầu chung côa xã hộ, cũa công đồng, Điều này có nghĩa là Nhà nước thu hồi đất sử đụng không vi nho cầu cũa Nhà mage mã phục vụ lợi ích chúng của toàn xã hội Ba là viée bai thường vé đất thục hiên không căn cứ vào giá chuyển nhượng quyên SDB thục té tin thi trường (rao đổi ngang gis) ma dựa vào gá đất cu thể do Nhà nước xác nh tạ thời điểm thủ hỗ đt, “Bến là bối thường lôi Nhà nước thụ hồ đất là trách nhiệm cũa Nha nước 6 đây Nhà nước văn là một ute chính tị - quyên lực vừa là người đại điện chủ sỡ Hữu toàn din về đất dui thục hiện chức năng quân ý nhà nước đổi với đất dei. Nhà nước do xã hội thiét lập nên được nhân din trao cho quyền lực nhà nước (ha còn oil quyền lục công) đỂ quản ty xã hội, Khi thủ hồi đít sử dạng cho các mục dich chung cia xã hội thi Nhà nước they mất công đồng xã hôi (người được thụ hướng loi ch được tạo ra do việc tha hội di) ing re thực hiện bổ thuờng cho người SDD. “Năm là chủ thể được bỗi thường kủu Nhà nước thu héi đất là người SDD hop pháp bi thủ hỗi đất Tức là người SDD được Nhà nước cấp giấy chúng nhân quyền sở dạng dit (GCNQSDĐ) hay giấy chứng nhận quyển SDD, quyền sỡ hữu hà ở và tải sản khác gắn liền vớ đất (goi chung là GCNQSDB) hoặc co mốt trong 12 các loại giấy tờ về quyển SDD theo quy đình tai Điều 100 của Luật Dit dai năm, 2013 ma có dit dang sử dụng bi Nhà nước thu hồi “Sâu là khác với nguyên tắc bai thường thiệt hei ngoài hợp đồng trong pháp luật din my là nguyên tắc tr nguyên thôa thuận giữa nguôi có trách nhiệm bd: thường và người được bỗi thường, chỉ khi nào các bên không hy thie thuận được Với nhau thì mới yêu cầu các cơ quan nhà nước có thim quyền can thiệp giải quyết Trong th hỗ dit, việc bỗi thường chỉ được thục hiện lôi người bi thụ hội đất thöa ain diy đã các điều kiên vé bai thường do pháp luật đất dai quy định và gié bi thường là giá đất cụ thể do Nhà nước xác Ảnh tạ thi đm thư hổi đất Bay là vin để bỗi thường khí Nhà nước ths hồi đất chỉ dt ra khi Nhà nước ban hành một quyết ảnh bánh chính về thu hổi đất (quyết Ảnh thu hồi if) lim chấm dit quyền SDB của tổ chức, hô gia định, cá nhân đốt với một diện ích dit xác định Hau quả thiệt hai do việc tho hỗi đất của Nhà nước gây ra chỉ cổ nghĩa trong việc xác dinh múc đổ bồi thường Hon nữa việc Nhà nước thu hỗi đất xuất phat từ nhu cầu khách quan cia xã hồ, bao gim sở đụng vào me dich quốc phòng, sn tính; phát tiển KT-XH và lợi ich quốc ga, công công Vì vậy, trong nhiều trường hợp việc Nhà nước bai thường cho người bị tha hỗi đắt chưa hin là do ất của mình gây ra ma ð diy Nhà nước thục hiện nghĩa vụ bai thường của xã hộ đối với người SDB.
ĐỂ thục hiện trách nhiệm xã hố, Nhà nước không chỉ bai thưởng về đất, bỗi thường thiệt hei vé ti sả trên đất ma con thục hiện việc hỗ trợ ôn Ảnh, đời tổng hỗ tra d chuyển chỗ 6; gai quyết vin đồ tai nh cơ, đảo tạo chuyển đổi "nghề, bố tr vie lam mới cho người bị the hii đất 1. Các hành thức bồi thường khi Nhà muốc tìm hỗi đất 111. BÃ thường bằng vige giao đắt mời có cũng mục đích sửdụng Đất dei là tit sin xuất dic biệt không g có thé thay thé được trong sin xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi tréng thủy sản, làm muéi hoặc là dia bản cư trú, sinh sống én định lâu dã của con người bay là nơi xây đụng nhà xưởng, đa đểm, sản xuất inh doanh v.Do đó, Nhà nuớc thu hải dit din đến wide người bị thú "hôi đất mat đất sản xuất hoặc mat chỗ ở tinh tring không có "công ăn việc 13 làn", không có thu nhập. cuộc sống bi xáo rên, đầo lôn gip rất nhiễu khó khẩn ĐỂ giúp nguời SDD vượt qua khó hân, nhanh chóng én inh cuộc sống và sin xuất thi hành thức bai thường được thục hiện trước tin la “thu hồi đất được béi thường bing đắt.