Đặt vấn đề Trong quá trình phát triển của xã hội loài ngƣời đã trải qua nhiều chế độ khác nhau, từ xã hội nguyên thuỷ đến xã hội xã hội chủ nghĩa ngày nay. Quá trình này gắn liền với tiến trình sử dụng đất của chúng ta và công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai cũng theo đây mà hình thành mà phát triển. Đất đai là nền tảng là yếu tố không thể thiếu của sự sống. nó đóng vai trò quan trọng trong tất cả các ngành sản xuất.
Thực tế đã cho thấy: Xói mòn đất, thoái hoá đất và sa mạc hoá là hậu quả của việc sử dụng đất không hợp lý. Đất đai mà chúng ta sử dụng không chỉ cho riêng chúng ta mà còn cho cả thế hệ mai sau. Chính vì vậy sử dụng đất hợp lý, hiệu quả là vấn đề quan trọng hàng đầu. Hiện nay, nƣớc ta đang thực hiện quá trình đổi mới phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc.
Nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, thị trƣờng bất động sản dần hình thành và phát triển nhƣng rất khó kiểm soát. Yêu cầu cấp bách là cần tăng cƣờng công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai. Đây là bƣớc tạo lập cơ sở pháp lý ban đầu để ngƣời sử dụng đất thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất là cơ sở pháp lý cao nhất để xác định quyền hợp pháp của ngƣời sử đất khi đăng kí.
Để nắm bắt đƣợc tình hình giao đất, cho thuê đất,và thu hồi đất thì đánh giá công tác này là cần thiết. mục đích của việc đánh giá là tìm ra những tồn tại, đƣa ra các giải pháp khắc phục sao cho quản lý đất đai tốt nhất. Đây là điều kiện để xác định bƣớc đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tƣ của các doanh nghiệp đầu tƣ vào địa bàn. Chính vì vậy, việc đánh giá công tác quản lí đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn phƣờng Phú Xá nói riêng để thấy đƣợc những tồn tại, khó khăn và tìm ra nguyên nhân, từ đó đề ra các giải pháp khắc phục nhằm làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là hết sức cần thiết.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đó, đƣợc sự nhất trí của BGH Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, khoa Quản lý Tài Nguyên, em tiến hành nghiên cứu n 2 đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn phường Phú Xá, thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2013– 2015” 1. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn phƣờng Phú Xá, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giao đoạn 2013 -2015. Đề xuất hƣớng giải quyết để khắc phục mặt yếu kém, phát huy những mặt đã đạt đƣợc để công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất đạt hiệu quả cao nhất. Mục tiêu Nắm đƣợc sơ lƣợc về tình hình cơ bản, hiện trạng sử dụng đất và công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai tại phƣờng Phú Xá Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên đị bàn phƣờng Đề xuất một số giải pháp tăng cƣờng hiệu quả trong công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của phƣờng 1.
Ý nghĩa * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về luật đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất nói riêng. - Giúp sinh viên gắn lí thuyết với thực tiễn để củng cố thêm bài học trên lớp. - Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. * Ý nghĩa trong thực tiễn: - Nắm đƣợc tình hình giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của phƣờng.
- Tìm ra những mặt đạt đƣợc và những hạn chế của công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai, công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của địa phƣơng từ đó đƣa ra cách khắc phục khó khăn trong thời gian tới. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các nội dung của công tác quản lý nhà nước về đất đai Theo khoản 2 điều 22 luật đất đai 2013 quy định 17 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai nhƣ sau: [7] Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó; Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa chính, lập bản đồ hành chính; Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất; Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp GCNQSDĐ; Thống kê, kiểm kê đất đai; Quản lý tài chính về đất đai; Quản lý và phát triển thị trƣờng quyền sử dụng đất trong thị trƣờng bất động sản; Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất; Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm về đất đai; Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lí và sử dụng đất; Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai Điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất; Xây dựng hệ thống thông tin đất đai; Giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai; Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai.
Cơ sở lí luận của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia thuộc sở hữu của toàn dân, do nhà nƣớc đại diện chủ sở hữu. Vì vậy, để thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu của mình đối với đất đai, nhà nƣớc quản lí đất đai thoe quy hoạch và pháp luật. Nhà nƣớc ngƣời chủ sở hữu nhƣng không trực tiếp sử dụng mà chuyển giao đất và quyền sử dụng đất cho các chủ sử dụng để khai thác các thuộc tính có lợi từ đất. Nhƣ vậy, các đối tƣợng trực tiếp sử dụng đất muốn có đất để sử dụng phải đƣợc nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc do đã sử dụng đất trƣớc khi có quy định của Nhà nƣớc về giao đất, cho thuê đất.
Vì thế “Giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất” là những nội dung quan trọng trong công tác quản lí nhà nƣớc về đất đai. - Luật Đất đai 1987 nội dung này đƣợc quy định là “giao đất, thu hồi đất” Luật Đất đai 1993 quyền sử dụng đất đƣợc nhà nƣớc thừa nhận có giá trị và ngƣời sử dụng đất đƣợc chuyển quyền sử dụng dƣới các hình thức khác nhau, nội dung này đƣợc bổ sung thêm ý “cho thuê đất” thành “ giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất”; đến lần sửa đổi, bổ sung 2001 bổ sung thêm ý “ chuyển mục đích sử dụng đất” Luật Đất đai 2003 nội dung này đƣợc hoàn thiện thành “ Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất” [6] Luật Đất đai 2013 nội dung này đƣợc thay đổi và hoàn thiện thành “ Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trƣng dụng đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ, chuyển mục đích sử dụng đất” Có thể thấy “giao đất, cho thuê đất” là nội dụng rất quan trọng và không phải nội dung quản lí nhà nƣớc về đất đai mới có ở Luật đất đai 2013 nhƣng trong quá trình phát triển của công tác quản lí nhà nƣớc về đất đai, nội dung này đƣợc thay đổi cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nƣớc. Các hoạt động giao đất, cho thuê đất, nhằm mục đích đảm bảo cho đất đai đƣợc phân phối và phân phối lại cho các đối tƣợng sử dụng, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tƣợng sử dụng, xác lập mối quan hệ pháp lí giữa nhà nƣớc và ngƣời sử n 5 dụng, nhằm sử dụng đất một cách hợp pháp đạt hiệu quả kinh tế cao và bảo vệ quyền sở hữu của nhà nƣớc về đất đai. Ngày nay kinh tế - xã hội đang ngày càng phát triển, cùng với sự gia tăng dân số thì nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cao, đa dạng và phức tạp.
Chính sách đất đai nói chung và chính sách giao đất, cho thuê đất nói riêng phải đáp ứng nhu cầu sử dụng đất của các đối tƣợng sử dụng để góp phần vào phát triển kinh tế đồng thời để sử dụng đất đai một cách khoa học tiết kiệm mang lại hiệu quả cao. Vì vậy quản lý và đánh giá việc giao đất, cho thuê đất là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết để công tác giao đất, cho thuê đất ở các địa phƣơng đƣợc tốt hơn, phát huy đƣợc hiệu quả qua đó thúc đẩy kinh tế - xã hội các địa phƣơng cũng nhƣ đất nƣớc. Cơ sở khoa học Tại khoản 7 của điều 3 Luật Đất Đai 2013 quy định “Nhà nước giao quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước giao đất) là việc Nhà nước ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất” Tại khoản 8 điều 3 Luật Đất Đai 2013 quy định “Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước cho thuê đất) là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất” Tại khoản 11 điều 3 Luật Đất Đai 2013 quy định “Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai" Công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất là cơ sở để xác lập quyền hợp pháp của ngƣời sử đất khi đăng kí. Đây là điều kiện để xác định bƣớc đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tƣ của các doanh nghiệp đầu tƣ vào địa bàn.