Luận văn ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân tại thị trấn bắc sơn huyện bắc sơn tỉnh lạng sơn giai đoạn năm 2010 2014

Tài liệu nghiên cứu Luận văn ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân tại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Dương Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: GS TS. Nguyễn Thế Đặng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Sự Phát Triển Đô Thị Đến Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Và Đời Sống Người Dân Tại Thị Trấn Bắc Sơn, Huyện Bắc Sơn, Tỉnh Lạng Sơn Giai Đoạn 2010 - 2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Các văn bản của Trung ương
• 2.1.2. Các văn bản của tỉnh Lạng Sơn
• 2.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 2.2.1. Đô thị
• 2.2.2. Đô thị hóa
• 2.2.3. Thực tiễn đô thị hóa
• 2.2.4. Tình hình đô thị hóa trên thế giới
• 2.2.5. Đô thị hóa ở một số nước phát triển trên Thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình sử dụng đất Thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 3.2.2. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới quản lý, biến động sử dụng đất trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 3.2.3. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới đời sống của người dân trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 3.2.4. Thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển của đô thị
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu số liệu
• 3.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.3.3. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.3.4. Phương pháp chuyên gia
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình sử dụng đất thị trấn Bắc Sơn huyện Bắc Sơn tỉnh Lạng Sơn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên của thị trấn Bắc Sơn
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 4.1.3. Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên - tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường
• 4.2. Tình hình sử dụng đất tại thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 4.3. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới quản lí đất đai trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 4.3.1. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới quản lí đất đai tại thị trấn Bắc Sơn
• 4.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới biến động sử dụng đất và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 4.4. Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị tới đời sống của người dân trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
• 4.4.1. Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến thu nhập và việc làm của người dân
• 4.4.2. Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến đời sống xã hội của người dân
• 4.5. Thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển của đô thị
• 4.5.1. Một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với đất đai và đề xuất các giải pháp trong sử dụng đất, nâng cao đời sống hộ nông dân trong quá trình đô thị hóa thị trấn Bắc Sơn
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình phát triển đô thị tại thị trấn Bắc Sơn

Trong giai đoạn 2010-2014, thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã chứng kiến sự phát triển đô thị mạnh mẽ. Sự gia tăng dân số đô thị và tốc độ đô thị hóa đã dẫn đến những thay đổi lớn trong cấu trúc sử dụng đất. Diện tích đất nông nghiệp giảm do nhu cầu mở rộng diện tích đất cho các hoạt động đô thị, dẫn đến tình trạng biến đổi sử dụng đất. Theo số liệu, diện tích đất nông nghiệp tại Bắc Sơn đã giảm từ 2010 đến 2014, trong khi đất đô thị gia tăng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, khi nguồn thu nhập từ nông nghiệp giảm sút, và người dân phải tìm kiếm các nguồn thu nhập khác. Quá trình này không chỉ làm thay đổi cơ cấu kinh tế mà còn ảnh hưởng đến văn hóa và xã hội của địa phương.

1.1. Đánh giá tình hình sử dụng đất

Tình hình sử dụng đất tại thị trấn Bắc Sơn cho thấy sự phân bổ không đồng đều giữa đất nông nghiệp và đất đô thị. Theo báo cáo, diện tích đất nông nghiệp đã giảm khoảng 15% trong giai đoạn này. Sự chuyển đổi này không chỉ do nhu cầu xây dựng mà còn do các chính sách quy hoạch đô thị chưa phù hợp. Nhiều hộ nông dân đã mất đất canh tác, dẫn đến việc phải di chuyển đến các khu vực khác hoặc chuyển đổi nghề nghiệp. Điều này cũng tạo ra những thách thức trong việc duy trì tính bền vững của sản xuất nông nghiệp và ảnh hưởng đến an ninh lương thực của địa phương.

II. Tác động đến đời sống người dân

Sự phát triển đô thị không chỉ ảnh hưởng đến việc sử dụng đất nông nghiệp mà còn có tác động sâu sắc đến đời sống người dân. Nhiều hộ gia đình nông dân bị giảm thu nhập do mất đất sản xuất, trong khi chi phí sinh hoạt tăng cao do đô thị hóa. Theo khảo sát, khoảng 60% hộ dân cho biết thu nhập của họ đã giảm sau khi đất nông nghiệp bị thu hồi. Điều này dẫn đến tình trạng nghèo đói gia tăng và bất bình đẳng trong xã hội. Mặt khác, một số hộ dân đã tìm được việc làm mới trong các ngành dịch vụ và công nghiệp, nhưng vẫn chưa đủ để bù đắp cho sự mất mát về đất đai và thu nhập từ nông nghiệp.

2.1. Thay đổi trong thu nhập và việc làm

Quá trình đô thị hóa đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới, nhưng không phải tất cả người dân đều có khả năng tiếp cận. Nhiều người nông dân không có kỹ năng cần thiết để làm việc trong môi trường đô thị, dẫn đến tình trạng thất nghiệp cao. Theo một nghiên cứu, chỉ có 30% người dân có khả năng chuyển đổi nghề nghiệp thành công. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách đào tạo nghề và hỗ trợ người dân trong việc chuyển đổi nghề nghiệp để họ có thể thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất nông nghiệp

Để đối phó với những thách thức do sự phát triển đô thị gây ra, cần có các giải pháp hiệu quả trong việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp. Một trong những giải pháp quan trọng là việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển đô thị và bảo vệ đất nông nghiệp. Cần thiết phải có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình quy hoạch, nhằm đảm bảo quyền lợi của người dân. Bên cạnh đó, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho các hộ nông dân bị ảnh hưởng, như bồi thường hợp lý và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp. Việc này không chỉ giúp duy trì sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần nâng cao đời sống người dân.

3.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Chính phủ cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể cho người dân bị ảnh hưởng bởi đô thị hóa. Điều này bao gồm việc cung cấp thông tin về các chương trình hỗ trợ, đào tạo nghề và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các nguồn vốn. Ngoài ra, cần có các chương trình khuyến khích phát triển nông nghiệp bền vững, giúp người dân duy trì sản xuất trong bối cảnh đô thị hóa. Việc này sẽ góp phần tạo ra một môi trường sống và làm việc tốt hơn cho người dân tại thị trấn Bắc Sơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá và có tầm quan trọng rất lớn đối với đời sống con người và xã hội, là sản phẩm của sự tác động đồng thời của nhiều yếu tố tự nhiên và kinh tế xã hội. Đất là nơi diễn ra các hoạt động sống, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là đối tượng của các mối quan hệ sản xuất trong các lĩnh vực sử dụng đất đai. Nó giữ vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.

Đất đai còn là địa điểm, là nền tảng, là cơ sở cho mọi hoạt động phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Ngày nay, xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực và thực phẩm, chỗ ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội. Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó. Các hoạt động ấy đã làm cho diện tích đất nông nghiệp vốn có hạn về diện tích ngày càng bị thu hẹp, đồng thời làm giảm độ màu mỡ và giảm tính bền vững trong sử dụng đất.

Ngoài ra, với quá trình đô thị hoá làm cho quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm, trong khi khả năng khai hoang đất mới và các loại đất khác chuyển sang đất nông nghiệp lại rất hạn chế. Do vậy, ảnh hưởng của đô thị hóa đến quỹ đất nông nghiệp là rất lớn, để sử dụng quỹ đất hợp lý theo quan điểm về sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu, được các nhà khoa học trên thế giới đăc biệt quan tâm. Đối với một nước có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu như ở Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.( Nguyễn Đình Cự, 1997) [4] Thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn là thị trấn ở miền núi phía Đông Bắc nước ta, đang trong quá trình đô thị hoá, công nghiệp hoá và hiện đại hoá với tốc độ nhanh. Quá trình phát triển đô thị diễn ra trên bình diện rộng, đã làm biến đổi bộ mặt kinh tế, văn hoá, xã hội và kiến trúc của cả huyện.

2 Hoà theo xu thế đó, tốc độ phát triển đô thị đã và đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới quá trình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Bắc Sơn nói chung và thị trấn Bắc Sơn nói riêng. Quá trình phát triển đô thị đã làm cho diện tích đất nông nghiệp tại Thị Trấn có những thay đổi đáng kể: Diện tích đất cho sản xuất nông nghiệp ở khu vực nông thôn bị thu hẹp dần nhường cho diện tích đất khu đô thị tăng lên nhanh chóng, quan hệ kinh tế đất đô thị cũng được tiền tệ hóa theo quy luật của kinh tế thị trường. Quan hệ sử dụng đất đô thị có những phát sinh phức tạp mà nhiều khi đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước đó là tình trạng tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép, sự quá tải của hạ tầng kỹ thuật đô thị, ô nhiễm môi trường, thiếu vốn đầu tư… Đặc biệt, đô thị phát triển không đúng định hướng, mục tiêu của Nhà nước do công tác xây dựng và quản lý quy hoạch chưa tốt. Giá cả đất đô thị trên thị trường bất động sản có những biến động rất phức tạp, gây ra những khó khăn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Do biến động của quan hệ sử dụng đất trong quá trình phát triển đô thị, tình hình chính trị xã hội cũng có những biểu hiện xấu như: Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn do đô thị hoá, tình trạng khiếu kiện ngày càng gia tăng, đặc biệt khiếu kiện trong lĩnh vực đất đai chiếm tỷ lệ lớn. Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp, tận tình của thầy giáo GS. Nguyễn Thế Đặng, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân tại thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn năm 2010 - 2014”. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu tổng quát Đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống người dân để từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá thực trạng của sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. - Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến quản lý, sử dụng đất nông nghiệp thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. - Ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến đời sống người dân trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.

- Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân trước sự phát triển đô thị trên địa bàn thị trấn Bắc Sơn, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước trong những năm tới nhằm xây dựng huyện Bắc Sơn có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, có môi trường đô thị trong sạch góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Góp phần đóng góp xây dựng cơ sở khoa học về đánh giá ảnh hưởng của sự phát triển đô thị đến quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và đời sống, việc làm của người dân. - Ý nghĩa thực tiễn: Đề xuất chính sách tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, góp phần nâng cao đời sống người dân cho huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn và các địa phương có điều kiện tương tự. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các văn bản của Trung ương - Căn cứ Luật Đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003. - Căn cứ Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. - Căn cứ Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

- Căn cứ Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. - Căn cứ Nghị định số 42/2009/NĐ-CP ngày 07 tháng 5 năm 2009 của Chính phủ về việc phân loại đô thị. - Căn cứ Thông tư số 10/2008/TT-BXD ngày 22 tháng 04 năm 2008 của Bộ Xây dựng hướng dẫn về đánh giá, công nhận khu đô thị mới kiểu mẫu. - Căn cứ Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.

Các văn bản của tỉnh Lạng Sơn - Quyết định số 33/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2008 của UBND tỉnh Lạng Sơn về việc quy định hạn mức giao đất ở, hạn mức công nhận đất ở trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. - Quyết định số 09/2012/QĐ-UBND ngày 20 tháng 04 năm 2012 của UBND tỉnh Lạng Sơn về việc ban hành quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Cơ sở lý luận và thực tiễn 2. Đô thị Ở Việt Nam, theo điều 6 nghị định số 42/2009/NĐ/CP [6] ngày 07 tháng 5 năm 2009 của chính phủ về việc phân loại đô thị, có tiêu chuẩn cơ bản về phân loại đô thị, việc phân loại được xem xét, đánh giá trên cơ sở hiện trạng phát triển đô thị tại năm trước liền kề năm lập dự án phân loại đô thị hoặc thời điểm lập đề án phân loại đô thị, bao gồm : 1.

Chức năng đô thị: Là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành, cấp quốc gia, cấp vùng liên tỉnh, cấp tỉnh, cấp huyện hoặc là một trung tâm của vùng trong tỉnh có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước hoặc một vùng lãnh thổ nhất định. Quy mô dân số toàn đô thị tối thiểu phải đạt 4 nghìn người trở lên. Mật độ dân số phù hợp với quy mô, tính chất và đặc điểm của từng loại đô thị và được tính trong phạm vi nội thành, nội thị và khu phố xây dựng tập trung của thị trấn. Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp được tính trong phạm vi ranh giới nội thành, nội thị, khu vực xây dựng tập trung phải đạt tối thiểu 65% so với tổng số lao động.

Hệ thống công trình hạ tầng đô thị gồm hệ thống công trình hạ tầng xã hội và hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật: a) Đối với khu vực nội thành, nội thị phải được đầu tư xây dựng đồng bộ và có mức độ hoàn chỉnh theo từng loại đô thị. b) Đối với khu vực ngoại thành, ngoại thị phải được đầu tư xây dựng đồng bộ mạng hạ tầng và bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển đô thị bền vững. Kiến trúc, cảnh quan đô thị: Việc xây dựng phát triển đô thị phải theo quy chế quản lý kiến trúc đô thị được duyệt, có các khu đô thị kiểu mẫu, các tuyến phố văn minh đô thị, có các không gian công cộng phục vụ đời sống tinh thần của dân cư đô thị, có tổ hợp kiến trúc hoặc công trình kiến trúc tiêu biểu và phù hợp với môi trường, cảnh quan thiên nhiên. Đô thị hóa Đô thị hóa là một quá trình phát triển về dân số đô thị, số lượng và quy mô đô thị cũng như về các điều kiện sống theo kiểu đô thị.

Trong quá trình ĐTH đều có sự phát triển về lượng và chất ở các đô thị cũng như các điểm dân cư nông thôn (về cơ cấu kinh tế, cơ cấu dân cư, cơ cấu tổ chức xã hội và không gian quy hoạch – kiến trúc, hình thái xây dựng,…).