Đánh Giá Tình Hình Mắc Bệnh Ngoài Da Trên Chó Tại Bệnh Viện Thú Y Thái Nguyên

Bệnh ngoài da ở chó là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến mà nhiều chủ nuôi gặp phải. 54 trang · Đại học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Phạm Thanh Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Quyên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Mắc Bệnh Ngoài Da Trên Chó Và Biện Pháp Điều Trị Bệnh Tại Bệnh Viện Thú Y Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Điều kiện khí hậu
• 2.2.3. Điều kiện đất đai
• 2.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 2.3.1. Ngành trồng trọt
• 2.3.2. Phát triển lâm nghiệp
• 2.3.3. Ngành chăn nuôi
• 2.3.3.1. Chăn nuôi trâu bò
• 2.3.3.2. Chăn nuôi lợn
• 2.3.3.3. Chăn nuôi gia cầm
• 2.3.3.4. Tình hình nuôi chó
• 2.4. Mô tả sơ lược về Bệnh viện Thú y Thái Nguyên
• 2.4.1. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.4.2. Cơ cấu tổ chức của phòng khám
• 2.4.3. Cơ sở vật chất
• 2.5. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.5.1. Hiểu biết chung về loài chó
• 2.5.1.1. Một số giống chó địa phương
• 2.5.1.2. Các giống chó nhập ngoại
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.4.3. Phương pháp chẩn đoán bệnh
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Kết quả thực hiện công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Kết quả nghiên cứu của đề tài
• 4.2.1. Kết quả theo dõi tình hình chó đến khám chữa bệnh tại Bệnh viện thú y Thái Nguyên
• 4.2.2. Kết quả theo dõi số chó được đưa đến tiêm phòng vắc xin phòng bệnh tại Bệnh viện thú y Thái Nguyên
• 4.2.3. Kết quả chẩn đoán một số bệnh ngoài da thường gặp ở chó được đưa đến khám tại phòng khám
• 4.2.4. Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó đến khám tại phòng khám Thú y
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Ngoài Da Ở Chó Tại Thái Nguyên

Bệnh ngoài da ở chó là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến mà nhiều chủ nuôi gặp phải. Tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên, tình hình mắc bệnh này đã được ghi nhận và đánh giá một cách chi tiết. Các bệnh ngoài da không chỉ gây khó chịu cho chó mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của chúng. Việc hiểu rõ về các loại bệnh này và cách điều trị là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho thú cưng.

1.1. Các Loại Bệnh Ngoài Da Thường Gặp Ở Chó

Các bệnh ngoài da ở chó thường gặp bao gồm bệnh ghẻ, viêm da dị ứng và nhiễm nấm. Mỗi loại bệnh có triệu chứng và phương pháp điều trị khác nhau. Việc nhận diện sớm các triệu chứng bệnh là rất quan trọng để có biện pháp can thiệp kịp thời.

1.2. Nguyên Nhân Gây Ra Bệnh Ngoài Da Ở Chó

Nguyên nhân gây ra bệnh ngoài da ở chó có thể do ký sinh trùng, vi khuẩn, nấm hoặc dị ứng. Mỗi nguyên nhân đều có những đặc điểm riêng, và việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp cho việc điều trị hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Điều Trị Bệnh Ngoài Da Ở Chó

Việc điều trị bệnh ngoài da ở chó tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn là sự đa dạng của các loại bệnh và nguyên nhân gây bệnh. Điều này đòi hỏi bác sĩ thú y phải có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Chẩn Đoán Bệnh

Chẩn đoán bệnh ngoài da ở chó không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều triệu chứng có thể tương tự nhau, dẫn đến việc chẩn đoán sai. Điều này có thể làm chậm quá trình điều trị và gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của chó.

2.2. Tác Động Của Môi Trường Đến Sức Khỏe Của Chó

Môi trường sống của chó cũng ảnh hưởng lớn đến tình trạng sức khỏe của chúng. Các yếu tố như độ ẩm, nhiệt độ và vệ sinh môi trường có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ngoài da. Việc cải thiện điều kiện sống cho chó là rất cần thiết để phòng ngừa bệnh.

III. Phương Pháp Điều Trị Bệnh Ngoài Da Ở Chó Tại Bệnh Viện Thú Y Thái Nguyên

Bệnh viện Thú y Thái Nguyên áp dụng nhiều phương pháp điều trị khác nhau cho bệnh ngoài da ở chó. Tùy thuộc vào từng loại bệnh và nguyên nhân, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất. Việc điều trị kịp thời và đúng cách sẽ giúp chó nhanh chóng hồi phục sức khỏe.

3.1. Sử Dụng Thuốc Điều Trị Bệnh Ngoài Da

Thuốc điều trị bệnh ngoài da cho chó thường bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc chống nấm và thuốc chống viêm. Việc sử dụng thuốc đúng cách và theo chỉ định của bác sĩ là rất quan trọng để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất.

3.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị

Ngoài việc sử dụng thuốc, các biện pháp hỗ trợ như tắm bằng dung dịch sát khuẩn và chăm sóc da cũng rất cần thiết. Những biện pháp này giúp làm sạch da, giảm ngứa và hỗ trợ quá trình hồi phục.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Bệnh Ngoài Da Ở Chó

Kết quả nghiên cứu về bệnh ngoài da ở chó tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên cho thấy tỷ lệ mắc bệnh khá cao. Việc theo dõi và điều trị kịp thời đã giúp nhiều chó hồi phục sức khỏe. Những kết quả này không chỉ có giá trị cho việc điều trị mà còn cho công tác nghiên cứu và phòng ngừa bệnh trong tương lai.

4.1. Tỷ Lệ Mắc Bệnh Ngoài Da Ở Chó Tại Bệnh Viện

Theo thống kê, tỷ lệ chó mắc bệnh ngoài da tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên chiếm khoảng 30% tổng số ca khám. Điều này cho thấy sự phổ biến của bệnh và cần có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.2. Kết Quả Điều Trị Bệnh Ngoài Da

Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó tại bệnh viện cho thấy tỷ lệ hồi phục lên đến 85%. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các phương pháp điều trị đã được áp dụng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Bệnh Ngoài Da Ở Chó

Nghiên cứu về bệnh ngoài da ở chó tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên đã cung cấp nhiều thông tin quý giá. Việc hiểu rõ về bệnh và phương pháp điều trị sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho chó. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Về Bệnh Ngoài Da

Nghiên cứu về bệnh ngoài da không chỉ giúp cải thiện sức khỏe cho chó mà còn nâng cao nhận thức của chủ nuôi về việc chăm sóc thú cưng. Điều này góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các loại bệnh ngoài da và phương pháp điều trị. Việc áp dụng công nghệ mới trong chẩn đoán và điều trị sẽ mở ra nhiều cơ hội cho việc chăm sóc sức khỏe thú cưng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường và mức sống của người dân được nâng cao, phong trào nuôi thú cưng tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đặc biệt tại các đô thị lớn và các trung tâm tỉnh lỵ. Chó từ vai trò truyền thống là giữ nhà, trông cửa và bắt chuột đã trở thành loài vật nuôi đồng hành thân thiết, được coi như thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng thú cưng nhập ngoại cùng với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm tại miền Bắc Việt Nam đã tạo môi trường thuận lợi cho nhiều mầm bệnh phát triển, đặc biệt là các bệnh lý ngoài da. Các bệnh da liễu trên chó không chỉ gây tổn thương biểu bì, rụng lông, ngứa ngáy, suy giảm sức đề kháng và suy kiệt thể trạng, mà một số bệnh còn có nguy cơ nhiễm trùng kế phát hoặc lây truyền sang người và các động vật khác.

Xuất phát từ thực tiễn lâm sàng tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên (trực thuộc Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên), tác giả Phạm Thanh Huyền đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y với đề tài: “Đánh giá tình hình mắc bệnh ngoài da trên chó và biện pháp điều trị bệnh tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên” nhằm khảo sát thực trạng dịch tễ học lâm sàng và thử nghiệm các phác đồ điều trị hiệu quả.

Văn bản xác định rõ mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu như sau:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Nắm vững phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng, xây dựng chế độ dinh dưỡng, vệ sinh và phòng bệnh cho chó bị bệnh.
  2. Nắm vững phương pháp chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên.
• Yêu cầu nghiên cứu:
  1. Hiểu biết sâu về đặc điểm sinh lý học của loài chó.
  2. Nắm vững nhu cầu dinh dưỡng của từng giống chó nhằm phục vụ công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị thích hợp cho từng cá thể tại cơ sở điều trị.
  3. Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc phúc lợi động vật cho chó và các loại thú cưng trong suốt quá trình thăm khám và điều trị.
• Đối tượng nghiên cứu: Tất cả các cá thể chó thuộc các giống nội và nhập ngoại được chủ nuôi đưa đến khám, tiêm phòng và điều trị tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên.
• Phạm vi không gian: Bệnh viện Thú y Thái Nguyên, tọa lạc tại số 46 đường Bến Oánh, phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thực nghiệm lâm sàng được theo dõi liên tục từ ngày 06/06/2022 đến ngày 12/12/2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và sinh bệnh học

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các tài liệu chuyên ngành về sinh lý học gia súc, ký sinh trùng thú y và bệnh truyền nhiễm động vật:

• Đặc điểm sinh lý học loài chó: Thân nhiệt bình thường dao động trong khoảng $38,0 - 39,0^\circ\text{C}$ (đo qua trực tràng); tần số hô hấp bình thường từ 10 – 30 lần/phút tùy theo tầm vóc và độ tuổi; tần số tim mạch ở chó nhỏ từ 100 – 130 lần/phút, chó lớn từ 70 – 100 lần/phút. Tuổi thành thục sinh dục ở chó đực từ 8 – 10 tháng tuổi và chó cái từ 9 – 15 tháng tuổi.
• Bệnh ghẻ do Demodex canis: Mò bao lông thuộc ngành Arthropoda, lớp Arachnida, bộ Acarina, họ Demodicidae, loài Demodex canis. Mò ký sinh sâu trong nang lông và tuyến bã nhờn, gây tổn thương biểu mô, teo nang lông, viêm da mãn tính dạng khô (tróc vảy, rụng lông quanh mắt, mặt, bốn chân) hoặc dạng mủ (nhiễm khuẩn kế phát do Staphylococcus, hình thành mụn mủ, ổ áp xe, rỉ dịch có mùi hôi tanh).
• Bệnh nấm da (Dermatophytosis): Gây ra bởi các giống nấm sợi Microsporum (chủ yếu là Microsporum canis, Microsporum gypseum) và Trichophyton (Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum). Nấm xâm nhiễm lớp sừng hóa của biểu bì, nang lông và móng bằng cách thủy phân keratin, gây tổn thương đặc trưng là các mảng rụng lông hình tròn giới hạn rõ, bề mặt phủ vảy xám hoặc đóng vảy cứng màu vàng.

Phương pháp nghiên cứu và chẩn đoán

• Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin: Ghi chép nhật ký lâm sàng hàng ngày toàn bộ ca bệnh tiếp nhận; lập sổ theo dõi bệnh án riêng biệt cho từng cá thể về giống, tuổi, tính biệt, lịch sử tiêm phòng và triệu chứng.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Quan sát các biểu hiện tổn thương thực thể trên bề mặt da (vị trí rụng lông, mức độ viêm đỏ, đóng vảy, mụn mủ, mức độ ngứa ngáy và mùi hôi).
• Phương pháp chẩn đoán phi lâm sàng (vi thể): Cạo lớp biểu bì sâu tại vùng ranh giới giữa mô lành và mô bệnh cho đến khi rớm máu để tìm mò ghẻ Demodex canis dưới kính hiển vi; lấy mẫu vảy da, chân lông xử lý bằng dung dịch KOH 10% hoặc hơ nhẹ trên ngọn lửa đèn cồn để làm trong mẫu phẩm, soi kính hiển vi tìm sợi nấm và bào tử nấm.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được tính toán tỷ lệ phần trăm theo công thức thống kê sinh vật học ứng dụng trong thú y của Nguyễn Văn Thiện (2008) và tổng hợp trên phần mềm Microsoft Excel.

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh phong trào nuôi chó cảnh gia tăng tại Thái Nguyên, xác định rõ tính chất phức tạp của các bệnh lý da liễu trên đàn chó nhập ngoại, đồng thời công bố mục tiêu, yêu cầu và phạm vi nghiên cứu của chuyên đề tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Tổng hợp toàn diện các tư liệu khoa học liên quan:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Giới thiệu vị trí địa lý, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên; cơ cấu tổ chức gồm 5 nhân sự (4 bác sĩ thú y, 1 kế toán) và cơ sở vật chất diện tích $120\text{ m}^2$ với 6 phòng chức năng của Bệnh viện Thú y Thái Nguyên.
• Đặc điểm các giống chó: Mô tả ngoại hình, tập tính của các giống chó bản địa (chó Vàng, chó H'Mông cộc đuôi, chó Lào, chó Bắc Hà, chó Phú Quốc) và các giống nhập ngoại (Chihuahua, Bắc Kinh, Bắc Kinh lai Nhật, Pug, Phốc hươu, Pomeranian, Toy Poodle, Becgie, Boxer, Rottweiler, Doberman, Husky, Pitbull, Corgi, Akita, Border Collie, Golden Retriever, Alaska).
• Đặc điểm sinh lý và bệnh học da liễu: Hệ thống hóa các chỉ số sinh lý chuẩn và cơ chế gây bệnh, biểu hiện lâm sàng, chẩn đoán và hướng điều trị bệnh ghẻ Demodex cùng bệnh nấm da theo các công trình nghiên cứu trong nước (Phạm Văn Khuê, Phạm Sỹ Lăng, Bùi Khánh Linh, Nguyễn Vũ Thị Hồng Loan...) và quốc tế.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Quy định chi tiết đối tượng khảo sát là chó đưa đến bệnh viện; xác lập 4 nội dung chuyên môn; chuẩn hóa các chỉ tiêu theo dõi về cơ cấu giống, tình hình tiêm phòng vắc xin, tỷ lệ nhiễm bệnh da liễu theo chủng loại mầm bệnh và kiểu lông, cùng phương pháp can thiệp trị liệu bằng thuốc thú y.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Phản ánh toàn bộ số liệu thực tế qua 7 bảng thống kê chi tiết:

• Công tác phục vụ sản xuất: Thực hiện 355 ca tắm sấy cắt móng, 355 ca vệ sinh tai, 50 ca rửa vết thương, 10 ca phẫu thuật mổ đẻ, 5 ca đỡ đẻ và 230 lượt vệ sinh chuồng trại, đạt tỷ lệ an toàn 100%.
• Cơ cấu bệnh nhân: Tiếp nhận 569 lượt chó, gồm 422 chó ngoại (74,16%) và 147 chó nội (25,83%).
• Tình hình tiêm phòng: Theo dõi 227 lượt tiêm chủng (vắc xin phòng bệnh dại, vắc xin 5 bệnh và vắc xin 7 bệnh), trong đó chó ngoại chiếm ưu thế vượt trội ở mọi loại vắc xin.
• Tình hình mắc bệnh ngoài da: Trong 367 chó được theo dõi da liễu, có 42 ca mắc bệnh (11,44%); chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh (12,85%) cao hơn đáng kể so với chó nội (6,32%).
• Cơ cấu mầm bệnh da liễu: Nấm da chiếm tỷ lệ cao nhất với 24 ca (57,14%), trong khi ghẻ Demodex ghi nhận 18 ca (42,85%).
• Tỷ lệ mắc theo kiểu lông: Nhóm chó lông ngắn ghi nhận 24 ca mắc (57,14%), nhóm lông dài ghi nhận 18 ca mắc (42,85%).
• Hiệu quả trị liệu: Ứng dụng viên nhai Afoxolaner (Nexgard) cho bệnh ghẻ Demodex và phác đồ phối hợp cồn I-ốt Betadin, sữa tắm Micona, xịt Fungikur cho bệnh nấm da, đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100% trên cả 42 cá thể.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các phát hiện dịch tễ lâm sàng chính và đề xuất kiến nghị đối với người nuôi thú cưng trong việc nâng cao ý thức tiêm phòng, vệ sinh chăm sóc, cũng như đề nghị Khoa Chăn nuôi Thú y tiếp tục mở rộng chương trình thực tập lâm sàng cho sinh viên.

---

Kết quả và đóng góp của đề tài

Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm

Dưới đây là các bảng số liệu trích xuất trực tiếp từ kết quả nghiên cứu lâm sàng của tác giả tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên:

Bảng 1: Thống kê số lượng chó đến khám và phân loại theo nguồn gốc giống (6/2022 - 12/2022)

Tháng/Năm	Tổng số chó (con)	Chó nội (con)	Tỷ lệ chó nội (%)	Chó ngoại (con)	Tỷ lệ chó ngoại (%)
6/2022	44	19	43,18	25	56,82
7/2022	82	24	29,26	58	70,74
8/2022	72	17	23,61	55	76,39
9/2022	115	22	19,13	93	80,87
10/2022	95	27	28,42	68	71,58
11/2022	126	29	23,01	97	76,99
12/2022	35	9	25,71	26	74,29
Tổng cộng	569	147	25,83	422	74,16

Bảng 2: Tình hình tiêm phòng các loại vắc xin trên đàn chó

Loại Vắc xin	Chó nội (con)	Tỷ lệ chó nội (%)	Chó ngoại (con)	Tỷ lệ chó ngoại (%)	Tổng số (con)
Vắc xin phòng Dại	26	11,45	54	23,79	80
Vắc xin 5 bệnh	25	11,01	53	23,35	78
Vắc xin 7 bệnh	24	10,57	45	19,82	69
Tổng lượt tiêm	75	33,03	152	66,97	227

(Ghi chú: Vắc xin 5 bệnh phòng Care, Parvo, Viêm gan truyền nhiễm, Ho cũi chó, Phó cúm; Vắc xin 7 bệnh bổ sung thêm Leptospira và Coronavirus).

Bảng 3: Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da theo giống và nguyên nhân gây bệnh

Chỉ tiêu phân loại	Số lượng theo dõi (con)	Số ca mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Theo nguồn gốc giống:
- Chó nội	79	5	6,32
- Chó ngoại	288	37	12,85
Theo loại mầm bệnh (n = 42):
- Nấm da	42	24	57,14
- Ghẻ Demodex canis	42	18	42,85
Theo đặc điểm bộ lông (n = 42):
- Chó lông ngắn	42	24	57,14
- Chó lông dài	42	18	42,85

Bảng 4: Phác đồ và kết quả điều trị các bệnh ngoài da

Tên bệnh	Số ca (con)	Phác đồ và thuốc điều trị	Liều lượng và cách dùng	Thời gian khỏi	Tỷ lệ khỏi (%)
Ghẻ Demodex	18	Nexgard (hoạt chất Afoxolaner)	Uống 1 liều duy nhất theo phân cấp trọng lượng: - 11 mg (2 - 4 kg) - 28 mg (>4 - 10 kg) - 68 mg (>10 - 25 kg) - 136 mg (>25 - 56 kg)	Mọc lông lại sau 30 ngày	100
Nấm da	24	Phối hợp: - Cồn I-ốt Betadin - Sữa tắm nấm Micona - Thuốc xịt Fungikur	- Cạo lông vùng tổn thương - Lau cồn Betadin $\ge 2$ lần/ngày - Tắm sữa tắm Micona 3 ngày/lần - Xịt Fungikur 2 lần/ngày	Khỏi hoàn toàn theo liệu trình	100

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức thú y thường thức cho chủ nuôi nhằm nâng cao nhận thức về dịch tễ bệnh da liễu, đặc biệt là nguy cơ lây nhiễm chéo và stress khí hậu đối với các giống chó ngoại.
• Tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vắc xin định kỳ (đặc biệt là vắc xin dại theo quy định của Luật Thú y) và quy trình chăm sóc da lông (vệ sinh ống tai, sấy khô lông sau tắm, hạn chế nuôi nhốt ẩm ướt).
• Đề nghị cơ sở đào tạo tiếp tục tăng cường thời lượng thực hành lâm sàng tại phòng khám để sinh viên thú y củng cố kỹ năng chẩn đoán vi thể và điều trị thực tế.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Đề tài cung cấp hệ thống số liệu dịch tễ học mô tả cập nhật về cơ cấu giống và tỷ lệ mắc bệnh da liễu trên đàn chó nuôi tại khu vực thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2022. Khóa luận đã kiểm chứng thành công tính hiệu quả và độ an toàn tuyệt đối của phác đồ sử dụng thuốc uống thế hệ mới (Nexgard) trong việc loại trừ ghẻ bao lông Demodex canis chỉ với một liều duy nhất, thay thế cho các phương pháp tiêm lặp lại nhiều lần có nguy cơ gây độc tính hoặc kích ứng mô; đồng thời chuẩn hóa quy trình điều trị nấm da kết hợp giữa sát trùng cục bộ, tắm dược liệu trị nấm và thuốc xịt kháng nấm đặc hiệu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2022), chưa phản ánh được đầy đủ biến động dịch tễ học theo toàn bộ 4 mùa trong năm (đặc biệt là giai đoạn nồm ẩm mùa xuân tại miền Bắc).
  • Quy mô mẫu bệnh phẩm da liễu dừng lại ở 42 ca bệnh tại một cơ sở điều trị duy nhất; chưa thực hiện nuôi cấy nấm trên môi trường thạch Sabouraud chuyên biệt để định danh chi tiết tới từng loài nấm (Microsporum canis, Trichophyton mentagrophytes...) mà chủ yếu dựa vào chẩn đoán lâm sàng và soi tươi vi thể.
  • Chưa tiến hành phân lập và làm kháng sinh đồ đối với các chủng vi khuẩn sinh mủ kế phát (Staphylococcus spp.) trên các ca bệnh ghẻ Demodex thể mủ nặng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng thời gian và địa bàn điều tra dịch tễ học trên phạm vi toàn tỉnh Thái Nguyên qua nhiều năm liên tục.
  • Ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử (PCR) hoặc nuôi cấy vi sinh để định danh chính xác loài ký sinh trùng, vi nấm và vi khuẩn bội nhiễm, từ đó tối ưu hóa các phác đồ điều trị kháng sinh kết hợp.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y: Cung cấp tài liệu tổng quan hệ thống về đặc điểm ngoại hình của 22 giống chó nội và ngoại phổ biến tại Việt Nam, các chỉ số sinh lý lâm sàng chuẩn (thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở) và quy trình thao tác xét nghiệm cạo vảy da soi kính hiển vi.
• Bác sĩ thú y thực hành tại các phòng khám thú nhỏ: Tham khảo quy trình phân liều lượng chuẩn xác của thuốc Afoxolaner (Nexgard) theo từng dải thể trọng trong điều trị ghẻ bao lông và quy trình phối hợp thuốc bôi/xịt/tắm (Betadin, Micona, Fungikur) xử lý triệt để nấm da trên lâm sàng.
• Người nuôi thú cưng: Hiểu rõ sự nhạy cảm của các giống chó nhập ngoại đối với khí hậu nóng ẩm, nắm bắt quy trình chăm sóc vệ sinh tai, lông và nhận biết sớm các biểu hiện viêm da để đưa đi khám kịp thời.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da giữa chó nội và chó ngoại có sự khác biệt như thế nào tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên? Trong số 367 cá thể chó được theo dõi bệnh lý ngoài da tại bệnh viện, chó nhập ngoại có tỷ lệ mắc bệnh là 12,85% (37/288 con), cao hơn gấp 2 lần so với giống chó nội địa với tỷ lệ mắc 6,32% (5/79 con). Nguyên nhân được xác định là do chó ngoại khó thích nghi với khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam, dễ bị stress môi trường làm suy giảm sức đề kháng của da.

2. Khóa luận sử dụng phác đồ nào để điều trị bệnh ghẻ do Demodex canis và kết quả đạt được ra sao? Tác giả áp dụng phác đồ cho uống thuốc Nexgard (hoạt chất Afoxolaner) 1 liều duy nhất được chia theo thể trọng: 11 mg (chó 2-4 kg), 28 mg (chó >4-10 kg), 68 mg (chó >10-25 kg) và 136 mg (chó >25-56 kg). Kết quả điều trị trên 18 cá thể mắc bệnh đạt tỷ lệ khỏi 100%, toàn bộ vùng da tổn thương phục hồi và chó bắt đầu mọc lông trở lại bình thường sau 1 tháng.

3. Phác đồ điều trị bệnh nấm da trên chó tại phòng khám gồm những bước và loại thuốc nào? Quy trình điều trị nấm da trên 24 cá thể gồm 4 bước kết hợp: (1) Cạo sạch lông vùng da bị nấm để thuốc tiếp xúc trực tiếp; (2) Vệ sinh và lau sát trùng bề mặt tổn thương bằng dung dịch cồn I-ốt Betadin tối thiểu 2 lần/ngày; (3) Tắm định kỳ bằng sữa tắm kháng nấm Micona với tần suất 3 ngày/lần; (4) Xịt trực tiếp thuốc Fungikur vào ổ nấm 2 lần/ngày. Phác đồ cho tỷ lệ khỏi bệnh 100%.

4. Khóa luận ghi nhận loại mầm bệnh ngoài da nào phổ biến hơn giữa nấm da và ghẻ Demodex? Trong tổng số 42 ca bệnh ngoài da được chẩn đoán và điều trị, bệnh nấm da chiếm tỷ lệ cao hơn với 24 ca (tương đương 57,14%), trong khi bệnh ghẻ do mò bao lông Demodex canis ghi nhận 18 ca (tương đương 42,85%).

5. Trong các ca mắc bệnh ngoài da, kiểu hình lông ngắn hay lông dài chiếm tỷ lệ cao hơn? Kết quả theo dõi trên 42 chó mắc bệnh da liễu cho thấy nhóm chó lông ngắn ghi nhận 24 ca mắc (57,14%), trong khi nhóm chó lông dài ghi nhận 18 ca mắc (42,85%). Tuy nhiên, tác giả nhận định sự sai khác này chủ yếu phản ánh cơ cấu giống tiếp nhận tại phòng khám và chế độ chăm sóc của chủ nuôi, các bệnh ngoài da ít phụ thuộc thuần túy vào đặc điểm lông dài hay ngắn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thanh Huyền đã phản ánh toàn diện bức tranh dịch tễ lâm sàng và hiệu quả can thiệp trị liệu bệnh da liễu trên đàn chó tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên trong 6 tháng thực tập. Nghiên cứu khẳng định nấm da và ghẻ bao lông Demodex canis là hai bệnh lý da liễu phổ biến nhất, trong đó các giống chó nhập ngoại có nguy cơ mắc bệnh cao hơn rõ rệt so với chó nội địa do rào cản thích ứng khí hậu. Việc chuẩn hóa phác đồ điều trị bằng viên nhai Afoxolaner cho bệnh ghẻ và liệu trình phối hợp Betadin - Micona - Fungikur cho bệnh nấm da đã đạt hiệu quả khỏi bệnh 100%, mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho công tác thú y lâm sàng tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, Việt Nam đang hòa mình vào nền kinh tế thị trường và đang trên đà phát triển, thu nhập của con người ngày càng một nâng cao. Song song đó, phong trào nuôi thú cưng cũng trở nên phổ biến và phát triển mạnh đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh… Chó là loài vật nuôi đặc biệt và gần gũi với con người. Ban đầu, chúng chỉ được sử dụng như những con vật giữ cửa, trông nhà và bắt chuột. Tuy nhiên, dần dần đã trở thành những người bạn đồng hành và được coi như là những thành viên trong gia đình.

Thú cưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Mối quan hệ giữa con người và vật nuôi được coi như một sự gắn kết đặc biệt giữa hai loài. Tuy nhiên, chó bị rất nhiều bệnh, tùy vào điều kiện sống, tiếp xúc với các nguồn bệnh khác nhau. Có những bệnh cực kỳ nguy hiểm ảnh hưởng đến tính mạng và có tính lây lan.

Một vài căn bệnh được xác định là không thể chữa trị. Chính vì vậy mà việc phòng bệnh luôn cần thiết hơn bao giờ hết. Bệnh viện Thú y Thái Nguyên được ra đời với sứ mệnh đưa ra những giải pháp tốt nhất để giúp cho vật nuôi luôn khỏe mạnh, đã được rất nhiều khách hàng tin tưởng đưa thú cưng đến khám và chăm sóc tại đây. Qua quá trình theo dõi và điều trị bệnh tại cho thú cưng tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên, tôi thấy rằng bệnh ngoài da ở chó cũng rất phổ biến.

Để góp phần làm tăng hiệu quả phòng trị bệnh, làm giảm thiệt hại đối với chủ nuôi, đồng thời bổ sung nguồn tài liệu nghiên cứu về bệnh ngoài da trên chó. Xuất phát từ nhu cầu của bản thân mong muốn được học hỏi, trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, được sự đồng ý của BCN khoa, giảng 2 viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em đã tiến hành thực hiện đề tài “Đánh giá tình hình mắc bệnh ngoài da trên chó và biện pháp điều trị bệnh tại bệnh viện Thú y Thái Nguyên” 1. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng và chế độ dinh dưỡng, vệ sinh, phòng bệnh cho chó bị bệnh.

- Biết cách chuẩn đoán, phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh viện Thú y Thái Nguyên. Yêu cầu - Có hiểu biết về đặc điểm sinh lý của chó; - Hiểu biết nhu cầu dinh dưỡng của từng giống chó để phục vụ công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị bệnh cho từng giống chó được đưa đến điều trị tại Bệnh viện Thú y. - Thực hiện tốt phúc lợi động vật cho chó và các loại thú cưng được đưa đến khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Thú y. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Bệnh viện thú y Thái Nguyên tọa lạc tại số 46 đường Bến Oánh, phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, cách đường tròn thành phố khoảng 1 km về phía cầu treo Bến Oánh. Phường Túc Duyên nằm ở phía Đông Nam của Thành phố Thái Nguyên.

Phía Đông giáp Linh Sơn và Huống Thượng. Phía Nam giáp Gia Sàng, phía Tây giáp Phan Đình Phùng, phía Bắc giáp Trưng Vương và Đồng Bẩm. Phường Túc Duyên có tổng diện tích 2,9 km2 vuông, với hơn 3.300 hộ gia đình sinh sống và dân số hơn 11. Điều kiện khí hậu Bệnh viện thú y Thái Nguyên được đặt tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên.

Vì vậy, phòng khám có khí hậu đặc trưng của tỉnh Thái Nguyên, là khí hậu nhiệt đới gió mùa với bốn mùa chính: Xuân - Hạ - Thu - Đông. Tuy nhiên, hai mùa chính nhất là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 10 và thường gây ra mưa giông, lũ lụt và lũ quét. Vào mùa mưa, lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 2.

Điều kiện đất đai Thành phố Thái Nguyên là một trong 9 đơn vị hành chính của tỉnh Thái Nguyên và luôn đóng vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của tỉnh. Nằm ở phía Nam gần Hà Nội, Thái Nguyên thuộc khu vực Việt Bắc và cách thủ đô Hà Nội khoảng 90 km về phía Nam. Thành phố này cũng tiếp giáp với các thành phố và tỉnh lân cận như Bắc Kạn (83 4 km về phía Nam), Lạng Sơn và Bắc Giang (về phía Đông), Vĩnh Phúc và Tuyên Quang (về phía Tây). Diện tích tự nhiên của Thành phố Thái Nguyên là 3.562,82 km 2 và gồm 21 phường (Cam Gía, Chùa Hang, Đồng Bẩm, Đồng Quang, Gia Sàng, Hoàng Văn Thụ, Hương Sơn, Phan Đình Phùng, Phú Xá, Quan Triều, Quang Trung, Quang Vinh, Tân Lập, Tân Long, Tân Thành, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Tích Lương, Trung Thành, Trưng Vương, Túc Duyên) và 11 xã (Cao Ngạn, Đồng Liên, Huống Thượng, Linh Sơn, Phúc Hà, Phúc Trìu, Phúc Xuân, Quyết Thắng, Sơn Cẩm, Tân Cương, Thịnh Đức ).

Thái Nguyên có vị trí địa lý quan trọng trong việc kết nối giao thông trong tỉnh và giữa vùng núi Đông Bắc Bộ với thủ đô Hà Nội. Thành phố Thái Nguyên có hệ thống đường bộ, đường sắt và đường sông quan trọng, kết nối với các tỉnh và thành phố trong khu vực. Có đường quốc lộ 3 nối Hà Nội đi Bắc Kạn, Cao Bằng, Quốc lộ 1B đi Lạng Sơn, Quốc lộ 37 đi Bắc Giang, cao tốc Thái Nguyên- Hà Nội. Hệ thống đường sông Đa Phúc - Hải Phòng và đường sắt Hà Nội - Thái Nguyên.

Tình hình sản xuất nông nghiệp 2. Ngành trồng trọt Trồng trọt đóng vai trò chủ đạo và là nguồn thu chủ yếu của nhân dân xã Quyết Thắng. Vì vậy, ngành trồng trọt được người dân đặc biệt quan tâm và phát triển. Với diện tích đất trồng lúa và hoa màu lớn, đây là điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp.

Để nâng cao năng suất và thu nhập, người dân nơi đây đã thực hiện thâm canh tăng vụ (2 vụ/năm), đồng thời đưa các giống lúa mới có phẩm chất cao vào sản xuất. Ngoài ra, xã còn trồng ngô, khoai, đỗ, lạc… và một số cây hoa màu khác được trồng xen canh tăng vụ nhằm cải thiện đời sống sinh hoạt hàng ngày. 5 Về phát triển lâm nghiệp: Việc giao đất, giao rừng tới tay các hộ gia đình đã khuyến khích, nâng cao trách nhiệm của người dân trong việc trồng và bảo vệ rừng. Chính vì vậy, đất trống đồi trọc đã được phủ xanh cơ bản; diện tích rừng mới trồng được chăm sóc, quản lý tốt.

Ngành chăn nuôi Trong những năm gần đây, việc phát triển ngành chăn nuôi trên địa bàn xã luôn được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp các ngành, người dân tích cực tham gia vào phát triển chăn nuôi, tận dụng các sản phẩm của ngành trồng trọt vào chăn nuôi làm giảm chi phí chăn nuôi, tăng giá trị của sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân. - Chăn nuôi trâu bò: Hiện nay, trên địa bàn xã có tổng số trâu bò trên 2000 con. Trong đó, tổng đàn trâu chiếm chủ yếu.Đàn trâu bò được người chăn nuôi chăm sóc khá tốt, công tác tiêm phòng đã được người dân chú trọng hơn.Chính vì vậy, trong những năm gần đây không có dịch bệnh xảy ra trên địa bàn xã. Bên cạnh đó, sự làm việc tận tụy, chu đáo của cán bộ thú y xã đã tư vấn cho người chăn nuôi nên chuồng trại đã được xây dựng tương đối khoa học, công tác vệ sinh thú y cũng đã được tăng cường giúp cho đàn trâu bò của xã ít mắc bệnh ngay cả trong vụ đông xuân.

Tuy nhiên, việc chăn nuôi trâu bò theo hướng công nghiệp của xã chưa được người dân chú trọng. - Chăn nuôi lợn : Tổng đàn lợn của xã có khoảng trên 3000 con. Trong chăn nuôi lợn, công tác giống đã được quan tâm, chất lượng con giống tốt. Nhiều hộ gia đình nuôi lợn giống Móng Cái, Yorkshire, Landrace nhằm chủ động con giống và cung cấp lợn giống cho các hộ dân lân cận.

Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn xã vẫn còn một số hộ dân chăn nuôi lợn theo phương thức tận dụng các phế phụ phẩm của ngành trồng trọt và thức ăn thừa nên năng suất chăn nuôi không cao. 6 - Chăn nuôi gia cầm: Ngành chăn nuôi gia cầm của xã chiếm một vị trí quan trọng trong việc phát triển ngành nông nghiệp. Trong đó, chăn nuôi gà chiếm chủ yếu với 90% tổng đàn gia cầm, tiếp đến là chăn nuôi vịt. - Tình hình nuôi chó: Đối với tỉnh Thái Nguyên, theo số liệu thống kê, tổng đàn chó của tỉnh là trên 300 nghìn con.

Được sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT và sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, tỉnh Thái Nguyên nỗ lực triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại và các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn. Mô tả sơ lược về Bệnh viên Thú y Thái Nguyên Bệnh viện Thú y Thái Nguyên được xây dựng vào năm 2018. Từ đó đến nay phòng khám chủ yếu phục vụ về công tác khám chữa bệnh, chăm sóc cho chó, mèo của bà con nhân dân quanh vùng và các huyện, tỉnh lân cận khác. * Chức năng, nhiệm vụ: - Là địa điểm phục vụ thực hành, thực tập cho sinh viên khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

- Tư vấn, khám chữa bệnh và các dịch vụ về chăn nuôi thú y cho chó, mèo. * Cơ cấu tổ chức của phòng khám: Bệnh viện thú y Thái Nguyên có tổng 5 người: 2 bác sĩ chính thực hiện các ca phẫu thuật và 2 bác sĩ thực hiện khám chữa bệnh, và một kế toán. Ngoài ra, phòng khám còn có mặt thường xuyên 2 sinh viên thực tập tốt nghiệp. * Cơ sở vật chất: phòng khám được xây dựng với tổng diện tích 120m 2.

Gồm 6 phòng chức năng: phòng khám lâm sàng, phòng chẩn đoán hình ảnh, phòng phẫu thuật, 3 phòng điều trị. Phòng khám đã được trang bị gần như đầy đủ các thiết bị cần thiết để phục vụ các hoạt động chăm sóc và phòng ngừa bệnh cho thú cưng. Các thiết bị này bao gồm máy siêu âm, máy khí dung, máy xét nghiệm máu, kính hiển vi, tủ lạnh, đèn mổ và nhiều công cụ hỗ trợ khác. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước 2.

Hiểu biết chung về loài chó * Một số giống chó địa phương Nhóm chó ta hay chó nội địa được người dân thuần hóa và nuôi dưỡng cách đây 3.000 năm trước công nguyên. Theo Nguyễn Văn Thanh và cs.