phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục lài liệu tham khả0, Luận văn kết cấu thành 4 chơjơng: chojong 1: cơ sở lý luận và thực liễn về nâng ca0 chất lơiợng nguồn nhân lực tại KBIIHI Thái IIguyên chơjơng 2: PhoJơng pháp nghiên cứu. chojong 3: Thuc trang chat lojợng nguồn nhân lực của KbIIH tinh Thái IIguyên. chơiơng 4: Phơjơng hojớng và giải pháp nâng ca0 chất lojợng nguồn nhân lực tại KbIIII tỉnh Thái IIguyên. chojong 1 cƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ ThỰCc TIÊN VẺ HÂNG cA0 chÁT LŒJỢIIG IGUÒI IhÂH LỰC 1.
Hguôn nhân lực Thuật ngữ “nguồn nhân lực” xuất hiện lần đầu và0 đầu những năm 80 thế kỷ XX khi có sự thay đổi căn sản về phoJơng thức quản lý hiện đại - quản lý lrên cơ sở lấy cỦn ngơiời tức nhân viên làm lrung lâm thay vì cứng nhắc đặt lỗ chức đứng hàng đầu. Xét trên lầm vĩ mô của nền kinh lế, the0 ThS. Iguyễn Vân Điềm và PGS.TS IIguyễn IIgọc Quân, Giá0 trình Quản trị nhân lực (2007): "nguôn nhân lực là nguồn luc aia 0n người có khả năng sáng lạ0 2a aia cai val chal va tinh thần ch0 xã hội được oiểu hiện ea số lượng và chất lượng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 12 nhất định lại mội thời điểm nhất định ”. Và the0 PGS.TS Trần Xuân cầu và PGS.TS Mai Quốc chánh, Giá0 trình Kinh lế nguồn nhân lực, Đại học Kinh lế quốc dân hà Hội (2007): Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 13 “nguồn nhân lực là một phạm lò dòng để chỉ sức mạnh liém Gn aia dan cg, kha nang huy dong tham gia va0 qua teinh lạ0 2a cua cai vat chdl va linh thần ch0 xã hội b0ng hiện tại dàng nhq te0ng iqong lai.
Sức mạnh và Khả năng đó được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và œơ dấu dân số, nhất là số lượng và chát lượng đ0n nggời đó đủ điều kiện tham gia vàO0 nên sản xuấi xã hội ”. Xét trên góc độ vi mô, tr0ng từng đơn vị, tổ chức thi: “bát at lổ chức nà0 đàng được lạ0 thành oởi ác thành viên là On người hay nguôn nhân lực qìa nó. D0 đó, đó thể nói nguồn nhân lực qia mội lỗ chức sa0 gôm lất đi những người la0 động làm việc le0ng lồ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn lực qia mỗi On ngqoi mà nguồn lực này gốm đó thể lực và ti lực”. The0 lác giả Lê Thị Mỹ Linh (2009): “„guồn nhân lực đia một lồ chức sa0 gâm lát đả những người la0 động làm te0ng lồ chức đó đó sức khỏe và bình độ khác nhau, họ đó thể lạ0 thành một sức mạnh hUàn thành lối mục liêu qia lồ chức nếu được động viên, khuyến khích phò hợn”.
Khái miệm này đó chỉ ra đojợc sức mạnh tiềm ân của nguồn nhân lực tr0ng lô chức khi họ đojợc động viên, khuyến khích kịp thời. Hói về nguồn nhân lực, Đảng ta xác định: “71guồn la0 động đó lí luệ (a0, đó lay nghệ thành thạU, œ phẩm chất lối đẹp được đà0 7a0, edi dgong và phái huy oởi một nên giá0 dục liên tiến gắn liền với mội nên kh0a học công nghệ hiện đại ”. còn ir0ng sá0 cá0 của Liên hợp quốc đánh giá về những tac dong 10àn cầu hóa đối với nguồn nhân lực thì định nghĩa: øguồn nhân lyc la inh dé lành nghề kiến thức và năng lực thực đó thực lễ còng với những năng lực Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 14 ion lai dqoi dang liém nang aia cn ngqoi’”. Day là cách tiép can whan mạnh về chất lojong nguồn nhân lực, quan lâm toi tiềm năng của cŨn ngojời.
Vậy chất loiợng nguồn nhân lực là gì? 1. chất lượng nguồn nhân lực Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 15 The0 Tổ chức liêu chuẩn quốc lế (S0) thì: “chá? lượng là l0àn oộ những lính năng và đặc điểm qia một sản phẩm hUặc một dịch vụ thỏa mãn những nhu dầu đó nếu ea và liềm ẩn”. Và ngơ)ời †ạ0 nên chất lojợng của sản phẩm, dịch vụ đó, xét tr0ng phạm vi hẹp một 16 chức thì là lất cả lực loiợng la0 động của tô chức đó. The0 sự phân lích của Tạ Ilgọc hải, Viện kh0a học lỗ chức Hhà nơiớc, dựa lrên khái niệm: “aguồn nhân lực là lồng thể các yếu ló oên le0ng và vén ng0ai aia méi ca nhan vd0 đảm nguồn sáng lạO đòng dác nội dung khác ch0 sự thành công đạt đqợc qia mỗi lồ chức” thì: “chất lgợng nhân lực là yếu lô lồng hợp da nhiều yếu lỗ sộ phận nha ki luệ, sự hiểu oiết, tình độ, đạO đức, kỹ năng, sức khỏe, thẩm mỹ v.
da nggời la0 động. Te0ng các yếu ló tên thì leớ lực và thể lực là hai yếu lỗ quan leọng để xem xét và đánh giá chất lượng nguồn nhân lực ” còn the0 GS.TS bùi Văn IIhơn giải thích thì: chá! lượng nguồn nhân lực gâm tí luệ, thể chát và phẩm chái tâm lý xã hội trùng đó: “Thể lực qìa nguôn nhân lực gồm: sức khỏe co thể và sức khỏe tỉnh thần ” “Te[ lực aia nguôn nhân lực gầm: bình độ văn hóa, chuyên môn kỹ thuật và kỹ năng la0 động thực hành của người la0 động ”. “Pham chat tam ly xd héi gom: tinh kỷ luật, tự giác, đó linh thân hợp lác và lác phÚng công nghiện, có tỉnh thân tách nhiệm (a0 v. ” chỉ liêu lồng hợp: lồ chức Liên hợp quốc đó khuyến nghi va dga 2a chỉ số đề đánh giá sự phái teiển 0n người hDI (hDI được tính từ 0,1 - 1).
The0 phương pháp này thì sự phái teiển đ0n người đqợc xác định the0 3 yếu lô đœ oản và lông hợp nhất: sức khoe (dqoc dO oằng luổi thọ oình quân Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 16 cua dan số); bình độ học vẫn (thể hiện qua ly lé dan số oiết chữ, số năm đi hoc aia mét ngqoi) va thu nhép (dqgc tinh oằng lồng sản phẩm le0ng ngớc GDP/nggời) Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 17 Đứng lrên cách liếp cận vĩ mô thì chất loợng nguồn nhân lực đojợc đánh giá thông qua các liêu thức: “Sức khỏe: thể lực và lsí lực; Tình độ học vấn, leình độ Chuyên môn; leình độ lành nghề, dác năng lực phẩm chất qá nhân (ý thức kỷ luật, lính hợp lác ý thức lách nhiệm, sự chuyên lâm,. ” Tho vay, trên quan điểm của một nhà quản lý nguồn nhân lực ở lầm vi mô, từ việc lrình bày các quan điểm khác nhau về chất lojợng nguồn nhân lực, tr0ng luận văn này, khái mệm về chất lgong nguồn nhân lực đơjợc hiểu nhơi sau: “chấi lượng nguồn nhân lực là l0àn sộ những khả năng liềm làng bÊn le0ng đỦn người sa0 gồm phẩm chát đạ0 đức thể chấi, thẩm mỹ và năng luc aia cOn nggqoi đó ảnh hưởng quyết định đến việc hUàn thành những mục liêu đề 2a aia méi lồ chức ” 1. Hâng œa0 chất lượng nguồn nhân lực The0 Thạc sỹ DoJơng Anh h0àng (Trojờng Đại học Kinh lế - Đại học Đà Ilẵng) phân tích thì nâng ca0 chất lojợng nguồn nhân lực là một nội dung quan trong của phat triển nguồn nhân lực, đó là hOat dong: “ndng ca0 về thể lực bí luệ, đạ0 đức, năng lực kỹ năng, thẩm m,. aia ngqoi laO động” và sự "phái tsiển chát lgợng nguồn nhân lực đqợc lác động, chỉ phối bởi những yếu lỗ sức khỏe và dinh dgðõng, giá0 dục - đà0 ta0, gid tei van hóa leuyên thống và môi legòng sống.
” Hâng œ0 chất lượng nguồn nhân lực: về đ sản được hiểu là lăng giá Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 18 dei aia cOn ngqoi leên qác mặi phẩm chal đạO đức, thể chấi, năng lực thẩm mỹ, thông qua qác chính sách phái teiển nguồn nhân lực giúp đỦn người đó những năng lực phẩm chát mới, œ0 hơn để đó thể h0àn thành lối hơn mục liêu đủa lô chức và qìa chính bản thân họ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 19 Tr0ng pham vi cua luan văn may, tac gia đề cập đến vấn đề chất lqjong nguồn nhân lực của một tô chức chủ yếu dựa lrên việc liếp cận, nghiên cứu, đánh giá cơ cấu, số lojợng và các liêu chí phản ánh chất lojợng hiện lại của nhân sự cùng những chính sách quản trị ảnh hojởng lới chất lojợng nguồn nhân lực. Từ đó, đơia ra các giải pháp nhằm nâng ca0 chất lojợng nguồn nhân lụclr0ng phạm v1 một 16 chức. Phân lUại nguồn nhân lực Hguồn nhân lực tr0ng lô chức đơyợc phân lOại †he0 nhiều cách khác nhau luỳ the0 lừng mục đích nghiên cứu, cụ thẻ là: - căn cứ và0 chức năng công việc đảm nhiệm,nguồn nhân lực tr0ng lồ chuc dojoc phan 10ai nhoy sau: + The0 chức năng sản xuất, chế siến thì có: nhân công trực liếp (là những la0 động tham gia trực liếp và0 quá lrình chế lạ0 sản phâm) và nhân công gián tiếp (là những nhân công phục vụ ch0 những nhân công trực liếp h0ặc chỉ tham gia một cách gián tiép và0 quá trình sản xuất).
+ The0 chức năng loiu thông, liếp thị: sa0 gồm bộ phận sán hàng, liêu thụ sản phẩm và nghiên cứu thị lroờng. + The0 chức năng quản lý hành chính:đây là bộ phận nhân công tham gia và0 quá trình quản lý, điều hành lồ chức Phân 10ai nguồn nhân lực †he0 chức năng này có ý nghĩa quan lrọng trOng việc lập hợp chi phí, lính giá thành và quản lý la0 động, quản lý quỹ liền lơjơng tr0ng lố chức. - căn cứ và0 nghề nghiệp, nguồn nhân lực tr0ng tổ chức đơjợc chia thành Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 20 + La0 động sản xuất kinh d0anh chính + La0 động sản xuất kinh d0anh phụ lrợ + Và la0 động khác Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ 21 Phân lOại theO liêu thức này có ý nghĩa lớn †r0ng việc lập kế h0ạch la0 động †r0ng từng sộ phận của 16 chức nhơi: bộ phận sản xuất kinh d0anh trực Hiếp; bộ phận quản lý. Mặt khác l0 điều kiện lr0ng việc lập dự 10án và thực hiện các dự l0án chi phí kinh dOanh, quỹ loJơng,.
TIg0ài ra còn có những cách phân lOại khác tuỳ t†he0 yêu cầu của quản ly nho: phan 10ai laO dong †he0O năng lực, the0 lrình độ chuyên môn. Sự cần thiết nâng œ0 chất loợng nguồn nhân lực 1. Sự phái biển qìa xã hội đòi hỏi phải nâng œ0 chất lgợng nguồn nhân lực Hguồn nhân lực là nguồn lực c0n nggjời, là một lr0ng những nguồn lực quan trọng nhất của sự phát triển kinh lế xã hội.