CHƯƠNG 1: CO SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LÝ QUY HOẠCH 1.Khái niệm quy hoạch và quản lý quy hoạch 1. Quy hoạch đô thị Quy hoạch đô thị là sự tổ chức, sắp xếp không gian đô thị sao cho có thể sử dụng một cách hợp lý tat cả các nguồn lực ( không gian, kết cau hạ tang và tài nguyên thiên nhiên ), nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững (cả về kinh tế, xã hội và môi trường) của đô thi. Quy hoạch đô thị được thực hiện thông qua các yêu cầu, quy định của nhà nước đối với các hoạt động xây dựng và các hoạt động khác của mọi chủ thé có liên quan đến việc sử dụng không gian, kết cấu hạ tầng đô thị và tài nguyên khác ( đất đai , khoáng sản, nguồn nước, du lịch , văn hóa,. Quy hoạch đô thị được thé hiện dưới dạng các bản vẽ và các quy chế và thường được xây dựng, ban hành để áp dụng trong một giai đoạn nhất định.
Căn cứ theo Luật quy hoạch đô thị thì quy hoạch đô thị được chia ra làm 3 loại : - Quy hoạch chung - Quy hoạch phân khu - Quy hoạch chi tiết Quy hoạch phân khu Quy hoạch phân khu là quy hoạch xây dựng có chức năng phân chia và xác định chức năng, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch đô thị của các khu đất, mạng lưới các công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội trong một khu vực đô thị nhằm cụ thé hoá nội dung quy hoạch chung. Nhiệm vụ Quy hoạch phân khu Quy hoạch phân khu phải xác định phạm vi ranh giới, diện tích, tính chất khu vực lập quy hoạch, chỉ tiêu dự kiến về dân sé, sử dụng dat, hạ tang xã hội, ha tầng kỹ thuật; yêu cầu, nguyên tắc cơ bản về phân khu chức năng đề bảo đảm phù hợp về không gian kiến trúc, đầu nối hạ tầng kỹ thuật với quy hoạch chung đã được phê duyệt và các khu vực xung quanh; yêu cầu đánh giá môi trường chiến lược. Nội dung Quy hoạch phân khu Quy hoạch phân khu bao gồm các nội dung: xác định chức năng sử dụng cho từng khu đất; nguyên tắc tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan cho toàn khu vực lập quy hoạch; các chỉ tiêu về dân số, sử dụng dat, hạ tang kỹ thuậ theo khung đối với từng ô phó; bố trí công trình hạ tang xã hội phù hợp với nhu cầu sử dung; bồ trí mạng lưới các công trình hạ tầng kỹ thuật đến các trục đường phố phù hợp với các giai đoạn phát triển của toàn đô thị; đánh giá môi trường chiến lược. Quy hoạch xây dựng Quy hoạch xây dựng là việc tổ chức không gian của đô thị, nông thôn và khu chức năng đặc thù; tổ chức hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tạo lập môi trường thích hợp cho người dân sống tại các vùng lãnh thổ, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia với lợi ích cộng đồng, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Quy hoạch xây dựng được thê hiện thông qua đồ án quy hoạch xây dựng gồm sơ đô, bản vẽ, mô hình và thuyết minh. Mục tiêu quy hoạch xây dựng - Bao đảm sự cân đối và thống nhất giữa các chức năng hoạt động trong va ngoài đô thị - Bản đảm điều kiện sống, lao động và phát triển toàn diện của người dân đô thị Nhiệm vụ quy hoạch xây dựng - _ Đánh giá tổng hợp điều kiện tự nhiên và hiện trạng của đô thị, xác định thế mạnh và động lực chính phát triển đô thị - _ Xác định tính chất, quy mô, cơ sở kinh tế - kỹ thuật đô thị - Dinh hướng phát triển không gian kiến trúc, môi trường và cơ sở hạ tầng đô thị - Quy hoạch đô thị đợt đầu 5-10 năm và hình thành các cơ sở dé lập các đồ án quy hoạch chỉ tiết - _ Xác lập các căn cứ pháp ly dé quản lý xây dựng đô thị 1. Quản lý quy hoạch đô thị Quản lý quy hoạch đô thị là tổng thể các biện pháp cách thức mà chính quyên đô thi vận dụng các công cụ quan lý dé tác động vào các hoạt động xây dựng và phát triển đô thị nhằm dat được các mục tiéu đề ra. Mục tiêu quản lý quy hoạch đô thị Mục tiêu tổng quát Lập và phê duyệt theo đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật trong từng khâu, đảm bảo sản phẩm quy hoạch mang tính khoa học cao Đảm bảo đưa sản phẩm quy hoạch từ văn bản, bản vẽ thành hiện thực Kiểm soát quá trình phát triển đô thị: theo dõi quá trình phát triển , nắm vững thực trạng, điều chỉnh quy hoạch kịp thời khi cần thiết Mục tiêu cụ thê Quản lý quy hoạch đô thị có nhiêu mục tiêu, có mục tiêu trùng lặp với nhiêu hoạt động quản lý khác như quản lý đô thị, quản lý phát triển kinh tế xã hội v.
Tuy nhiên các mục tiêu chủ yếu của việc quản lý quy hoạch đô thị gắn kết chặt chẽ với quản lý xây dựng đô thị, chủ yếu có 7 nội dung sau: Đảm bảo phát triên đô thị công băng, trật tự có hiệu quả và bên vững Khai thác có hiệu quả các nguôn lực tự nhiên và xã hội và bảo vệ môi trường Đảm bao tính kinh tế, an toàn, thuận tiện cho cư dan đô thị và du khách đến đô thị trong sinh hoạt, làm việc và nghỉ ngơi Gìn giữ và bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống lịch sử và kiến trúc như các di tích lịch sử; công trình, khu vực có giá tri thâm mỹ, giá trị văn hóa. Cung cấp 6n định và đồng bộ có hiệu quả các dich vụ tiện nghỉ ( giao thông, cấp, thoát nước, điện, thông tin liên lạc, bảo vệ môi trường) vì lợi ích công cộng Hỗ trợ cho quá trình phát triển hạ tầng diễn ra thuận lợi, hiệu quả kinh tế cao và bền vững Cân bang vé mat loi ich giữa các nhóm chu thé; giữa lợi ích trước mắt và lâu dài 1. Quản lý quy hoạch xây dung Quản lý xây dựng đô thị là việc áp dụng tông hợp các biện pháp của nhà nước nhằm đảm bảo cho sự phát triển đô thị 6n định, trật tự trong quá trình tạo dựng môi trường sống thuận lợi cho dân cư đô thị, thực hiện việc xây dựng đô thị phù hợp với lợi ích quốc gia, của cộng đồng và các cá nhân nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bên vững. Khu đô thị và quản lý khu đô thị Khu đô thị là khu vực đô thị được đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội , khu dân cư và các công trình dịch vụ khác, được phát triển nối tiếp đô thị hiện có hoặc hình thành khu đô thị tách biệt, có ranh giới và chức năng được xác định phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thâm quyền phê duyệt.
Quản lý khu đô thị là quản lý Nhà nước ở khu đô thị. Đây là hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm can thiệp vào việc sử dụng các nguồn lực như tài nguyên thiên nhiên, tài chính và con người nhằm tạo dựng một môi trường thuận lợi cho hình thức định cư đô thị, trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia và lợi ích đô thị hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Nhiệm vụ quản lý Nhà nước ở khu đô thị bao gồm xây dựng khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển gồm: văn bản pháp quy, lập quy hoạch , kế hoạch thực hiện chương trình đầu tư phát triển, tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ trong quyền hạn và phạm vi quản lý đảm bảo cho các hoạt động kinh tế xã hội trên địa bàn và kiểm soát sự phát triển vì mục tiêu bền vững.Nội dung quản lý quy hoạch đô thị 1. Quản lý quá trình lập và phê duyệt quy hoạch đô thị 1.
Quản lý quá trình lập quy hoạch đô thị e Thâm quyên lập quy hoạch đô thi - Bo Xây dung lập va thâm định đồ án quy hoạch chung đô thị loại đặc biệt,loại 1, loại 2 và các loại khác khi cân thiệt. - Van phòng Kiến trúc sư trưởng và Sở xây dựng lập và thâm định đồ án quy hoạch chung các đô thị còn lại ( từ loại 3 đến loại 5), quy hoạch phân khu, quy hoạch chỉ tiết các đô thị. - Các cơ quan chuyên môn có tư cách pháp nhân được Nhà nước cho phép, hoặc cơ quan tư van, thiết kế nước ngoài có thé lập đồ án phân khu chỉ tiết quy hoạch đô thị, các khu đô thị mới - Thành phố trực thuộc Trung ương, thành phố thuộc tỉnh, thị xã, thị tran, đô thị mới phải được lập quy hoạch chung, đảm bảo phù hợp với định hướng quy hoạch tông thé hệ thống đô thị quốc gia. - Cac khu vực trong thành phó, thị xã phải được lập quy hoạch phân khu dé cụ thê hoá quy hoạch chung, làm cơ sở để xác định các dự án đầu tư và lập quy hoạch chỉ tiết.
- _ Các khu vực trong thành phó, thị x4, thị tran, khi thực hiện đầu tư xây dung thì phải lập quy hoạch chỉ tiết dé cụ thê hoá quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, làm cơ sở dé lập dự án đầu tư xây dựng và cấp giấy phép xây dựng. - Đối với dự án đầu tư xây dựng do một chủ đầu tư tô chức thực hiện có quy mô nhỏ hơn 5 ha (nhỏ hơn 2 ha đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở chung cư) thì có thê lập dự án đầu tư xây dựng mà không phải lập quy hoạch chỉ tiết. Bản vẽ tổng mặt băng, phương án kiến trúc công trình, giải pháp về hạ tầng kỹ thuật trong nội dung thiết kế cơ sở phải phù hợp với quy hoạch phân khu; đảm bảo sự đầu nối hạ tầng kỹ thuật và phù hợp về không gian kiến trúc với khu vực xung quanh. e Nộidung đồán quy hoạch phân khu - Phân tích, đánh giá các điều kiện tự nhiên, thực trạng đất xây dựng, dân cư, xã hội, kiến trúc cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật; các quy định của quy hoạch chung có liên quan đến khu vực quy hoạch.
- - Xác định chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch đô thị, hạ tang xã hội và hạ tang kỹ thuật cho toàn khu vực quy hoạch.