CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÔNG TÁC QUAN LÝ THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐÁT CÁP HUYỆN 1.1 Khái niệm, đặc diém va vai trò của dat đai 1.1 Khái niệm đất đai. Đất đai là một tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, nó có vị trí đặc biệt đối với con người, xã hội, dù ở bất kì quốc gia nào và chế độ nào. Không một quốc gia nào không có lãnh thổ, không có đất đai của mình, nơi diễn ra mọi hoạt động kinh tế - xã hội của quốc gia. Dù ở đâu hay làm gì, thì các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người đều là trên đất dai.
Vì vậy, đất đai luôn được coi là vốn quý của xã hội và luôn được chú tâm gìn giữ và phát huy tiềm năng của nó. Tuy nhiên, cũng có nhiều định nghĩa về đất đai như sau: Theo Brinkman và Smyth (1973): “Đất đai về mặt địa lý mà nói thì là một vùng đất chuyên biệt trên bề mặt của trái đất có những đặc tính mang tính 6n định, hay có chu kỳ dự đoán được, trong khu vực sinh khí quyền theo chiều thăng đứng từ trên xuống dưới, trong đó bao gồm: không khí, đất và lớp địa chất, nước và quần thê thực vật và động vật và kết quả của những hoạt động bởi con người trong việc sử dụng đất đai ở quá khứ, hiện tại và trong tương lai”. Theo Karl Marx: “Đất là một phòng thí nghiệm vĩ đại, là kho tàng cung cấp các tư liệu lao động, vật chất là vị trí để định cư, là nền tảng của tập thé”. Nói về vai trò của đất với sản xuất, Mác khẳng định “Đất là mẹ, lao động là cha sản sinh ra mọi của cải vật chất”.
Theo tô chức FAO: “Đất đai là một tong thé vật chất bao gồm cả sự kết hợp giữa địa hình và không gian tự nhiên của tổng thé vật chat đó”. Theo Bách Khoa toàn thư mở thì “đất đai là các vật chất nằm trên bề mặt trái đất, đóng vai trò vô cùng quan trọng cho mọi loại hình sự sống. Đất có khả năng hỗ trợ sinh trưởng của thực vật, đồng thời nó còn là môi trường sông của các vi sinh vật cho tới các loài động vật lớn nhỏ.” Theo Điều 4 và Điều 13, Luật đất đai nước CHXHCN Việt Nam năm 2013 về quyền đối với dat đai. “Đất đai thuộc sở hữu toàn dan do Nha nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Nhà nước cũng thực hiện quyền của đại diện chủ sở hữu đất đai, như: trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất, quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đât.” Qua những khái niệm, quy định cơ bản về đất dai, ta có thể tóm lại như sau: “Đất dai là tài sản vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là một nguồn tài nguyên thiên nhiên. Nó tập hợp đầy đủ thuộc tính của một loại tài sản như: đấp ứng được nhu cầu của con người tức là giá trị sử dụng: con người có khả năng chiếm hữu và sử dung; là đối tương trao đôi mua bán. “ Đất dai là tư liệu sản xuất đặc biệt, ngoài ra cũng là tài sản đặc biệt vì bản thân nó không do lao động tạo ra, mà lao động tác động vào đất đai đề biến nó từ trạng thái hoang hóa trở thành sử dụng đa mục đích. Đất đai cố định về vị trí, có giới hạn về không gian và vô hạn về thời gian sử dụng.
Bên cạnh đó nếu biết cách sử dụng hợp lí thì giá trị đất đai không những không mất đi mà còn có xu hướng tăng lên. Khác với các tài sản khác thì đất đai không phải khấu hao. Ngoài ra, chúng ta có thê thấy đất đai là loại hàng hóa không có tính đồng nhất, đa dạng, là loại tài sản mà giá trị thị trường không những chỉ phản ánh bản thân giá trị của đất mà còn phản ánh vị trí và tài san gan liên trên dat. Đặc điểm đắt đai - Có vị trí cỗ định (bất động sản): Đất đai được phân bồ trên một diện rộng và cố định ở từng nơi nhất định, dat đai là một dạng bat động san, không thé di chuyên, vi vậy nó yêu cầu người sử dụng tại chỗ.
Vì vậy, nó có đặc điểm riêng về vị trí, tính chất, mục đích sử dụng: vì vậy chúng có giá trị riêng. - Tính khan hiếm về diện tích. Con người có thể cải tạo đất, cải biến tình trạng đất nhưng không thé tăng giảm được diện tích đất. Diện tích đất có hạn nhưng dân số ngày càng tăng cao và mục đích sử dụng khác nhau nên nhu cầu về đất ngày càng trở nên khan hiếm, vì vậy đã gây nên các cơn sốt nhà đất.
Tóm lại là cung về đất đai về lâu dài thì không co giãn, giá đất luôn có xu hướng gia tăng do dân số phát triển, nhu cầu về bất động sản ngày càng tăng cao dẫn đến việc mất cân đối giữa cung và cầu dưới dạng thiếu cung. Do vậy, về lâu dài giá đất đai ngày càng tăng lên. - Tính lâu bền đất đai có thé sử dụng vĩnh cửu. Tính lâu bền của đất đai, đề ra yêu cầu và khả năng khách quan sử dụng và bảo vệ hợp ly đất đai.
Nếu được sử dụng đúng cách và bảo vệ tốt, đất đai được coi là bền vững có tính vĩnh viễn, thậmchí còn tăng giá trị sử dụng, như đất nông nghiệp có thể quay vòng sử dụng từ nămnày sang năm khác. - Chất lượng khác nhau: Các đặc điểm bên trong, như: địa chất, địa mạo, thổ nhưỡng, thực bì, nguồn nước và điều kiện khí hậu như: nhiệt độ, lượng mưa, độ chiếu sang khác nhau đối với mỗi loại đất, mỗi khu vực. Đối với đất sử dụng cho nông nghiệp, tính chất khác nhau này làm cho sản lượng và phẩm chất của nông sản khác nhau; nhưng đất sử dụng cho xây dựng các công trình đô thị và nông thôn thì kết cấu hạ tầng của nền đất là khác nhau.3 Vai trò của đất đai Đất đai là một trong những tài nguyên vô cùng quý giá của loài người, nó là điều kiện cho sự sống của động, thực vật và con người trên trái đất. Nếu không có đất đai thì rõ rang con người không thé tồn tai.
Dat đai và các công trình gắn với đất dai tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội, là địa điểm, là cơ sở hình thành nên các thành phố, làng mạc, các công trình công nghiệp, cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội, kỹ thuật và an ninh quốc phòng. Đất đai kết hợp với các điều kiện tự nhiên khác trở thành cơ sở quan trọng trong hình thành các vùng kinh tế của đất nước (nước ta có 7 vùng kinh tế - sinh thái). Trên cơ sở phân vùng kinh tế, việc khai thác các tiềm năng tự nhiên, kinh tế, xã hội của mỗi vùng sẽ được phát huy và sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng. phong phú của xã hội.
Sử dụng đầy đủ và hợp lý đất đai của mỗi vùng kinh tế là nhiệm vụ quan trọng trong quản lý sử dụng đất của Nhà nước nham phát triên kinh tê của dat nước. Đất đai là tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống con người. Chúng vừa là phương tiện sống, vừa là phương tiện sản xuất. Đất ở, là bộ phận cấu thành của nhà ở, là phương tiện sống để bảo vệ con người trước các hiện tượng thiên nhiên như năng, mưa, bão, rét.
Đất đai cũng đóng vai trò là địa điểm để xây dựng các công trình như nhà máy, văn phòng, cửa hàng. là phương tiện để con người thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh dé tồn tại và phát triển. Như vậy, đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất của xã hội. Tuy vậy, đôi với từng ngành cụ thể, đất đai cũng có vai trò khác nhau.
Đối với ngành sản xuất nông nghiệp đất đai có vị trí đặc biệt, nó không chỉ là chỗ dựa, chỗ đứng của người lao động đê tác động đên cây trông, vật nuôi, mà nó còn là nguôn cung câp thức ăn, chất dinh dưỡng cho cây trồng, thông qua sự phát triển của cây trồng mà cung cấp thức ăn cho gia súc. Dat đai trong sản xuất nông nghiệp là tư liệu sản xuất chủ yếu và không thể thay thể, không có đất đai thì không thể tiến hành sản xuất kinh doanh nông nghiệp. Đất đai đưa vào sản xuất kinh doanh nông nghiệp được gọi là ruộng dat, nó vừa là đối tượng lao động, vừa là tư liệu lao động. Đất đai là đối tượng lao động trong nông nghiệp thé hiện ở chỗ thông qua lao động con người tác động đến đất đai làm đất biến đổi chất lượng từ đất không trồng trọt được thành đất có thé trồng trot được, từ đất xấu thành dat tốt, tạo ra những điều kiện thuận lợi dé sản xuất và tăng năng suất cây trồng, tăng sản lượng nông sản.
Dat đai là tư liệu lao động thé hiện ở chỗ thông qua quá trình lao động con người lợi dụng một cách có ý thức các tính chất tự nhiên của đất như lý học, hóa học, sinh học và các tinh chất khác dé tác động đến cây trồng nhằm tạo ra sản phẩm phục vụ nhu câu của xã hội. Trong công nghiệp và dịch vụ đất đai, đất đai giữ vai trò là không gian thiết yếu cho sản xuất kinh doanh. Những nguồn tài nguyên, khoáng sản trong lòng đất, trên mặt đất là nguồn nguyên liệu cung cấp cho các ngành công nghiệp chế biến, khai thác và là nguôn đê xuât khâu. Đất đai là một trong những bộ phận lãnh thổ của mỗi quốc gia.
Nói đến chủ quyền của quốc gia là nói đến ranh giới lãnh thổ, trong đó có đất đai. Tôn trọng chủ quyền của mỗi quốc gia, trước hết phải tôn trọng lãnh thô của quốc gia đó. Dat đai không chỉ là môi trường sống thiết yếu của mọi người, quyền sử dụng đất là một trong những tài sản quan trọng nhất của mọi gia đình và các quyền này được sử dụng trong quan hệ giao dịch dân sự và kinh tế của tô chức, cá nhân, hộ gia đình như chuyển đôi, chuyển nhượng, cho thuê, tặng cho, thừa kế, thế chấp, góp vốn.